II SA/OL 884/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie oddalił skargę na decyzję SKO, uznając, że planowana zabudowa nie spełnia warunków zabudowy zagrodowej ani ogólnych wymogów planistycznych dotyczących zabudowy i uzbrojenia terenu.
Skarżący M.M. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie wymogów dotyczących powierzchni gospodarstwa, braku zabudowy sąsiedniej oraz niewystarczającego uzbrojenia terenu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej funkcjonalnie związanej z gospodarstwem, nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa i brakuje gwarancji uzbrojenia terenu.
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej. Organy I i II instancji uznały, że skarżący nie spełnia kluczowych warunków określonych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności, nie wykazano, że planowana zabudowa jest funkcjonalnie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, które znajduje się w innej gminie i ma znaczną powierzchnię. Ponadto, brak było zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy oraz nie zapewniono wystarczającego uzbrojenia terenu, w tym dostaw energii elektrycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Sąd podkreślił, że planowana inwestycja nie ma charakteru zabudowy zagrodowej, nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1) z uwagi na brak zabudowy w sąsiedztwie, ani wymogu wystarczającego uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3), gdyż brak było technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci, a skarżący nie przedstawił konkretnych rozwiązań w zakresie odnawialnych źródeł energii. Sąd nie uwzględnił dokumentu dotyczącego warunków przyłączenia, przedstawionego dopiero w skardze, gdyż nie był on znany organom w dacie wydawania decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, planowana zabudowa nie została uznana za zabudowę zagrodową funkcjonalnie związaną z gospodarstwem rolnym, gdyż koncentracja gospodarstwa w innej gminie i sezonowe przebywanie na miejscu inwestycji wskazuje na brak takiego związku.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że planowana inwestycja nie ma charakteru zabudowy zagrodowej, ponieważ skarżący nie wykazał funkcjonalnego powiązania z gospodarstwem rolnym znajdującym się w znacznej odległości i w innej gminie, a jego obecność na miejscu inwestycji ma charakter sezonowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg istnienia zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg wystarczającego uzbrojenia terenu, które może być zagwarantowane umową z właściwą jednostką organizacyjną.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyjątek od wymogu dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią gminną.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunek wystarczającego uzbrojenia terenu uznaje się za spełniony, gdy wykonanie uzbrojenia zostanie zagwarantowane umową.
k.c. art. 553
Kodeks cywilny
Definicja gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do oparcia kontroli na aktach sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do wzruszenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej funkcjonalnie związanej z gospodarstwem rolnym. Brak zabudowy sąsiedniej uniemożliwia spełnienie wymogu dobrego sąsiedztwa. Brak wystarczającego uzbrojenia terenu, w tym gwarancji dostaw energii elektrycznej. Skarżący nie wykazał, że planowana inwestycja ma służyć obsłudze gospodarstwa rolnego.
Odrzucone argumenty
Powierzchnia gospodarstwa rolnego skarżącego przekracza średnią gminną, co uzasadnia zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Planowana inwestycja ma służyć obsłudze gospodarstwa rolnego. Przedstawione oświadczenia i oferty stanowią system zapewniający energię elektryczną z OZE. Spółka wydała warunki przyłączenia do sieci energetycznej.
Godne uwagi sformułowania
koncentracja praktycznie całego gospodarstwa rolnego w innej gminie niż większość posiadanych gruntów, wskazuje, że intencją skarżącego było rozpoczęcie realizacji budynku mieszkalnego na niezabudowanych terenach, a nie umożliwienie funkcjonowania gospodarstwa rolnego jako całości. planowana inwestycja nie ma charakteru zabudowy zagrodowej, nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa (...) ani wymogu wystarczającego uzbrojenia terenu. sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć podjętych przez organ administracji według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, w szczególności wymogów zabudowy zagrodowej, dobrego sąsiedztwa oraz uzbrojenia terenu w kontekście inwestycji rolnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne spełnienie wymogów formalnych przy planowaniu zabudowy, nawet w kontekście rolniczym, oraz jak sądy oceniają związki funkcjonalne między inwestycją a gospodarstwem.
“Budowa domu na wsi? Sprawdź, czy spełniasz wymogi "dobrego sąsiedztwa" i "uzbrojenia terenu".”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 884/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 61 ust. 1 i 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. Uzasadnienie Po ponownym rozpatrzeniu wniosku M.M. (dalej jako: "skarżący") o ustalenie warunków zabudowy, Wójt (dalej jako: "Wójt", "organ I instancji") decyzją z dnia 15 lutego 2023 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego do przechowywania płodów rolnych wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi w ramach zabudowy zagrodowej na działkach [...]. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 503, dalej jako: "u.p.z.p."), bowiem na terenie gminy skarżący posiada jedynie grunty o łącznej powierzchni 6,0053 ha, podczas gdy średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w tej gminie wynosi 14,49 ha. Ponadto planowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.z.p. W obszarze analizowanym brak jest zabudowy, jak również skarżący nie wskazał konkretnego rozwiązania umożliwiającego pozyskanie energii elektrycznej o mocy 4-5 kW ze źródeł odnawialnych. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że powierzchnia jego gospodarstwa rolnego wynosi ok. 85 ha i przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wyjaśnił, że większość gruntów nabył w ciągu ostatnich 5 lat i w związku z intensywnym rozwojem gospodarstwa zaistniała konieczność zamieszkania w miejscu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wskazał również, że jeden rolnik może prowadzić tylko jedno gospodarstwo rolne. Ponadto podniósł, że w piśmie z dnia 12 stycznia 2023 r. wyjaśnił, iż inwestycja będzie zasilana z paneli fotowoltaicznych, a w przypadku awarii energia elektryczna będzie pozyskiwana z agregatu prądotwórczego. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") decyzją z dnia 13 lipca 2023 r., nr SKO.73.164.2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że chociaż Wójt błędnie przyjął, iż grunty wchodzące w skład gospodarstwa powinny znajdować się na terenie tej samej gminy, to i tak skarżący nie wykazał, że planowana inwestycja ma służyć "obsłudze" prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego i stanowić będzie bazę oraz zaplecze tego gospodarstwa rolnego. Kolegium uznało, że wątpliwe jest, aby planowana zabudowa miała być wykorzystana na cele związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Nie można bowiem przyjąć, że planowana na odludziu, w pobliżu jeziora budowa budynku mieszkalnego i bliżej nieokreślonego budynku gospodarczego będzie tworzyć zorganizowana całość gospodarczą z istniejącym gospodarstwem rolnym wnioskodawcy. Zwłaszcza, że nieruchomości objęte wnioskiem są położone w obszarze, na którym nie występuje żadna zabudowa oraz obiekty infrastruktury technicznej i drogi. W ocenie Kolegium, ogólnikowe wskazanie, że planowany budynek ma służyć do przechowywania płodów rolnych jest niewystarczające. Kolegium nie dało też wiary zapewnieniom skarżącego, iż do funkcjonowania planowanego gospodarstwa rolnego nie jest potrzebny dostęp do prądu, a przy prowadzeniu gospodarstwa nie będą używane narzędzia zasilane energią elektryczną. Kolegium uznało, że koncentracja praktycznie całego gospodarstwa rolnego w innej gminie niż większość posiadanych gruntów, w znacznej odległości, wskazuje, że intencją skarżącego było rozpoczęcie realizacji budynku mieszkalnego na niezabudowanych terenach, a nie umożliwienie funkcjonowania gospodarstwa rolnego jako całości. W tej sytuacji Kolegium podzieliło stanowisko Wójta o braku podstaw do zastosowania regulacji z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Gospodarstwo rolne skarżącego przekracza bowiem średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, jednakże inwestor nie wykazał, że planowana zabudowa to zabudowa "zagrodowa" funkcjonalnie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Sam skarżący przyznał, że w okresie zimowym – z uwagi na produkcję roślinną – nie będzie konieczności codziennego zajmowania się na miejscu gospodarstwem, gospodarstwo będzie prowadzone zdalnie z innego miejsca zamieszkania. Kolegium uznało również, że planowana inwestycja nie spełnia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., bowiem ze sporządzonej analizy wynika, że w granicach powiększonego obszaru analizowanego nie ma zlokalizowanej żadnej zabudowy, a w sąsiedztwie znajdują się jedynie grunty rolnicze ze znacznymi terenami leśnymi i nieużytkami oraz jezioro. Kolegium wskazało także, iż istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zapewnienia funkcjonowania inwestycji. Stosownie bowiem do art. 52 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać m.in. określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej. Natomiast celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. jest zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Zatem jako regułę ustawodawca przyjmuje wymóg istnienia infrastruktury wystarczającej dla planowanej inwestycji, a w przypadku jej braku za wystarczające ustawodawca pozwala uznać zapewnienie wykonania brakującej infrastruktury w drodze umowy cywilnoprawnej, zawartej pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną (art. 61 ust. 5 u.p.z.p.). Kolegium stwierdziło, że skarżący nie może spełnić warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., bowiem [...] (dalej: "Spółka") w dniu 13 stycznia 2022 r. wydała oświadczenie o braku możliwości zapewnienia dostaw energii elektrycznej dla obiektu przyłączonego do sieci, tj. budynku mieszkalnego na działce [...], ze względu na brak technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci. Z kolei skarżący nie wskazał na konkretne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Wskazał jedynie na bliżej nieokreśloną instalację pozyskującą energię elektryczną ze źródeł odnawialnych oraz przedstawił oferty dostępne na rynku, tj. zestaw fotowoltaiczny, solace house, agregat prądotwórczy. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że jest rolnikiem, który osobiście prowadzi gospodarstwo rolne od co najmniej 2004 r. Wskazał, że w gospodarstwie rolnym, co do którego planowana jest przedmiotowa inwestycja, prowadzona jest produkcja roślinna związana z prowadzonymi programami rolnośrodowiskowymi. Programy te są stosowane na cennych obszarach przyrodniczych, na obszarach, gdzie występuje roślinność nietypowa, wymagająca jej ochrony, stosowania specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych, w szczególności polegających na osobistym/ręcznym sposobie prowadzenia prac. W ramach tych programów celem może być ochrona i poszerzanie występowania np. ziół. Bardzo ważny jest również termin prowadzenia zabiegów agrotechnicznych, np. kwiaty mogą być zrywane tylko w okresie kwitnienia, co w przypadku niektórych roślin trwa tylko przez kilka dni w roku. Dlatego tak ważne jest obserwowanie roślin na bieżąco, a najwygodniejszym sposobem prowadzenia takiego gospodarstwa jest zamieszkanie obok roślin. Skarżący podniósł również, że uprawa żurawiny jest możliwa na terenach podmokłych, zatem idealne warunki uprawy stwarza bliskość jeziora. Poza tym są to uprawy ekologiczne, niezbędne są zabiegi stosowane ręcznie, bez użycia środków chemicznych i najłatwiej wypełnić te obowiązki mieszkając w pobliżu upraw. Skarżący wyjaśnił również, że złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy w celu zmiany miejsca zamieszkania. Poza tym wskazany powyżej sposób prowadzenia gospodarstwa rolnego i zakres prowadzonej działalności wskazuje na możliwość prowadzenia tej produkcji rolniczej na przedmiotowej nieruchomości. Z kolei ze względu na konieczność prowadzenia prac w dużej części ręcznie i osobiście, zaistniała konieczność powstania planowanej inwestycji. Odnosząc się do spełnienia wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. skarżący wyjaśnił, że wszystkie przedstawione przez niego oświadczenia wraz z dokumentacją w postaci przedstawionych ofert i wyjaśnień stanowią system zapewniający energię elektryczną i mogą stanowić rozwiązanie umożliwiające pozyskanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Poza tym planowana inwestycja ma dostęp do sieci energetycznej, bowiem Spółka w dniu 22 czerwca 2023 r. wydała warunki przyłączenia dla planowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z dnia 6 października 2023 r. skarżący ponownie podniósł, że została przygotowana i parafowana przez Spółkę umowa o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej obiektów planowanych w ramach przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez Kolegium, a skarżący nie sprzeciwił się temu wnioskowi w przepisanym terminie. Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego do przechowywania płodów rolnych wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi w ramach zabudowy zagrodowej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd miał na uwadze, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, 2) teren ma dostęp do drogi publicznej, 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem - art. 61 ust. 5 u.p.z.p.), 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Cytowany przepis określa przesłanki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji nie będącej inwestycją celu publicznego. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obowiązek spełnienia tych przesłanek w odniesieniu do inwestycji polegającej na nowej zabudowie danego terenu, obejmuje konieczność ich kumulatywnego wypełnienia. Tylko spełnianie przez wnioskodawcę wszystkich wymogów określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Z kolei przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przewiduje, że wymogu określonego w ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zastosowanie tego wyjątku jest zatem dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy zostanie ustalone, że: 1) planowana inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej; 2) zabudowa zagrodowa jest związana z gospodarstwem rolnym; 3) powierzchnia tego gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W przypadku określonym w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. ustawodawca zrezygnował więc z konieczności zachowania zasady dobrego sąsiedztwa, jednak ustalenie warunków zabudowy z powołaniem się na to odstępstwo wiąże się z koniecznością wykazania, że inwestor spełnia opisane w przepisie warunki. Pominięcie zasady dobrego sąsiedztwa, nie jest natomiast możliwe w przypadku, gdy planowana inwestycja ogranicza się wyłącznie do realizacji obiektów, które samodzielnie lub łącznie z już istniejącymi obiektami, nie mogą być sklasyfikowane jako zabudowa zagrodowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w u.p.z.p. powinno być rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, a więc obejmować swym zakresem inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Zgodnie z art. 553 k.c., za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, zabudowa zagrodowa polega na tym, że na terenie gospodarstwa rolnego buduje się w miejscu do tego najbardziej dogodnym budynki składające się na zagrodę. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2674/17, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazuje się również, że poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda - siedlisko (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., II OSK 2860/16, dostępny w CBOSA). Zatem z wykładni przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i orzecznictwa wynika, że planowana zabudowa zagrodowa musi być związana z gospodarstwem rolnym, na terenie którego ma powstać. Związek ten należy rozumieć jako związek gospodarczy, a więc zabudowa ma służyć realizacji celów tego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane, aby planowana inwestycja była powiązana z prowadzonym przez skarżącego gospodarstwem rolnym znajdującym się w znacznej odległości, w innej gminie. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w okresie zimowym – z uwagi na produkcję roślinną – nie będzie konieczności codziennego zajmowania się na miejscu gospodarstwem, gospodarstwo będzie prowadzone zdalnie z innego miejsca zamieszkania. Oznacza to w rzeczywistości, że skarżący przebywać na miejscu planowanej inwestycji jedynie sezonowo. Ponadto skarżący wskazał, że do funkcjonowania planowanego gospodarstwa rolnego nie jest potrzebny dostęp do prądu, a przy prowadzeniu gospodarstwa nie będą używane narzędzia zasilane energią elektryczną. W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że koncentracja praktycznie całego gospodarstwa rolnego w innej gminie niż większość posiadanych gruntów, wskazuje, że intencją skarżącego było rozpoczęcie realizacji budynku mieszkalnego na niezabudowanych terenach, a nie umożliwienie funkcjonowania gospodarstwa rolnego jako całości. Skoro planowana inwestycja nie ma charakteru zabudowy zagrodowej, nieodzowne było zbadanie przez organy, czy zachodzą przesłanki umożliwiające ustalenie warunków zabudowy, wskazane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że planowana inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Tymczasem ze sporządzonej analizy wynika, że w granicach powiększonego obszaru analizowanego nie ma zlokalizowanej żadnej zabudowy, a w sąsiedztwie znajdują się jedynie grunty rolnicze ze znacznymi terenami leśnymi i nieużytkami oraz jezioro. Planowana przez skarżącego inwestycja nie spełnia również warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., bowiem istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. wynika, że warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Celem art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. nie jest więc uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. W tym kontekście dokonując wykładni art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. trzeba mieć na uwadze, że jest to ustalanie dostępności terenu do infrastruktury przesyłowej na etapie decyzji o warunkach zabudowy, biorąc pod uwagę specyfikę tej instytucji prawnej. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług. Zagwarantowanie oznacza zapewnienie w drodze umowy, co nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2021 r., II OSK 1815/18, wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., II OSK 3487/18, dostępne w CBOSA). Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanej inwestycji, Spółka w dniu 13 stycznia 2022 r. wydała oświadczenie o braku możliwości zapewnienia dostaw energii elektrycznej ze względu na brak technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci (k. 26 akt administracyjnych). Również skarżący nie wskazał na konkretne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Wskazał jedynie na bliżej nieokreśloną instalację pozyskującą energię elektryczną ze źródeł odnawialnych oraz przedstawił oferty dostępne na rynku. W tej sytuacji zasadnie organy uznały, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Natomiast dołączony przez skarżącego do skargi dokument z dnia 22 czerwca 2023 r. dotyczący wydania przez Spółkę dla planowanej inwestycji warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, nie był znany organom administracji w dacie wydawania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Wskazać należy, że sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć podjętych przez organ administracji według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skoro zatem ani organ I instancji, ani II Instancji w dniu wydania decyzji nie znał dokumentu z dnia 22 czerwca 2023 r., ponieważ skarżący nie poinformował o tym organów (mimo że w czerwcu 2023 r. trwało jeszcze postępowanie odwoławcze – decyzja drugoinstancyjna wydana została 13 lipca 2023 r.), to Sąd kontrolując legalność tych decyzji nie może uznać, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI