II SA/OL 845/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów sanitarnych, uznając, że obowiązek prowadzenia rejestrów pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze spoczywa na pracodawcy użytkowniku, a nie na agencji pracy tymczasowej.
Sprawa dotyczyła obowiązku prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na substancje rakotwórcze lub mutagenne. Organy sanitarne nałożyły ten obowiązek na agencję pracy tymczasowej, która skarżyła się, że odpowiedzialność ta spoczywa na pracodawcy użytkowniku. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uchylając decyzje organów i wskazując, że pracodawca użytkownik, jako podmiot organizujący pracę i nadzorujący pracowników w miejscu pracy, jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym prowadzenie wymaganych rejestrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę spółki R. w W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą spółce sporządzenie rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie substancji rakotwórczych lub mutagennych. Spółka zarzuciła organom błędne przyjęcie, że jako agencja pracy tymczasowej jest odpowiedzialna za te rejestry, podczas gdy obowiązek ten spoczywa na pracodawcy użytkowniku, który organizuje pracę i nadzoruje pracowników w miejscu wykonywania pracy. Organy sanitarne argumentowały, że skoro umowa między agencją a pracodawcą użytkownikiem nie precyzuje tego obowiązku, a nie jest on objęty specyficznymi przepisami dotyczącymi pracodawcy użytkownika, to spoczywa on na agencji jako formalnym pracodawcy. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz Kodeksu pracy, uznał, że pracodawca użytkownik, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t., jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do jej wykonywania. Sąd podkreślił, że obowiązki te obejmują również czynności dokumentacyjne, takie jak prowadzenie rejestrów, a pracodawca użytkownik, jako podmiot znający specyfikę zakładu pracy i procesów technologicznych, posiada niezbędną wiedzę do ich prawidłowego sporządzenia. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Obowiązek prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie substancji rakotwórczych lub mutagennych spoczywa na pracodawcy użytkowniku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracodawca użytkownik, jako podmiot organizujący pracę i nadzorujący pracowników w miejscu pracy, jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, co obejmuje również prowadzenie wymaganych rejestrów. Przepisy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz Kodeksu pracy wskazują na pracodawcę użytkownika jako podmiot odpowiedzialny za BHP w miejscu wykonywania pracy tymczasowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.z.p.t. art. 14 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
Pracodawca użytkownik jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej.
k.p. art. 207 § par. 1 i 2
Kodeks pracy
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy i jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
k.p. art. 222 § par. 1 i 2
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany rejestrować prace w kontakcie z substancjami rakotwórczymi lub mutagennymi oraz prowadzić rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy art. 4 § ust. 1
Pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy art. 5 § ust. 1
Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Pomocnicze
u.z.p.t. art. 5
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
W zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami ustawy i przepisami odrębnymi do agencji pracy tymczasowej, pracownika tymczasowego i pracodawcy użytkownika stosuje się przepisy prawa pracy.
u.z.p.t. art. 9 § ust. 2a
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
Określa obowiązki pracodawcy użytkownika w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy.
u.z.p.t. art. 9 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
Przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy innych niż określone w ust. 2a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze spoczywa na pracodawcy użytkowniku, a nie na agencji pracy tymczasowej. Pracodawca użytkownik, jako podmiot organizujący pracę i nadzorujący pracowników w miejscu pracy, jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym prowadzenie wymaganych rejestrów.
Odrzucone argumenty
Agencja pracy tymczasowej, jako formalny pracodawca, jest odpowiedzialna za prowadzenie rejestrów prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze, zwłaszcza gdy umowa z pracodawcą użytkownikiem nie precyzuje tego obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca użytkownik jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Glabas
sędzia
Grzegorz Klimek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za prowadzenie rejestrów BHP w przypadku pracy tymczasowej, rozgraniczenie obowiązków agencji pracy tymczasowej i pracodawcy użytkownika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudniania pracowników tymczasowych w kontekście narażenia na czynniki rakotwórcze lub mutagenne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa pracy w specyficznym modelu zatrudnienia, jakim jest praca tymczasowa, i precyzyjnie rozstrzyga kwestię odpowiedzialności między dwoma podmiotami.
“Kto odpowiada za rejestry BHP przy pracy tymczasowej? Sąd wskazuje na pracodawcę użytkownika.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 845/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-02-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Marzenna Glabas Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 166 poz 1608 art. 2, art. 9 ust. 2 pkt 2 , ust. 2a, ust. 3 pkt 2, art. 14 ust. 1 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Dz.U. 2020 poz 1320 art. 207 par. 1 i 2, art. 222 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi spółki R. w W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie naruszenia wymagań higieniczno-zdrowotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej spółki kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 26 lipca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] (dalej: "PPIS", "organ pierwszej instancji") nakazał R. spółce z o.o. (dalej: "spółka", "skarżąca") sporządzić, w terminie do 31.08.2022 r., rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym i sporządzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku kontroli stanu sanitarnego R. spółki z o.o. w miejscu prowadzonej działalności, to jest w [...]spółce z o.o., ustalono, że podczas wykonywanej pracy pracownicy narażeni są na procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, tj. pyły drewna. Skarżąca nie sporządziła jednak rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, wbrew treści § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 2235, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie". PPIS zaznaczył, że na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 195, z późn. zm.) w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie: - art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 360 z późn. zm.), dalej: "u.z.p.t.", przez błędne przyjęcie, że agencja pracy tymczasowej, będąca pracodawcą pracownika tymczasowego, jest odpowiedzialna za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w sytuacji gdy przepis ten statuuje generalne obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy po stronie pracodawcy użytkownika, będącego funkcjonalnym pracodawcą dla pracownika tymczasowego, a uprawnienia i obowiązki pracodawcy użytkownika określone w ww. przepisie są obowiązkami własnymi pracodawcy użytkownika, gdyż ww. przepis modyfikuje regulacje zawarte w przepisach prawa pracy w ten sposób, że w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy pracownikom tymczasowym, miejsce pracodawcy (agencji pracy tymczasowej) zastępuje pracodawca użytkownik; - art. 5 u.z.p.t. przez pominięcie, że w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami u.z.p.t. do pracownika tymczasowego, agencji pracy tymczasowej oraz pracodawcy użytkownika stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy dotyczące pracownika i pracodawcy, a co za tym idzie, jeśli przepis u.z.p.t. nakłada obowiązki na pracodawcę użytkownika, wówczas są to obowiązki spoczywające na pracodawcy użytkowniku, a nie agencji pracy tymczasowej, będącej pracodawcą pracownika tymczasowego; - art. 2 pkt 1 i 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 u.z.p.t. przez błędne przyjęcie, że za pracodawcę w rozumieniu przepisów u.z.p.t. można uznać wyłącznie agencję pracy tymczasowej, w sytuacji gdy pracodawcą funkcjonalnym w stosunku pracy tymczasowej jest wyłącznie pracodawca użytkownik, a nie agencja pracy tymczasowej. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w zakładzie pracy objętym kontrolą świadczy jedynie usługi pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika i z uwagi na powyższe nie jest odpowiedzialna za stan BHP w tym zakładzie pracy. Nie organizuje procesu pracy, nie jest również odpowiedzialna za stan maszyn i urządzeń, nie przeprowadza koniecznych pomiarów na stanowiskach pracy, nie przeprowadza oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy. Za bezpieczeństwo i higienę pracy pracowników tymczasowych odpowiada pracodawca użytkownik, co wynika z art. 14 ust. 1 i ust 2 pkt 1 u.z.p.t. Potwierdza to art. 27 ust. 1 u.z.p.t., który modyfikuje art. 283 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, z późn. zm.), w taki sposób, że adresatem normy prawnej zawartej w art. 27 jest pracodawca użytkownik, a dodatkowo rozszerza jego treść o elementy, takie jak brak wyposażenia stanowiska pracy pracownika tymczasowego w maszyny i inne urządzenia techniczne, które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności. Skarżąca stwierdziła, że celem ustawodawcy było przeniesienie pełnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo i higienę pracy na pracodawcę użytkownika. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "PWIS", "organ odwoławczy") decyzją z 30 września 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych nakazów i zobowiązał spółkę do sporządzenia przedmiotowych rejestrów w terminie do 7.11.2022 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustawodawca określił w art. 9 ust. 2a u.z.p.t. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, które ciążą na pracodawcy użytkowniku. Natomiast w przypadku innych niż określone w art. 9 ust. 2a zakresy przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym (art. 9 ust. 3 pkt 2). Stwierdził, że z treści przedłożonych przez skarżącą fragmentów umowy zawartej między ww. spółkami wynika, że pracodawca użytkownik zobowiązuje się do zapoznania pracowników tymczasowych z zakresem czynności na danym stanowisku pracy, ich przeszkolenia z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie szkolenia wstępnego ogólnego i stanowiskowego oraz w zakresie przepisów przeciwpożarowych obowiązujących w zakładzie pracodawcy użytkownika, przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz zapoznania pracowników tymczasowych z tym ryzykiem, wyposażenia miejsc wykonywania pracy tymczasowej w spełniające wymagania maszyny i inne urządzenia techniczne, zapewnienia pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, środków higieny osobistej, wyposażenia pracowników tymczasowych w odpowiednie środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, a także w razie konieczności zapewnienia pracownikom tymczasowym napojów i posiłków profilaktycznych. Natomiast po stronie agencji pracy tymczasowej przewidziano obowiązek kompleksowej obsługi administracyjno-rozliczeniowej zatrudnionych pracowników tymczasowych, w tym zapewnienie badań lekarskich i odzieży roboczej. Zawarta umowa nie określa, na którym podmiocie leży obowiązek prowadzenia spornych rejestrów. PWIS stwierdził, że skoro w umowie nie został zawarty ww. obowiązek (a nie jest on ujęty w art. 9 ust. 2a u.z.p.t.), to na agencji pracy tymczasowej, jako pracodawcy, spoczywa obowiązek jego realizacji. Przyznał, że z art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.t. wynika, że pracodawca użytkownik wykonuje obowiązki i korzysta z praw przysługujących pracodawcy w zakresie niezbędnym do organizowania pracy z udziałem pracownika tymczasowego, jak również jest on zobowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej. Jednocześnie zauważył, że te obowiązki ustawodawca nałożył na pracodawcę użytkownika w zakresie samej organizacji pracy, zaś trudno stwierdzić, aby sporządzanie spornych rejestrów było organizacją pracy. PWIS nie zgodził się z twierdzeniem spółki, że wyłącznie pracodawca użytkownik posiada stosowną wiedzę do przygotowania rejestrów wskazanych w zaskarżonej decyzji. Zauważył, że w myśl art. 9 ust. 2 pkt 2 u.z.p.t. pracodawca użytkownik informuje agencję pracy tymczasowej na piśmie o warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy. Zatem agencja pracy tymczasowej powinna znać warunki, w jakich będzie odbywała się praca, a co za tym idzie o występujących na danym stanowisku pracy czynnikach szkodliwych i narażeniu zawodowym. Nie podzielił również stanowiska spółki, że agencja pracy tymczasowej nie odpowiada za bezpieczeństwo i higienę pracy i zauważył, że art. 9 ust. 3 pkt 2 u.z.p.t. wprost wskazuje, iż przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy innych niż określone w ust. 2a. Wskazano ponadto, że z uwagi na to, że termin realizacji spornego obowiązku został wyznaczony na okres, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie była jeszcze ostateczna, organ odwoławczy był zobowiązany wyeliminowania tego uchybienia. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję PWIS skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 2 pkt 1 i 2 i art. 5 u.z.p.t. przez błędne przyjęcie, że za pracodawcę w rozumieniu przepisów u.z.p.t. można uznać wyłącznie agencję pracy tymczasowej, podczas gdy w stosunku pracy tymczasowej obok pracodawcy w sensie prawnym, którym jest agencja pracy tymczasowej, występuje również pracodawca faktyczny - pracodawca użytkownik, który prowadzi zakład pracy posiadający określone warunki bezpieczeństwa i higieny pracy i w całości oraz wyłącznie ponosi za niego odpowiedzialność; - art. 5 u.z.p.t. przez pominięcie, że w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami u.z.p.t. do pracodawcy użytkownika stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy dotyczące pracodawcy, a co za tym idzie nieuznanie, że jeśli przepis u.z.p.t. nakłada obowiązki na pracodawcę użytkownika (chociażby w zakresie zapewnienia pracownikom tymczasowym bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania pracy i prowadzenia rejestrów prac, o których mowa w zaskarżonej decyzji, wówczas są to obowiązki spoczywające na pracodawcy użytkowniku, a nie na agencji pracy tymczasowej; - art. 9 ust. 2 pkt 2 u.z.p.t. przez uznanie, że informacje przekazywane agencji pracy tymczasowej przez pracodawcę użytkownika w zakresie warunków bezpieczeństwa i higieny pracy obejmują warunki brane pod uwagę przy dopuszczaniu do wykonywania pracy tymczasowej i wykonywaniu jej przez pracowników tymczasowych, a w konsekwencji uznanie, że na ich podstawie możliwe jest prowadzenie spornych rejestrów, podczas gdy informacje te obejmują jedynie te warunki bezpieczeństwa i higieny pracy, które są niezbędne do sporządzenia prawidłowego skierowania na badania profilaktyczne medycyny pracy, zatem ich zakres nie jest wystarczający do prowadzenia tych rejestrów; - art. 9 ust. 2a w zw. art. 9 ust. 3 pkt 2 i art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. przez przyjęcie, że w art. 9 ust. 2a u.z.p.t. zostały wskazane jedyne obowiązki ciążące na pracodawcy użytkowniku w zakresie zapewnienia pracownikom tymczasowym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a inne obowiązki w tym zakresie obciążają pracodawcę użytkownika tylko w razie uzgodnienia dokonanego z agencją pracy tymczasowej, podczas gdy z art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. wprost wynika obowiązek zapewnienia przez pracodawcę użytkownika pracownikom tymczasowym bezpiecznych i higienicznych warunków w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej; - art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. przez przyjęcie, że pracodawca użytkownik zobowiązany jest do zapewnienia pracownikom tymczasowym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy tylko w zakresie samej organizacji pracy, uznając, że możliwe jest również zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w innym zakresie niż organizacja pracy, a w konsekwencji przyjęcie, że za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy, w którym wykonywana jest praca tymczasowa, odpowiada nie tylko pracodawca użytkownik, ale również agencja pracy tymczasowej, jako pracodawca, podczas gdy zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy zawsze będzie odbywać się w zakresie organizacji pracy i będzie stanowić obowiązek tylko i wyłącznie pracodawcy użytkownika tym bardziej, że obowiązek ten wynika wprost z ww. przepisów; - art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. przez przyjęcie, że prowadzenie rejestrów wskazanych w zaskarżonej decyzji nie jest elementem organizacji pracy, a w konsekwencji przyjęcie, że prowadzenie tych rejestrów w zakresie dotyczącym pracowników tymczasowych nie należy do obowiązków pracodawcy użytkownika, podczas gdy informacje zawarte w tych rejestrach są informacjami z zakresu organizacji pracy, a co za tym idzie ich prowadzenie w zakresie dotyczącym pracowników tymczasowych należy do obowiązków pracodawcy użytkownika, a nie do agencji pracy tymczasowej; - art. 9 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. przez przyjęcie, że wobec braku regulacji kwestii prowadzania rejestrów wskazanych w zaskarżonej decyzji w ramach uzgodnień dokonywanych przez pracodawcę użytkownika i agencję pracy tymczasowej w zakresie przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, obowiązek prowadzenia rejestrów dotyczących pracowników tymczasowych obciąża agencję pracy tymczasowej, podczas gdy pracodawca użytkownik i agencja pracy tymczasowej nie muszą obejmować uzgodnieniami kwestii prowadzenia rejestrów, aby ten obowiązek obciążał pracodawcę użytkownika, gdyż wynika to wprost z art. 5 u.z.p.t. w zw. z art. 222 Kodeksu pracy i z art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.z.p.t.; - art. 222 Kodeksu pracy oraz § 4 i § 5 rozporządzenia przez błędne uznanie, że adresatem ww. przepisów jest agencja pracy tymczasowej, podczas gdy jest nim pracodawca użytkownik, co wynika wprost z art. 5 oraz art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.z.p.t.; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej terminu wykonania nakazów, pomimo naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, co skutkować powinno uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego. Spółka wniosła też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że jednym z najważniejszych atrybutów pracodawcy, jaki zgodnie z u.z.p.t. przysługuje pracodawcy użytkownikowi, jest wyznaczanie pracownikom tymczasowym zadań i sprawowanie kierownictwa nad ich wykonywaniem. Uprawnienia kierownicze pracodawcy użytkownika wobec pracowników tymczasowych obejmują wyłącznie te uprawnienia, które służą bezpośrednio kierowaniu pracą i jej organizacją, co nie przeszkadza uznać, że pracownik tymczasowy nie jest podporządkowany agencji pracy tymczasowej w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Jednym z obowiązków, jakie ciążą na pracodawcy, jest ponoszenie odpowiedzialności za stan bhp w zakładzie pracy. Obciąża on pracodawcę użytkownika, co wynika z art. 14 ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 2a i ust. 3 oraz art. 27 u.z.p.t. Ustawodawca w art. 14 ust. 2 pkt 1 nie wymienia wprost katalogu obowiązków pracodawcy użytkownika z zakresu bhp i stosuje zwrot niedookreślony, w konsekwencji czego należy uznać, że zakres odpowiedzialności pracodawcy użytkownika z zakresu bhp nie ogranicza się jedynie do obowiązków na niego nałożonych na podstawie art 9 ust 2a u.z.p.t i przejętych na podstawie umowy zawartej z agencją pracy tymczasowej. Skarżąca stwierdziła, że podmiotem który jest zobowiązany do wykonywania obowiązków z art. 222 Kodeksu pracy w związku z art. 5 u.z.p.t., jest pracodawca użytkownik jako podmiot, który organizuje i zna technologię wykorzystywaną w zakładzie pracy, w którym wykonywana jest praca tymczasowa. Wywiedziono, że prowadzenie rejestrów, o których mowa w zaskarżonej decyzji, ma charakter wtórny w stosunku do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i jest konsekwencją zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na terenie zakładu pracy. Stwierdzono, że tylko pracodawca użytkownik ma wiedzę niezbędną do prowadzenia rejestrów objętych decyzją, gdyż jest podmiotem prowadzącym zakład pracy, w którym praca tymczasowa jest wykonywana i ponosi wyłączną odpowiedzialność za mienie znajdujące się w nim i jego wyposażenie, jak również decyduje o środowisku pracy, w tym urządzeniach, maszynach, narzędziach i czynnikach pracy oraz stosowanych technologiach. Tylko pracodawca użytkownik ma aktualną i szczegółową wiedzę dotyczącą technologii wykorzystywanej w jego zakładzie pracy, w tym występowaniu na danym stanowisku pracy czynników rakotwórczych bądź mutagennych. Ponadto, w ramach sprawowania nadzoru i kierownictwa nad pracownikami tymczasowymi, na bieżąco, w zależności od aktualnego zapotrzebowania, decyduje, gdzie i który pracownik tymczasowy wykonuje konkretnie pracę, tj. na jakiej linii produkcyjnej. Spółka podkreśliła, że przepisy u.z.p.t. nie dają podstaw prawnych do przekazywania jej przez pracodawcę użytkownika informacji niezbędnych do prowadzenia spornych rejestrów. Dodała, że podmiot odpowiedzialny za prowadzenie tych rejestrów powinien być również odpowiedzialny za wykonanie obowiązków z § 9 i § 10 rozporządzenia, w tym również obowiązków szkoleniowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podkreślono m.in., że obowiązek prowadzenia spornych rejestrów dotyczy tylko 37 pracowników na 186 zatrudnionych przez skarżącą osób pracujących u pracodawcy użytkownika. Zaznaczono też, że prowadzenie rejestrów i przeprowadzanie szkolenia przez różne firmy nie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W wyniku takiej kontroli sądowej decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić pozostaje, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca zawnioskowała o rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a organ odwoławczy nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy należy podnieść, że w art. 1 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1563, ze zm.), dalej: "u.z.p.t.", ustawodawca określił, że akt ten reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebędących pracownikami agencji pracy tymczasowej do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika. Pracownicy tymczasowi - zdefiniowani zostali w art. 2 pkt 2 u.z.p.t. jako pracownicy zatrudnieni przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika. Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.z.p.t. pracodawca użytkownik to pracodawca lub podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy wyznaczający pracownikowi skierowanemu przez agencję pracy tymczasowej zadania i kontrolujący ich wykonanie. Pracą tymczasową, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 3 u.z.p.t., jest wykonywanie na rzecz danego pracodawcy użytkownika, przez okres nie dłuższy niż wskazany w ustawie, zadań: a) o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub b) których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub c) których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika. Z powyższych przepisów wynika, że cechą charakterystyczną pracy tymczasowej jest występowanie trzech stron stosunku zatrudnienia: agencji pracy tymczasowej, pracodawcy użytkownika i pracownika tymczasowego. Agencja rekrutuje i zatrudnia pracownika, który jednak wykonuje pracę bezpośrednio u pracodawcy użytkownika (niebędącego formalnie jego pracodawcą). Pracodawca użytkownik wyznacza zadania pracownicze, kieruje i kontroluje wykonanie pracy tymczasowej świadczonej na rzecz tego podmiotu. W konsekwencji, mimo że stosunek pracy nawiązywany jest między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym, to co do zasady nie wykonuje on pracy na rzecz agencji, w związku z czym agencja nie wykonuje wobec pracownika tymczasowego uprawnień wynikających z podporządkowania pracownika pracodawcy. W doktrynie i orzecznictwie zauważa się, że najważniejsze atrybuty prawne, zazwyczaj przypisane do pracodawcy, ustawodawca w u.z.p.t. przekazał pracodawcy użytkownikowi, ponieważ to na jego rzecz i pod jego kierownictwem praca jest wykonywana (zob. M. Rycak [w:] A. Reda-Ciszewska, M. Rycak, Zatrudnianie pracowników tymczasowych. Komentarz, Warszawa 2017, art. 5 i przywołany tam wyrok SA w Białymstoku z 30.10.2012 r., III AUa 728/12, OSAB 2012/4, poz. 94-100). Agencja pracy tymczasowej de facto nie spełnia istotnego wymogu pracodawcy z art. 3 Kodeksu pracy w postaci sprawowania bezpośredniego nadzoru nad wykonywaniem pracy, a wykonuje jedynie czynności wstępne związane z nawiązaniem stosunku pracy, a także wypłaca wynagrodzenie za pracę. Nadzór nad wykonywaniem pracy jest tylko pośredni przez utrzymywanie sporadycznego kontaktu z pracodawcą użytkowaniem oraz przyjmowanie skarg od pracownika tymczasowego (art. 13 ust. 2a) [zob. wyrok SN z 23.06.2022 r., I USKP 113/21, LEX nr 3455692]. Konsekwentnie, art. 14 ust. 1 u.z.p.t. przewiduje, że pracodawca użytkownik wykonuje obowiązki i korzysta z praw przysługujących pracodawcy, w zakresie niezbędnym do organizowania pracy z udziałem pracownika tymczasowego. Na mocy ust. 2 pkt 1 tego artykułu pracodawca użytkownik jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej. Z treści ww. przepisów wynika, że o ile na agencji ciążą określone obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy jako podmiotu, który zatrudnia pracowników tymczasowych (art. 7 u.z.p.t.), to w zakresie, który wiąże się z zachowaniem wymogów bhp "w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej" jednoznacznie obciążają one pracodawcę użytkownika. Ten podmiot ma bowiem realną możliwość przedsięwzięcia takich działań, w ramach organizowania pracy z udziałem pracownika tymczasowego, które umożliwią realizowanie omawianego obowiązku, gdyż to pod kierownictwem pracodawcy użytkownika wykonywana jest praca i ten podmiot bezpośrednio nadzoruje jej wykonywanie. Nadto, zgodnie z art. 5 u.z.p.t. w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami ustawy i przepisami odrębnymi do agencji pracy tymczasowej, pracownika tymczasowego i pracodawcy użytkownika stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące odpowiednio pracodawcy i pracownika, z uwzględnieniem art. 6 (który w okolicznościach tej sprawy nie ma zastosowania). Podkreślić należy, że ustawodawca odsyła tu nie tylko do przepisów Kodeksu pracy, lecz szerzej - do przepisów "prawa pracy". Z treści art. 5 wynika więc, że jeżeli dana kwestia nie została uregulowana w u.z.p.t. lub w przepisach odrębnych w sposób odmienny, zastosowanie znajduje bezpośrednio przepis prawa pracy. Jak stanowi art. 207 § 1 zd. pierwsze Kodeksu pracy (dalej jako: "K.p.") pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Zgodnie z art. 207 § 2 K.p. pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy (pkt 1); zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń (pkt 2); reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy (pkt 3); zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy (pkt 4). Na gruncie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych ustawodawca w art. 9 ust. 2a u.p.z.p. określił obowiązki pracodawcy użytkownika w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy, wyliczając, że podmiot ten dostarcza pracownikowi tymczasowemu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, zapewnia napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadza szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego oraz informuje o tym ryzyku. Wprawdzie w ww. przepisie ustawodawca nie wymienił obowiązków, które powstają w sytuacji zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia na czynniki i procesy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia, lecz nie można uznać, że katalog obowiązków pracodawcy użytkownika w zakresie zapewnienia pracownikowi tymczasowemu bezpieczeństwa i higieny pracy ogranicza się wyłącznie do enumeratywnego wyliczenia zawartego w ww. przepisie i ewentualnie przejętych na podstawie uzgodnienia zawartego na mocy art. 9 ust. 3 pkt 2 u.z.p.t. Nie można bowiem pominąć, że ustawodawca w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. stwierdził jednoznacznie, że to pracodawca użytkownik jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej. Natomiast bezsprzecznie, realizacja takich obowiązków nie ogranicza się do czynności faktycznych i obejmuje również inne czynności, w tym informacyjne i dokumentacyjne, co wynika z przepisów Działu dziesiątego Kodeksu pracy. Nadto, gdyby uznać, że kwestia bezpieczeństwa i higieny pracy, poza zakresem uregulowanym w art. 9 ust. 2a, pozostawiona została wyłącznie uzgodnieniom stron, zbędne byłoby ustanowienie przez ustawodawcę przepisu art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t., który jednoznacznie nakłada obowiązki w zakresie zapewnienia pracownikowi tymczasowemu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na pracodawcę użytkownika, a także odesłanie w art. 5 u.z.p.t. do przepisów prawa pracy w zakresie nieuregulowanym odmiennie. Zgodnie z art. 222 § 1 K.p., w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Treścią obowiązków wynikających z ww. przepisu jest ochrona pracowników przed działaniem substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Ochrona pracowników przed działaniem czynników rakotwórczych i mutagennych oparta jest na konstrukcji nakazu, którego treścią jest całkowite wyeliminowanie z otoczenia pracownika wskazanych wyżej czynników lub ograniczenie ich szkodliwego wpływu na zdrowie pracowników. Ustawodawca wymaga bowiem od pracodawcy zastąpienia ich czynnikami mniej szkodliwymi dla życia i zdrowia lub zastosowania środków profilaktycznych ograniczających stopień narażenia pracownika na ich działanie (art. 222 § 1K.p.). Zatem to pracodawca zadecyduje, które ze wskazanych w tym przepisie działań (zastąpienie czynników rakotwórczych lub mutagennych innymi mniej szkodliwymi czynnikami lub ograniczenie narażenia na ich działanie) będą możliwe do zrealizowania i najbardziej skuteczne. W wyborze tych działań pracodawca jest zobowiązany kierować się nie tylko treścią przepisów bhp, ale także zasadami bhp, w tym w szczególności powinien odpowiednio wykorzystywać osiągnięcia nauki i techniki w zakresie prowadzonej działalności związanej ze stosowaniem czynników rakotwórczych lub mutagennych (zob. T. Wyka [w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom II. Art. 94-304(5), wyd. VI, red. K. W. Baran, Warszawa 2022, art. 222). W razie zatrudnienia pracowników w kontakcie z czynnikami rakotwórczymi i mutagennymi ustawodawca wymaga od pracodawcy nie tylko zaangażowania w określone działania profilaktyczne (art. 222 § 1), ale czyni go także podmiotem obowiązków o charakterze dokumentacyjnym, wskazanym w art. 222 § 2 K.p. Zgodnie z tym przepisem pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 3, a także prowadzi rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach. Rejestry te będą dla pracodawcy źródłem szczególnych obowiązków związanych z koniecznością wzmożonej ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w kontakcie z czynnikami rakotwórczymi (zob. T. Wyka, op.cit.). Jak wynika z treści art. 222 K.p., na pracodawcy, który zatrudnia pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, ciążą obowiązki rejestrowania wszystkich rodzajów prac w kontakcie z ww. substancjami lub procesami technologicznymi oraz zastępowania tych substancji lub procesów mniej szkodliwymi dla zdrowia bądź stosowania innych dostępnych środków ograniczających stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Na podstawie art. 222 § 3 K.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 2235 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie". W § 4 ust. 1 rozporządzenia sprecyzowano, że pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający następujące dane: 1) wykaz procesów technologicznych i prac, w których substancje chemiczne i ich mieszaniny lub czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym są stosowane, produkowane lub występują jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny, oraz wykaz tych substancji chemicznych i ich mieszanin oraz czynników wraz z podaniem ilościowej wielkości produkcji lub stosowania; 2) uzasadnienie konieczności stosowania substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, o których mowa w pkt 1; 3) wykaz i opis stanowisk pracy, na których występuje narażenie na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; 4) liczbę pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, w tym liczbę kobiet, zwanych dalej "pracownikami"; 5) określenie rodzaju substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powodujących narażenie, drogę i wielkość narażenia oraz czas jego trwania; 6) rodzaje podjętych środków i działań ograniczających poziom narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. W ust. 2 cytowanego paragrafu zapisano, że dane, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności oraz corocznie w terminie do dnia 15 stycznia na druku według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym i przechowywać go przez okres 40 lat po ustaniu narażenia, a w przypadku likwidacji zakładu pracy - przekazać właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu. Jak wynika z ust. 2 rejestr ten zawiera: datę wpisu do rejestru; imię, nazwisko pracownika oraz jego stanowisko pracy, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3; numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość. Zauważyć należy, że ww. obowiązki dokumentacyjne wiążą się również z obowiązkiem wykonywania pomiarów substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, w trybie i z częstotliwością określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 227 § 2 K.p., a w szczególności stosowania metody wczesnego wykrywania narażenia podczas awarii lub w przypadku wystąpienia innych nieprzewidzianych okoliczności (§ 3 ww. rozporządzenia). Trudno zatem przyjąć, że w przypadku zatrudniania pracowników tymczasowych część obowiązków wynikających z cytowanych przepisów powinna obciążać agencję pracy tymczasowej, czyli podmiot, który nie ma dostępu do danych, w tym ewentualnie także takich, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), niezbędnych do sporządzania rejestrów, zaś obowiązki w zakresie wynikającym z w art. 222 § 1 K.p., to jest zastępowania substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosowania innych dostępnych środków ograniczających stopień tego narażenia, będzie realizował pracodawca użytkownik, jako jedyny podmiot, który może wprowadzić ww. zmiany, a jednocześnie faktycznie kierujący pracą narażonych na ww. czynniki i procesy pracowników. Co więcej, w przypadku gdy dany pracodawca użytkownik jest jednocześnie pracodawcą w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, gdyż zatrudnia pracowników na zasadach określonych w Kodeksie pracy, przyjęcie koncepcji organów Inspekcji Sanitarnej powodowałoby, że rejestry, o których mowa w § 4 i § 5 rozporządzenia, powinny prowadzić oba podmioty i agencja pracy tymczasowej (w odniesieniu do pracowników tymczasowych), i pracodawca użytkownik (w odniesieniu do pozostałych pracowników), co jest niecelowe w świetle celów, jakie mają być realizowane w efekcie stosowania ww. przepisów. Wymaga podkreślenia, że w doktrynie prawa ugruntowane jest stanowisko, że dokonując wykładni przepisów prawa nie należy się ograniczać do jednego tylko jej rodzaju. Stanowisko takie zajął, m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 stycznia 1993 r. sygn. akt III ARN 84/92 oraz w uchwale z 7 marca 1995 r., sygn. akt III AZP 2/95 (OSNCP 1993, nr 10, poz. 183), w których stwierdził, że wykładnia gramatyczno-słownikowa jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a w końcu również do niesprawiedliwych i krzywdzących stronę procesu rezultatów. Dlatego też musi być ona uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej, a wreszcie - celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznawana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy. Rezultaty wykładni językowej są więc nie tyle poddawane weryfikacji, co dalszemu uściśleniu i rozwinięciu przez stosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej. Jeśli zatem rezultaty wykładni gramatycznej prowadzą do nielogicznego wniosku, należy sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej (zob. wyrok NSA z 25.06.2007 r., sygn. akt I FPS 4/2006, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc zatem pod uwagę scedowanie w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. na pracodawcę użytkownika obowiązku zapewnienia pracownikowi tymczasowemu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej, odesłanie w art. 5 u.z.p.t. do przepisów prawa pracy, a także obowiązki pracodawcy określone w art. 222 § 1 i 2 K.p. oraz zakres informacji, które są niezbędne do sporządzenia ww. rejestrów i ich aktualizowania (w szczególności w zakresie ilościowej wielkości produkcji lub stosowania substancji chemicznych i ich mieszanin oraz czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym - pkt 1, uzasadnienia konieczności stosowania substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym - pkt 2 czy rodzajów podjętych środków i działań ograniczających poziom narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym - pkt 6), należy uznać, że w stanie faktycznym sprawy podmiotem, którego obciąża obowiązek sporządzania spornych rejestrów jest pracodawca użytkownik. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że stosownie do art. 9 ust. 3 pkt 2 u.z.p.t. przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy innych niż określone w ust. 2a. Jeśli w u.z.p.t. i w porozumieniu między pracodawcami dany obowiązek nie został scedowany na jeden z tych podmiotów, to do jego wykonania powinien być zobowiązany pracodawca użytkownik, gdyż w przeciwnym razie uniemożliwiłoby to temu podmiotowi realizację obowiązku określonego w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.z.p.t. w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzje organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.). ----------------------- 2/6
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI