II OSK 991/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-09
NSAbudowlaneWysokansa
doręczenieterminodwołaniepostępowanie administracyjnesamowola budowlanadrogi publiczneprawo budowlaneNSAWSAk.p.a.

NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie GINB dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji.

Sprawa dotyczyła uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu, co zostało potwierdzone przez WSA. NSA uchylił jednak wyrok WSA i postanowienie GINB, uznając, że doręczenie decyzji organu I instancji listem zwykłym było wadliwe i nie mogło stanowić podstawy do liczenia terminu na wniesienie odwołania. Sąd podkreślił, że takie doręczenie narusza zasady postępowania administracyjnego i prawo do dwuinstancyjności.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sprawa dotyczyła decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 9 marca 2017 r. umarzającej postępowanie w części dotyczącej sieci oświetlenia ulicznego i szlabanu. GINB pierwotnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez MZDW, uznając, że termin należy liczyć od daty doręczenia decyzji Zarządowi Województwa Mazowieckiego (13 marca 2017 r.). WSA w Warszawie oddalił skargę MZDW. NSA jednak uchylił wcześniejsze orzeczenia, wskazując na konieczność ponownego ustalenia daty doręczenia decyzji MZDW. W ponownym postępowaniu GINB ustalił, że decyzja MWINB została wysłana listem zwykłym, co nie stanowi skutecznego doręczenia. Mimo to, GINB ponownie stwierdził uchybienie terminu, opierając się na dacie doręczenia Zarządowi Województwa Mazowieckiego. WSA ponownie oddalił skargę MZDW. NSA w niniejszym wyroku uchylił zaskarżony wyrok WSA i postanowienie GINB. Sąd uznał, że doręczenie decyzji listem zwykłym jest wadliwe i narusza przepisy k.p.a. oraz zasadę dwuinstancyjności. Podkreślono, że nawet jeśli decyzja dotarła do adresata, wadliwa forma doręczenia nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej strony. Sąd uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania za zasadne, w szczególności w zakresie wadliwego doręczenia decyzji i jego wpływu na termin do wniesienia odwołania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji administracyjnej listem zwykłym, bez pokwitowania, jest wadliwe i nie może być uznane za skuteczne, co narusza przepisy k.p.a. i zasadę dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wadliwe doręczenie decyzji listem zwykłym narusza przepisy k.p.a. i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Taka forma doręczenia nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej strony i pozbawienia jej możliwości skorzystania ze środków odwoławczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 39

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo pocztowe

Ustawa - Prawo pocztowe

u.d.p. art. 22 § 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 20 § 4, 5, 8, 12

Ustawa o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji organu I instancji listem zwykłym było wadliwe i naruszało przepisy k.p.a. Wadliwe doręczenie decyzji nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej strony i pozbawienia jej możliwości skorzystania ze środków odwoławczych.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie decyzji listem zwykłym (bez pokwitowania) nastąpiło w sposób wadliwy naruszenie przepisów przez organ prowadzący postępowanie, prowadzi do pogorszenia prawnej sytuacji strony, w tym do pozbawienia jej możliwości wykorzystania środka odwoławczego, a co za tym idzie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania nie może rodzić konsekwencji sprzecznych z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, w tym z zasadą prowadzania postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwych form doręczenia i ich wpływu na terminy do wniesienia środków odwoławczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia listem zwykłym, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych przypadków nieprawidłowego doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla wszystkich stron postępowań. Pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji.

Wadliwe doręczenie decyzji administracyjnej – jak błąd organu może uratować stronę przed utratą terminu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 991/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Marzenna Linska - Wawrzon
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1480/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-22
VII SA/Wa 1480/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-05
II GSK 2584/21 - Wyrok NSA z 2022-01-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska-Gągała po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/21 w sprawie ze skargi Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2021 r. znak DON.7100.148.2017.MB w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie kwotę 1140 (tysiąc sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1480/21, oddalił skargę Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 maja 2021 r., znak DON.7100.148.2017.MB w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 marca 2017 r., nr 419/2017, znak: WIK.7741.72.2016.PP, umarzającej w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie tych części skrzyżowania drogi wojewódzkiej [...] z drogą wojewódzką [...], które odnoszą się do wykonania sieci oświetlenia ulicznego oraz szlabanu w miejscowości J., zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej 28 marca 2017 r.
GINB postanowieniem z 20 kwietnia 2017 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ocenie GINB, strona skarżąca nie posiadała samodzielnej legitymacji do występowania w sprawie, dlatego termin na wniesienie odwołania należało liczyć od daty doręczenie decyzji Zarządowi Województwa Mazowieckiego (tj. od 13 marca 2017 r.). Przyjmując taką ocenę, odwołanie nadane 28 marca 2017 r., należało uznać za wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1387/17) oddalił skargę na ww. postanowienie GINB. Następnie NSA wyrokiem z dnia 16 grudnia 2020 r. (sygn. akt lI OSK 1629/18) uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie. NSA przy ponownym rozpoznaniu sprawy polecił GINB ustalenie "(...) czy decyzja z 9 marca 2017 r. została doręczona MZDW a jeśli tak to w jakiej dacie nastąpiło to doręczenie", a następnie ocenę "czy odwołanie tej jednostki organizacyjnej zostało wniesione w terminie." Sąd zwrócił także uwagę, że "w przypadku braku doręczenia decyzji MZDW, organy powinny mieć na względzie, że termin do wniesienia odwołania dla pominiętej strony biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie, której najpóźniej decyzję doręczono".
Kolejno, pismem z 1 kwietnia 2021 r., znak: DON.7100.148.2017.MB, GINB wezwał organ I instancji do przekazania dowodu doręczenia decyzji z 9 marca 2017 r. stronie skarżącej lub innych dokumentów, z których wynikać będzie fakt i data doręczenia. Pismem z 14 kwietnia 2021 r. MWINB poinformował, że ww. decyzja została przesłana stronie listem zwykłym, tym samym nie istnieje dowód doręczenia w postaci ZPO, zaś doręczenie decyzji z 9 marca 2017 r. listem zwykłem nie może zostać uznane za skuteczne i rodzące skutki prawne, w tym stanowić datę, od której liczony jest termin na wniesienie odwołania.
W ocenie organu odwoławczego Sąd, nakazując ustalenie, czy doszło do doręczenia stronie skarżącej decyzji MWINB z 9 marca 2017 r., miał na myśli doręczenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Z poczynionych ustaleń wynika, że do takiego doręczenia nie doszło, co w świetle wskazań Sądu nakazuje przyjąć, że termin na wniesienie przez stronę skarżącą odwołania od ww. decyzji biegł od dnia jej doręczenia ostatniej ze stron.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji MWINB z 9 marca 2017 r. wynika, że obie strony postępowania – Zarząd Województwa Mazowieckiego oraz H. sp. z o.o. odebrały decyzję 13 marca 2017 r. Tym samym termin na wniesienie odwołania od decyzji z 9 marca 2017 r. upłynął 27 marca 2017 r., więc odwołanie nadane pocztą 28 marca 2017 r. należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu.
W konsekwencji, GINB postanowieniem z 14 maja 2021 r., znak: DON.7100.148.2017.MB, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
MZDW wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie GINB z 14 maja 2021 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
a. przepisów postępowania administracyjnego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. k.p.a.) przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, a w skutek tego oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych, tj. że decyzja nie została doręczona stronie skarżącej, a następnie uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy z akt postępowania wynika, że decyzja MWINB została doręczona stronie skarżącej 14 marca 2017 r., zaś odwołanie od decyzji zostało nadane przez operatora pocztowego 28 marca 2017 r., a więc w terminie wskazanym w przepisach k.p.a. – nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2016 r. poz. 1113 z późn. zm.);
b. art. 39 k.p.a. (względnie art. 391 k.p.a.) – wskutek stwierdzenia przez organ w postępowaniu, że decyzja nie została doręczona stronie w sposób prawidłowy, tj. w trybie art. 39 k.p.a. i mimo to stwierdzenie, że to strona skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia odwołania;
c. art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 i art. 29 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 20 pkt 4, pkt 5, pkt 8, pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 z późn. zm.) przez uznanie, że strona skarżąca nie jest stroną postępowania w przedmiocie naruszenia przez podmiot trzeci przepisów prawa materialnego (ustawa o drogach publicznych, Prawo budowlane) w zakresie samowoli budowlanej i posadowieniu obiektów stale związanych z gruntem w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...], podczas gdy właściwa analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, że strona skarżąca jako jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej może być stroną postępowania administracyjnego, oraz uznaniu że jedynie organ osoby prawnej – Zarząd Województwa Mazowieckiego ma status strony, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, że stroną mogą być osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej i następnie uznanie, że MZDW było pełnomocnikiem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym innego podmiotu, podczas gdy z akt sprawy wynika, że MZDW działało we własnym imieniu;
d. art. 33 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w zw. z art. 136 § 2 k.p.a., wskutek uznania że MZDW działało jako strona, stwierdzenie naruszenia przepisów o doręczeniu orzeczenia, a mimo to nie uchylenie decyzji kontrolowanej w wyniku zażalenia;
e. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nierozważenie przez organ odwoławczy przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją MWINB z 9 marca 2017 r., nr 419/2017 w związku z błędną wykładnią przepisów nadających stronie skarżącej status strony w postępowaniu, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zarzucono rażące naruszenie zasady zaufania oraz działania i rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony wskutek stwierdzenia istotnych okoliczności dotyczących braku doręczenia orzeczenia w sposób przewidziany prawem i zażądanie przedstawienia dowodów na prawidłowe doręczenia decyzji od strony, w sytuacji gdy okoliczność takiego ustalenia prawidłowości doręczenia nakazał Sąd administracyjny.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako naruszającego rażąco porządek prawny; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów (załączonych do skargi), tj.: 1) odpisu pisma z 29 listopada 2016 r. skierowanego do WINB w Warszawie na okoliczność posiadania przez stronę skarżącą interesu w rozstrzygnięciu sprawy już na początku jej biegu; 2) odpisu pisma z 31 stycznia 2017 r., skierowanego do WINB w Warszawie na okoliczność pominięcia istotnych okoliczności w sprawie; 3) odpisu koperty oraz decyzji MWINB z 9 marca 2017 r., na okoliczność pominięcia istotnych okoliczności w sprawie; 4) odpisu odwołania strony skarżącej z 28 marca 2017 r. wniesionego do GINB, na okoliczność zachowania terminu na wniesienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięć organów administracyjnych i sądów administracyjnych. NSA wyrokiem z 16 grudnia 2020 r. (sygn. akt lI OSK 1629/18) uchylił wyrok WSA w Warszawie (oddalający skargę) oraz wcześniejsze postanowienie GINB w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd, biorąc pod uwagę wytyczne NSA dla organu ponownie rozpatrującego sprawę oraz wskazane przez GINB okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uznał że postępowanie organu i rozstrzygnięcie nie jest sprzeczne z prawem.
Po pierwsze – w ocenie Sądu, GINB zasadnie przyjął, że "doręczenie" decyzji z 9 marca 2017 r. listem zwykłym nie może zostać uznane za skuteczne, co oznacza że decyzja ta nie została skutecznie doręczona MZDW.
Po drugie – osoba, która pomimo posiadania interesu prawnego nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia, ale w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Oznacza to, że ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla osób, które nie brały udziału w postępowaniu jest taki sam jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję. W związku z tym termin na wniesienie przez MZDW odwołania od ww. decyzji biegł od 13 marca 2017 r.
Po trzecie – skoro termin na wniesienie odwołania od decyzji z 9 marca 2017 r. upłynął 27 marca 2017 r. – to odwołanie nadane pocztą przez MZDW 28 marca 2017 r. (data wpływu 3 kwietnia 2017 r.) należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu.
Po czwarte – strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono, że w swojej ocenie prawnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób istotny naruszył:
1. przepisy prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), a mianowicie art. 145 §1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 28, art. 29 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, w zw. z art. 39 oraz art. 40 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia wskutek orzeczenia w zaskarżonym wyroku o oddaleniu skargi skarżącego w sytuacji gdy Sąd I instancji stwierdził, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu co stanowi podstawę do wznowienia postępowania a mimo tego zaskarżonego postanowienia nie uchylił;
2. przepisy prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 39, art. 40 § 1 i art. 45 k.p.a., w zw. z art. 6, art. 8, art. 9, 10 § 1, art. 15 k.p.a. wskutek stwierdzenia, że decyzja nie została doręczona stronie postępowania – Mazowieckiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Warszawie w sposób przewidziany przepisami k.p.a. i orzeczeniu o oddaleniu skargi w sytuacji gdy Sąd stwierdził rażące naruszenie przepisów postępowania w związku z doręczeniem decyzji na inny adres niż wskazany przez stronę postępowania dla doręczeń, doręczenie decyzji zwykłym listem przez operatora pocztowego bez poświadczenia odbioru przez osobę upoważnioną w siedzibie jednostki organizacyjnej, co także naruszyło w oczywisty i rażący sposób zasadę zaufania do organu, zasadę informowania stron i czynnego udziału strony, a także zasadę legalności i zasadę dwuinstancyjności oraz miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w skutek niewłaściwej kontroli sprawy przez Sąd doprowadziło do oddalenia skargi mimo stwierdzenia podstaw do jej uwzględnienia;
3. przepisy prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a. gdy Sąd stwierdził rażące naruszenie przepisów prawa w związku z doręczeniem decyzji stanowiącej przedmiot odwołania zwykłym listem przez operatora pocztowego bez poświadczenia odbioru, co także naruszyło w oczywisty i rażący sposób zasadę zaufania do organu, zasadę informowania stron i czynnego udziału strony, a także zasadę legalności i miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wskutek niewłaściwej kontroli zaskarżonego aktu przez Sąd doprowadziło do oddalenia skargi mimo stwierdzenia podstaw do jej uwzględnienia gdy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 maja 2021 r.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających orzeczeń organu administracji względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały w pełni trafne.
Zgodnie z art. 39 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez MWINB decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie WIK.7741.72.2016.PP (9 marca 2017 r.): "Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy."
Niewątpliwie w świetle tego przepisu doręczenie powyższej decyzji skarżącemu kasacyjnie, będącemu stroną postępowania administracyjnego, listem zwykłym (bez pokwitowania), nastąpiło w sposób wadliwy. Niemniej jednak, przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że przesłanie decyzji listem zwykłym nie może być traktowane jako skuteczne jej doręczenie, sprawia że naruszenie przepisów przez organ prowadzący postępowanie, prowadzi do pogorszenia prawnej sytuacji strony, w tym do pozbawienia jej możliwości wykorzystania środka odwoławczego, a co za tym idzie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
Wykładania przepisów prawa dokonywana w okolicznościach, w których dochodzi do naruszenia prawa przez organ, w tym przypadku do naruszenia polegającego na doręczeniu decyzji w nieprawidłowej formie, nie może rodzić konsekwencji sprzecznych z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, w tym z zasadą prowadzania postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Dlatego też udokumentowane oświadczenie skarżącego o otrzymaniu decyzji listem zwykłym 14 marca 2017 r. (kserokopie koperty oraz decyzji z adnotacją o jej przyjęciu – prezentata opatrzona wskazaną wyżej datą, znajdujące się w aktach sprawy), powinny być wzięte pod uwagę ocenie zaskarżonego postanowienia. W okolicznościach niniejszej sprawy należało zważyć, że adresatem przesyłki zwykłej jest strona będąca samorządową jednostką organizacyjną, a więc podmiotem publicznym prowadzącym rejestrację korespondencji wpływającej do tej jednostki.
Jednym z głównych celów doręczenia pism, w tym rozstrzygnięć organów administracji jest m.in. możliwość zapoznania się z ich treścią, jak też podjęcie na ich podstawie prawem przewidzianych (dozwolonych bądź nakazanych) zachowań.
Przesłanie skarżącemu kasacyjnie decyzji listem zwykłym "do wiadomości" w pierwotnym przeświadczeniu (jak wynika to z akt sprawy), że nie jest on stroną postępowania, nie może być podstawą do zakwestionowania faktu, że decyzja ta dotarła do adresata, który mógł i zapoznał się z jej treścią oraz z pouczeniem o możliwości odwołania się od niej w terminie 14 dni od dnia doręczenia, które (wprawdzie w wadliwiej formie – bez pokwitowania) nastąpiło, według przedstawionej przez skarżącego dokumentacji, 14 marca 2017 r.
Z tych też względów należało uznać za zasadny zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 135 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, które w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, przepis ten określa jedynie zakres uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego (zob. przykładowo wyroki NSA z: 10.07.2018 r., I OSK 2093/16, LEX nr 2537281; 17.07.2019 r., I GSK 167/19, LEX nr 2698777; 27.03.2019 r., II OSK 1046/17, LEX nr 2705335; 21.03.2023 r., III OSK 1984/21, LEX nr 3510015).
Niezasadne okazały się zarzuty, podniesione w pkt. 1 petitum skargi, naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 28, art. 29 k.p.a., w zw. z art. 39 oraz art. 40 § 1 k.p.a. oraz w pkt. 3, to jest naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że istota sprawy kontrolowanej przez Sąd I instancji sprowadzała się do oceny prawidłowości postanowienia o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu, wydanego w postępowaniu, co do którego, ani strona ani Sąd nie podnosili kwestii podstaw do jego wznowienia, czy też stwierdzenia nieważności rozstrzygającego je postanowienia.
Organ, dokonując ponownej oceny odwołania, uwzględnieni stanowisko i argumentacje zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczące kwestii doręczenia decyzji organu I instancji oraz towarzyszących jej okoliczności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI