II SA/OL 82/25

II SA/Ol 82/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 686
art. 87, art. 94
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo Farmaceutyczne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. sp.j. w K. na uchwałę Zarządu Powiatu D. z dnia 11 grudnia 2024 r., nr 100/2024 w przedmiocie wyznaczenia na terenie powiatu działdowskiego aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 grudnia 2025 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządu Powiatu Działdowskiego (dalej: "zarząd powiatu") podjął 11 grudnia 2024 r. uchwałę nr 100/2024 w sprawie wyznaczenia na terenie powiatu działdowskiego aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 grudnia 2025 roku.
Skargę na tę uchwałę w części dotyczącej określenia dyżurów apteki ogólnodostępnej [...], wniosła D. sp.. z o.o. sp. j. (dalej: "skarżąca", "spółka"), zarzucając, że uchwała narusza art. 94 ust. 8 pkt 2 lit. b i ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686 z późn. zm., dalej: "p.f.").
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z oświadczenia i wniosku z 22 listopada 2024 r. o zmianę uchwały.
Skarżąca stwierdziła, że jest właścicielem ww. apteki. Podała, że złożyła oświadczenie co do spełnienia wymogów z art. 94 ust. 7 i 8 p.f. w którym wskazała na wydanie przez Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: "WIF") ostatecznej decyzji z 29 grudnia 2023 r. w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w prowadzeniu działalności objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz że nie może zapewnić liczby personelu dostosowanej do potrzeb mieszkańców powiatu w ramach pełnienia dyżurów. Pomimo tego, zarząd powiatu wyznaczył ww. aptekę do pełnienia dyżurów.
Wywiodła, że do dyżurów wyznaczana jest apteka, ale to podmiot, który ją prowadzi, zawiera umowę z NFZ i odpowiada za realizację dyżuru zgodnie z uchwalą, a apteka jedynie realizuje dyżur. Wobec tego okoliczności wskazane w art. 94 ust. 8 p.f. dotyczą podmiotu prowadzącego aptekę, gdyż to on posiada zezwolenie na prowadzenie apteki i ponosi odpowiedzialność za funkcjonowanie apteki, a także występuje jako strona w postępowaniach administracyjnych.
Nie zgodziła się z interpretacją art. 94 ust. 7 i 8 p.f. odmienną od literalnego brzmienia tych przepisów.
Skarżąca podkreśliła, że od 1 stycznia 2024 r. ustawodawca zadecydował o odpłatności i dobrowolności dyżurów. W pierwszej kolejności do dyżurów wyznaczone powinny więc zostać apteki, które zgłoszą chęć pełnienia dyżurów, a dopiero w sytuacji braku takich zgłoszeń inne apteki, które spełniają kryteria przewidziane w art. 94 ust. 7 i 8 p.f.
Skarżąca wywiodła, że narzucenie aptekom godzin otwarcia stanowi istotną ingerencję w ich działalność, w związku z czym ustalone zasady powinny być proporcjonalne i adekwatne do potrzeby zapewnienia ludności dostępu do usług farmaceutycznych. Zarząd powiatu nie poczynił żadnych ustaleń, co do możliwości zapewnienia przez aptekę skarżącej personelu w zakresie koniecznym do pełnienia dyżurów i nie odniósł się do poziomu zatrudnienia w aptece ani godzin pracy apteki. Nadto, nie zwrócił się do WIF o potwierdzenie wskazanych w oświadczeniu okoliczności w trybie art. 94 ust. 11 p.f.
Spółka zaznaczyła, że pismem z 2 sierpnia 2024 r. bezskutecznie zwróciła się do zarządu powiatu o zmianę uchwały przez wyznaczenie w jej miejsce innej apteki ogólnodostępnej do pełnienia dyżurów. Podkreśliła też, że jej apteka nie spełnia wskazanych w ustawie wymogów dla apteki, która może pełnić dyżury i zawrzeć umowę o finansowanie dyżurów z NFZ, gdyż wobec właściciela apteki została wydana ostateczna decyzja dostosowawcza, która wyklucza aptekę z możliwości pełnienia dyżurów. Nadto, z obiektywnie istniejących przyczyn apteka nie jest w stanie zapewnić obsady kadrowej, która mogłaby pełnić dyżury w porze nocnej, nie ma bowiem farmaceutów, którzy zgodziliby się wykonywać pracę w porze nocnej i dni świąteczne.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu Działdowskiego wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że kierując się art. 94 ust. 3 P.f., przeanalizował przekazane przez podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne rozkłady godzin pracy danych aptek na 2025 r. Ze złożonych informacji wynikało, że tylko jeden podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną na terenie powiatu działdowskiego zgłosił gotowość do pełnienia w 2025 r. dyżurów w dni powszednie oraz w niedziele, z wyjątkiem dni świątecznych. Oznaczało to, że żadna apteka ogólnodostępna nie będzie pełniła dyżurów w dni świąteczne, co byłoby równoznaczne z niezaspokojeniem potrzeb mieszkańców w zakresie dostępu do usług farmaceutycznych w święta.
Biorąc pod uwagę, że żaden podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną na terenie powiatu działdowskiego nie zgłosił gotowości do pełnienia dyżurów w dni świąteczne, zarząd powiatu, kierując się art. 94 ust. 1p.f. i dążąc do spełnienia ustawowego obowiązku zapewnienia mieszkańcom dostępu do usług farmaceutycznych także w święta, na podstawie art. 94 ust. 3 i ust. 9 pkt 2 p.f. był zobowiązany do wyznaczenia, w drodze uchwały, aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w porze nocnej i dyżurów w dni wolne od pracy, w tym w dni świąteczne, na terenie powiatu działdowskiego.
Przewodniczący Zarządu Powiatu Działdowskiego 7 listopada 2024 r. poinformował podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne na terenie powiatu o potrzebie wyznaczenia apteki ogólnodostępnej do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, wskazując dni i godziny, w jakich mają być pełnione te dyżury. Następnie wyznaczył w drodze uchwały apteki ogólnodostępne do pełnienia dyżurów w 2025 r. w dni świąteczne w godzinach zgodnych z dniami i godzinami określonymi w ww. piśmie. Jednocześnie poinformował, że wziął pod uwagę zgłaszane przez podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne ograniczenia wynikające z liczby zatrudnionych w aptekach farmaceutów. Z tego względu udział w pełnieniu dyżurów w święta został rozdzielony solidarnie między wyznaczone apteki, zapewniając równomierne rotacyjne rozłożenie dyżurów. Zarząd powiatu zauważył, że w 2025 r. przypada 12 dni świątecznych, w związku z czym każda wyznaczona apteka zgodnie z uchwałą ma pełnić tylko dwa dyżury w dni świąteczne w tym roku. Apteka skarżącej została wyznaczona do pełnienia dyżurów 1 stycznia i 15 sierpnia 2025 r.
Skarżąca 22 listopada 2024 r. złożyła oświadczenie oraz pismo, że ww. apteka "nie spełnia wymogów przewidzianych" w art. 94 ust. 7 pkt 3 i ust. 8 pkt 2 lit. b. W związku z powyższym zarząd powiatu 25 listopada 2024 r. wystąpił do WIF z wnioskiem o potwierdzenie okoliczności uniemożliwiających pełnienie dyżurów przez tę aptekę. WIF w odpowiedzi z 3 grudnia 2024 r. jednoznacznie stwierdził, że wobec przedsiębiorcy prowadzącego tę aptekę nie zachodzi żadna przesłanka wskazana w art. 94 ust. 8 p.f. Skan tego pisma został przekazany 12 grudnia 2024 r. spółce. W odpowiedzi z 19 grudnia 2024 r. skarżąca ponownie przesłała informację o niespełnianiu kryteriów do pełnienia dyżurów wymienionych w art. 94 ust. 7 pkt 3 i ust. 8 pkt 2 lit. b P.f.
Zarząd powiatu podkreślił, że z pisma WIF z 23 kwietnia 2024 r. i pisma Ministra Zdrowia z 2 maja 2024 r., znak: PLPR.454.88.2024.PR, jednoznacznie wynika, że wyznaczanie dyżurów w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy dotyczy aptek ogólnodostępnych a nie podmiotów prowadzących te apteki. Do dyżurów nie należy wyznaczać apteki ogólnodostępnej, jeżeli wobec podmiotu, który prowadzi tę aptekę, zachodzą przesłanki wskazane w art. 94 ust. 8 P.f. Pierwsze zdanie przywołanego artykułu jednoznacznie wskazuje, że "Do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy nie wyznacza się apteki ogólnodostępnej", a nie podmiotu prowadzącego aptekę, jeżeli wobec tego podmiotu w stosunku do konkretnej apteki, a nie wszystkich prowadzonych aptek, zachodzą okoliczności określone w art. 94 ust. 8 p.f.
W ocenie zarządu powiatu uchylanie się od obowiązku pełnienia wyznaczonych dyżurów narusza przepisy prawa, ponieważ każdy podmiot decydujący się na prowadzenie działalności aptekarskiej winien uwzględniać, że działalność ta musi być prowadzona zgodnie z przepisami p.f., które wprost wskazuje, że jednym z zadań aptek ogólnodostępnych jest obowiązek pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy. Niepełnienie dyżurów przez ww. aptekę narusza art. 103 ust. 2 pkt 3 p.f. Zarząd powiatu pismem z 14 stycznia 2025 r. przekazał WIF informację o systematycznym uchylaniu się przez ww. aptekę od pełnienia wyznaczonych dyżurów.
Zarząd powiatu zauważył ponadto, że każdy podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną na terenie powiatu działdowskiego oświadczył, że nie ma możliwości zapewnienia liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek ogólnodostępnych oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej. Uwzględniając uwagi zgłaszane przez podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne dotyczące ograniczeń wynikających z liczby zatrudnionych w aptekach farmaceutów, przy podejmowaniu uchwały zarząd powiatu dopuścił możliwość pełnienia dyżurów rotacyjnie przez więcej niż jedną aptekę, przy czym godziny dyżurów pełnionych przez te apteki nie pokrywają się i nie został przekroczony łączny limit godzin dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy wynikający z art. 2 pkt 73 i pkt 74. Ustalono, że udział w pełnieniu dyżurów w dni świąteczne należy rozdzielić solidarnie między wyznaczone apteki, zapewniając równomierne rotacyjne rozłożenie tych dyżurów.
Zarząd powiatu stwierdził, że skarżąca, uchylając się od obowiązku pełnienia dyżurów w porze nocnej, uniemożliwia wykonywanie przez zarząd obowiązku wynikającego z art. 94 ust. 1 p.f., tj. dostosowania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w szczególności przez pełnienie dyżurów w dzień wolny od pracy oraz dyżurów w porze nocnej, do potrzeb ludności powiatu oraz zapewnienia lokalnej społeczności dostępności do świadczenia usług farmaceutycznych określonych w art. 87 ust. 2 P.f. Ustawodawca zobowiązał kierownika apteki ogólnodostępnej jako placówki ochrony zdrowia publicznego do takiej organizacji pracy w aptece (art. 88 ust. 1 w związku z ust. 5 P.f.), by ta placówka ochrony zdrowia publicznego mogła wykonywać usługi farmaceutyczne, o których mowa w art. 87 ust. 2 P.f. Przyjęcie odpowiednich rozwiązań, zapewniających właściwą realizację ustawowych obowiązków, jest warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zgodny z prawem.
Zauważył ponadto, że przedmiotowa apteka jest jedną z wielu aptek ogólnodostępnych, dla których skarżąca jest podmiotem prowadzącym. Każdy podmiot decydujący się dobrowolnie na prowadzenie działalności aptekarskiej winien uwzględniać, że jednym z zadań aptek ogólnodostępnych jest obowiązek pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy. Dodał, że wychodząc naprzeciw oczekiwaniom podmiotów prowadzących apteki, w dni ustawowo wolne od pracy (niedziele i święta) wyznaczył od godziny 1800 do godziny 1900 dodatkowe dyżury finansowane ze środków budżetu powiatu działdowskiego, dzięki czemu apteki nie mają godzinnej przerwy pomiędzy dyżurem w dzień wolny od pracy a dyżurem w porze nocnej, co wskazuje na współpracę i uwzględnianie przez Zarząd Powiatu Działdowskiego wniosków podmiotów prowadzących apteki przy modyfikowaniu lub podejmowaniu kolejnych uchwał w sprawie wyznaczania dyżurów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała w sprawie wyznaczenia aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy. Zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., który z mocy art. 94 ust. 18 p.f. nie stanowi aktu prawa miejscowego.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca ma interes prawny, uprawniający ją do zaskarżenia w uchwały do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), gdyż jest właścicielem apteki, która została ujęta w uchwale i wyznaczona do pełnienia dyżuru 1 stycznia i 15 sierpnia 2025 r. w godzinach od 1400 do 2100.
Podkreślić należy, że samo stwierdzenie przez sąd naruszenia postanowieniami zaskarżonego aktu interesu prawnego strony skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia skargi i przyjęcia, że kwestionowana uchwała narusza prawo. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 31.05.2017 r. II OSK 2298/15, dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast powyższe determinuje zakres kontroli legalności zaskarżonej uchwały, która nie może przekroczyć granic indywidualnej legitymacji skargowej podmiotu skarżącego.
Na wstępie należy zauważyć, że treść art. 94 p.f została znowelizowana na mocy ustawy zmieniającej p.f., która w tym zakresie weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Na mocy tej nowelizacji zmieniono zasady wyznaczania dyżurów aptek ogólnodostępnych, dając pierwszeństwo zasadzie dobrowolności, zaś dopiero przy braku zgłoszeń, określono reguły wyznaczania przymusowego aptek i określono zasadę odpłatności tak wyznaczanych dyżurów ze środków NFZ. Nie uległa natomiast zmianie sama zasada wyznaczania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który powinien być dostosowany do potrzeb ludności powiatu i pozwalać na realizację przez apteki zadań określonych w art. 87 ust. 2 p.f.
W myśl art. 87 ust. 2 p.f. apteka ogólnodostępna jest przeznaczona do: 1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8; 2) zapewnienia świadczenia ludności usług farmaceutycznych, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty, oraz sprawowania opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy.
W związku z tym w pierwszej kolejności zarząd powiatu uwzględnia rozkład godzin pracy aptek, zgłoszony mu w trybie at. 94 ust. 2 p.f. W przypadku jednak, gdy praca aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu, którego siedzibą jest miasto liczące nie więcej niż 40 tys. mieszkańców, nie gwarantuje zaspokojenia potrzeb ludności w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy, zarząd powiatu wyznacza, w drodze uchwały, aptekę ogólnodostępną do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, o czym stanowi art. 94 ust. 3 p.f. Uchwała taka jest wydawana na okres jednego roku kalendarzowego i określa dni oraz godziny pełnienia dyżurów przez aptekę ogólnodostępną prowadzoną przez określonego przedsiębiorcę. Przy czym stosownie do art. 94 ust. 4 p.f. zarząd powiatu informuje podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne na terenie tego powiatu, indywidualnie albo zbiorowo, co najmniej na 21 dni przed dniem wydania takiej uchwały, o potrzebie wyznaczenia apteki ogólnodostępnej do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, wskazując dni i godziny, w jakich mają być pełnione te dyżury. W przypadku gdy określony podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną zgłasza gotowość do pełnienia dyżurów przez prowadzoną przez siebie aptekę, we wskazanych przez siebie dniach i godzinach zgodnych z dniami i godzinami określonymi na podstawie ust. 4, w terminie 7 dni od dnia doręczenia powyższej informacji przekazuje zarządowi takie zgłoszenie wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 8, oraz że w zgłaszanej aptece ogólnodostępnej spełnione są wymagania, o których mowa w ust. 7 pkt 3; oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 94 ust. 5 p.f.). Przy czym, zarząd powiatu dokonuje wyboru apteki ogólnodostępnej, która zostanie wyznaczona do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, biorąc pod uwagę: 1) potrzeby mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek ogólnodostępnych oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej; 2) lokalne uwarunkowania geograficzne i demograficzne oraz położenie lokalu apteki ogólnodostępnej; 3) możliwość zapewnienia przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną asortymentu określonego w pkt 1 oraz liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb określonych w pkt 1 (art. 94 ust. 7 p.f.).
Ponadto, stosownie do art. 94 ust. 8 p.f., do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy nie wyznacza się apteki ogólnodostępnej, jeżeli wobec podmiotu, który ją prowadzi: 1) toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki; 2) w okresie 3 lat poprzedzających rok, w którym ma być pełniony dyżur, wydano: a) ostateczną decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, b) ostateczną decyzję w przedmiocie nakazania usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień w prowadzeniu działalności objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, c) prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Natomiast stosownie do art. 94 ust. 9 pkt 2 p.f., w przypadku braku zgłoszenia apteki ogólnodostępnej w sposób, o którym mowa w ust. 5, lub w przypadku zgłoszenia apteki ogólnodostępnej niespełniającej kryteriów, o których mowa w ust. 7, zarząd powiatu wyznacza do pełnienia dyżurów inną aptekę ogólnodostępną, biorąc pod uwagę kryteria określone w ust. 7 i 8. Przed podjęciem tej uchwały osoba uprawniona do reprezentowania podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną, w terminie 7 dni od dnia wezwania przez zarząd powiatu, składa oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o niezachodzeniu okoliczności, o których mowa w ust. 8, oraz że w wyznaczanej aptece ogólnodostępnej spełnione są wymagania, o których mowa w ust. 7 pkt 3 (art. 94 ust. 10 p.f.). Jednakże w przypadku uzasadnionych wątpliwości w zakresie prawdziwości okoliczności wskazanych w tym oświadczeniu zarząd powiatu może wystąpić do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego z wnioskiem o potwierdzenie tych okoliczności. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny udziela zarządowi powiatu odpowiedzi niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 94 ust. 11 p.f.).
Z akt sprawy wynika, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały organ ustalił, na podstawie informacji nadesłanych przez apteki w trybie art. 94 ust. 2 p.f., że w dni świąteczne nie będzie funkcjonowała żadna apteka ogólnodostępna. W związku z tym, z zachowaniem powyższej procedury, zawiadomił skarżącą o zamiarze podjęcia uchwały w trybie art. 94 ust. 3 p.f. i wyznaczenia ww. apteki, należącej do skarżącej, do pełnienia dyżuru 1 stycznia i 15 sierpnia 2025 r.
Wprawdzie skarżąca złożyła wcześniej oświadczenie, że nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 94 ust. 7 pkt 3 oraz art. 94 ust. 8 pkt 2 lit. b p.f., ale zostało ono zweryfikowane przez organ w trybie art. 94 ust. 11 p.f. W odpowiedzi bowiem na pismo organu, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny poinformował pismem z 3 grudnia 2024 r., że wobec spółki nie zachodzi żadna przesłanka wskazana w art. 94 ust. 8 p.f.
W tych okolicznościach organ podjął zaskarżoną uchwałę o wyznaczeniu aptek dyżurujących w święta i w godzinach popołudniowych i nocnych, wyznaczając przedmiotową aptekę do pełnienia dyżuru 1 stycznia i 15 sierpnia 2025 r. w godzinach od 1400 do 2100.
Odnosząc się do zarzutu spółki, że jej apteka nie może być wyznaczona do pełnienia dyżuru, gdyż skarżąca nie spełnia wymogu określonego w art. 94 ust. 8 pkt 2 lit. b p.f. należy przed wszystkim podzielić stanowisko zarządu powiatu co do przyjętej wykładni prawa.
Zgodnie z powołanym przepisem nie wyznacza się do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy apteki ogólnodostępnej, jeżeli wobec podmiotu, który ją prowadzi w okresie 3 lat poprzedzających rok, w którym ma być pełniony dyżur, wydano ostateczną decyzję w przedmiocie nakazania usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień w prowadzeniu działalności objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wprawdzie faktycznie ustawodawca odnosi się w nim do podmiotu prowadzącego aptekę, ale mowa jest o uchybieniach stwierdzonych w zezwoleniu na jej prowadzenie. Zatem słusznie wywodzi organ, że chodzi tu o decyzję wydaną w odniesieniu do konkretnej apteki, a nie do jakiejkolwiek z aptek prowadzonych przez spółkę.
Ponadto należy mieć na uwadze, że w myśl art. 94 ust. 9 pkt 2 p.f., w przypadku wyznaczenia do pełnienia dyżurów przez aptekę ogólnodostępną w trybie określonym art. 94 ust. 3 p.f., organ bierze pod uwagę kryteria określone w ust. 7 i 8. Ustawodawca zatem nie zdecydował się na wskazanie, że ust. 7 i 8 są stosowane wprost, czy też nawet odpowiednio, a jedynie wskazał, że kryteria określone w tych przepisach organ bierze pod uwagę. W związku z tym przy wyznaczaniu aptek w trybie art. 94 ust. 3 p.f. zarząd powiatu, inaczej niż to ma miejsce w przypadku wyznaczenia apteki w trybie art. 94 ust. 5 p.f., nie jest ograniczony przesłankami określonymi w art. 94 ust. 7 i 8 p.f. Nawet w przypadku niespełnienia przesłanek określonych w art. 94 ust. 7 p.f. oraz zaistnienia przesłanek określonych w art. 94 ust. 8 p.f. organ może wyznaczyć określoną aptekę do pełnienia dyżuru w trybie obligatoryjnym, a nie dobrowolnym, o ile będzie to niezbędne dla zabezpieczenia potrzeb ludności w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy w zakresie zadań określonych w art. 87 ust. 2 p.f., czyli zaopatrywania w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 oraz zapewnienia świadczenia ludności usług farmaceutycznych, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty, oraz sprawowania opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy.
W tych okolicznościach stanowisko skarżącej, że nie mogła zostać wyznaczona do pełnienia dyżuru z powodu niespełnienia wymogu określonego w art. 94 ust. 8 pkt 2 lit. b p.f. jest niezasadne.
Z tych samych względów Sąd nie podziela poglądu skarżącej co do naruszenia art. 94 ust. 7 pkt 3 p.f. Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 99b ust. 1 p.f. podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zapewnić wykonywanie czynności w aptece przez farmaceutów i techników farmaceutycznych w liczbie odpowiadającej zakresowi działalności oraz dniom i godzinom pracy apteki. Także ustawodawca nie uzależnił wykonywania obowiązków określonych w art. 87 ust. 2 p.f. od indywidualnych warunków funkcjonowania danej placówki, liczby zatrudnionych w niej pracowników, czy też rentowności prowadzenia apteki. Należy bowiem podkreślić, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej, będącej placówką ochrony zdrowia publicznego, z istoty rzeczy związane jest z pewnymi ograniczeniami. Ograniczenia dotyczące dyżurów ustanowione zostały w drodze ustawy i są konieczne dla ochrony zdrowia publicznego.
Niewątpliwie zapewnienie dostępności świadczenia usług farmaceutycznych, w tym także w porze nocnej i dni wolne od pracy mieści się w pojęciu ochrony zdrowia publicznego. W związku z tym ograniczenie swobody działalności gospodarczej polegające na wyznaczeniu aptece ogólnodostępnej dyżuru w dzień świąteczny nie narusza istoty tej wolności. Podmiot prowadzący taką aptekę w nie jest pozbawiony możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie dotykają go pewne uciążliwości, co jest związane ze specyfiką tej działalności.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.