II SA/Ol 850/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie stwierdził nieważność decyzji SKO i Prezydenta Miasta w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy mimo braku wniosku strony.
Sprawa dotyczyła odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieszkalnej na rzecz M. W. Organy administracji wydały decyzje odmawiające przekształcenia, powołując się na przepisy ustawy z 2005 r. i brak spełnienia warunków do nieodpłatnego przekształcenia. M. W. zaskarżyła decyzje, zarzucając naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Konstytucji RP oraz przewlekłość postępowania. WSA w Olsztynie stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa polegające na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy mimo braku wniosku strony, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieszkalnej. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na ustawie z 2005 r., uznając, że strona nie spełnia warunków do nieodpłatnego przekształcenia. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Konstytucji RP oraz przewlekłość postępowania. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Kluczowym błędem organów było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przekształcenie, mimo że strona – M. W. – nigdy takiego wniosku nie złożyła. Zgodnie z przepisami, postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wszczyna się na wniosek użytkownika wieczystego. Brak takiego wniosku skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 8 ustawy z 2005 r. do sprawy, która nie została wszczęta na podstawie wcześniejszych ustaw, a tym bardziej nie została wszczęta na wniosek strony. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność obu decyzji administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 P.p.s.a., nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak wniosku strony stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wszczyna się wyłącznie na wniosek użytkownika wieczystego. Brak takiego wniosku skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, a organ nie może orzekać merytorycznie co do istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
u.p.u.w. art. 1 § ust. 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Postępowanie wszczyna się na wniosek użytkownika wieczystego.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.p.u.w. art. 8
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Do spraw wszczętych na podstawie wcześniejszych ustaw i niezakończonych stosuje się przepisy nowej ustawy.
Kpa art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji orzeka o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Kpa art. 1 § pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja sprawy administracyjnej.
u.p.u.w. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
u.n.u.w. art. 1 § ust. 2
Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości
u.k.u.r. art. 15
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wniosku strony o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Organy administracji wydały decyzje merytoryczne mimo braku podstawy prawnej do ich wydania w tej formie.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o braku spełnienia warunków do nieodpłatnego przekształcenia. Argumenty organów o zastosowaniu ustawy z 2005 r. do sprawy.
Godne uwagi sformułowania
brak wniosku uprawnionej strony stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania w tym przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia brak wniosku użytkownika wieczystego skutkuje w takim przypadku bezprzedmiotowością postępowania organy orzekające bezpodstawnie przyjęły, że w sprawie tej ma zastosowanie art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
Skład orzekający
Hanna Raszkowska
przewodniczący
Katarzyna Matczak
członek
Irena Szczepkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa przez organy administracji poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy mimo braku wniosku strony, co prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli strona nie podniosła wszystkich zarzutów. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i urzędników.
“Brak wniosku, a mimo to decyzja? Sąd stwierdza nieważność!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 850/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska /sprawozdawca/
A. Katarzyna Matczak
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" Nr "[...]"; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", wydaną na podstawie się na art. 3 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175 poz. 1459) odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego M. W.
w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w "[...]" przy ul. "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" o pow. "[...]" w obrębie "[...]", ujawnionego w księdze wieczystej "[...]" prowadzonej przez Sąd Rejonowy - Wydział Ksiąg Wieczystych. Z osnowy decyzji wynikało, iż została ona podjęta w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego przez M. W..
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że w dniu 15 kwietnia 2002 r. państwo K. i Z. Z. złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie, w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych (Dz.U. Nr 113, poz. 984 ze zm.), prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej powyżej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia "[...]" odmówiono wnioskodawcom stwierdzenia nieodpłatnego nabycia prawa własności wskazanej we wniosku nieruchomości. Wnioskodawcy wnieśli od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta została zaskarżona przez K. i Z. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło skargę i decyzją z dnia "[...]" uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Następnie organ I instancji wskazał, iż w czasie prowadzonego postępowania nastąpiła zmiana użytkownika przedmiotowej nieruchomości, ponieważ państwo K. i Z. Z. w dniu "[...]" darowali nieruchomość przy ul. "[...]" w "[...]" swojej córce M. W. Nadmieniono także, iż pismem z dnia 8 września 2004 r., na podstawie art. 36 Kpa, zawiadomiono stronę – M. W., że sprawa zostanie załatwiona po rozpatrzeniu przez Trybunał Konstytucyjny skarg jednostek samorządowych na niezgodności
z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W dalszej części uzasadnienia decyzji wskazano, iż wobec wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności nieruchomości, uchylającej wskazaną powyżej ustawę
z dnia 26 lipca 2001 r, stosownie do art. 8 nowej ustawy, pismem z dnia 2 lutego 2006 r. poinformowano stronę, że sprawa zostanie rozpatrzona w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., że przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności jest odpłatne,
a także wskazano warunki przekształcenia oraz poproszono stronę o złożenie w terminie
14 dni oświadczenia, czy wyraża wolę przekształcenia prawa do nieruchomości
na przedstawionych warunkach, a ponadto czy uiści opłatę jednorazowo, czy w ratach.
Organ I instancji podał, iż do dnia wydania decyzji strona nie wyraziła zgody
na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu prawnym rozstrzygnięcia wskazano, iż strona spełnia ustawowy wymóg do żądania przekształcenia prawa do przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., gdyż z akt prowadzonego postępowania wynika, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione w dniu 26 września 1980 r., a nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Strona nie spełnia natomiast żadnego z warunków określonych w art. 5 powołanej ustawy, które uprawniają do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych.
W odwołaniu od tej decyzji M. W. zarzuciła, iż wskutek bezczynności Prezydenta Miasta, który nie wydał wymaganej ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. stosownej decyzji administracyjnej, oraz rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiono jej nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, czym naruszono art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zakazujący dyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż pani M. W. – stosownie do unormowań zawartych w art. 30 § 4 Kpa – jest stroną w postępowaniu wszczętym z wniosku jej rodziców o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w "[...]" przy ul. "[...]", jako że nabyła prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości w drodze darowizny, dokonanej na jej rzecz przez rodziców – poprzednich użytkowników wieczystych.
Podniesiono także, iż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności utraciła moc w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności nieruchomości (na mocy art. 9 pkt tejże ustawy). Zgodnie zaś
z art. 8 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało,
iż w myśl art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wszczyna się
na wniosek użytkownika wieczystego, a następnie stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest stosownego wniosku M. W. w tym przedmiocie, jak również brak jest jej odpowiedzi na pismo Prezydenta Miasta z dnia "[...]". Tak więc – zdaniem organu odwoławczego – postępowanie wszczęte przez Prezydenta Miasta, w oparciu o zapis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu nieruchomości przez użytkowników wieczystych prawa własności, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę przepisów ustawowych stanowiących podstawę żądania strony. Jednakże Kolegium wzięło pod uwagę treść odwołania M. W., w którym m.in. domaga się ona wydania decyzji merytorycznej w kwestii nabycia prawa własności nieruchomości oraz tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1987 r., sygn. akt IV SA 3334/87, iż nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym oraz tezę zawartą w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995r.,
"[...]" i z tego względu rozpoznało odwołanie pani M. W.
Organ odwoławczy ponownie podniósł, iż ustawa z dnia z dnia 26 lipca 2001 r.
o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności utraciła moc w oparciu
o przepis art. 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i wobec tego postępowanie w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w "[...]" przy ul. "[...]" wszczęte przez Prezydenta Miasta w oparciu o zapis art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., na wniosek Państwa K. i Z. Z., niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., nie mogło być prowadzone nadal w oparciu o treść ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., lecz na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Z tego względu uznano, że żądanie Pani M. W. o nabycie prawa własności nieruchomości w oparciu o przepisy nieobowiązującej (w dacie orzekania zarówno przez organ l instancji jak i organ odwoławczy) uznano za bezzasadne.
Organ odwoławczy przyznał rację Skarżącej co do przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w przedmiotowej sprawie, jednakże zauważył, że odwołującej się służyły środki prawne w tym zakresie, unormowane
w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, to jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niewydanie decyzji przez organ
l instancji. Zwrócono uwagę, iż pani M. W. z takiego środka nie skorzystała przez okres dwóch lat.
W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie przewlekłość postępowania nie nosi znamion dyskryminacji w rozumieniu art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, stanowiącym o zakazie dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź jakichkolwiek innych przyczyn.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego pani M. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, żądając stwierdzenia jej nieważności i wydania wyroku nakazującego Prezydentowi Miasta bezpłatne przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. "[...]" w "[...]" w prawo własności. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 2, 7, 8, 9, 21, 32, 37, 40, 45 – "obowiązujących bezpośrednio praw nadrzędnych", szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów – opublikowanego w Dz.U.99.112.1319.
W uzasadnieniu skargi pani M. W. podniosła iż zasady wyrażone, m.in. w art. 6, 7, 8, 9, 10 i 35 Kpa oznaczają, że organy działają na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania stoją na straży praworządności. Zasady te oznaczają również m.in., iż uchybienia organów Państwa biorących udział w postępowaniu nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do organów Państwa.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja zapadła w wyniku świadomego naruszenia przez organy Państwa powyższych zasad, które poprzez błędną i wręcz stronniczą interpretację pierwszej wersji ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 984) oraz zmianę swojej decyzji przed rozprawą sądową, celowo doprowadziły do "rzekomej przewlekłości postępowania" w celu rozpatrzenia sprawy na podstawie innych niż obowiązujące korzystne dla obywatela przepisy.
Ponadto w ocenie Skarżącej dodatkowym dowodem naruszenia art. 14 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności jest fakt, że władze innych polskich gmin wykonały wolę Narodu wyrażoną w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r.
i w blisko 13 tysiącach przypadków wydały stosowne decyzje administracyjne,
w wyniku których polskie rodziny uzyskały bezpłatnie prawo własności – osoby te wykonując te same czynności, które wykonali jej rodzice, uzyskały prawo własności na podstawie tych samych norm, na które powoływali się Z. i K. Z.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że żądanie M. W. o nabycie prawa własności nieruchomości w oparciu o przepisy nieobowiązującej ustawy (w dacie orzekania przez organ I instancji jak i organ odwoławczy) jest bezzasadne. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki naruszenia postanowień Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i Konstytucji RP, jak również w sprawie brak jest przesłanek wskazujących na rażące naruszenie prawa.
Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę pismem procesowym z dnia
18 grudnia 2006 r. Skarżąca zarzuciła, iż Kolegium nie odniosło się do zarzutów zawartych w skardze, a także podtrzymała zarzuty dotyczące przewlekłego
i nieprawidłowego załatwiania jej sprawy przez organ I instancji.
Na rozprawie sądowej w dniu 19 grudnia 2006 r. pełnomocnik Skarżącej – Z. Z. podtrzymał skargę i dodatkowo podał, że wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności córka jego nie składała, bo nie musiała. Prezydent Miasta miał obowiązek na podstawie ustawy, która weszła w życie z dniem 16 lipca 2003 r. wszcząć postępowanie z urzędu. Prezydent miał obowiązek wydać decyzję w ciągu 30 dni od dnia "[...]", kiedy to dowiedział się o darowiźnie nieruchomości na rzecz jego córki M. W. Podniósł nadto, iż w sprawie powinno być wydane postanowienie o wszczęciu postępowania i wezwanie w trybie art. 10 Kpa do zapoznania się z aktami sprawy.
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej złożył na rozprawie do akt sprawy pismo Prezydenta Miasta z dnia "[...]", którym udzielono panu Z. Z.. odpowiedzi na pismo z dnia 11 września 2004 r. dotyczące udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("[...]").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania zaskarżonych decyzji.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że obowiązany jest brać pod uwagę naruszenia prawa nawet wówczas, gdy nie były one objęte zarzutami skargi.
W niniejszej sprawie, Sąd, niezależnie od zarzutów skargi, stwierdził,
że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, czego konsekwencją była konieczność stwierdzenia ich nieważności.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", którą odmówiono M. W. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w "[...]" przy ul. "[...]".
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji problematykę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości regulowała ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175,
poz. 1459). Ustawa ta w art. 1 ust. 1 stanowi, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Z dyspozycji przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż tylko na żądanie (wniosek) użytkownika wieczystego następuje uruchomienie postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkownika wieczystego
w prawo własności nieruchomości. Zatem brak wniosku uprawnionej strony stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania w tym przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia, tak pozytywnego, jak i negatywnego. Brak wniosku użytkownika wieczystego skutkuje w takim przypadku bezprzedmiotowością postępowania.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kpa, tj. przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, pani M. W. nie złożyła wniosku
o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a mimo to organy administracji publicznej orzekły merytorycznie co do braku podstaw przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości w oparciu o przesłanki określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, iż organy te przyjęły,
że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 8 powołanej ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. Przepis ten stanowi, iż do spraw wszczętych, m.in. na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz
z 2003 r. Nr 3, poz. 24 i Nr 64, poz. 592), i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy. Jednak z przedłożonych Sądowi akt sprawy
nie wynika, aby czasie obowiązywania ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości Prezydent Miasta wszczął postępowanie w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz M. W. Zauważyć należy, iż Skarżąca, na mocy umowy darowizny z dnia "[...]" stała się użytkownikiem wieczystym wyżej wymienionej nieruchomości i pod rządami wówczas obowiązującej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. ( Dz.U. Nr 113, poz. 1209, zm. Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984) wymagany był jej wniosek o przekształcenie tego prawa w prawo własności (art. 1 ust. 2 ustawy). Jednak wniosku takiego pani M. W. wówczas nie złożyła.
Natomiast po wejściu w życie z dniem 16 lipca 2003 r. ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592), która w art. 15 nadała nowe brzmienie artykułowi 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., postępowanie
w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie było już wszczynane na wniosek użytkownika wieczystego zainteresowanego przekształceniem, lecz z urzędu przez właściwy organ, w tym przypadku przez Prezydenta Miasta. Wynikało to z przepisów znowelizowanej ustawy i rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych
na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz.U. Nr 205, poz. 1991).
Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby Prezydent Miasta wszczął
z urzędu postępowanie w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz M. W. Wobec takiego stanu rzeczy, organy orzekające bezpodstawnie przyjęły, że w sprawie tej ma zastosowanie art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skoro tak, to w tej sprawie nie było podstaw do orzekania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r..
Uwzględniając podane wyżej argumenty, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały
z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie wypowiada się co do merytorycznych zarzutów skargi, albowiem oceniane decyzje zostały wzruszone z przyczyn, od których nie wymaga się wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji spowoduje natomiast ponowne rozpoznanie sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Sąd nie zasądził na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wobec niezgłoszenia w tym przedmiocie stosownego wniosku.
Stosownie do art. 152 P.p.s.a. orzeczono w pkt. II sentencji wyroku, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, przy czym powyższe rozstrzygnięcie obowiązuje jedynie do czasu uprawomocnienia się wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI