II SA/Ol 841/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-04-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęmiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegozabudowa wielorodzinnazabudowa jednorodzinnainterpretacja planuprojekt budowlanyorgan administracjikontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę wielorodzinną, uznając, że projekt narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Sąd administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę wielorodzinną, stwierdzając, że projekt narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji uznały, że projekt 11 budynków szeregowych sprzeciwia się planowi, który dopuszczał jeden obiekt mieszkalny na działce. Sąd jednak uznał, że projektowany budynek, mimo pewnych cech zabudowy szeregowej, jest budynkiem wielorodzinnym, zgodnym z planem, a także z przepisami prawa budowlanego dotyczącymi definicji budynku wielorodzinnego i jego konstrukcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę wielorodzinną, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sprawa dotyczyła projektu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, który organy uznały za sprzeczny z planem, twierdząc, że w rzeczywistości jest to 11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Sąd jednak stanął po stronie inwestora, stwierdzając, że projektowany obiekt, mimo pewnych cech mogących sugerować zabudowę szeregową, spełnia definicję budynku wielorodzinnego. Sąd podkreślił, że prawo budowlane nie definiuje budynku wielorodzinnego, ale można go odróżnić od jednorodzinnego po liczbie lokali mieszkalnych. W tym przypadku, z uwagi na planowane wyodrębnienie 11 lokali, budynek nie mógł być uznany za jednorodzinny. Sąd uznał również, że projekt jest zgodny z pozostałymi ustaleniami planu, w tym dotyczącymi liczby obiektów na działce, powierzchni aktywnej przyrodniczo, wysokości budynku, kierunku kalenicy oraz miejsc postojowych. Dodatkowo, sąd zakwestionował szerokie rozumienie przez organy obszaru oddziaływania obiektu, co miało wpływ na krąg stron postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że projektowany budynek, z uwagi na liczbę lokali mieszkalnych (11) oraz brak ścian oddzielenia przeciwpożarowego między lokalami, należy traktować jako budynek wielorodzinny, a nie zespół budynków jednorodzinnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Prawie budowlanym, która dopuszcza wydzielenie maksymalnie dwóch lokali. Budynek z większą liczbą lokali jest z definicji budynkiem wielorodzinnym. Sąd stwierdził, że organy błędnie zakwalifikowały projekt jako 11 budynków jednorodzinnych, ignorując jego wielorodzinny charakter.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

p.b. art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

Obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

p.b. art. 3 § pkt 2

Prawo budowlane

Budynek to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach.

p.b. art. 3 § pkt 2a

Prawo budowlane

Budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego.

p.b. art. 35 § ust. 1

Prawo budowlane

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego.

Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2023 poz 682 art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2023 poz 682 art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ stosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku sądu.

Rozporządzenie art. 210

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie mogą być traktowane jako oddzielne budynki.

u.d.p. art. 29 § ust. 1 i 3a

Ustawa o drogach publicznych

u.p.z.p. art. 2 § pkt 12 i 13

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Zakaz immisji ponad przeciętną miarę.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja urządzeń budowlanych.

Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 art. 3 § pkt 25

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja parkingu.

Dz. U. z 2023 r., poz. 259 art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2023 r., poz. 259 art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2023 r., poz. 259 art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowany budynek, mimo cech zabudowy szeregowej, jest budynkiem wielorodzinnym zgodnym z planem. Plan miejscowy dopuszcza zabudowę mieszkaniową, która obejmuje również zabudowę wielorodzinną. Wymóg jednego obiektu mieszkalnego na działce dotyczy bryły budynku, a nie liczby lokali. Interpretacja kierunku kalenicy powinna uwzględniać definicję dla dachów wielopołaciowych. Miejsca postojowe są dopuszczalnymi urządzeniami infrastruktury technicznej. Obszar oddziaływania obiektu powinien być zawężony do ograniczeń w zabudowie.

Odrzucone argumenty

Projektowany budynek jest w rzeczywistości 11 budynkami jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej, co jest sprzeczne z planem. Plan miejscowy dopuszcza wyłącznie zabudowę jednorodzinną. Kalenice nie spełniają wymagań planu. Plan nie dopuszcza wykonania stanowisk parkingowych. Właściciele działek sąsiednich znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że projektowany budynek, z uwagi na liczbę lokali mieszkalnych (11) oraz brak ścian oddzielenia przeciwpożarowego między lokalami, należy traktować jako budynek wielorodzinny, a nie zespół budynków jednorodzinnych. W kategorii 'zabudowy mieszkaniowej' mieści się przecież zabudowa wielorodzinna, czego dotyczy wniosek popart projektem budowlanym. Sąd zakwestionował szerokie rozumienie przez organy obszaru oddziaływania obiektu, sugerując, że powinno ono być zawężone do ograniczeń w zabudowie terenu wynikających z przepisów odrębnych.

Skład orzekający

Tadeusz Lipiński

przewodniczący

Piotr Chybicki

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących definicji budynku wielorodzinnego i jednorodzinnego, zasady zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także kwestie obszaru oddziaływania obiektu i kręgu stron postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach bez analizy konkretnego planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji planów miejscowych i definicji budynków, co jest istotne dla deweloperów i właścicieli nieruchomości. Sądowa batalia o to, czy budynek jest wielorodzinny, czy szeregowy, jest ciekawa z perspektywy praktycznej.

Sąd: Budynek z 11 lokalami to nie 11 domów szeregowych. Kluczowa interpretacja prawa budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 841/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w O. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta "[...]", decyzją z "[...]", odmówił L. sp. z o.o. zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z kondygnacją parteru i poddaszem użytkowym wraz z miejscami postojowymi, ścieżkami pieszymi i miejscem na odpadki na działce nr A., obręb D., gmina S.
Wskazano, że na terenie tym obowiązuje zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w części miejscowości D., wprowadzona Uchwałą Rady Gminy w S. Nr "[...]" z "[...]" (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z "[...]", nr "[...]", poz. "[...]"; dalej "Uchwała"). Działka leży na obszarze oznaczonym symbolem 1MN, dla którego określono podstawowe przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową. W ustaleniach szczegółowych zawarto m.in. zasadę realizacji jednego obiektu mieszkalnego na każdej działce budowlanej.
Zdaniem organu, projekt, który przedstawia 11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, a nie zabudowę wielorodzinną, stoi w sprzeczności z Uchwałą. Sposób zabudowy kształtowany jest przez określenie wskaźników zabudowy oraz wskazanie szeregu parametrów charakterystycznych budynków. Odnoszą się one głównie do wizualnego wyglądu budynków. Badanie zgodności z ustaleniami planu w tym zakresie winno odbywać się więc na podstawie porównania tych parametrów z zaproponowanym wizualnym wyglądem projektowanego budynku. Skoro w planie jest mowa o jednym budynku na działce budowlanej, to trudno pogodzić ten warunek z projektowanym budynkiem, w którym ewidentnym i dominującym jest widok jedenastu budynków w zabudowie szeregowej. Kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie użytym przez inwestora. Rzeczywistym zamiarem inwestora jest budowa 11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, a użyte nazewnictwo i zastosowane rozwiązania techniczne jak np. wspólny fundament, połączone połacie dachowe, mają na celu obejście przepisów, co do rzeczywistego charakteru obiektu, gdyż załączony projekt budowlany jest w istocie typowym projektem 11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z wszystkimi charakterystycznymi dla tej zabudowy elementami. Co prawda, plan miejscowy nie określa wprost rodzaju zabudowy mieszkaniowej (jednorodzinna, wielorodzinna), ale biorąc pod uwagę zapisy szczegółowe oraz istniejący charakter zabudowy na obszarach oznaczonych symbolem 1MN można stwierdzić, że intencją uchwałodawcy było zlokalizowanie na tym terenie niskiej zabudowy (dwie kondygnacje w tym poddasze użytkowe) oraz rozmieszczonej w większej odległości od siebie (realizacja jednego obiektu mieszkalnego na każdej działce budowlanej), co wcale nie oznacza że nie może powstać zabudowa wielorodzinna na tym terenie. Jej wielkość, ilość i charakter musi jednak wypełniać wymienione w planie miejscowym zasady. W § 4 pkt 4 Uchwały określono definicję przeznaczenia podstawowego przez które należy rozumieć takie przeznaczenie, które powinno przeważać na danym terenie, wyznaczonym liniami rozgraniczającymi. Na obszarze 1MN na dzień wydania decyzji występują tylko pojedyncze budynki mieszkalne jednorodzinne, natomiast budynki wielorodzinne nie występują.
Analogiczna sytuacja występuje w przypadku zapisu dotyczącego kierunku kalenicy, gdzie Uchwała definiuje kierunek kalenicy jako przyjęcie dla budynku o dachach wielopołaciowych kierunku dominującego w bryle budynku, natomiast w zapisach szczegółowych dla terenu 1MN zapis brzmi: "kierunek kalenicy równoległy do oznaczeń zastosowanych na rysunku zmiany planu". W sprawie mamy do czynienia z 11 budynkami o dachach dwuspadowych, co powoduje powstanie na jednej działce 11 kalenic o kierunku dominującym w bryle każdego z budynków. Intencją tego zapisu było zachowanie jednej dominującej kalenicy w przypadku dachu wielopołaciowego dla jednego budynku na działce.
Niespełnione zostały także wymagania odnośnie projektowanej drogi dojazdowej i parkingu na działce. Na terenie oznaczonym symbolem 1MN przewiduje się jedynie jeden obiekt mieszkalny na każdej działce budowlanej wraz z urządzeniami budowlanymi, przez które należy rozumieć, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682, dalej "p.b."), urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W § 3 pkt 25 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej "Rozporządzenie") znajduje się definicja parkingu, przez który należy rozumieć wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. Przedmiotowa inwestycja spełnia te warunki, zatem nie powinno się takiego zamierzenia traktować jako urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym w rozumieniu p.b. i Uchwały.
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie:
1) § 4 pkt. 4 w zw. z § 7 ust. 1 Uchwały - przez błędną wykładnię prowadzącą do błędnego wniosku, iż wyklucza ona zabudowę budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym obszarów oznaczonych symbolem 1MN;
2) art. 3 pkt. 2 i 2a p.b. w zw. z § 210 Rozporządzenia - przez błędną wykładnię oraz błędną subsumpcję, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zaprojektowany budynek nie jest jednym budynkiem wielolokalowym, lecz zespołem odrębnych budynków w zabudowie szeregowej, pomimo że lokale w tym budynku nie stanowią konstrukcyjnie samodzielnej całości, m.in. nie są wydzielone od siebie ścianami oddzielenia przeciwpożarowego;
3) art. 7 i art. 77 k.p.a., tj. w następstwie braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, organ nie ustalił istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, że w projektowanym budynku ściany między lokalami nie są oddzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego;
4) § 7 ust. 2 pkt. 7 w zw. z § 4 pkt. 8 Uchwały w zw. z rysunkiem stanowiącym jej załącznik nr 1 - przez błędne zastosowanie, tj. ocenę zgodności zaprojektowanej kalenicy budynku z Uchwałą z pominięciem faktu, że zaprojektowano dach wielopołaciowy, zaś organ oparł się na językowej wykładni § 7 ust. 2 pkt. 7 Uchwały z pominięciem jej § 4 pkt. 8, wg którego w przypadku dachów wielopołaciowych, za kierunek kalenicy należy przyjąć kierunek dominujący w bryle budynku, zaś prima facie w zaprojektowanym budynku dominujący kierunek kalenicy jest zgodny z określonym w załączniku nr 1 do Uchwały;
5) § 5 pkt. 8 w zw. z § 7 ust. 3 Uchwały - przez błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że nie dopuszcza ona wykonania na działce stanowisk parkingowych, mimo że literalnie z tych postanowień wynika, iż jest to dopuszczalne;
6) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 p.b. w zw. z § 12, § 19, 23 i § 217 Rozporządzenia, art. 4 pkt. 8, art. 29 ust. 1 i ust. 3a ustawy o drogach publicznych, art. 2 pkt. 12 i 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez wyjaśnienia w jaki sposób wedle tych przepisów inwestycja miałaby powodować oddziaływanie obiektu na działki sąsiednie, a w konsekwencji wadliwe przyznanie statusu stron postępowania właścicielom nieruchomości sąsiednich, mimo że nie występuje oddziaływanie zamierzonej inwestycji na działki sąsiednie i ich właściciele w konsekwencji nie mają interesu prawnego w braniu udziału w postępowaniu;
7) art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. - poprzez brak wskazania faktów oraz wyjaśnienia podstaw prawnych uzasadniających stanowisko, że w kontekście przepisów § 12, § 19, 23 i § 217 Rozporządzenia, art. 4 pkt. 8, art. 29 ust. 1 i ust. 3a ustawy o drogach publicznych, art. 2 pkt. 12 i 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dopuszczeni do udziału w postępowaniu w charakterze strony właściciele działek sąsiednich, są właścicielami działek, które rzeczywiście znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z "[...]". Organ odwoławczy stwierdził, że postulowana zabudowa terenu objętego Uchwałą to - według oznaczeń graficznych na rysunku z załącznika nr 1 Uchwały - rzuty budynków zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Przemawia za tym fakt, że Uchwała dotyczy miejscowości, w której nie występuje żadna zabudowa wielorodzinna i to, że w jej zapisach występuje jedynie określenie "mieszkaniowa", wzmocniona szczegółowymi zapisami dotyczącymi poszczególnych obszarów oraz załącznik graficzny świadczący o zabudowie o niskiej intensywności. Postulowana zabudowa (wprost nie nazwana jednorodzinna czy wielorodzinna w części tekstowej planu) ma istotne znaczenie z punktu widzenia realizacji kształtowania polityki przestrzennej ze względu na ład przestrzenny, jego harmonię i zrównoważony rozwój. Parametr ilości obiektów na działce wraz z powierzchnią aktywną przyrodniczo jest bowiem rezultatem analiz urbanistycznych i co do zasady powiązany jest z charakterem zabudowy występującej w okolicy. Skoro lokalny prawodawca wskazał, że budynki mają posiadać dwie kondygnacje i być zabudową "małą", to wymóg ten bezwzględnie musi zostać spełniony w projekcie architektoniczno-budowlanym. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że Inwestor planuje budowę 11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, a użyte nazewnictwo i zastosowane rozwiązania techniczne mają na celu "przybliżenie" klasyfikacji obiektu jako budynek wielorodzinny.
Kwestionując twierdzenie, że kalenica zachowuje kierunek ustalony planem organ II instancji stwierdził, że widok z lotu ptaka nasuwa pytanie: czy przedmiotowy dach wielospadowy na budynku wielorodzinnym jest dachem z dominującą kalenicą o kierunku równoległym do oznaczeń na arkuszu graficznym zmiany planu, czy też jednak przypomina bardziej zabudowę szeregową? Po analizie dachów budynków położonych w D. i okolicy omawiany dach występuje na obiektach budowlanych (małych) mieszkalnych jednorodzinnych.
Odnosząc się do zarzutu dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony innych osób niż inwestor, Wojewoda wskazał, że regulacja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w art. 3 pkt 20 p.b. odsyła do przepisów odrębnych. Na system tych przepisów składają się nie tylko przepisy Rozporządzenia, ale również przepisy innych ustaw, przepisy regulujące ochronę prawa własności zawarte w kodeksie cywilnym. Wymaga też uwzględnienia art. 5 pkt 9 p.b., który wprost pozostaje w związku z art. 3 pkt 20 tej ustawy, stanowiący o obowiązku zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Same tylko przepisy Kodeksu cywilnego "definiujące" prawo własności, czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejskich, nie są wystarczające dla wyznaczenia prawnie relewantnego obszaru oddziaływania. Zastosowanie art. 144 k.c. przy wyznaczaniu kręgu stron postępowania administracyjnego - nie istnieje wprost uzależnione od odległości występującej pomiędzy nieruchomościami w tym sensie, że immisje mogą dotykać nieruchomości nawet znacznie oddalonych od źródła oddziaływań. Dlatego właściciele działek nr. B, C i D mają interes prawny do brania udziału w postępowaniu. Rodzaj i rozmiar inwestycji skutkuje koniecznością uznania, że działki sąsiednie znajdują się w obszarze jej oddziaływania. Uciążliwość 11 lokali jest nieporównywalna z uciążliwością budynków mieszkalnych jednorodzinnych, znajdujących się w sąsiedztwie i wiąże się z nieuniknionymi immisjami.
Ustosunkowując się do złożonego "[...]" uzupełnienia odwołania - wniosku dowodowego, w którym wniesiono o udostępnienie innych decyzji o pozwoleniu na budowę dla działek położonych w obrębie B. gmina S. ze względu na przekonanie strony, że obejmują one budynki w kształcie i w funkcji podobne jak w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy wskazał, że decyzje te uwarunkowane były innym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze Spółka zarzuciła naruszenie:
1) § 4 pkt. 4 w zw. z § 7 ust. 1 Uchwały - przez błędną wykładnię i uznanie, że na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest wyłącznie zabudowa mieszkalna jednorodzinna, podczas gdy Uchwała wyznacza tereny pod zabudowę mieszkalną;
2) art. 3 pkt 2 i 2a p.b. - przez błędne zastosowanie i uznanie, że projektowany budynek wielorodzinny stanowi 11 budynków jednorodzinnych o zabudowie szeregowej;
3) art. 3 pkt 2 i 2a p.b. w zw. z § 210 Rozporządzenia - przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że projektowany budynek stanowi 11 budynków jednorodzinnych o zabudowie szeregowej mimo braku wydzielenia ścianami oddzielenia przeciwpożarowego;
4) § 7 ust. 2 pkt 7 w zw. z § 4 pkt 8 Uchwały - przez błędne zastosowanie i uznanie, że kalenice nie spełniają wymagań stawianych w Uchwale;
5) § 5 pkt 8 w zw. z § 7 ust. 3 Uchwały - przez jego niezastosowanie i uznanie, że Uchwała nie dopuszcza wykonania na działce nr A stanowisk parkingowych;
6) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w z w. art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie w zakresie zgodności projektu budynku z Uchwałą;
7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji I instancji;
8) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. - polegające na nieodniesieniu się II instancji do podnoszonych w odwołaniu zarzutów co do zgodności projektowanych miejsc parkingowych z Uchwałą;
9) art. 15 k.p.a. - przez niewystarczające zbadanie stanu faktycznego przez organ II instancji;
10) art. 8 § 2 k.p.a. - poprzez odejście bez ustalonej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę budynkom posiadającym identyczny projekt do projektu skarżącej;
11) art. 28 k.p.a w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. - poprzez uznanie za strony postępowania podmiotów, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 1) oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2).
Wnioskowanym przedmiotem inwestycji jest "budynek mieszkalny wielorodzinny", podczas gdy projekt, w ocenie organów obu instancji, przedstawia w istocie "11 budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej".
Świadczy to o wydaniu decyzji z naruszeniem art. 35 ust. 1 p.b. Zgodnie z tym przepisem organ jest bowiem związany treścią wniosku inwestora o pozwolenie na budowę i jego załącznikami. Projekt budowlany może podlegać jego ocenie wyłącznie w kształcie i z przeznaczeniem przewidzianym przez inwestora. Organ miał więc prawo badać projekt budowlany jedynie pod kątem jego zgodności z pojęciem "budynku mieszkalnego wielorodzinnego", nie mógł natomiast sam, według własnej odmiennej interpretacji zmienić kwalifikacji obiektu (por. wyrok NSA z 16.09.2016 r., II OSK 3103/14).
Jako że p.b. nie zawiera definicji budynku wielorodzinnego, jako budynek taki traktować należy budynek mieszkalny nie mieszczący się w definicji legalnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Stosowanie takiego zabiegu interpretacyjnego jest podstawą wykładni prawa w zakresie pojęć niedefiniowanych na gruncie konkretnej ustawy. Sięganie do takiej metody ustalania znaczeń pojęć prawnych jest nie tylko możliwe, ale i konieczne ze względu na ogólną dyrektywę wykładni systemowej w myśl której, jeżeli znaczenie wyrażenia prawnego nie jest jasne, to należy temu wyrażeniu przypisać znaczenie, jakie najczęściej posiada ono w danym tekście prawnym lub w innym tekście wchodzącym w skład systemu prawa (zob. wyrok NSA z 29.03.2023 r., II GSK 1248/19).
Budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 2a p.b).
W innych przepisach prawa brakuje odmiennej regulacji określającej pojęcie domu jednorodzinnego. Niemniej jednak definicja ta nawiązuje do unormowań ustawy o własności lokali w ten sposób, że odwołuje się do "wydzielania lokali mieszkalnych". Przewidziane w art. 3 pkt 2a p.b. wyraźne ograniczenie możliwości wydzielenia w domu jednorodzinnym odrębnych lokali mieszkalnych do dwóch w istocie uniemożliwia wyodrębnienie w takim budynku większej ich ilości dopóki przysługuje mu status domu jednorodzinnego. Wynika z tego prawna niedopuszczalność ich wydzielenia w domu jednorodzinnym. Budynek o większej ilości wydzielonych lokali nie spełnia wymogów domu jednorodzinnego, jest bowiem domem wielorodzinnym (zob. postanowienie SN z 13.06 2018 r., IV CSK 272/17). Biorąc pod uwagę fakt, że w budynku planowanych jest do wyodrębnienia 11 samodzielnych lokali mieszkalnych, z definicji nie może być on uznany za zespół (11) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, jak twierdzi Starosta. Niewątpliwie jest przejawem zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej (więcej niż dwa samodzielne lokale mieszkalne). Z kolei twierdzenie Wojewody, że w rysunku zmiany planu w skali 1:1000 stanowiącym załącznik nr 1 do Uchwały postulowana zabudowa na przedmiotowym terenie oraz całej jednostki F objętej zmianą planu to " (...) rzuty budynków zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej"" nie ma jakiegokolwiek potwierdzenia w przywołanym dokumencie. Wspomniany rysunek plan obrazuje tylko postulowaną lokalizację budynku oraz budynki adaptowane i nie ma na nim (w jednostce planistycznej MN) jakichkolwiek zapisów, co do charakteru zabudowy mieszkaniowej. Na marginesie gdyby nawet były, to pozostawały w oczywistej sprzeczności z częścią tekstową planu, który w § 7 ust. 1 Uchwały stanowi, że działka znajdująca się na oznaczonym symbolem 1MN terenie "o podstawowym przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową", nie definiując rodzaju tejże zabudowy. Zatem w kategorii "zabudowy mieszkaniowej" mieści się przecież zabudowa wielorodzinna, czego dotyczy wniosek popart projektem budowlanym.
Jednocześnie zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b., budynkiem jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach. Przez budynek wolnostojący należy rozumieć budynek stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, gdy pomiędzy poszczególnymi elementami budynku, takimi jak fundament, ściany nośne i więźba dachowa, istnieje wolna przestrzeń i żaden z tych elementów nie jest konstrukcyjnie ani funkcjonalnie powiązany z drugim obiektem budowlanym (vide: wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 23/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że nie istnieje wolna przestrzeń pomiędzy elementami konstrukcyjnymi budynku, przeciwnie posiadają one wspólny fundament, dach, a pomiędzy ścianami nie ma przestrzeni dylatacyjnej. Wobec powyższego każdy z przewidzianych do wyodrębnienia samodzielnych lokali mieszkalnych jest konstrukcyjnie (w sposób powyżej wskazany), jak też funkcjonalnie powiązałby z drugim.
Nadto skarżąca słusznie wskazuje, że na projekcie w sposób wyraźny widać, że planowany budynek wielorodzinny nie ma podwójnych ścian mających na celu nadać poszczególnym lokalom konstrukcyjną samodzielność, więc każdy kolejny planowany lokal nie może stanowić samodzielnie odrębnej całości. W dwóch miejscach wprawdzie została zastosowana podwójna ściana, ale taki a nie inny zabieg związany jest z koniecznością inżynierskiego rozwiązania uskoku na konstrukcji budynku wynikającego ze zmiany w nachyleniu terenu, co dokładnie widać na załączonym projekcie. Ponadto ocieplenie, które jest wymagane Rozporządzeniem występuje jedynie na ścianach zewnętrznych całej bryły konstrukcyjnej. Za taką również wykładnią przemawia treść § 210 Rozporządzenia, zgodnie z którym części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przykrycia dachu - mogą być traktowane jako oddzielne budynki. Posiadanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego stanowi jeden z warunków uznania budynków za odrębne. W rezultacie powyższego projektów budowlany, załączony do wniosku, dotyczy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wobec powyższego spełniony został wymóg § 7 ust. 1 Uchwały. Według niego działka znajduje się na oznaczonym symbolem 1MN terenie "o podstawowym przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową", a w kategorii "zabudowy mieszkaniowej" mieści się przecież zabudowa wielorodzinna.
Rozwiązanie jest również zgodne z § 7 ust. 2 pkt 1 Uchwały, wymagającym realizacji "jednego obiektu mieszkalnego na każdej działce budowlanej".
Wszystkie wymagania dla projektu architektoniczno-budowlanego określone zostały w jej § 7 ust. 2 uchwały.
Projektowany budynek spełnia wymagania dotyczące ilości obiektów mieszkalnych na działce (pkt 1), zachowania min. 60% powierzchni terenu jako powierzchni aktywnej przyrodniczo (pkt 3) oraz wysokości w postaci dwóch kondygnacji, w tym poddasza użytkowego (pkt 5).
Z kolei wymóg z § 7 ust. 2 pkt 7 – zgodnie z którym kierunek kalenicy ma być "równoległy do oznaczeń zastosowanych na rysunku zmiany planu" – nie oznacza, że budynek ma mieć tylko jedną kalenicę. Wynika to wprost z § 4 pkt 8 Uchwały, zgodnie z którym ilekroć w jej przepisach jest mowa o "kierunku kalenicy - należy przyjąć dla budynku o dachach wielopołaciowych kierunek dominujący w bryle budynku.
Projekt jest również zgodny z § 7 ust. 3 pkt 2 Uchwały, według którego na przedmiotowym terenie jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się urządzenia infrastruktury technicznej, a takowymi są stanowiska parkingowe dla samochodów w obrębie działki własnej w ilościach wynikających z funkcji budynku (§ 5 pkt 8) wraz z drogami dojazdowymi.
W skardze przedstawiono również trafnie ograniczenia prawne kręgu stron postępowania prowadzonego w sprawy udzielania pozwolenia na budowę. Jak wynika z art. 28 ust. 2 p.b., stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. "Obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu (art. 3 pkt 20 p.b.). W ten sposób ustawodawca zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. We wcześniejszym brzmieniu art. 3 pkt 20 p.b. była mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane na skutek nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (zob. wyr. NSA z 15.12.2021 r., II OSK 34/19).
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygając sprawę ponownie, organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI