II SA/OL 877/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-06-26
NSArolnictwoŚredniawsa
renta strukturalnadziałalność rolniczanieprzerwane prowadzenie działalnościumowa dzierżawyKRUSubezpieczenie społeczne rolnikówproducent rolnygospodarstwo rolne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania renty strukturalnej, uznając, że nie prowadził on nieprzerwanie działalności rolniczej przez wymagane 10 lat.

Rolnik S. J. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, jednak organ administracji odmówił jej przyznania, wskazując na brak nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej przez co najmniej 10 lat przed złożeniem wniosku. Kluczowym okresem spornym była dzierżawa całego gospodarstwa rolnego przez L. P. w latach 2000-2002. Organ I instancji oraz organ odwoławczy uznały, że w tym okresie skarżący nie prowadził działalności rolniczej na własny rachunek. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, analizując przedstawione dowody, w tym umowy dzierżawy, aneksy, zeznania świadków i dokumentację KRUS, stwierdzając, że skarżący nie spełnił podstawowego warunku do uzyskania renty strukturalnej.

Sprawa dotyczyła skargi S. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego odmawiającą przyznania renty strukturalnej. Podstawowym zarzutem organów było niespełnienie przez skarżącego wymogu prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej przez co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku. Kluczowy był okres od 4 kwietnia 2000 r. do 28 sierpnia 2002 r., kiedy to skarżący wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne L. P., z wyłączeniem budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały, że w tym czasie skarżący nie prowadził działalności rolniczej na własny rachunek, kwestionując wiarygodność przedstawionych przez niego dokumentów, takich jak umowy dzierżawy, aneksy, oświadczenia sołtysa czy zeznania świadków. Podkreślano, że skarżący przeniósł centrum życiowe do miasta, a jego działania związane z ubezpieczeniem w KRUS były podejmowane wstecznie i miały na celu uzyskanie renty. Skarżący w swojej skardze zarzucał naruszenie przepisów KPA, błędną ocenę dowodów oraz nieodniesienie się do meritum sprawy przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po analizie materiału dowodowego, uznał stanowisko organów za prawidłowe. Sąd stwierdził, że umowa dzierżawy z L. P. była zawarta z datą pewną i zarejestrowana, a jej skutki prawne były akceptowane przez skarżącego (np. w zakresie podatków). Sąd nie dopatrzył się dowodów na prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej na własny rachunek w spornym okresie, ani na wyłączenie z dzierżawy 3 ha ziemi, które mogłyby stanowić samodzielne gospodarstwo. Sąd podkreślił również, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania renty strukturalnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie spełnił tej przesłanki, ponieważ w okresie dzierżawy gospodarstwa rolnego nie prowadził na własny rachunek działalności rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa dzierżawy z L. P. była ważna i obejmowała całe gospodarstwo rolne z wyłączeniem budynku mieszkalnego. W tym okresie skarżący nie prowadził zorganizowanej produkcji roślinnej lub zwierzęcej na własny rachunek, co jest definicją działalności rolniczej. Przedstawione przez skarżącego dowody na prowadzenie działalności w tym okresie nie były wystarczające ani wiarygodne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz. U. Nr 114 póz. 1191 art. § 4 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Renta strukturalna przyznawana jest producentowi rolnemu, który prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku i przez co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 114 póz. 1191 art. § 2 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Działalność rolnicza definiowana jest jako produkcja roślinna i zwierzęca.

Dz. U. Nr 114 póz. 1191 art. § 19 § ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Dokumentami potwierdzającymi okres prowadzenia działalności rolniczej są m.in. zaświadczenie KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu.

k.c. art. 55³

Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ orzekający o rencie strukturalnej jest związany treścią zaświadczenia KRUS jedynie co do podlegania ubezpieczeniu, ale nie co do przyznania renty.

k.p.a. art. 217 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wydawania zaświadczeń przez organy administracji.

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydawania zaświadczeń na podstawie posiadanych danych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Dz. U. z dnia 30 sierpnia 2002 r. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzierżawa całego gospodarstwa rolnego przez L. P. w okresie 2000-2002 wykluczała prowadzenie działalności rolniczej na własny rachunek przez S. J. Przedstawione przez S. J. dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności rolniczej w spornym okresie były niewiarygodne lub sprzeczne z innymi dowodami. Skarżący nie wykazał, że wyłączone z dzierżawy 3 ha ziemi mogły stanowić samodzielne gospodarstwo rolne. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą, mimo dzierżawy gospodarstwa. Skarżący kwestionował wiarygodność umów dzierżawy i aneksu, podnosząc zarzuty dotyczące ich datowania i treści. Skarżący twierdził, że był sumiennym płatnikiem składek KRUS i nie był świadomy wyrejestrowania. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA i zasady obiektywizmu przez organy.

Godne uwagi sformułowania

"Elastyczne" podejście strony do kreowania umów pisemnych pod wielorakie potrzeby Umowa dzierżawy, w której wydzierżawiającym jest jednocześnie dzierżawca, a dzierżawcą właściciel gruntu dzierżawionego jest – w ocenie organu - kuriozalna. Dokumenty tak pozyskane w oczywisty sposób nie potwierdzają okresu prowadzenia działalności rolniczej. Potwierdzają natomiast determinację strony w pozyskiwaniu renty strukturalnej.

Skład orzekający

Alicja Jaszczak-Sikora

przewodniczący

Adam Matuszak

członek

Bogusław Jażdżyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej przy ubieganiu się o rentę strukturalną, zwłaszcza w kontekście dzierżawy gospodarstwa i wiarygodności dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących rent strukturalnych i stanu prawnego z okresu wydania orzeczenia. Analiza wiarygodności dokumentów i zeznań świadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak szczegółowa analiza dowodów i interpretacja przepisów dotyczących działalności rolniczej mogą wpłynąć na przyznanie świadczeń. Jest to przykład typowej, ale ważnej dla rolników kwestii proceduralnej i dowodowej.

