Orzeczenie · 2025-05-29

II SA/Ol 89/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-05-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wybory sołtysauchwała rady gminyprotest wyborczyprawo samorządowekontrola sądowanieważność uchwałyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegostałe miejsce zamieszkaniaprawo wyborcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę J. D. na uchwałę Rady Gminy Ś., która pozostawiła bez rozpoznania ponownie złożony protest w sprawie ważności wyborów sołtysa sołectwa D. Rada Gminy uznała protest za tożsamy z poprzednim i powołała się na art. 239 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych, wskazując na nowe okoliczności dotyczące uprawnień wyborczych osób głosujących, które nie były stale zamieszkałe na terenie sołectwa. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Uzasadnił to brakiem rzetelnego uzasadnienia, niezweryfikowaniem przez organ nowych okoliczności podniesionych przez skarżącego oraz nieprawidłowym zastosowaniem przepisów KPA do procedury wyborczej. Sąd podkreślił, że organ powinien był zbadać zarzuty dotyczące prawa wyborczego i wykazać, że do naruszenia nie doszło, zamiast pozostawiać protest bez rozpoznania. Sąd oddalił również argumenty organu dotyczące odrzucenia skargi, wskazując na właściwe przepisy dotyczące terminów wnoszenia skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących procedury wyborczej organów jednostek pomocniczych, stosowania przepisów KPA w kontekście wyborów samorządowych, oraz definicji stałego mieszkańca sołectwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania protestu wyborczego przez radę gminy i błędnego zastosowania przepisów KPA. Nie stanowi przełomu w prawie wyborczym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Rada Gminy prawidłowo pozostawiła bez rozpoznania protest wyborczy dotyczący ważności wyborów sołtysa, powołując się na jego tożsamość z poprzednim i stosując przepisy KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nieprawidłowo pozostawiła protest bez rozpoznania. Nie zbadała nowych okoliczności podniesionych przez skarżącego i błędnie zastosowała przepisy KPA do procedury wyborczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Rada powinna była zbadać nowe okoliczności podniesione w proteście, a nie powoływać się na tożsamość z poprzednim. Ponadto, przepisy KPA nie mają zastosowania do procedury wyborczej organów jednostek pomocniczych.

Czy pojęcie 'stałego mieszkańca sołectwa' uprawnionego do głosowania w wyborach sołtysa można utożsamiać z samym zameldowaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie stałego mieszkańca nie może być utożsamiane z samym zameldowaniem. Wymaga ono faktycznego miejsca zamieszkania na terenie sołectwa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ powinien zweryfikować, czy osoby głosujące faktycznie stale zamieszkiwały na terenie sołectwa, a nie tylko były tam zameldowane.

Czy skarga na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania protestu wyborczego podlega terminowi do wniesienia skargi określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. lub wymogowi wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, inną niż określona w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., może być wniesiona w każdym czasie, a wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 101 u.s.g.) został uchylony.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uchwała Rady Gminy w tej sprawie jest aktem z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., do którego nie mają zastosowania terminy z art. 53 § 2 p.p.s.a., a wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie obowiązuje od 2017 roku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Ś. pozostawiającej bez rozpoznania protest wyborczy dotyczący ważności wyborów sołtysa.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 147

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18a § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy.

u.s.g. art. 36 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku innych aktów (aniżeli określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

k.p.a. art. 239 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nieprawidłowo zastosowany przez organ do procedury wyborczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał nowych okoliczności podniesionych w proteście wyborczym. • Organ błędnie zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego do procedury wyborczej. • Pojęcie stałego mieszkańca sołectwa nie jest tożsame z samym zameldowaniem.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że protest był tożsamy z poprzednim i nie wymagał ponownego rozpoznania. • Organ podniósł zarzuty dotyczące terminu wniesienia skargi i konieczności wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. • Organ twierdził, że nie ma uprawnień do weryfikacji miejsca pobytu osób.

Godne uwagi sformułowania

W uzasadnieniu do uchwały Rada podała, że podtrzymuje stanowisko Komisji Skarg, Wniosków i Petycji z 7 listopada 2024 r., uznającej, że protest wyborczy jest tożsamy z poprzednim i pozostawia protest wyborczy bez rozpatrzenia z uwagi na tożsamą treść. • W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 239 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a." • W ocenie organu, w niniejszej sprawie skarżący ponawiając skargę nie powołuje żadnych nowych okoliczności, a jedynie odnosi się do argumentów wskazanych w uzasadnieniu do tej uchwały. • Sąd uznał, że organ powinien dokonać prawidłowych ustaleń. Z powodu braku rzetelnego uzasadnienia do uchwały, wymyka się ona spod kontroli sądowej. • Obowiązkiem organu było zweryfikowanie listy osób posiadających czynne prawo wyborcze. • Do trybu wyborów organów jednostek pomocniczych nie można stosować przepisów k.p.a.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury wyborczej organów jednostek pomocniczych, stosowania przepisów KPA w kontekście wyborów samorządowych, oraz definicji stałego mieszkańca sołectwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania protestu wyborczego przez radę gminy i błędnego zastosowania przepisów KPA. Nie stanowi przełomu w prawie wyborczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważności wyborów lokalnych i sposobu procedowania organów samorządowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym, a także dla lokalnych społeczności.

Wybory sołtysa unieważnione przez sąd z powodu proceduralnych błędów rady gminy.

Dane finansowe

WPS: 797 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst