IV SA/PO 116/25

IV SA/Po 116/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Bąk-Marciniak
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 344
art. 93 ust. 1, 3 i 4; art. 97 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skarg U. S. i M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta [...] z 23 lipca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz U. S. i M. S. solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
U. S. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 listopada 2024 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z 23 lipca 2024 r. w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości położonej w P., dz. [...], [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. nr [...] Burmistrz miasta [...] zawiadomił U. S. i M. S. i wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako obręb P., arkusz mapy 3, działki ewidencyjne o nr [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]
Postanowieniem z 23 lipca 2024 r. nr [...] organ I instancji zaopiniował pozytywnie projektowany podział ww. nieruchomości, stanowiącej własność i wspólność ustawową małżeńską U. S. i M. S., zaznaczony kolorem czerwonym na mapie ze wstępnym projektem podziału, stanowiącym załącznik do postanowienia, jako zgody z ustaleniami planu miejscowego.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Burmistrz wskazał, że wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.) który stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Organ stwierdził, że celem podziału jest wydzielenie z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] obszaru przeznaczonego w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej. W granicach objętej podziałem nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w północnej części miasta w rejonie ulic: W., [...], [...], [...] – część A 1, zatwierdzony uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia 23 października 2012 r., ogłoszoną w Dzienniku Województwa [...] z 10 stycznia 2013 r. poz. [...] (dalej: plan miejscowy).
Burmistrz wskazał, że w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,539 ha powstaną dwie działki: nr [...] o powierzchni około 500 m2 i nr [...] o powierzchni około 39 m2. W wyniku podziału działki nr [...] o powierzchni 0,1109 ha powstaną również dwie działki: nr [...] o powierzchni około 1 030 m2 i nr [...] o powierzchni około 79 m2. Organ I instancji stwierdził, że działki o numerach od [...] do [...] są działkami gruntu w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.g.n., a projektowane działki o nr [...] o łącznej powierzchni około 1 530 m2 znajdują się w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonym symbolem 8MN, w granicach którego minimalna powierzchnia działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1 000 m2. Z kolei projektowane działki [...] o łącznej powierzchni około 118 m2 znajdują się w granicach obszaru opisanego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczony symbolem 3KD-D.
Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli U. S. oraz M. S.. W środku odwoławczym wywiedzionym przez M. S. wskazano, ze postanowienie organu I instancji jest niezgodne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji czego strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania organu I instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta [...].
W zażaleniu złożonym przez U. S. podniesiono w szczególności zarzuty naruszenia:
- art. 93 ust 1 i 2 u.g.n. w zw. z § 8 ust. 1 pkt. 11) lit. b) miejscowego planu polegającym na pozytywnym zaopiniowaniu podziału niezgodnego z ustaleniami planu miejscowego poprzez dokonanie podziału działki ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni 0,539 ha na dwie działki: działkę nr [...] o powierzchni ok. 500 m2 oraz działkę nr [...] o powierzchni ok. 39 m2, podczas gdy działka nr [...] jako położona w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, oznaczonym symbolem 8MN, zgodnie z planem nie może być mniejsza niż 1.000 m2;
- art. 93 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. w zw. z § 8 ust. 1 pkt. 11) lit. c) miejscowego planu polegającym na pozytywnym zaopiniowaniu podziału niezgodnego z ustaleniami planu miejscowego poprzez podział działki ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni 0,539 ha na dwie działki: działkę nr [...] o powierzchni ok. 500 m2 znajdująca się w granicach obszaru przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonego symbolem 8MN oraz działkę nr [...] o powierzchni ok. 39 m2, znajdująca się w granicach obszaru przeznaczonego pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej, oznaczonego symbolem 3KD-D, podczas gdy powierzchnia działek, które powstają w wyniku wyodrębniania w planie terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania nie może być zgodnie z planem mniejsza niż 600 m2;
- art. 93 ust. 3 u.g.n. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. nr 268 poz. 2663, dalej: rozporządzenie) polegającym na pozytywnym zaopiniowaniu podziału działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], podczas gdy wstępny projekt podziału ww. działek nie zawiera przedstawionej w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycji sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej, co skutkować powinno negatywną opinią organu l instancji.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z 26 listopada 2024 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z 23 lipca 2024 r. nr [...] Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 97 ust. 3 u.g.n. postępowanie podziałowe może toczyć się również wbrew woli strony (właściciela), jeśli podział nieruchomości jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, który wynikać musi w sposób jednoznaczny z zapisów planu miejscowego lub wcześniejszej ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadku podziału nieruchomości zainicjowanego z urzędu, konieczne jest wykazanie przez organ prowadzący postępowanie wystąpienia przesłanki niezbędności podziału. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Kolegium nie ograniczyło się do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz przeprowadziło ponownie merytoryczne postępowanie w sprawie, oceniło w ramach postępowania odwoławczego wszystkie zgromadzone dowody, jak zapisy planu miejscowego czy wstępny projekt podziału nieruchomości oraz przeanalizowało wszelkie okoliczności sprawy. Odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku zaistniały podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podziałowego z urzędu. Będący podstawą orzekania wstępny projekt podziału spełnia wymogi formalne i w sposób niebudzący wątpliwości określa proponowany kształt podziału nieruchomości.
Kolegium stwierdziło, że dla terenu będącego przedmiotem procedowania uchwalono plan miejscowy z 23 października 2012 r., w którego zapisach przewidziano m.in. wydzielenie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego - teren drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonego symbolem 3 KD-D, którego fragment usytuowany jest na części nieruchomości stron i stanowi nowo wydzielone działki nr [...] W momencie podjęcia zamiaru realizacji tego przedsięwzięcia zaistniała konieczność przeprowadzenia z urzędu postępowania podziałowego, w celu wydzielenia terenów pod planowaną drogę, m.in. na nieruchomości odwołujących. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.n. planowana inwestycja, tj. budowa drogi dojazdowej, stanowi cel publiczny.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, jeżeli podział nieruchomości ma nastąpić z urzędu, to zbędne jest uprzednie wydawanie opinii o zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w trybie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. Nie ma bowiem potrzeby, by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało jednak, że postanowienie opiniujące, chociaż wydane w niniejszym przypadku ponad miarę, nie dyskwalifikuje postępowania, które w swej istocie odpowiada prawu.
W skardze wywiedzionej od postanowienia SKO z 26 listopada 2024 r. nr [...] U. S. zarzuciła organowi II instancji naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez błędne odczytanie miejscowego planu obowiązującego dla działek o nr ewid. [...] i [...] i pozytywne zaopiniowanie projektu podziału działek o nr ewid. [...] i [...], nieleżącego w interesie społecznym i publicznym;
- art. 93 u.g.n. poprzez pozytywne zaopiniowanie projektu podziału niezgodnego z ustaleniami miejscowego planu obowiązującego dla działek o nr ewid. [...] i [...];
- art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 140 kodeksu cywilnego poprzez ograniczenie skarżącej prawa do zagospodarowania własnych nieruchomości.
Uzasadniając skargę strona wskazała, że proponowany podział nie jest zgodny z planem, nie umożliwi uproszczenia systemu drogowego na ulicy [...] oraz nie leży w interesie społecznym poprzez ograniczenie wydatków na koszty wykupu i utrzymania dróg gminnych. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że organ odwoławczy, pomimo swych deklaracji, nie zbadał ponownie sprawy ani nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Organ opiniując pozytywnie podział nieruchomości oznaczonych aktualnie nr ewid. [...] i [...], powołał się wyłącznie do części graficznej planu, całkowicie ignorując jej część opisową. W szczególności organ, na co zwrócono uwagę w zażaleniu, nie odniósł się do kwestii miejscowego planu obowiązującego dla działek o nr [...] i [...], który uchwalony został z naruszeniem reguł transparentności i spójności legislacji i jako taki nie może być podstawą do wydzielenia z działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...] jako obszaru przeznaczonego w planie pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej 3KD-D.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta [...] w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Skargę na postanowienie Kolegium z 26 listopada 2024 r. nr [...] złożył również M. S.. Zarzuty oraz uzasadnienie wywiedzionej skargi zawierały tożsamą treść jak skarga pochodząca od U. S..
Postanowieniem z 10 lutego 2025 r. wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ww. sprawy i zarządził prowadzenie ich dalej pod wspólną sygnaturą akt IV SA/Po 116/25.
Pismami z 19 maja 2025 r. skarżący poinformowali dodatkowo, że wraz z mieszkańcami P. złożyli 7 sierpnia 2024 r. wezwanie do usunięcia przez Radę Miasta [...] naruszenia interesu prawnego - prawa własności nieruchomości oraz swobodnego korzystania zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczeniem, wynikającego z obowiązującego planu miejscowego. Wobec braku odpowiedzi ze strony organu strony złożyły skargę na przedmiotową uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd wyrokiem z 12 lutego 2025 r. sygn. II SA/Po 763/24 oddalił przedmiotową skargę. Wobec powyższego strony złożyły skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została dotąd rozpoznana.
W ocenie skarżących, powyższe okoliczności winny być uwzględnione przez organ I i II instancji, gdyż stanowią obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania podziałowego, które toczy się w oparciu o przedmiotową uchwałę. Co więcej, wraz z zażaleniem wywiedzionym od postanowienia organu I instancji, strony złożyły wniosek o zawieszenie postępowania podziałowego z uwagi na naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez brak ich zastosowania przez organ w sytuacji, gdy strony wraz z innymi mieszkańcami wezwały Radę Miasta [...] do usunięcia naruszeń wynikających z uchwały nr [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, zgodnie z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości. Postępowanie administracyjne w toku którego zapadło kwestionowane postanowienie zostało zainicjowane przez organ I instancji z urzędu, dla potrzeb realizacji celu publicznego - wydzielenia z nieruchomości należącej do skarżących obszaru, który w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał w szczególności art. 93 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.
W myśl art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.). Ustęp 4 art. 93 stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.
Podział nieruchomości może zostać dokonany na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, o czym stanowi art. 97 ust. 1 u.g.n. Natomiast stosownie do art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Definicję pojęcia celu publicznego zawiera art. 6 u.g.n., który w punkcie 1 stanowi, iż celem publicznym w rozumieniu ustawy jest również wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Z uwagi na istnienie celu publicznego, jakim w kontrolowanym postępowaniu jest wydzielenie terenu pod drogę publiczną stosownie do założeń obowiązującego planu miejscowego, należy przyjąć, że wszczęcie postępowania z urzędu przez organ I instancji było dopuszczalne.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli podział nieruchomości ma nastąpić z urzędu, to zbędne jest uprzednie wydawanie opinii o zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w trybie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. Nie ma bowiem potrzeby, by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji wystarczy ocena organu, że wymagana zgodność występuje, po czym organ zleca geodecie uprawnionemu opracowanie projektu podziału i jeżeli projekt ten będzie spełniał wymagania przewidziane w § 7 rozporządzenia, powinien zostać zatwierdzony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 marca 2008 r. sygn. I OSK 403/07, z 12 listopada 2015 r. sygn. I OSK 450/14, z 1 marca 2017 r. sygn. I OSK 1063/15, z 5 grudnia 2019 r. sygn. I OSK 911/18, z 16 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 1433/18, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zaprezentowany pogląd i przyjmuje jako własny. W badanym postępowaniu nie wystąpiła konieczność wydawania postanowienia w przedmiocie zaopiniowania zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem.
Okoliczność ta została dostrzeżona przez organ II instancji, który w uzasadnieniu postanowienia objętego skargami stwierdził jednak, że postanowienie opiniujące, chociaż wydane ponad miarę, nie dyskwalifikuje postępowania, które w swej istocie odpowiada prawu. Twierdzenie Kolegium nie zasługuje na uznanie. Należy odróżnić potrzebę wydawania postanowienia opiniującego projekt podziału nieruchomości od bytu samego postępowania podziałowego. W kontrolowanym postępowaniu wydanie postanowienia w przedmiocie zaopiniowania zgodności proponowanego podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w trybie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., należy uznać za zbędne. W procedurze podziału nieruchomości dokonywanej z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 u.g.n. nie jest wymagany etap opiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. Już tylko z tej przyczyny postanowienia organów obydwu instancji podlegają uchyleniu.
Niezależnie od powyższego, należy mieć na uwadze następujące okoliczności sprawy.
Poza sporem jest okoliczność, iż nieruchomość skarżących znajduje się w granicach obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia 23 października 2012 r., na obszarze przeznaczonym na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (8MN) oraz częściowo na obszarze przeznaczonym na cele dróg publicznych klasy dojazdowej (7KD-D). Stosownie do § 8 ust. 3 pkt 11 planu miejscowego, na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonych m.in. symbolem 8MN, w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu ustala się powierzchnię działki budowlanej – nie mniejszą niż 1000 m2, przy czym ustalenie to nie dotyczy m.in. działek, które powstają w wyniku wyodrębniania w planie terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, jednak nie mniejszych niż 600 m2 (lit. c).
Z materiałów zgromadzonych w aktach postępowania wynika, że nieruchomość skarżących stanowią dwie działki o nr ewid. [...] oraz [...], o powierzchni odpowiednio 539 m2 i 1109 m2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, celem podziału jest wydzielenie obszaru przeznaczonego w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod teren drogi publicznej klasy dojazdowej. Tak zakreślony przedmiot postępowania odnosi się zatem bezpośrednio do treści przywołanego § 8 ust. 3 pkt 11 lit. c planu miejscowego.
Brzmienie § 8 ust. 3 pkt 11 lit. c miejscowego planu wskazuje bowiem, że ogólną zasadą jest, iż działki budowlane na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (m.in. 8MN) nie mogą mieć mniejszej powierzchni niż 1000 m2. Jeżeli natomiast w wyniku ustaleń planu miejscowego dla danej działki budowlanej przewidziano różne zasady zagospodarowania lub różne przeznaczenie terenu, to powstające w wyniku podziału działki budowlane na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie mogą mieć powierzchni mniejszej niż 600 m2. Tym samym, działki budowlane powstające w wyniku podziału w toczącym się postępowaniu nie mogą mieć powierzchni mniejszej niż 600 m2.
Z kolei z materiałów sprawy wynika, że działka o nr [...] przeznaczona do podziału ma obecnie mniejszą powierzchnię, zaś po jej podziale powstałaby działka o powierzchni ok. 500 m2. Organ I instancji z przyczyn niezrozumiałych dla Sądu w dalszej części uzasadnienia swego postanowienia przyjął zsumowaną powierzchnię działek projektowanych nr [...], które łącznie mają mieć powierzchnię około 1530 m2, tym samym wywodząc o zgodności planowanego podziału z treścią planu miejscowego.
Sąd wskazuje również, że definicja "działki budowlanej" zawarta w art. 4 pkt 3a u.g.n. dotyczy rozumienia tego pojęcia, gdy posługują się nim przepisy u.g.n., a nie ma zastosowania dla oceny zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. W tym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej: u.p.z.p.). Ustawa ta definiuje działkę budowlaną w art. 2 pkt 12 stanowiąc, iż pod pojęciem tym należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Tym samym obliczanie łącznej powierzchni działek przeznaczonych do podziału oraz planowanych do utworzenia w jego realizacji nie znajduje wytłumaczenia w obowiązujących przepisach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 stycznia 2010 r. II SA/Lu 684/09).
Błędy popełnione przez Burmistrza Miasta [...] nie zostały dostrzeżone przez organ odwoławczy. Kolegium, pomimo deklarowanego w uzasadnieniu swego postanowienia przeprowadzenia ponownego merytorycznego postępowania w sprawie oraz oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności sprawy, w żaden sposób nie odniosło się do podniesionych powyżej zagadnień. Ma to szczególne znaczenie wobec faktu, że w treści zażaleń stron podniesiono i szczegółowo uzasadniono zarzuty również w tym zakresie, do których organ odwoławczy w żaden sposób się nie odniósł.
Z tych względów Sąd podzielił zapatrywania skarżących, wyrażone w zarzucie nr 1 złożonych skarg, w zakresie błędnego odczytania ustaleń miejscowego planu. Zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, z przyczyn opisanych powyżej. Naruszenia te obligowały Sąd do uchylenia postanowień organów I i II instancji, o czym orzeczono w punkcie I wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do pisma skarżących z 19 maja 2025 r. Sąd stoi na stanowisku, że okoliczności w nim przywołane pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, które ma charakter procesowy. Nie rozstrzyga ono o istocie sprawy, lecz dotyczy kwestii wyłaniającej się w toku postępowania o podział nieruchomości. Obligatoryjną przesłanką zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest natomiast wystąpienie takiej sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania stanowi odstępstwo od zasady ciągłości postępowania i godzi w zasadę szybkości wyrażoną w art. 12 k.p.a. Przesłanki zawieszenia należy zatem, jako wyjątki, wykładać ściśle. Szczególnie podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania nie mogą być wykładane rozszerzająco. Inicjowanie przez strony o spornych interesach nowych postępowań, które mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy głównej, mogłoby prowadzić do stanu permanentnego zawieszenia postępowania (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2023 r. II OSK 649/21 oraz wskazane tam orzecznictwo). Od zagadnienia wstępnego zależy zatem sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia.
W toku postępowania wszczętego z urzędu oraz w dacie wydania zaskarżonego postanowienia obowiązywał plan miejscowy przyjęty uchwałą nr [...] z dnia 23 października 2012 r. Uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego. Ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności planu nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązywanie planu zagospodarowania przestrzennego wiąże organy w danym postępowaniu w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zagadnieniem wstępnym zaś jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym, wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji lub sąd. Utrata mocy obowiązujące planu miejscowego nie wyklucza prowadzenia postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości, podział taki możliwy jest bowiem również w przypadku braku planu miejscowego, stosownie do art. 94 u.g.n.
W dalszym toku postępowania organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ pominie w całości kwestię zaopiniowania projektu podziału nieruchomości jako zbędną na cele niniejszego postępowania. Organ dokona natomiast oceny dopuszczalności podziału działek stanowiących nieruchomość skarżących w kontekście przywołanych powyżej zapisów planu miejscowego oraz parametrów przestrzennych samych działek.
O należnych skarżącym kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Zasądzone koszty stanowi poniesiona opłata, uiszczona solidarnie, tytułem wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. niniejsza sprawa została rozpoznana z urzędu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.