Rolnik chciał renty, dostał odmowę. Kluczowa była umowa dzierżawy i "kuriozalna" transakcja.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 877/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Adam Matuszak
Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Sygn. powiązane
II GZ 179/06 - Postanowienie NSA z 2007-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" roku; numer "[...]" w przedmiocie renty strukturalnej - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił S. J. przyznania renty strukturalnej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 6 sierpnia 2004r. S. J. złożył w Burze Powiatowym "[...]" z siedzibą "[...]" wniosek o przyznanie renty strukturalnej. We wniosku opisał prowadzone przez siebie gospodarstwo rolne wskazując, że jest położone w P. na działkach ewidencyjnych nr "[...]" o łącznej powierzchni 47,48 ha - w tym 43,84 ha użytków rolnych oraz 3,64 innych użytków. We wniosku złożono także deklarację co do osoby przejmującej gospodarstwo, wskazując M. Z. Do wniosku załączono dokumenty wymagane zgodnie z przepisem § 18 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 póz. 1191).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, iż S. J. prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej dziesięciu lat przed dniem złożenia wniosku. W ocenie organu administracji po spaleniu domu w gospodarstwie należącym do Państwa J. w "[...]" roku, przeprowadzili się oni na stałe do "[...]" i zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej. Z umowy dzierżawy z dnia "[...]" r. oraz aneksu z dnia "[...]" r. jednoznacznie wynika wydzierżawienie przez S. J. i jego żonę całego gospodarstwa, z wyłączeniem budynku mieszkalnego, który był spalony. Organ administracji dał wiarę w/w dokumentom umownym co do ich treści oraz daty sporządzenia, z uwagi na urzędowe poświadczenie i rejestrację w Urzędzie Gminy i Miasta , a także z uwagi na posługiwanie się tymi dokumentami przed KRUS w K. Kierownik Biura Powiatowego argumentował, iż zasadnym jest także stwierdzenie, że sposób realizacji umowy potwierdza istnienie pomiędzy stronami właśnie umowy dzierżawy całego gospodarstwa. Przyjął za prawdopodobne, że pomiędzy Państwem J., a Państwem P. mogła istnieć przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości.
Co do pozostałych dokumentów umownych pomiędzy wyżej wymienionymi stronami – w ocenie organu - istnieje poważna wątpliwość co do daty ich sporządzania oraz co do zgodności zapisów umownych ze stanem faktycznym. Organ administracji w szczególności odmówił wiarygodności aneksowi Nr "[...]" z dnia "[...]" r. do umowy
przedwstępnej, w którym strony przedłużają termin zawarcia umowy solennej do sierpnia 2002 r., ponieważ podjęte wspólne działania w gospodarstwie rolnym (uprawa ziemi, hodowla gęsi, przygotowanie ziemi pod zalesianie) oraz wzajemne rozliczenia finansowe mogą zostać dokonane w tym terminie. Także umowa dzierżawy z dnia "[...]" r., na podstawie której dzierżawca gruntów S. J., L. P. poddzierżawia wydzierżawiającemu S. J. jego własny grunt, w ocenie organu, została sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania. Zdaniem organu zasadnym jest odmówić wiarygodności tym dokumentom ze względu m.in. na ich niespójność z innymi dokumentami i zeznaniami stron. Treść aneksu – w ocenie organu - ewidentnie różni się od treści umowy i poprzednich aneksów dotyczących przedwstępnej umowy stron, pozostaje także w sprzeczności z zeznaniami złożonymi przez świadka L. P. Treść umowy dzierżawy, w której wydzierżawiającym jest jednocześnie dzierżawca, a dzierżawcą właściciel gruntu dzierżawionego jest – w ocenie organu - kuriozalna. Została też złożona do akt sprawy przez stronę dopiero w 2005 r.. "Elastyczne" podejście strony do kreowania umów pisemnych pod wielorakie potrzeby, dobitnie wynika z pisma strony z dnia 19 sierpnia 2004 r. Także w swoim odwołaniu z dnia 25 października 2004 r. S. J. oświadczył, że aneksy do umowy dzierżawy sporządził po zwróceniu przez urzędnika słusznej uwagi, iż dwie umowy, przedwstępna i dzierżawy, są sprzeczne. W ocenie organu administracji dokumenty powyższe były sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania, by skłonić do przeświadczenia o rzekomo podejmowanej działalności rolniczej i są jednocześnie niezgodne ze stanem faktycznym.
Organ I instancji wskazał, iż nie sposób także ocenić jako wiarygodne oświadczeń Sołtysa P. z dnia 2 i 12 czerwca 2004 r. co do prowadzenia działalności rolniczej przez S. J. i pokwitowanie przez L. P. "[...]" zł za podatek rolny. Dokumenty te były pisane przez żonę strony, L. J. i nie stanowią one oświadczenia wiedzy w/w, ale swoistą "pomoc sąsiedzką" świadczoną przez W. B. i L. P. Sprzeczności pomiędzy tymi oświadczeniami, a wiedzą świadków zostały wykazane podczas rozprawy administracyjnej.
Organ ocenił sposób dowodzenia przez stronę polegający na prezentowaniu dużego bogactwa dokumentów, których autorem jest strona lub jego żona, a następnie przeprowadzania wielostronicowych wywodów, które mają potwierdzać, że dokumenty te są istotnymi dowodami, które są spójne, logiczne i wiarygodne. W ocenie organu administracyjnego, takie nie są. Strona była wezwana na rozprawę administracyjną w trybie art. 90 § 2 pkt 1 kpa, a więc do złożenia wyjaśnień, dokumentów i innych
dowodów. Strona także w okresie wcześniejszym miała taką możliwość i przy uwzględnieniu aktywności strony w postępowaniu administracyjnym, stwierdzić należy, że strona wszystkie możliwe dowody złożyła. Także organ starał się o pozyskanie dokumentów i stanowisk innych urzędów oraz z urzędu wezwał świadków na rozprawę administracyjną. Biorąc pod uwagę powyższe uprawniony – w ocenie organu I instancji - jest pogląd, że nie ma wiarygodnych dowodów prowadzenia nieprzerwanej działalności rolnej przez stronę w okresie 1994-2004 r. Niewątpliwa przerwa nastąpiła – zdaniem organu - w okresie od 4 kwietnia 2000 r. do 28 sierpnia 2002 r., w którym to całe gospodarstwo rolne S. J. było w posiadaniu L. P. To właśnie L. P. - a nie S.J. - posiadał gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 55³ Kodeksu cywilnego i prowadził tam działalność rolniczą. Z kolei S. J. w rozumieniu powyższego przepisu, nie posiadał gruntów rolnych, budynków lub ich części, urządzeń, inwentarza, które mogłyby stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz praw i obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. S. J. powyższych praw i obowiązków nie posiadał, posiadał natomiast uprawnienie do czynszu określonego w § 7 umowy dzierżawy.
W ocenie organu administracji w w/w okresie S .J. nie wykonywał w gospodarstwie także żadnych, nawet pomocniczych działalności. Kierownik Biura Powiatowego argumentował, że przełomowym momentem dla strony musiał być pożar domu na wsi, co zmotywowało Państwa J. do przeprowadzki do miasta "[...]" , do zamieszkania u "[...]" (ul. "[...]" ). Od tego też czasu to właśnie "[...]" stała się dla strony miejscem centrum życiowego, jak i podjęto planowanie przyszłości, przy uwzględnieniu woli sprzedaży lub dzierżawy gospodarstwa. Strona w spornym okresie przebywała także wielokrotnie w "[...]". Dlatego cały okres od przeprowadzki do "[...]" w 1999 r. do momentu sprzedaży gospodarstwa w listopadzie w 2004 r., należy wyłączyć z okresu prowadzenia działalności rolnej. W sposób oczywisty nie można więc uznać stronie 10-letniego, nieprzerwanego okresu prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym.
Organ wskazał, iż renty strukturalne mają zachęcać rolników do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w wieku przedemerytalnym i przekazania posiadanych gospodarstw rolnych w sposób służący poprawie żywotności gospodarstw rolnych w Polsce. Strona zaprzestała jednak tej działalności w 2000 r.. Dokonanie przez P. J. aktu staranności w postaci złożenia w KRUS kompletu dokumentów decydujących o wyrejestrowaniu z ubezpieczeń społecznych rolników, a następnie przez 4 lata nieopłacanie składek KRUS także jest ocenne i utwierdza organ administracji w przekonaniu o woli strony nieprowadzenia działalności rolnej. Potwierdza to także fakt opłacania składki KRUS przez stronę w okresie poprzedzającym wydzierżawienie gospodarstwa, tj. od 1 stycznia 1992 r. do 30 czerwca 2000 r. W ocenie organu w 2000 r. strona przestała podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, właśnie ze względu na zaprzestanie działalności rolniczej i utraty statusu rolnika w rozumieniu ustawy o Ubezpieczeniu Społecznym Rolników. Symptomatyczna jest także spłata zaległości w KRUS przez stronę za lata 2002-2004, dokładnie w dniu składania wniosku o rentę strukturalną w ARiMR tj. w dniu 6 sierpnia 2004 r., a w lipcu 2005 r. wsteczne ubezpieczenie przez stronę w KRUS okresu od 1 lipca 2000 r. do 27 sierpnia 2002 r. Zgodnie z § 19 ust. 3 pkt 1 oraz pkt 2 rozporządzenia dokumentami potwierdzającymi okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku jest m.in. zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną i oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w okresach nieobjętych ubezpieczeniem w KRUS. Strona nie była ubezpieczona w KRUS w latach 2000-2004 r., dokonała ubezpieczenia wstecznie w sposób wyżej opisany i pozyskała na tę okoliczność dokumenty w KRUS. Dokumenty tak pozyskane w oczywisty sposób nie potwierdzają okresu prowadzenia działalności rolniczej. Potwierdzają natomiast determinację strony w pozyskiwaniu renty strukturalnej.
Dokumentami potwierdzającymi prowadzenie działalności rolniczej mogłyby być imienne rachunki nabycia środków ochrony roślin, paliwa rolniczego, maszyn i urządzeń rolniczych, materiału siewnego, innych środków produkcji rolnej, umowy kontraktacyjne, potwierdzenia przyjęcia plonów do skupu, dowody sprzedaży jajek na bazarze, dowody sprzedaży mięsa itd. Powyższe dowody nie istnieją. Przedłożone do akt sprawy zdjęcie stawu także w żaden sposób nie potwierdza prowadzenia działalności rolniczej w obrębie stawu.
Zgodnie z definicją legalną działalnością rolniczej (§2 pkt l rozporządzenia) jest nią produkcja roślinna i zwierzęca. Natomiast produkcja według słownika języka polskiego, jest zorganizowaną działalnością ludzką mająca na celu wytworzenie określonych dóbr materialnych; proces wytwarzania czegoś dla potrzeb człowieka; wytwarzanie, wytwórczość. S. J. nie prowadził jakiejkolwiek produkcji w w/w spornych okresach, tym bardziej nie prowadził jakiejkolwiek produkcji na własny rachunek w rozumieniu § 4 rozporządzenia.
Organ wskazał, iż podstawę prawną decyzji odmownej stanowi po pierwsze przepis § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Jednocześnie strona sprzedając swoje gospodarstwo w dniu "[...]" r., w czasie zaskarżania nieostatecznej decyzji odmownej Nr "[...]" z dnia "[...]" r., wypełniła także negatywną przesłankę określoną § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, dotyczącą własności gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha.
Od wymienionej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odwołanie złożył S. J.
W uzasadnieniu odwołania S. J. zarzucił naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) poprzez stawianie odwołującemu się zarzutu, iż brak podpisu pod umową dzierżawy czyni tę umowę nieważną oraz, że poddzierżawienie ziemi poprzednio wydzierżawionej jest sprzeczne z prawem. Wyjaśnił odwołujący się, iż odmowa uwzględnienia w materiale dowodowym oświadczeń o prowadzeniu działalności rolniczej jest niezgodna z ustawą z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Działalność rolniczą jaką prowadził od 1991r. zawsze była prowadzona osobiście w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).
Odwołujący się postawił organowi zarzut złamania zasady prawny obiektywnej i naruszenia art. 7 kpa. Wyjaśnił, iż nieprawdą jest, że pożar domu odwołującego się nastąpił w "[...]" r., co potwierdzają dowody znajdujące się w aktach sprawy. Zapis w protokole, który potwierdzał pożar domu w "[...]" r. był wynikiem oczywistego błędu. Wskazał, że nigdy nie był sumiennym płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne rolników, ponadto nigdy nie złożył dokumentów mających na celu wyrejestrowania z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wyrejestrowanie nastąpiło na skutek zawiadomienia przez Urząd Gminy . Pierwszy wniosek o wsteczne ubezpieczenie za okres od 1 lipca 2000r. do 27 sierpnia 2002r. odwołujący się złożył już w dniu 1 października 2003r. Wniosek ten został częściowo uwzględniony ze względu na brak pomiarów gruntów. Odwołujący się argumentował, iż z przepisów regulujących ubezpieczenie społeczne rolników wynika, że należy domniemywać, iż każdy ubezpieczony w KRUS jest rolnikiem i prowadzi działalność rolniczą.
Odwołujący się podniósł dalej zarzut naruszenia art. 9 kpa wyjaśniając, że nie został zapoznany z odpowiedzią radcy prawnego na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 20 września 2005r. Odpowiedź radcy prawnego miała zaś fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Podkreślił odwołujący się, iż decyzja organu I instancji nie wypełnia zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005r. uchylił poprzednio wydane decyzje w sprawie. Odwołujący się podał, iż nie wyprowadził się do "[...]" do swojej "[...]" w "[...]" r., ponieważ poza okresem zimowym zamieszkiwał w domu położonym w gospodarstwie rolnym i w tym domu był zameldowany do 20 grudnia 2004r. Wskazał, iż uzasadnienie decyzji podważające znaczenie materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy korzystnych dla odwołującego się jest ogólnikowe. Odwołujący się podniósł, iż organ winien uznać oświadczenia złożone w toku postępowania przez niego oraz świadków za prawdziwe, w przypadku zaś, gdy takim oświadczeniom odmawia wiarygodności winien złożyć zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa.
S. J. wezwał w odwołaniu organ II instancji do ustalenia daty pożaru domu, faktycznych intencji kierujących stroną przy zawieraniu wielu umów dotyczących gospodarstwa rolnego, wyjaśnienia okoliczności związanych z wyrejestrowaniem z ubezpieczenia społecznego rolników. Wyjaśnienie i odniesienie się do dokumentu załączonego do skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2006r., który to dokument potwierdza wyłącznie - na rzecz odwołującego się - z dzierżawy gospodarstwa rolnego 3 ha gruntów rolnych.
Decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie skarżący wyprowadził się do "[...]" przenosząc tam swoje centrum życiowe w "[...]" r. Potwierdzają to oświadczenie skarżącego złożone w trakcie rozprawy administracyjnej oraz treść odwołania wniesionego od poprzednio wydanej w sprawie decyzji organu I instancji, w którym to odwołaniu strona oświadczyła, iż zimą "[...]" r. dom został zdewastowany.
Dalej Dyrektor Regionalny wskazał, że zarzut odwołania dotyczący stawiania stronie przez organ administracji zarzutu bezprawności poddzierżawienia ziemi poprzednio wydzierżawionej jest chybiony. Organ II instancji podzielił ustalenia zawarte w decyzji Kierownika Biura Powiatowego, że z umowy dzierżawy z dnia "[...]" r. oraz aneksu z dnia "[...]" r. jednoznacznie wynika wydzierżawienie przez S. J. i jego żonę całego gospodarstwa, z wyłączeniem budynku mieszkalnego, który był spalony. Co do pozostałych dokumentów umownych pomiędzy wyżej wymienionymi stronami Dyrektor Regionalny wskazał, iż istnieje poważna wątpliwość co do daty ich sporządzania oraz co do zgodności zapisów umownych ze stanem faktycznym.
Organ II instancji argumentował dalej, iż strona w lipcu 2000 r. wyrejestrowała się z ubezpieczenia przedkładając w KRUS umowę dzierżawy gospodarstwa z dnia "[...]" r. (pismo KRUS z dnia 8 listopada 2004 r.). Strona nie była ubezpieczona w KRUS w latach 2000-2004 r., dokonała ubezpieczenia wstecznie w sposób opisany dokładnie w decyzji organu I instancji i pozyskała na tę okoliczność dokumenty w KRUS. Dokumenty tak pozyskane, w oczywisty sposób nie potwierdzają okresu prowadzenia działalności rolniczej. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że wsteczne ubezpieczenia strony w KRUS nie stanowią faktów prawokształtujących.
W ocenie organu II instancji - przy uwzględnieniu ustalonego stanu faktycznego sprawy - wnioskodawca S. J. nie spełnia przesłanki przyznania renty strukturalnej określonej w przepisie § 4 pkt 2 rozporządzenia - nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę. Zdaniem organu odwoławczego strona nie spełniała także wymogu określonego w § 4, zgodnie z którym rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą - rozumianą zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia jako produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Zgodnie z wyżej zaprezentowaną definicją legalną działalności rolniczej (§ 2 pkt 1 rozporządzenia) jest nią produkcja roślinna i zwierzęca. W ocenie organu II instancji S. J. nie prowadził jakiejkolwiek produkcji w latach 2000-2004, tym bardziej nie prowadził jakiejkolwiek produkcji na własny rachunek w rozumieniu § 4 rozporządzenia.
S. J. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o wydanie wyroku opartego o wniosek z dnia 6 sierpnia 2004r. i przyznanie prawa do renty strukturalnej w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r., ewentualnie o zajęcie stanowiska przez Sąd, czy skarżący prowadził w latach 1994r. – 2006 działalność rolniczą i podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, ewentualnie w jakich okresach tej działalności nie prowadził i nie podlegał temu ubezpieczeniu.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, iż w wyroku z dnia 17 maja 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uchylił poprzednio wydane decyzje organów jedynie ze względów formalnych, nie odnosząc się do meritum sprawy i nie dając wskazówek co do dalszego postępowania w sprawie, co zostało wykorzystane przez Agencję i spowodowało wydanie decyzje o takiej samej treści jak decyzja wcześniej uchylona. Argumentował skarżący, że nie ma żadnej reakcji ze strony Agencji na jego argumentację prezentowaną w sprawie. Podał, że nie jest w stanie przedstawić rachunków potwierdzających sprzedaż jaj na bazarze, bo takich rachunków się nie wystawia.
Podkreślił, że pożar domu miał miejsce w "[...]" r. W 2004r. złożył wniosek o dopłaty, ta okoliczność potwierdza, że ziemia musiała być uprawiana przez skarżącego w 2003r. Wyjaśnił, iż do chwili obecnej jest rolnikiem i płaci składki do KRUS, Agencja zaś przesyła skarżącemu druki na dopłaty do paliwa rolniczego.
Skarżący wniósł o zajęcie przez Sąd wyraźnego stanowiska, w kwestii prowadzenia działalności rolniczej w latach 2000-2004 wskazując, iż uznanie przez Sąd, że takiej działalności nie prowadził, winno stanowić podstawę zwrotu niesłusznie pobranych przez KRUS składek za ten okres.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on warunki wymienione w treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, w tym m.in. prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym".
W sprawie niniejszej sporny pomiędzy stronami był okres prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, mianowicie w ocenie organu skarżący nie prowadził działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez okres dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Organ wskazuje bowiem, iż w okresie 4 kwietnia 2000r. do 28 sierpnia 2002r. nastąpiła przerwa w prowadzeniu tejże działalności, wskutek wydzierżawienia gospodarstwa rolnego przez S. J. na rzecz L. P.
W ocenie Sądu, lektura akt administracyjnych pozwala przyjąć, iż stanowisko organu jest prawidłowe i zostało poprzedzone oceną całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organ nie naruszył w postępowaniu zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 kpa, którego treść stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W sprawie podstawowe znaczenie ma okoliczność, czy skarżący prowadził w okresie od 4 kwietnia 2000r. do 28 sierpnia 2002r. działalność rolniczą w należącym do niego gospodarstwie rolnym. W ocenie Sądu takiej działalności nie prowadził. Z umowy dzierżawy spisanej dnia "[...]"r. wynika, iż skarżący wraz z małżonką wydzierżawił z dniem "[...]" r. L. P. należące do niego gospodarstwo rolne ("[...]"). W § 2 tejże umowy określono równocześnie, iż z umowy dzierżawy wyłącza się działkę nr"[...]". Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka ta ma powierzchnię 3 ha i położone są na niej tereny zabudowane na roli o powierzchni 0,1500m² oraz inne grunty ("[...]"). Jednocześnie wymienione strony umowy dzierżawy w dniu "[...]" r. zawarły aneks do umowy dzierżawy, w której anulowano § 2 umowy dzierżawy, nadając mu nowe brzmienie, zgodnie z którym, z umowy dzierżawy wyłączono jedynie budynek mieszkalny. Do umowy dzierżawy dodano także § 15, zgodnie z którym umową dzierżawy zostały objęte także budynki gospodarcze.
Skarżący wraz z L. P. podpisali także w dniu "[...]" r. umowę przedwstępną sprzedaży gospodarstwa rolnego. Przy czym z umowy sprzedaży strony wyłączyły działki nr "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]".
Poza sporem pozostaje, iż wyżej opisana umowa dzierżawy wraz z aneksem do niej została przedłożona w Urzędzie Gminy i Miasta i zarejestrowana w ewidencji gruntów z dniem "[...]" r. Umowy te wywarły także określone skutki prawne w sferze podatkowej. Skarżący do dnia rozwiązania umowy dzierżawy opłacał jedynie podatek od nieruchomości za grunt o pow. 1500m², co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy decyzje w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia "[...]" r. oraz z "[...]" r. ("[...]"), a także przekazy pieniężne potwierdzające zapłatę podatku. Fakt wydzierżawienia całego gospodarstwa rolnego potwierdza także zaświadczenie Starosty z dnia "[...]" r. ("[...]"). Zgłoszenie wymienionej umowy dzierżawy wraz z aneksem spowodowało także, iż skarżący nie podlegał społecznemu ubezpieczeniu rolników w okresie od 1 lipca 2000r. do 27 sierpnia 2002r. i musiał podjąć działania w 2005r. zmierzające do jego ubezpieczenia w mocą wsteczną. Dowodem, który miał przemawiać za prowadzeniem przez stronę działalności rolniczej była umowa dzierżawy "[...]" także z dnia "[...]" r., mocą której skarżący miał poddzierżawić swoje grunty o powierzchni 3 ha od dzierżawcy gospodarstwa rolnego L.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005r. (którym uchylił wcześniej wydane decyzje w sprawie) przyjął, iż wolą stron tej umowy było wyłączenie z dzierżawy gruntów rolnych o powierzchni 3 ha, zobowiązując jednocześnie organ do ustalenia, czy umowa ta nie została zawarta do celów niniejszego postępowania.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ działając w granicach swobodnej oceny dowodów prawidłowo ustalił, iż pomiędzy stronami została zawarta w dniu "[...]" r. umowa dzierżawy spisana dnia "[...]" r. wraz z aneksem z tego dnia, mocą której całe gospodarstwo skarżącego zostało wydzierżawione L. P. – z wyłączeniem jedynie domu należącego do skarżącego. Należy zauważyć, że umowa ta wraz z aneksem – o czym była mowa wyżej – została zawarta z datą pewną w rozumieniu art. 81 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego, a następnie zarejestrowana w ewidencji gruntów. Wskazać także należy, iż umowa poddzierżawy, która została zawarta w tej samej dacie w której spisano umowę dzierżawy oraz zawarto aneks do umowy dzierżawy jest sprzeczna z tym aneksem oraz umową dzierżawy. Trudno przyjąć, iż strony tego samego dnia jednym aneksem włączają do przedmiotu dzierżawy 3ha ziemi wraz z budynkami gospodarczymi i jednocześnie tego samego dnia wskazują, iż 3ha ziemi będą z tej umowy wyłączone, zaś L.P. będzie mógł jedynie korzystać przez okres trwania dzierżawy z głównego budynku gospodarczego. Dodatkowo umowa poddzierżawy została podpisana przez skarżącego dopiero w "[...]" r., a więc pięć lat po jej zawarciu. Prawidłowe było więc rozumowanie organu, który dał wiarę w takiej sytuacji umowie dzierżawy zarejestrowanej w Urzędzie Gminy, nie zaś umowie poddzierżawy.
Dodatkowo wskazać należy, iż umowa dzierżawy wywołała skutki prawne w sferze podatkowej i ubezpieczenia społecznego rolników, które były przez skarżącego akceptowane. Skarżący przecież nie kwestionował w czasie obowiązywania umowy dzierżawy wysokości zobowiązania podatkowego ustalanego przytoczonymi wyżej decyzjami. Nie interesował się także w tym czasie swoim ubezpieczeniem w KRUS, choć w okresie wcześniejszym składki te – czasami z opóźnieniem, ale jednak opłacał. Wprawdzie w aktach administracyjnych wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy brak jest dowodów na to, że skarżący po wydzierżawieniu gospodarstwa sam wyrejestrował się z KRUS, niemniej jednak skarżący dopiero w październiku 2003r. – a więc już po rozwiązaniu umowy dzierżawy – podjął starania, co do dalszego podlegania społecznemu ubezpieczeniu rolników. Nie kwestionował przy tym decyzji KRUS z dnia "[...]" r. (załącznik nr "[...]" do odwołania skarżącego z dnia "[...]" r.) z której wynikało, iż został objęty tym ubezpieczeniem dopiero od 28 sierpnia 2002r. Obecne wyjaśnienia skarżącego, iż już w 2003r. miał zamiar być objęty ubezpieczeniem społecznym rolników za lata wydzierżawienia gospodarstwa, są mało przekonujące skoro, akta administracyjne wskazują, iż tym ubezpieczeniem został objęty dopiero na wyraźny swój wniosek z dnia 14 lipca 2005r. ("[...]"). Jednocześnie z akt tych nie wynika, iż ubezpieczeniem tym skarżący nie został objęty już w 2003r. ze względu na problemy z obliczeniem powierzchni hektarów przeliczeniowych jakie posiadał. Dziwnym jest więc, iż skarżący intensywne działania mające na celu jego ubezpieczenie w KRUS podjął dopiero w trakcie niniejszego postępowania, nie zaś wcześniej.
Dalej odnieść się należy do twierdzeń skarżącego dotyczących zakresu prowadzonej przez niego działalności rolniczej w okresie od 4 kwietnia 2000r. do 28 sierpnia 2002r. Skarżący mianowicie wskazywał, iż rozbudował o 60 % istniejący staw, który w przyszłości miał być stawem rybnym, w letnim kurniku prowadził hodowlę kurczaków, tak na cele własne jak i na sprzedaż, okresowo prowadził hodowlę niosek od kilkunastu do około 200 sztuk, w różnych okresach, a pozyskane jajka były sprzedawane w różnym czasie i miejscach, głównie na targu w "[...]". Prowadził też hodowlę chryzantem, a w okresach wiosennych bardzo wczesnych ziemniaków z folii i wiele innych upraw warzywnych. Oświadczył, że w okresie od początku dzierżawy do jej zakończenia na wyłączonych gruntach prowadził intensywną działalność rolniczą oraz pracował dorywczo w różnych gospodarstwach rolnych (pismo skarżącego z dnia 3 sierpnia 2004r.). Skarżący wskazywał ponadto, iż prowadził w tym okresie także działalność rolniczą na całości swojego gospodarstwa wspólnie z L.P. (pismo skarżącego z 19 sierpnia 2004r.). Tymczasem działalności tej nie potwierdził L. P. Choć podał w toku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej ("[...]"), iż skarżący pozostawił sobie 3 ha ziemi, to jednak nie wskazał na opisaną wyżej działalność rolniczą prowadzoną przez skarżącego. L. P. podkreślił, iż budynki gospodarcze były mu potrzebne do hodowli gęsi, którą prowadził sam, budynki te nie zostały wyłączone z dzierżawy. Nie wspomniał o wyłączeniu z dzierżawy kurnika letniego i nie wymienił prowadzenia upraw ziemniaków, czy chryzantem przez skarżącego. Z zeznań L.P. wynikało, iż działalność skarżącego polegała jedynie na zlecaniu, by L.P. uprawiał pole, które skarżący pozostawił dla siebie. Wkładem zaś skarżącego w hodowlę gęsi było to, że gęsi mogły wypasać się na gruntach wyłączonych z dzierżawy. Ponadto L. P. podał, iż w trakcie dzierżawy gospodarstwa rolnego skarżący w tym gospodarstwie bywał sporadycznie. Dzierżawca nie wskazał także, iż umowa poddzierżawy została zawarta ze względu na sugestię urzędnika Gminy "[...]", tak jak opisywał to skarżący w swoim piśmie z dnia 19 sierpnia 2004r. ("[...]").
Także przesłuchany w trakcie postępowania administracyjnego świadek W. B. ("[...]") choć wskazał, że według niego skarżący prowadził działalność rolniczą w trakcie wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, to wyjaśnił także, iż to L. P. powiedział mu, iż skarżący uprawiał swoją działkę. Potwierdził, iż naocznie widział jedynie, iż ziemię uprawiał własnym sprzętem dzierżawca, wskazując przy tym, że skarżący wykonywał jedynie prace przy stawie. Nie wskazał jednak, by widział prace skarżącego na wyłączonej z dzierżawy działce, choć świadek oświadczył, iż mieszka blisko gospodarstwa skarżącego i z jego podwórka było widać, co w tym gospodarstwie się działo.
Powyższe wskazuje na oczywistą sprzeczność oświadczeń skarżącego, który opisywał szeroko prowadzoną przez siebie działalność rolniczą, która to działalność nie została potwierdzona zeznaniami świadków. Świadkowie, jeżeli już wskazywali na działalność wykonywaną przez skarżącego, to nie potwierdzili jej zakresu, na którą wskazywał sam skarżący składając wniosek o rentę strukturalną. Prawidłowo więc organ administracji zauważył rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami skarżącego, a zeznaniami świadków, nie dając wiary oświadczeniom skarżącego, iż prowadził działalność rolniczą w trakcie kiedy wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne.
Podobnie Sąd dostrzega sprzeczności w twierdzeniach skarżącego, co do faktu zamieszkiwania w domu, który znajdował się w gospodarstwie rolnym. Skarżący zaprzeczył swoim wyjaśnieniom złożonym w trakcie rozprawy administracyjnej, kiedy to podał, że dom ten spalił się pod koniec lat dziewięćdziesiątych i już nigdy nie został odbudowany, po czym skarżący wyprowadził się do "[...]", wyjaśniając w odwołaniu, iż od wiosny do jesieni zamieszkiwał w tymże domu aż do 2004r., kiedy to dom przekazał nabywcom gospodarstwa. Niemniej jednak we wcześniejszym odwołaniu z dnia 8 grudnia 2005r., choć skarżący faktycznie podał, iż dom uległ spaleniu w "[...]"r. (załączając na potwierdzenie tej okoliczności stosowne dowody), to wskazał także, iż jesienią 1999 r. wyprowadził się do "[...]" ze względów bezpieczeństwa, po czym jego dom został kompletnie zdewastowany. Ewentualne znaczenie dla sprawy może mieć jedynie zamieszkiwanie skarżącego w gospodarstwie rolnym, skoro wskazuje on, że prowadził w tymże gospodarstwie działalność rolniczą. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna dla której skarżący opuścił dom znajdujący się w tymże gospodarstwie. W ocenie Sądu w trakcie obowiązywania umowy dzierżawy skarżący faktycznie nie zamieszkiwał w gospodarstwie rolnym, skoro L. P. stwierdził (przesłuchany jako świadek), że skarżący mieszkał w "[...]" i w gospodarstwie bywał sporadycznie, zaś sam skarżący niezależnie od daty pożaru domu podał dwukrotnie (przytoczone odwołanie z dnia 8 grudnia 2005r., zeznania z rozprawy administracyjnej), iż do "[...]" wyprowadził się w 1999 r.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne nie potwierdziło, że skarżący prowadził działalność rolniczą na własny rachunek w gospodarstwie rolnym w okresie od 4 kwietnia 2000r. do 28 sierpnia 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 14 czerwca 2005r. wskazał, iż w zdefiniowaniu pojęcia gospodarstwa rolnego posiłkować się należy definicją zawartą w art. 55³ Kodeksu cywilnego, z którego treści wynika, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Przez działalność rolniczą, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia należy zaś rozumieć produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Rację ma organ odwoławczy powołując się na słownik języka polskiego, iż przez produkcję należy rozumieć zorganizowaną działalność ludzką mającą na celu wytworzenie określonych dóbr materialnych, proces wytwarzania czegoś na potrzeby człowieka.
Odnosząc powyższe do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wskazać należy, iż po pierwsze, gospodarstwo rolne w rozumieniu powyższego przepisu posiał L. P., on też w gospodarstwie tym prowadził działalność rolniczą. Skarżący natomiast posiadał uprawnienie do czynszu z tytułu wydzierżawienia tegoż gospodarstwa. Nawet jeżeli skarżący – jak twierdzi, a czego nie potwierdził dzierżawca - pomagał w prowadzeniu tego gospodarstwa, to działalność ta nie była prowadzona na własny rachunek. Po drugie, brak jest w sprawie dowodów potwierdzających wyłączenie z dzierżawy działki o powierzchni 3 ha i pozostawienie tejże działki w wyłącznym posiadaniu skarżącego. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący faktycznie nie wydzierżawił 3 ha ziemi, to brak jest dowodów, iż prowadził na własny rachunek działalność rolniczą na ww. działce. Z pewnością nie można uznać za taką działalność uprawy ziemi w postaci siewów czy orek, którą wykonywał L. P. – jak wskazywał, na zlecenie skarżącego, w celu wypasu swoich gęsi na tym gruncie. Pomijając już wiarygodność tychże twierdzeń, nie wystarczają one do przyjęcia, iż w takim stanie faktycznym skarżący prowadził zorganizowaną produkcję w gospodarstwie rolnym.
Dodatkowo wskazać należy, iż nie można uznać, że 3 ha ziemi, które rzekomo skarżący wyłączył z dzierżawy mogą stanowić samodzielne gospodarstwo rolne. Wszak z oświadczenia dzierżawcy wynikało, iż to on posiadał budynki gospodarcze oraz swoimi maszynami uprawiał grunty, które nie zostały wydzierżawione. W ocenie Sądu powyższe nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni 3ha w rozumieniu art. 55³ Kodeksu cywilnego. Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 1991r. sygn. akt II SA 669/91 (ONSA 1992/2/26) wskazał, iż "brak któregokolwiek ze składników gospodarstwa rolnego (na przykład inwentarza żywego, narzędzi, budynków itp.), wymienionych w art. 553 kodeksu cywilnego, nie świadczy o tym, że pozostałe składniki (na przykład grunty) nie stanowią gospodarstwa rolnego". Niemniej jednak, jak słusznie zwrócono uwagę w doktrynie "pogląd ten jest trafny przy założeniu, że pozostałe składniki tworzą zorganizowaną całość gospodarczą wystarczającą do prowadzenia produkcji rolniczej (hodowlanej, sadowniczej, ogrodniczej)" (por. S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga pierwsza, Część ogólna, Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1999r. str. 173). Trudno przyjąć, iż 3ha ziemi, które są uprawiane dzierżawcę pozostałej części gospodarstwa, mogą stanowić samodzielne gospodarstwo rolne zwłaszcza, gdy dzierżawca posiada budynki gospodarcze i używa własnych maszyn rolniczych do prac polowych.
W aktach administracyjnych brak jest też przekonujących dowodów na prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej przy stawie znajdującym się w gospodarstwie rolnym. Nie wykazało tego z pewnością zdjęcie przedstawione przez skarżącego, które nie potwierdza żadnych prac prowadzonych przy tym stawie. Skarżący nie przedłożył również żadnych dowodów w postaci faktur, czy też rachunków potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej przy stawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących okresu ubezpieczenia społecznego w KRUS, wskazać należy, iż do właściwości sądów administracyjnych nie należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników. Dlatego też sądy administracyjne nie są uprawnione do badania zgodności z prawem decyzji wydawanych przez KRUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. Sąd nie może także orzekać, czy KRUS dokonał pobrania od skarżącego nienależnych składek na ubezpieczenie społeczne.
W sprawie odnieść się należy natomiast do pisma KRUS z dnia 6 września 2005r. ("[...]") potwierdzającego podleganie przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 lipca 2000r. do 27 sierpnia 2002r. Stosownie do treści § 19 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r., dokumentami potwierdzającymi okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku jest zaświadczenie właściwej jednostki KRUS o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Przyjąć należy, iż pismo KRUS z dnia 6 września 2005r. nosi cechy zaświadczenia, o którym mowa w § 19 ust. 3 pkt 1. Organ orzekający o rencie strukturalnej jest związany treścią takiego zaświadczenia, jedynie co do podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie jaki stwierdzono w zaświadczeniu (art. 76 § 1 kpa). Nie mniej jednak powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie przesłanek uprawniających do uzyskania renty strukturalnej. Zaświadczenie KRUS jest jednym z dowodów w sprawie. W sytuacji więc, gdy pozostałe dowody zebrane w postępowaniu dostarczą podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania renty strukturalnej, organ władny jest wydać decyzję odmawiającą przyznania renty. Zaświadczenie organu emerytalnego nie wiąże bowiem organu orzekającego o rencie strukturalnej w kwestii przyznania tejże renty.
Podobnie organ przyznający rentę nie był związany zaświadczeniem Wójta Gminy i Miasta z dnia "[...]"r. ("[...]"), potwierdzającym prowadzenie działalności rolnej przez skarżącego w okresie wydzierżawienia gospodarstwa. Wójt Gminy z mocy § 19 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia uprawniony był jedynie do potwierdzenia okoliczności, o której mowa w § 18 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, tj. łącznej powierzchni i stanu prawnego posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmian, jakim podlegała powierzchnia i stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku. Przepis ten nie przewiduje natomiast potwierdzania – przez właściwego wójta - prowadzenia działalności rolniczej.
Niezależnie od powyższego, z mocy art. 217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Art. 218 § 1 kpa stanowi natomiast, że organ administracji wydaje zaświadczenie w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydając zaświadczenie z dnia "[...]" r. Wójt nie potwierdził faktów znajdujących się w ewidencji Urzędu Gminy, lecz przeprowadził postępowanie dowodowe mające na celu potwierdzenie prowadzenia działalności, o której mowa w § 4 rozporządzenia, do czego nie był uprawniony, ponadto wydania zaświadczenia o tej treści nie przewidywał także przepis prawa.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI