II SA/Ol 880/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-01-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata adiacenckawzrost wartości nieruchomościinfrastruktura technicznaustawa o gospodarce nieruchomościamiterminprzedawnieniedecyzja kasacyjnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu opłaty adiacenckiej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący J. i B. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu opłaty adiacenckiej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami, w tym upływ terminu do naliczenia opłaty. Sąd oddalił skargę, wskazując, że decyzja Kolegium była decyzją kasacyjną (art. 138 § 2 k.p.a.), a sprawa nie została merytorycznie rozpatrzona przez organ odwoławczy.

Sprawa dotyczyła skargi J. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 11 sierpnia 2004 r. ustalającą opłatę adiacencką w wysokości 1784,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania drogi. Skarżący w odwołaniu od decyzji Prezydenta podnosili, że upłynął trzyletni termin do naliczenia opłaty adiacenckiej oraz wskazywali na ponoszone przez lata nakłady na utrzymanie drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia okoliczności wcześniejszego wykonania drogi i wątpliwości co do operatu szacunkowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, twierdząc, że Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, wyjaśniając, że decyzja Kolegium była decyzją kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a sprawa nie została merytorycznie rozpatrzona przez organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a zasada dwuinstancyjności wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy przez obie instancje. Sąd zauważył również, że skarżący błędnie twierdzili, iż Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, podczas gdy była to decyzja uchylająca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, a organ pierwszej instancji nie przeprowadził go lub przeprowadził wadliwie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a jedynie uzupełniającego. Zasada dwuinstancyjności wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy przez obie instancje, dlatego w przypadku wadliwości postępowania pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 144 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 145 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 145 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 146 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu odwoławczego była decyzją kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w całości, a jedynie uzupełniające, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżących, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało podjęte na mocy art. 138 § 2 k.p.a. Poza tym, gdyby organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, to w danej sprawie zostałoby przeprowadzone postępowanie wyjaśniające tylko w jednej instancji. Wydaje się, bo pewności mieć nie można, że uczestniczący w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie B. D. zrozumiał to, bo chociaż skargi nie cofnął to jednak stwierdził, że powinien poczekać na ponowną decyzję organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących opłat adiacenckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności stosowania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Kiedy sąd administracyjny uchyla decyzję organu odwoławczego?

Dane finansowe

WPS: 1784,5 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 880/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński (Spr.) Katarzyna Matczak Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2004 roku, znak "[...]" Prezydent Miasta O. ustalił J. i B. D., współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ulicy W. w O. opłatę adiacencką w wysokości 1784,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, w postaci urządzenia drogi poprzez budowę utwardzonej nawierzchni jezdni i chodników, oraz wyznaczył termin płatności tej kwoty.
Od powyższej decyzji J. i B. D. wnieśli odwołanie podnosząc, że upłynął już trzyletni termin uprawniający organ do naliczenia opłaty adiacenckiej. Ponadto zwrócili uwagę na kwestię ponoszonych przez nich przez 30 lat nakładów na utrzymanie drogi gruntowej.
Decyzją z dnia 27 września 2004 roku, znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest wyjaśnienie okoliczności wcześniejszego wykonania odcinka drogi przy ulicy W., przy której położona jest nieruchomość J. i B. D. W tym celu organ I instancji powinien ustalić w ilu etapach była budowana droga przy ulicy W. i jakie prace były wykonywane na poszczególnych jej odcinakach oraz czy po wybudowaniu poszczególnych odcinków drogi były one przekazywane do użytkowania właścicielom posesji. Wątpliwości organu wzbudził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego ze względu na nie podanie przeznaczenia, wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomości przyjętych do porównania.
Na powyższą decyzję J. i B. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Skarżący stwierdzili, że zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 11 sierpnia 2004 roku, dlatego zarzucili jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 i 148 ust. 4 Ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 46, póz. 543 ze zm.) argumentując jak w uzasadnieniu odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżoną decyzją Kolegium nie utrzymało w mocy decyzji organu I instancji, ale uchyliło jaw całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu uzupełniającym organ I instancji miał wyjaśnić kwestię, czy w przedmiotowej sprawie okres przedawnienia rozpoczął się od odbioru inwestorskiego dokonanego w dniu 26 listopada 2001 roku. Organ nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego uczestnictwa skarżących w kosztach utrzymania drogi, gdyż w sytuacji uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia odniesienie się do tego zarzutu nie było konieczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 144 ust. l Ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., nr 46, póz. 543 ze zm.) właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej (np. urządzenia albo modernizacji drogi) przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłatę może ustalić wójt, burmistrz albo prezydent miasta w drodze decyzji każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (na mocy art. 145 ust. l cyt. ustawy). Zatem warunkiem wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu modernizacji drogi jest urządzenie lub modernizacja tej drogi, ale także wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej (art. 146 ust. l cyt. ustawy).
Decydujący dla ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania drogi jest dzień jej urządzenia lub modernizacji. Bowiem, zgodnie z art. 145 ust. 2 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastajpić w terminie 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi.
W przedmiotowej sprawie skarżący uważają, że odbiór drogi przy ul. W. nastąpił protokołem z dnia 20 grudnia 2000 roku, więc minął już termin upoważniający organ do ustalenia opłaty adiacenckiej. Wątpliwości co do terminu zakończenia inwestycji wybudowania drogi wyraziło też Kolegium i dlatego uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ I instancji podczas przeprowadzania uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Ponieważ Kolegium uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a nie jak twierdzą skarżący, że utrzymało w mocy decyzję, to sprawa nie została merytorycznie rozpatrzona. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało podjęte na mocy art. 138 § 2 k.p.a.
Na podstawie art. 138 § 2 k.p.a organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Sytuacja taka może mieć miejsce, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je w sposób wadliwy. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części. Jednak nie jest on do tego uprawniony, gdyż zgodnie z art. 136 k.p.a organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Poza tym, gdyby organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, to w danej sprawie zostałoby przeprowadzone postępowanie wyjaśniające tylko w jednej instancji. Tymczasem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.)
strona ma prawo do dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, jakie istotne okoliczności sprawy nie zostały przez organ I instancji dokładnie wyjaśnione. W niniejszej sprawie w ogóle nie można się oprzeć wrażeniu, że skarżący powielili skargę sporządzoną dla innej osoby lub przez inną osobę w sprawie gdzie rozstrzygnięcie było zupełnie inne. Słuszność takiego stanowiska potwierdza choćby to, iż J. i B. D. w skardze przez cały czas twierdzą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta O. podczas gdy w rzeczywistości była to decyzja zupełnie odmienna, korzystna dla skarżących, bo nakazująca dokonanie kolejnych czynności i sprawdzeń, których istnienie podnoszone było w odwołaniu. Wydaje się, bo pewności mieć nie można, że uczestniczący w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie B. D. zrozumiał to, bo chociaż skargi nie cofnął to jednak stwierdził, że powinien poczekać na ponowną decyzję organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI