II SA/Ol 820/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na decyzję SKO o utrzymaniu w mocy decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania mimo zarzutów o sfałszowaniu podpisu.
Skarżąca domagała się wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego od jej rodziców na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę, podnosząc zarzut sfałszowania podpisu ojca na protokole przekazania. Organy administracji oraz WSA uznały, że nawet hipotetyczne sfałszowanie podpisu na protokole sporządzonym po wydaniu decyzji nie miało wpływu na jej legalność i nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. Skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia decyzji z 1973 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, zarzucając, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, a konkretnie sfałszowania podpisu jej ojca na protokole przekazania gospodarstwa. Podkreślała, że ojciec był osobą niepiśmienną i jego podpis na protokole mógł zostać sfałszowany przez urzędnika. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznały, że zarzut sfałszowania podpisu na protokole, który został sporządzony po wydaniu decyzji, nie mógł wpłynąć na legalność samej decyzji. Ponadto, z uwagi na przedawnienie karalności, nie było możliwe prawomocne stwierdzenie popełnienia przestępstwa. Sąd podkreślił, że decyzja o przejęciu gospodarstwa była zgodna z obowiązującym wówczas prawem, a protokół przekazania miał charakter techniczny. Zarzuty dotyczące przymusu przy składaniu wniosku czy niewiedzy ojca jako osoby niepiśmiennej należały do kompetencji sądów powszechnych. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania, skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut sfałszowania podpisu na protokole, który został sporządzony po wydaniu decyzji, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, gdyż nie miał wpływu na treść i wydanie samej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet hipotetyczne sfałszowanie podpisu na protokole przekazania gospodarstwa, który został sporządzony po wydaniu decyzji administracyjnej, nie może wpływać na legalność tej decyzji ani stanowić podstawy do jej wznowienia. Kluczowe jest, aby przestępstwo, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 Kpa, miało związek z wydaniem decyzji, a nie z późniejszymi czynnościami technicznymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Kpa art. 145 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Sąd podkreślił wąskie rozumienie tego przepisu, wymagające związku przestępstwa z wydaniem decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
Ustawa o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność państwa art. 1, 4, 5
Podstawa prawna decyzji z 1973 r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego w zamian za rentę.
Pomocnicze
Kpa art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowionym.
Kpa art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sfałszowanie podpisu na protokole, sporządzonym po wydaniu decyzji, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Zarzuty dotyczące przymusu lub wykorzystania niewiedzy należą do kompetencji sądów powszechnych. Decyzja z 1973 r. była zgodna z obowiązującym wówczas prawem, a protokół miał charakter techniczny. Ustawa z 1968 r. nie wymagała zgody pełnoletnich dzieci na przekazanie gospodarstwa przez rodziców.
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (sfałszowanie podpisu ojca). Należy przeprowadzić dowód z opinii biegłego grafologa. Niepiśmienność ojca i jego niewiedza mogły wpłynąć na skutki przekazania gospodarstwa. Pełnoletnie dzieci powinny być zawiadomione o decyzji rodziców i wyrazić na nią zgodę.
Godne uwagi sformułowania
sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod katem jej zgodności z prawem materialnym [...] oraz prawem procesowym jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych wąskie rozumienie przestępstwa na tle art. 145 § l pkt 2 Kpa nie ma znaczenia fakt, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji, [...] lecz musi istnieć związek między przestępstwem a wydaniem decyzji protokół przekazania gospodarstwa przez rolników może być traktowany tylko jako czynność techniczna rozstrzyganie takich zarzutów leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych
Skład orzekający
Tadeusz Lipiński
przewodniczący
Katarzyna Matczak
sprawozdawca
Irena Szczepkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 Kpa), zwłaszcza w kontekście zarzutów o przestępstwo i sfałszowanie dokumentów, a także zasada trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę na podstawie przepisów z lat 70. XX wieku. Wąskie rozumienie przestępstwa jako podstawy wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak trudno jest wzruszyć prawomocne decyzje administracyjne, nawet po wielu latach, i jak ściśle sądy interpretują przesłanki wznowienia postępowania, szczególnie te związane z przestępstwem.
“Po latach próby wzruszenia decyzji o przejęciu gospodarstwa. Sąd: sfałszowany podpis nie zawsze oznacza nieważność.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 820/05 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2006-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Irena Szczepkowska A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skarg A. Z., M. W. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa oddala skargi Uzasadnienie A. Z. wystąpiła w dniu 4 marca 2003r. do Starosty z wnioskiem o nadanie jej nieruchomości zamiennych wobec przejęcia przez państwo po jej rodzicach nieruchomości (gruntów i budynku) położonych w miejscowości D. ewentualnie o finansowe rozliczenie się za przejęte nieruchomości. Na skutek wezwania Starosty do sprecyzowania złożonego wniosku, A. Z. pismem z dnia 5 czerwca 2003r. wyjaśniła, iż żąda na podstawie art. 145 § l wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu od rodziców gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa w zamian za rentę, gdyż decyzja ta wydana została niezgodnie z rzeczywistymi faktami i z naruszeniem prawa własności rodziców oraz ich prawnych spadkobierców. Strona zażądała także zwrotu działki o powierzchni 0,75 ha znajdującej się w dożywotnim użytkowaniu oraz budynków i siedliska. W dniu 17 marca 2004r. Starosta wystąpił do strony o wyjaśnienie treści zgłoszonych zarzutów poprzez jednoznaczne określenie, czy wnioskodawczyni oczekuje wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego od rodziców. Pismem z 24 marca 2004r. A. Z. wyjaśniła, iż żąda wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 Kpa wymieniając wszystkie przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego w tym nadzwyczajnym trybie postępowania, poza przesłanką określoną w pkt 8 tego przepisu. Dodatkowo wskazała, iż w 1947r. rodzice zostali wysiedleni z rodzinnej miejscowości R., w której pozostawili majątek o wartości 200 tysięcy zł i w zamian otrzymali gospodarstwo położone w D. o wartości 100 tysięcy zł. W jej ocenie rodzice zostali oszukani i pozbawieni 50% swojego majątku. Podała, że za otrzymane gospodarstwo rodzice płacili podatek od nieruchomości oraz przekazywali składkę na Fundusz Ziemi, przy czym składka ta była pobierana bezpodstawnie, gdyż majątek pozostawiony w R. przewyższał wartością gospodarstwo otrzymane w D. Rodzice wywiązywali się z obowiązkowych dostaw i zdaniem wnioskodawczyni należała im się renta z tego tytułu. Wobec przedstawionej sytuacji jako spadkobierczyni rodziców zażądała zwrotu zabranych rodzicom gospodarstw lub odszkodowania w kwocie 300 tysięcy zł. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego A. Z. sprecyzowała ostatecznie zarzut pod adresem kwestionowanej decyzji podając, że decyzja ta oraz protokół z przejęcia gospodarstwa zostały wydane w wyniku przestępstwa, gdyż na dokumentach tych sfałszowany został podpis ojca – M. K. Wyjaśniła, że na protokole poświadczającym okoliczność przejęcia gospodarstwa rolnego rodziców umieszczony został podpis ojca M. K., który jako osoba niepiśmienna nie mógł takiego podpisu złożyć. Z posiadanej przez nią wiedzy wynika, że ojciec podpisywał się znakiem trzech krzyżyków i taki też jego podpis widnieje na wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej na Ziemiach Odzyskanych złożonym przez niego do Zarządu Gminy. Zdaniem wnioskodawczyni tylko ten podpis jest prawdziwym podpisem ojca. Wskazała, iż we wniosku tym zamieszczono informację, że osoba go składająca jest niepiśmienna. Podała także, iż o fakcie popełnienia tego przestępstwa dowiedziała się w czerwcu 2004r. Decyzją z dnia "[...]"listopada 2004r. Nr "[...]" Starosta po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na skutek wznowionego postępowania, działając na podstawie art. 151 § l pkt l w zw. z art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071, ze zm.), odmówił uchylenia decyzji Powiatowej Rady Narodowej nr "[...]" z dnia "[...]"października 1973r. w sprawie przekazania gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa. W motywach uzasadnienia podano, iż mimo pierwotnego powoływania przez A. Z. faktu ujawnienia nowych okoliczności nie znanych organowi wydającemu zaskarżoną decyzję jako przesłankę do wznowienia postępowania w przedmiocie wydanej decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa faktyczną podstawę wznowienia postępowania stanowił zarzut określony w art. 145 § l pkt 2 Kpa, gdyż w ocenie strony kwestionowana decyzja wydana została w wyniku przestępstwa "prawa własności". W toku prowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie ustalono, iż rodzice zainteresowanej A. i M. K. otrzymali decyzję z dnia "[...]"października 1973r. o przejęciu ich gospodarstwa na Skarb Państwa w zamian za rentę i nie kwestionowali jej zapisów w trybie odwoławczym, wobec czego decyzja ta stała się prawomocna z dniem 5 listopada 1973r. i z taką datą umieszczono na niej klauzulę prawomocności. Nadto wskazano, iż z treści decyzji wynika jednoznacznie, iż Państwo K. zostali powiadomieni o warunkach przekazania gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa w zamian za rentę i nie negowali warunków ustalonych w dniu 28 września 1973r. protokołem rozliczeniowym przekazywanego gospodarstwa. Odnośnie zarzutu sfałszowania podpisu ojca na protokole z dnia 26 listopada 1973r., którym fizycznie przekazano nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa wyjaśniono, iż nawet ewentualne sfałszowanie tego podpisu, co zdaniem organu orzekającego nie miało miejsca w sprawie, nie może wpłynąć na skarżoną decyzję, która wydana została ponad miesiąc wcześniej. Organ ustosunkował się do zarzutu skarżącej dotyczącego sfałszowania podpisu ojca, który jako osoba niepiśmienna podpisywał się trzema krzyżykami, na którą to okoliczność przedstawiono oświadczenia dwóch świadków oraz dokument - wniosek o przyznanie prawa własności gospodarstwa na terenie ziem odzyskanych, gdzie widnieje podpis M. K. uczyniony trzema krzyżykami wyjaśniając, że sama okoliczność niepiśmienności ojca nie stanowi samoistnej podstawy do uznania, że podpis na protokole przekazania gospodarstwa rolnego został sfałszowany. Podkreślono, iż organ dysponuje czteroma dokumentami, na których widnieje podpis ojca wnioskodawczyni – M. K., przy czym tylko na jednym z nich podpis jest uczyniony jako trzy krzyżyki, zaś na trzech pozostałych dokumentach jest to czytelny podpis M. K. Organ wyjaśnił także, że powyższe dokumenty stanowiły podstawę do określonych czynności prawnych, co do których Pan K. nie wnosił żadnych zastrzeżeń. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzono, że decyzja o przekazaniu gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa za rentę wydana została prawidłowo bez uchybień i w całości realizowała wniosek stron, które nie kwestionowały w żaden sposób ich prawidłowości. Od decyzji tej w terminie odwołała się A. Z. zarzucając naruszenie prawa oraz nie wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy. Podniosła, że decyzja nie zawiera szczegółowych wyjaśnień z jakiego powodu organ uznał kwestionowaną decyzję za prawidłową informując jedynie, że fakt nie zaskarżenia jej przez zainteresowanych przesądza o jej praworządności. Zarzuciła, iż nie wykorzystano wszelkich dostępnych środków w celu udowodnienia tezy, iż podpis uczyniony na protokole przekazującym gospodarstwo został sfałszowany. Organ w szczególności nie posłużył się opinią biegłego grafologa, który potwierdziłby, że podpis na protokole przekazania gospodarstwa został uczyniony, w jej ocenie ręką urzędnika go sporządzającego, co skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego aktu przekazania gospodarstwa oraz zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]"sierpnia 2005r. Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]"października 1973r. w sprawie przekazania gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa w wyniku wznowionego postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż intencją strony składającej wniosek o zwrot gospodarstwa przejętego od rodziców było wzruszenie decyzji w drodze wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § l pkt 2 Kpa, wobec stwierdzenia przez stronę, że dokument stanowiący protokół przejęcia gospodarstwa rolnego jej rodziców został podrobiony przez urzędnika go sporządzającego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w celu stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w powołanym przepisie należałoby stwierdzić fakt popełnienia przestępstwa, który potwierdzony zostałby prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W niniejszej sprawie wobec znacznego upływu czasu i stwierdzonego postanowieniem Prokuratury Rejonowej z dnia "[...]" przedawnienia karalności podnoszonego przestępstwa, organ odwoławczy musiał dokonać samodzielnej oceny zaistnienia wskazanej przesłanki oraz jej wpływu na treść kwestionowanej decyzji. Zdaniem organu II instancji brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia "[...]"października 1973r. o przejęciu gospodarstwa rolnego wobec braku zaistnienia przesłanki z art. 145 § l pkt 2 Kpa. Kwestionowana przez A. Z. decyzja o przekazaniu gospodarstwa przez rodziców wywołała określony skutek prawny w postaci pobierania przez nich do ich śmierci w zamian za przekazane gospodarstwo renty rolniczej. Okoliczność kwestionowania przez skarżącą związku pomiędzy przekazaniem gospodarstwa w zamian za rentę na podstawie nieobowiązującej aktualnie ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność państwa (Dz. U Nr 3 poz. 15, ze zm.) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Nie zasługuje na uwzględnienie również argument skarżącej, iż ojciec nie był świadomy faktu pobierania renty w zamian za przejęte przez państwo gospodarstwo rolne, skoro od momentu wydania decyzji z "[...]"października 1973r. gospodarstwa już nie posiadał i nie podejmował żadnych działań w celu jego odzyskania. Takich działań przeciwko wydanej decyzji nie podejmowała sama skarżąca, jak również pozostałe dzieci Państwa K. za życia rodziców. Organ odwoławczy potwierdził, że nawet ewentualne podrobienie podpisu M. K. na protokole przejęcia gospodarstwa - które obecnie nie jest możliwe do stwierdzenia - nie ma wpływu dla oceny zgodności z prawem decyzji z dnia "[...]"października 1973r. Organ nie znalazł podstaw do prowadzenia badań grafologicznych, jak również przesłuchiwania świadków na okoliczność analfabetyzmu ojca, gdyż ustalenie tej okoliczności nie wpłynie na treść kwestionowanej decyzji. Podnoszona przez skarżącą okoliczność sfałszowania podpisu mogła bowiem mieć miejsce dopiero po wydaniu decyzji, a zatem nie miała żadnego wpływu na jej treść, jak również nie mieści się w kategorii przesłanek wznowienia postępowania, które muszą zaistnieć przed rozstrzygnięciem sprawy w drodze decyzji a nie po jej wydaniu. Zdaniem organu II instancji stosownie do zapisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. protokół przekazania gospodarstwa przez rolników może być traktowany tylko jako czynność techniczna, z którą przepis prawa nie wiąże skutków o charakterze konstytutywnym. Skutek prawny przeniesienia własności gospodarstwa rolnego rodziców nastąpił bowiem z chwilą uprawomocnienia się decyzji z "[...]"października 1973r, nie zaś z chwilą późniejszego sporządzenia protokołu o przekazaniu gospodarstwa rolnego Państwu. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez A. Z. działającą w tej sprawie także jako pełnomocnik M. W. i T. K., która wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nieistotne są okoliczności związane z podrobieniem podpisu jej ojca M. K. wobec faktu, iż sama kwestionowana decyzja wydana została wcześniej, gdyż w ocenie skarżącej okoliczność ta wskazuje, że całe postępowanie w tej sprawie przeprowadzono z naruszeniem prawa. Potwierdzić powyższe mogłaby opinia powołanego biegłego, który stwierdziłby, że podpis ojca sporządzony został charakterem pisma osoby wypełniającej pozostałą część dokumentu. Organ nie ocenił również, czy niepiśmienność jej ojca mogła mieć wpływ na pojmowanie przez niego skutków zdania gospodarstwa oraz wyzyskania jego niewiedzy w celu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2006r. skarżąca oświadczyła, że cała rodzina chciała powrócić do swojego dawnego gospodarstwa do J. i ojciec oddał wszystko aby puścili ich do tego gospodarstwa. Poza tym stwierdziła, że skoro dzieci w momencie przekazywania gospodarstwa przez rodziców były już osobami dorosłymi, to organ powinien je zawiadomić o decyzji rodziców i także powinny się wypowiedzieć, czy godzą się na przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za rentę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) zwanej dalej; p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269, ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod katem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § l p.p.s.a, sad uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § l p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej uchybień, które nie pozwoliłyby na pozostawienie ich w obrocie prawnym. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych, ustanowiona przepisem art. 16 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przepisach przewidzianych w kodeksie. Te przypadki zostały uregulowane w rozdziale 12 i art. 13 Kpa. Stanowią one odstępstwo od reguły trwałości decyzji ostatecznych, wobec czego ich stosowanie musi odpowiadać ściśle przepisom Kpa. W tym miejscu wskazać należy, iż celem zasady trwałości decyzji ostatecznej jest nie tylko ochrona praw nabytych przez stronę lub strony postępowania na jej podstawie ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Weryfikacji decyzji ostatecznych jak wyżej wskazano służy między innymi instytucja wznowienia postępowania przewidziana art. 145-152 Kpa. Katalog podstaw wznowienia postępowania został określony w art. 145 § l Kpa i chociaż pierwotnie w niniejszej sprawie strona skarżąca podnosiła wszystkie podstawy wznowienia postępowania ( poza pkt 8 ) w stosunku do decyzji wydanej przez Powiatową Radę Narodową nr "[...]" z dnia "[...]"października 1973r. w sprawie przekazania przez M. i A. K. zam. we wsi D. gm. K. własnego gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, to ostatecznie ustalono w toku postępowania , iż jedynym zarzutem stawianym niniejszej decyzji jest przesłanka z art. 145 § l pkt 2 Kpa polegająca na sfałszowaniu podpisu ojca – M. K. na protokole z dnia 26 listopada 1973r. potwierdzającym przejęcie gospodarstwa rolnego w oparciu o wcześniejszą decyzję. Prawidłowo organy orzekające w tej sprawie przyjęły, iż wobec pierwotnego wskazania przez stronę skarżącą wszystkich paragrafów art. 145 Kpa bez wyjaśnienia na czym wymienione w nich kwalifikowane wady postępowania polegają nie obliguje organu do działań zgodnych z tymi żądaniami, gdyż naruszałoby to zasady ogólne postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999r. sygn. IV SA 1313/97, niepublikowany). W niniejszej sprawie organy przeprowadziły postępowanie w celu ustalenia, czy wobec argumentów strony spełniona została przesłanka z art. 145 § l pkt 2 Kpa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana został w wyniku przestępstwa. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych tej sprawy wynika, że przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutu, iż kwestionowana decyzja Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]"października 1973r. została wydana w wyniku przestępstwa. W tym miejscu należy wskazać, iż podnoszona okoliczność sfałszowania, zdaniem skarżącej, podpisu ojca na protokole przejęcia gospodarstwa, na skutek przedawnienia karalności nie mogła być stwierdzona orzeczeniem sądu na skutek przedawnienia karalności, co potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia "[...]"czerwca 2005r. Jednakże okoliczność ta nie stanowi przeszkody w rozważeniu, czy przyjmując hipotetycznie sfałszowanie podpisu na dokumencie sporządzonym znacznie później, gdyż w dniu 26 listopada 1973r., niż kwestionowana decyzja zdarzenie to miało wpływ na decyzję z dnia "[...]"października 1973r.. W literaturze postępowania administracyjnego autorzy opowiadają się za wąskim rozumieniem przestępstwa na tle art. 145 § l pkt 2 Kpa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 315; K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Zakamycze 2003, s. 162). Oznacza to, że nie ma znaczenia fakt, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji, czyli nie musi istnieć związek między treścią decyzji a przestępstwem lecz musi istnieć związek między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taką interpretację w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym. W rozpatrywanej sprawie nie sposób doszukać się takiego związku pomiędzy przestępstwem a wydaniem decyzji. Podnieść bowiem należy, że wskazywane przez skarżącą przestępstwo, o ile w ogóle można spekulować że zostało popełnione, a polegało na sfałszowaniu podpisu ojca – M. K. złożonego na dokumencie potwierdzającym protokolarne przejęcie gospodarstwa rodziców na rzecz Państwa, nie miało żadnego wpływu na wydaną decyzję. Decyzja ta bowiem jako akt administracyjny została wydana i wprowadzona do obrotu prawnego znacznie wcześniej niż zaistniało ewentualne popełnione przestępstwo. Już tylko z tej przyczyny słusznie uznały organy orzekające w sprawie, iż okoliczność powyższa nie stanowi wypełnienia dyspozycji art. 145 § l pkt 2 Kpa i odmówiły uchylenia decyzji z uwagi na nie zaistnienie przestępstwa w wyniku którego wydana została kwestionowana decyzja. Wskazać pozostaje stronie skarżącej, iż decyzja Powiatowej Rady Narodowej wydana w dniu "[...]"października 1973r. dotycząca przekazania przez M. i A. K. gospodarstwa rolnego Państwu w zamian za rentę znajduje oparcie w obowiązującym wówczas systemie prawa. Decyzja wydana bowiem została na podstawie art. l, 4 i 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa (Dz.U. Nr 3, poz. 15). Wskazany akt prawny nie przewidywał dla skuteczności oświadczenia woli właścicieli gospodarstwa przekazywanego na własność Państwa w zamian za rentę obowiązku konsultowania tych czynności prawnych z pozostałymi członkami rodziny nie posiadającymi prawa do przekazywanych nieruchomości. Nie znajdujące oparcia w przepisach prawa jest zatem twierdzenie skarżącej, iż do skuteczności podjętej przez rodziców w tym zakresie decyzji niezbędne było wyrażenie zgody także przez pełnoletnie dzieci. Zarzuty zaś podniesione w skardze oraz na rozprawie, iż wniosek o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rodziców o powierzchni 7,64 ha położonego w D. gm. K. złożony został przez ojca pod przymusem w celu powrotu rodziny do swojego rodzinnego gospodarstwa w J., jak również zarzut, iż ojciec jako osoba niepiśmienna został wykorzystany przez urzędników w celu niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem nie mógł być rozważany i rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym, gdyż rozstrzyganie takich zarzutów leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych, (patrz wyrok NSA z dnia 13 lutego 1998r. sygn. IV SA 695/97, niepublikowany). W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI