II SA/Ol 88/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. D. na uchwałę Rady Gminy Ś., która uznała za bezzasadny protest wyborczy dotyczący ważności wyborów sołtysa sołectwa D. Zarzutem protestu było dopuszczenie do głosowania osób nieuprawnionych, które mimo zameldowania na terenie sołectwa, faktycznie nie były jego stałymi mieszkańcami. Rada Gminy odrzuciła protest, twierdząc, że Komisja Skarg, Wniosków i Petycji zweryfikowała listę obecności z Centralnym Rejestrem Wyborców i stwierdziła, że wszyscy uczestnicy zebrania są w nim ujęci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie stałego mieszkańca sołectwa nie jest tożsame z zameldowaniem, a Centralny Rejestr Wyborców nie jest wystarczającym dowodem na ustalenie miejsca stałego zamieszkania. Sąd stwierdził, że uzasadnienie uchwały Rady Gminy było nierzetelne i nie wykazało w sposób umożliwiający kontrolę sądową, w jaki sposób organ ustalił uprawnienie do głosowania. Brak rzetelnego zbadania zarzutu naruszenia prawa materialnego, w szczególności definicji stałego mieszkańca i sposobu weryfikacji jego uprawnień, stanowiło istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, zasądzając jednocześnie od Gminy Ś. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że nierzetelne uzasadnienie uchwały organu samorządu terytorialnego w sprawie protestu wyborczego stanowi istotne naruszenie prawa, a także interpretacja pojęcia 'stałego mieszkańca' w kontekście prawa do głosowania w wyborach sołtysa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyborów sołtysa i uchwały rady gminy w przedmiocie protestu wyborczego. Interpretacja pojęcia 'stałego mieszkańca' może być stosowana w innych kontekstach dotyczących prawa do udziału w głosowaniach lub wyborach lokalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy rozpatrująca protest wyborczy dotyczący ważności wyborów sołtysa musi zawierać rzetelne uzasadnienie pozwalające na kontrolę sądową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała rady gminy rozpatrująca protest wyborczy musi zawierać rzetelne uzasadnienie, które wykazuje sposób oceny faktów i dowodów, a także podstawy prawne rozstrzygnięcia, aby umożliwić kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak rzetelnego uzasadnienia w uchwale Rady Gminy, która odrzuciła protest wyborczy, stanowi istotne naruszenie prawa. Uzasadnienie musi szczegółowo wyjaśniać, w jaki sposób organ ustalił uprawnienie do głosowania, opierając się na wszelkich dostępnych dowodach, a nie tylko na weryfikacji z Centralnym Rejestrem Wyborców.
Czy pojęcie 'stałego mieszkańca sołectwa' uprawniającego do głosowania w wyborach sołtysa jest tożsame z posiadaniem zameldowania na pobyt stały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcie 'stałego mieszkańca sołectwa' nie jest tożsame z posiadaniem zameldowania na pobyt stały. Stałe zamieszkanie oznacza miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, co może być udowodnione różnymi środkami dowodowymi, a nie tylko samym zameldowaniem.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zameldowanie jest jedynie obowiązkiem meldunkowym, a stałe zamieszkanie wynika z faktycznego przebywania z zamiarem stałego pobytu. Weryfikacja uprawnień do głosowania powinna uwzględniać te różnice i opierać się na wszechstronnym badaniu dowodów.
Czy skarga na uchwałę rady gminy w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego może być wniesiona w każdym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku uchwał organów gminy, które nie stanowią aktów prawa miejscowego i nie przewidują specyficznych środków zaskarżenia, skargę do sądu administracyjnego można wnieść w każdym czasie, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na nowelizację przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która zniosła wymóg uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przypadku skarg na uchwały organów gminy, a także na możliwość wniesienia skargi w każdym czasie, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 36 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18a § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Rada gminy kontroluje działalność jednostek pomocniczych.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważność uchwały w całości lub w części stwierdza się w orzeczeniu sądu administracyjnego z powodu istotnego naruszenia prawa.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
u.s.g. art. 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Utworzenie sołectwa należy do wyłącznej kompetencji rady gminy.
k.w. art. 18a § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Centralny Rejestr Wyborców gromadzi dane obywateli polskich, w tym adres zameldowania na pobyt stały oraz adres stałego zamieszkania.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 53 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku innych aktów (aniżeli określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie uchwały Rady Gminy było nierzetelne i nie wykazało, w jaki sposób organ ustalił uprawnienie do głosowania. • Pojęcie stałego mieszkańca sołectwa nie jest tożsame z zameldowaniem, a weryfikacja uprawnień do głosowania powinna uwzględniać faktyczne miejsce zamieszkania z zamiarem stałego pobytu. • Centralny Rejestr Wyborców nie jest wystarczającym dowodem na ustalenie miejsca stałego zamieszkania w kontekście prawa do głosowania w wyborach sołtysa.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że weryfikacja listy obecności z Centralnym Rejestrem Wyborców jest wystarczająca do stwierdzenia uprawnienia do głosowania. • Organ podniósł zarzut braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi (został odrzucony przez sąd ze względu na zmianę przepisów).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie stałego zamieszkiwania nie można utożsamiać z zameldowaniem na pobyt stały • Centralny Rejestr Wyborców nie stanowi źródła wiedzy o miejscu zamieszkania, ponieważ zawiera on przede wszystkim dane dotyczące adresu zameldowania na pobyt stały • brak w niej rzetelnego uzasadnienia, przez co wymyka się ona spod kontroli sądowej • uchwała nie może naruszać nie tylko przepisów ustawy zawierających delegacje do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji RP oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Ewa Osipuk
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nierzetelne uzasadnienie uchwały organu samorządu terytorialnego w sprawie protestu wyborczego stanowi istotne naruszenie prawa, a także interpretacja pojęcia 'stałego mieszkańca' w kontekście prawa do głosowania w wyborach sołtysa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyborów sołtysa i uchwały rady gminy w przedmiocie protestu wyborczego. Interpretacja pojęcia 'stałego mieszkańca' może być stosowana w innych kontekstach dotyczących prawa do udziału w głosowaniach lub wyborach lokalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad uczciwości wyborów na poziomie lokalnym i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących prawa do głosowania. Pokazuje, jak ważne jest rzetelne uzasadnienie decyzji organów samorządowych.
“Czy zameldowanie wystarczy, by głosować na sołtysa? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.