II SA/OL 848/22

II SA/Ol 848/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58 par. 1, 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi B. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku B.Z. (dalej jako: "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") postanowieniem z dnia 11 października 2022 r., nr SKO.81.228.2022, na podstawie art. 58 § 2 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt matki J.Z. w Domu Pomocy Społecznej w G.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że od decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie w dniu 22 czerwca 2022 r., jednak Kolegium postanowieniem
z dnia 10 sierpnia 2022 r. stwierdziło, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jednocześnie Kolegium, na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) wyznaczyło skarżącemu 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W dniu 6 września 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyjaśniając, że termin na złożenie odwołania był dla niego i jego rodziny trudnym okresem, gdyż matka w tym czasie przebywała w szpitalu. W dniach 17-19 czerwca 2022 r. skarżący pozostawał przy matce w szpitalu, a po jej śmierci w dniu [...] czerwca 2022 r. zajmował się wraz z rodziną sprawami związanymi z pogrzebem. Ponadto ze względu na przypadające w tym okresie dni wolne od pracy (Boże Ciało) skarżący był przekonany, że czas na wniesienie odwołania automatycznie się przesuwa i odwołanie zostanie złożone w terminie. Analizując wniosek o przywrócenie terminu Kolegium stwierdziło, że skarżący nie podał takiej przyczyny uchybienia terminu, która uzasadniałaby jej przywrócenie. Skarżący otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 6 czerwca 2022 r., a zatem termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 20 czerwca 2022 r. Kolegium uznało, że pobyt matki w szpitalu, w terminie który przypadał na wniesienie odwołania, nie jest okolicznością (przeszkodą), która bezwzględnie uniemożliwiała wniesienie odwołania przez skarżącego lub członka jego rodziny. Również inne okoliczności,
tj. pobyt u matki w szpitalu, jej zgon miały miejsce dopiero od dnia 17 czerwca 2022 r. Zdaniem Kolegium, skarżący nie dochował należytej staranności przy załatwianiu swoich spraw.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że okres na złożenie odwołania zbiegł się z pobytem matki w szpitalu. Matka przebywała w szpitalu od początku czerwca 2022 r. w stanie krytycznym, jej funkcje życiowe były podtrzymywane przez respirator i kroplówki. Ostatnie dni od 17 do 19 czerwca 2022 r. skarżący spędził u matki w szpitalu, matka zmarła [...] czerwca 2022 r. Okres ten był bardzo trudny dla skarżącego i jego rodziny, skarżący nie był w stanie zajmować się codziennymi sprawami, nie myślał o wysłaniu odwołania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Kolegium z dnia 11 października 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt matki skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie od decyzji I instancji skarżący wniósł z uchybieniem 14 - dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.. Jak bowiem wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji doręczona została skarżącemu w
dniu 6 czerwca 2022 r., natomiast odwołanie wniesione zostało w dniu 22 czerwca
2022 r., a zatem już po upływie terminu.
W dniu 6 września 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyjaśniając, że termin na złożenie odwołania był dla niego i jego rodziny trudnym okresem, gdyż matka w tym czasie przebywała w szpitalu. W dniach 17-19 czerwca 2022 r. skarżący pozostawał przy matce w szpitalu, a po jej śmierci w dniu [...] czerwca 2022 r. zajmował się wraz z rodziną sprawami związanymi z pogrzebem. Ponadto ze względu na przypadające w tym okresie dni wolne od pracy (Boże Ciało) skarżący był przekonany, że czas na wniesienie odwołania automatycznie się przesuwa i odwołanie zostanie złożone w terminie. Również w skardze do tut. Sądu skarżący wskazał, że okres na złożenie odwołania zbiegł się z pobytem jego matki w szpitalu. Matka przebywała w szpitalu od początku czerwca 2022 r. w stanie krytycznym, zmarła [...] czerwca 2022 r. Okres ten był bardzo trudny dla skarżącego i jego rodziny, nie był on w stanie zajmować się codziennymi sprawami, nie myślał o wysłaniu odwołania.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 58 k.p.a., który w § 1 stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Z kolei z § 2 art. 58 k.p.a. wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 110/21, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił, że pobyt matki w szpitalu w stanie krytycznym od początku czerwca 2022 r., a następnie jej śmierć i przygotowanie pogrzebu uniemożliwiły mu wniesienie odwołania w terminie. Podniósł również, że okres ten był bardzo trudny dla niego i jego rodziny, nie był w stanie zajmować się codziennymi sprawami, nie myślał o wysłaniu odwołania. Okoliczności przywołane przez skarżącego w jego wniosku o przywrócenie terminu mogły zatem stanowić podstawę do przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, zostało oparte na błędnej ocenie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu i z tego względu narusza art. 58 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu Kolegium zobowiązane będzie uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną – stosownie do
art. 153 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że Kolegium zobowiązane będzie przywrócić skarżącemu termin do wniesienia odwołania, a następnie odwołanie to merytorycznie rozpatrzyć.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.