II SA/Ol 854/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie uchylił decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyrównania ekwiwalentu za nadgodziny policjanta, uznając, że odmowa wypłaty świadczenia powinna nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Policjant D.S. domagał się wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 816 godzin służby przekraczającej normę, które nabył podczas studiów w latach 2014-2016. Organy policji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją o przyznaniu rekompensaty. WSA w Olsztynie uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że odmowa wypłaty świadczenia powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co naruszało prawa strony.
Sprawa dotyczyła wniosku policjanta D.S. o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za 816 godzin służby przekraczającej normę, które nabył w latach 2014-2016. Organy Policji, począwszy od Komendanta Powiatowego, odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocną decyzję z dnia [...] przyznającą rekompensatę, od której skarżący zrzekł się prawa do odwołania. Organy uznały, że żądanie wyrównania dotyczy sprawy już rozstrzygniętej i nie można jej ponownie rozpatrywać w zwykłym postępowaniu administracyjnym. WSA w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że odmowa wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, będąca czynnością materialno-techniczną, powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organy błędnie zastosowały art. 61a k.p.a., gdyż sprawa dotyczyła wyrównania, a nie wznowienia postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymane nią w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odmowa wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, będąca czynnością materialno-techniczną, powinna być dokonana w drodze decyzji administracyjnej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest wypłata ekwiwalentu, stanowi negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i powinno być załatwione w formie decyzji, aby zapewnić stronie właściwą ochronę prawną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u. Policji art. 114 § 1 pkt 2
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 61a § par.1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt 1 lit.a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u. Policji art. 108 § 1 pkt 6
Ustawa o Policji
u. Policji art. 33 § ust. 3
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 111 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 190 § ust.4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 133 § par.1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § par.1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par.2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wypłaty ekwiwalentu pieniężnego powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wniosek o wyrównanie ekwiwalentu stanowi nową sprawę i nie jest próbą wzruszenia prawomocnej decyzji w trybie nadzwyczajnym. Organy błędnie zastosowały art. 61a k.p.a.
Odrzucone argumenty
Żądanie wyrównania ekwiwalentu zostało już rozstrzygnięte prawomocną decyzją i nie można go ponownie rozpatrywać w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Strona zrzekła się prawa do odwołania od decyzji przyznającej ekwiwalent, co czyni ją ostateczną i prawomocną.
Godne uwagi sformułowania
odmowa dokonania czynności materialno-technicznej, powinna być dokonana w drodze decyzji wniosek dotyczy bowiem wyrównania, a nie przyznania świadczenia. Stanowi więc nową sprawę. nadanie postanowieniu mylnej nazwy decyzji nie zmienia jego charakteru prawnego
Skład orzekający
Ewa Osipuk
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Jaszczak-Sikora
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja formy rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących wypłaty świadczeń pieniężnych przez organy administracji publicznej, w szczególności w kontekście odmowy wypłaty ekwiwalentu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i ekwiwalentu za nadgodziny, ale zasada dotycząca formy rozstrzygnięcia ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest forma rozstrzygnięcia (decyzja vs. postanowienie) w postępowaniu administracyjnym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji organu, nawet jeśli pierwotne żądanie dotyczyło kwestii finansowych.
“Policjant walczył o wyrównanie za nadgodziny. Sąd administracyjny przypomina: odmowa wypłaty musi być w formie decyzji!”
Dane finansowe
WPS: 6884,04 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 854/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-12-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Alicja Jaszczak-Sikora Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Policja Sygn. powiązane III OSK 569/23 - Wyrok NSA z 2024-11-15 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i postanowienie organu I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art.33 ust.3, art.114 ust.1 pkt 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art.190 ust.4 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2021 poz 735 art.61a par.1, art.145 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 137 art.1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art.119 pkt 2, art.133 par.1,art.134 par.1,art.145 par.1 pkt 1 lit.a) i c), art.200, art.205 par.2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 28 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymane nią w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych (czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r., Komendant Powiatowy Policji (dalej jako: "Komendant Powiatowy Policji" lub "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty D. S. (dalej jako: "strona" lub "skarżący"), wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 816 godzin służby przekraczającej normę, nabytych podczas odbywania studiów w latach 2014 – 2016 w (...). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że decyzją Komendanta Wojewódzkiego (dalej jako: "Komendant Wojewódzki Policji" lub "organ drugiej instancji") z dnia (...), przyznano stronie prawo do wypłaty rekompensaty pieniężnej za wypracowane nadgodziny, zaś strona złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. W tej sytuacji, przedmiotowa decyzja stała się ostateczna i prawomocna, natomiast w dniu 6 grudnia 2021 r. wypłacono stronie ustalony ekwiwalent pieniężny w kwocie 16.062,08 zł. Natomiast 14 marca 2022 r., pełnomocnik strony złożył wniosek o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 816 godzin w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy obecnie wypłaconą kwotą w wysokości 16.062,80 zł obliczoną według mnożnika 1/30, a kwotą w wysokości 22.946,84 zł, czyli dokonanie zapłaty kwoty wyrównania w wysokości 6.884,04 zł. Kolejnym pismem z 20 kwietnia 2022 r., pełnomocnik strony oświadczył, że wnosi o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego lub w razie odmowy – o wydanie decyzji w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego. Zaznaczył, że nie chodzi o wznowienie postepowania w trybie nadzwyczajnym, gdyż wypłata ekwiwalentu jest czynnością materialno - techniczną, a tym samym, nie jest wydawana na tę okoliczność decyzja administracyjna. Rozpoznając niniejszą sprawę, organ pierwszej instancji wskazał, że żądanie w zakresie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego zostało rozstrzygnięte w decyzji z (...), co do której strona miało prawo złożyć wniosek, w trybie art. 111 § 1 k.p.a., o uzupełnienie rozstrzygnięcia, jednakże z prawa tego nie skorzystała. Obecnie zaś strona próbuje wzruszyć prawomocną decyzję w kolejnym zwykłym postępowaniu administracyjnym. W związku z tym, że żądanie strony dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją, która jest prawomocna i ostateczna, zasadne jest zatem wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie: art. 61 a § 1 i nast. k.p.a., poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wadliwą odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, art. 35 § 3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie dopuszczalnych ustawowo terminów do załatwienia sprawy, która to nie nosiła znamion szczególnie skomplikowanej, a także art. 36 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zawiadomienia pełnomocnika strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, z jednoczesnym podaniem przyczyn tej zwłoki oraz terminu jej załatwienia. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że nie ma przeszkód, aby w jednym postępowaniu strona domagała się wypłaty ekwiwalentu, a w odrębnym postępowaniu jego uzupełnienia. Ponadto, organ, do którego wniesiono zażalenie, winien dokonać oceny działania organu niższej instancji w zakresie wywiązania się z obowiązujących terminów do jej załatwienia, a w wypadku uznania, że doszło do naruszenia procedury w tym zakresie - wszczęcia stosownego postępowania z urzędu w przedmiocie naruszenia dyscypliny służbowej. Postanowieniem (błędnie nazwanym decyzją) z (...), Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ drugiej instancji podkreślił, że stosownie do art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wskazano, że strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień określonych w art. 127a § 1 k.p.a. i zrzekła się prawa do odwołania od decyzji z dnia (...), choć zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. miała prawo w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Tym samym, przedmiotowa decyzja, na podstawie art. 127a § 2 k.p.a., stała się ostateczna i prawomocna. Zgodnie zaś z art. 16 § 1 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Sprawa objęta decyzją ostateczną nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, a domniemanie ważności takiej decyzji może być obalone tylko w trybie określonym w przepisach procedury administracyjnej. Decyzje ostateczne objęte są bowiem domniemaniem prawidłowości. Wszelkie decyzje ostateczne organów administracyjnych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo, tylko i wyłącznie w określonych trybach nadzwyczajnych. Organ drugiej instancji podniósł, że decyzją z (...), przyznano stronie prawo do wypłaty rekompensaty pieniężnej za 816 godzin służby przekraczających normę, nabytych podczas odbywania studiów w latach 2014-2016 w (...), wskazując podstawę faktyczną i prawną przyznanego uprawnienia. Podniesiono, że w przypadku, kiedy organ dopuszcza postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na istniejący stan res iudicata, warunkiem koniecznym wydania postanowienia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie wyżej wymienione przesłanki. Organ odwoławczy przyznał, że decyzja pierwszoinstancyjna nie została wydana w wymaganym czasie i nie poinformowano strony o przyczynie zwłoki, z jednoczesnym wskazaniem nowego terminu jej rozstrzygnięcia, jednakże w takim przypadku stronie, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., przysługuje prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, z którego to uprawnienia strona w niniejszej sprawie nie skorzystała. Jednocześnie, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS1/21, wskazano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu. Tym samym, zarzuty wniesione w przedmiotowym zażaleniu nie mogą zostać rozpoznane, gdyż w chwili jego wniesienia, organ pierwszej instancji nie jest już bezczynny, a sprawa została rozstrzygnięta. Strona wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jego uchylenia w całości, a także zasądzenia od organu drugiej instancji na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 2 i nast. k.p.a., poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, podczas gdy organ drugiej instancji winien był uchylić w całości zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy, poprzez nakazanie organowi pierwszej instancji merytoryczne rozpoznanie sprawy w formie decyzji administracyjnej oraz naruszenie art. 61a § 1 i nast. k.p.a., poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepisy k.p.a. w sposób wyraźny wskazują na sposób i terminy, w jakich organ zobowiązany jest do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego, przepisy te zostały naruszone zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Zwrócono również uwagę, że organ odwoławczy sprawę z zażalenia na postanowienie z (...) o odmowie wszczęcia postępowania załatwił poprzez wydanie decyzji, mimo, że winien był wydać w tym przypadku postanowienie. Jednocześnie podkreślono, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru wznowienia postępowania administracyjnego, lecz dotyczy wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby. W ocenie skarżącego, organy błędnie uznają, że brak zaskarżenia decyzji z (...), powoduje brak możliwości ubiegania się o wyrównanie przyznanego ekwiwalentu w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018r., sygn. akt K 7/15, skoro wypłata ekwiwalentu następuje w formie czynności materialno — technicznej, a jedynie odmowa wypłaty następuje w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ drugiej instancji zgodził się ze skarżącym, że w niniejszej sprawie powinno zostać wydane postanowienie, a nie decyzja, jednakże kwestia ta nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu, jeżeli wydano indywidualne rozstrzygnięcie w sprawie należącej do właściwości organu administracji. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa odwołania od decyzji z (...), która stała się ostateczna i prawomocna. Natomiast obecnie skarżący próbuje wzruszyć prawomocną decyzję w trybie zwykłym, co jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podnieść, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącego we wniesionej skardze (k. 3 akt sądowych), jak i przez organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę (k. 7 akt sądowych). Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z (...), utrzymująca w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z (...), w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego wypłaty skarżącemu, zwolnionemu ze służby w Policji, wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 816 godzin służby przekraczającej normę, nabytych podczas odbywania studiów w latach 2014-2016 w (...). W ocenie organów obu instancji, żądanie skarżącego w zakresie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywne godziny zostało rozstrzygnięte decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...), która jest ostateczna i prawomocna. Nie ma zatem prawnej możliwości wzruszenia tej decyzji w kolejnym, zwykłym postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji – Dz.U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm., dalej jako: "ustawa o Policji"), policjantowi przysługują określone świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Podkreślić przy tym należy, że jak wynika z powołanego wyżej przepisu, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika wprost z zapisów ustawy o Policji, a jego realizacja następuje w drodze czynności materialno – technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, dostępne w CBOSA). Przepisy ustawy o Policji nie określają natomiast formy w jakiej następuje odmowa wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że w określonych sprawach administracyjnych, pozytywne załatwienie sprawy następuje poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej, jednak odmowa takiej czynności winna być dokonana w formie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 010 r., sygn. akt I OSK 1577/09; postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 230/09 - w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego; wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA 1719/03 - dotyczący odmowy udostępnienia danych z ewidencji pojazdów; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 509/06; wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82 w sprawie odmowy dokonania wpisu w akcie stanu cywilnego). W uzasadnieniu uchwały z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 4/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, "iż w przypadku, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają wyraźnie formy jej rozstrzygnięcia, bądź w tym zakresie istnieje wątpliwość, należy przyjąć, że powinna być ona załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt P 18/03 OTK-A 2005/6/63 uznał, że "jeżeli (...) istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia". W powołanej wyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uznał, że sprawa odmowy przyznania nagrody rocznej jest sprawą osobową, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 w związku z ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczącej przyznania, podwyższania, obniżania oraz zawieszania wypłaty uposażenia zasadniczego lub dodatków do uposażenia, załatwianą w formie rozkazu personalnego, do której w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, stosuje się przepisy k.p.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, że odmowa dokonania czynności materialno-technicznej, powinna być dokonana w drodze decyzji, bowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny (por. wyrok NSA z 26 maja 2009 r., I OSK 761/08). Zauważyć przy tym należy, że w sytuacji, gdy organ odmawia dokonania czynności, jaką jest wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy bądź godziny ponadnormatywne, załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji leży zarówno w interesie organu, jak i policjanta. W takim przypadku organ zobowiązany jest poczynić ustalenia w zakresie wystąpienia negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia, wykazać je w uzasadnieniu decyzji oraz wskazać argumenty prawne przemawiające za takim załatwieniem sprawy. Wydanie odmownego rozstrzygnięcia w formie decyzji zapewni stronie właściwą ochronę jej interesów na drodze sądowej. W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji błędnie odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywne godziny, bowiem odmowa dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest wypłata przedmiotowego ekwiwalentu winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy stroną a organem dotyczył tego, czy były podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Zasadnie wywodzi skarżący, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do wznawiania postępowania w trybie art. 145 k.p.a. w sprawie wypłaconego skarżącemu ekwiwalentu, gdyż przedmiotowe świadczenie pieniężne zostało skarżącemu wypłacone w trybie czynności materialno-technicznej. Czynność taka stanowi "rozstrzygnięcie w innych sprawach" w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, co do której przepisy nie określają procedury wznawiania postępowania. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że błędne jest stanowisko organu co do tego, że celem skarżącego jest wzruszenie decyzji z dnia (...). Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy bowiem wyrównania, a nie przyznania świadczenia. Stanowi więc nową sprawę. Nie było więc podstaw do wydania postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. Zauważyć również należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że organ drugiej instancji, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., winien wydać w tej sprawie postanowienie, nie zaś decyzję, jednakże kwestia błędnego oznaczenia wydanego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przy ocenie, czy dany akt administracyjny jest postanowieniem, należy w razie wątpliwości kierować się jego treścią, a nie nazwą. W związku z tym, zarówno nadanie decyzji mylnej nazwy postanowienia nie odbiera jej charakteru aktu załatwiającego sprawę co do istoty (por. postanowienie NSA we Wrocławiu z dnia 11 lipca 1984 r., sygn. akt SA/Wr 309/84, ONSA 1984/2, poz. 61), jak i nadanie postanowieniu mylnej nazwy decyzji nie zmienia jego charakteru prawnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1985 r., sygn. akt II SA 1952/84, ONSA 1985/1, poz. 20). W tym stanie rzeczy, organ winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego, mając na względzie wskazania Sądu co do dalszego postępowania, wynikające z powyższych rozważań. W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI