Orzeczenie · 2025-01-28

II SA/OL 874/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-01-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenie wychowawczeZUSkoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoterminypouczeniepostępowanie administracyjneprawo rodzinneUE

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skarżącej S. B. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Powodem odmowy było złożenie wniosku po terminie wyznaczonym przez Wojewodę, który poinformował skarżącą o konieczności złożenia wniosku do ZUS w ciągu 14 dni od otrzymania pisma, ze względu na koordynację systemów zabezpieczenia społecznego z Niemcami. Skarżąca argumentowała, że spóźnienie wynikało z jej braku umiejętności obsługi komputera i skomplikowanego systemu ZUS PUE, a także z nieregularnej obecności męża za granicą, który zajmował się sprawami urzędowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że skarżąca nie została prawidłowo pouczona o skutkach niedotrzymania terminu, a wezwanie Wojewody było nieprecyzyjne i nie zawierało wymaganego pouczenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek udzielać stronom jasnych informacji o ich prawach i obowiązkach, a zasada zaufania obywateli do organów państwa wymaga udzielenia pomocy w wypełnianiu wniosków, zwłaszcza w przypadku osób mniej biegłych technologicznie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność prawidłowego pouczania stron przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach świadczeń socjalnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślenie obowiązku organów do udzielania jasnych informacji i pomocy stronom postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i złożenia wniosku przez instytucję zagraniczną. Kluczowe jest wadliwe pouczenie przez Wojewodę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo pouczył stronę o terminie złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze i konsekwencjach jego niedotrzymania, zwłaszcza w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo pouczył stronę. Wezwanie było nieprecyzyjne, nie zawierało wymaganego pouczenia o skutkach niedotrzymania terminu i nie informowało o możliwości uzyskania pomocy w placówce ZUS.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wezwanie Wojewody było niejasne i nie zawierało wymaganego pouczenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, co narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Brak informacji o możliwości uzyskania pomocy w placówce ZUS również przyczynił się do naruszenia tych zasad.

Czy złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze po terminie, wynikającym z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, może być usprawiedliwione brakiem umiejętności cyfrowych strony i nieregularną obecnością członka rodziny pomagającego w sprawach urzędowych?

Odpowiedź sądu

Choć termin jest istotny, organ powinien zapewnić właściwe pouczenie i pomoc, a brak takiego pouczenia i pomocy może prowadzić do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd skupił się na wadliwości procedury administracyjnej (brak prawidłowego pouczenia), a nie na ocenie usprawiedliwienia spóźnienia strony. Jednakże, podkreślił obowiązek organu do udzielania informacji i pomocy, co pośrednio uwzględnia trudności strony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Przepisy (17)

Główne

u.p.p.w.d. art. 1 § 2 pkt 1 i ust.3

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.p.w.d. art. 16 § ust.8

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.p.w.d. art. 18 § ust.1-2

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.p.w.d. art. 19 § ust.1

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt 1 lit.c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § par.1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § par.1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.w.d. art. 2 § pkt 15

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.p.w.d. art. 13a § ust.10

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

u.p.p.w.d. art. 28 § ust.1-2

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § par.2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach niedotrzymania terminu złożenia wniosku. • Wezwanie Wojewody było nieprecyzyjne i nie zawierało wymaganego pouczenia. • Organ nie poinformował strony o możliwości uzyskania pomocy w placówce ZUS w wypełnieniu wniosku.

Odrzucone argumenty

Skarga powinna zostać odrzucona z powodu niedotrzymania terminu. • Strona miała możliwość uzyskania pomocy w placówce ZUS.

Godne uwagi sformułowania

nie można pozostać w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że złożenie wniosku w późniejszym terminie nie spowoduje negatywnych następstw • zasada zaufania obywateli do organów państwa wymaga, aby organ udzielił informacji o formie i trybie wnoszenia podań • nie można oczekiwać, że sama zgłosi się do siedziby organu z prośbą o pomoc

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Marzenna Glabas

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego pouczania stron przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach świadczeń socjalnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślenie obowiązku organów do udzielania jasnych informacji i pomocy stronom postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i złożenia wniosku przez instytucję zagraniczną. Kluczowe jest wadliwe pouczenie przez Wojewodę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli strona spóźniła się ze złożeniem wniosku. Podkreśla znaczenie jasnych pouczeń i pomocy dla obywateli.

Błąd urzędnika kosztował ZUS uchylenie decyzji. Kluczowe było nieprawidłowe pouczenie o terminie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst