II SA/Ol 81/26

II SA/Ol 81/26 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-03-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 271 pkt 1, art. 280 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 129/25 w sprawie ze skargi J.B. na bezczynność Rady Gminy S. w udostępnieniu informacji publicznej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 listopada 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 129/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.B. (dalej: "skarżąca") na bezczynność Rady Gminy S. w udostępnieniu informacji publicznej, oddalił skargę.
Skarżąca złożyła 3 lutego 2026 r., zatytułowaną "wnioskiem", skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem. Stwierdziła, że 23 stycznia 2026 r. dowiedziała się, że rada gminy była reprezentowana przed sądem przez pełnomocnika, który nie posiadał umocowania udzielonego przez ten organ gminy. Pełnomocnictwo, na które się powołał, zostało bowiem udzielone przez wójta, który nie ma kompetencji do reprezentowania rady i udzielania pełnomocnictw w jej imieniu. Wszystkie czynności procesowe były zatem bezskuteczne, a rada gminy została pozbawiona możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
Skarżąca wywiodła, że jednocześnie ten sam pełnomocnik reprezentował wójta, który był drugą stroną postępowania. Wójt działał we własnym interesie, a nie w interesie rady gminy, którą podporządkował sobie i której działania kontrolował. Adwokat reprezentowała więc dwa organy o sprzecznych interesach jednocześnie, co stanowi rażący konflikt interesów, wykluczający możliwość rzetelnej reprezentacji rady gminy.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej odrzucenie, gdyż skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, ewentualnie oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.
Stwierdził, że skarga w sprawie zakończonej ww. prawomocnym wyrokiem została przekazana do sądu z odpowiedzią, w drodze uchwały Rady Gminy S. Uchwałę tę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465, dalej: "u.s.g.") i art. 54 § 2 p.p.s.a. Podjęcie uchwały w przedmiocie przekazania skargi i ustalenia odpowiedzi na skargę leżało w kompetencji rady gminy, ponieważ skarga dotyczyła uchwały gminy. Techniczne przekazanie skargi do sądu i reprezentowanie gminy w postępowaniu przed sądem należą do kompetencji wójta i dlatego nie były objęte zakresem uchwały. Kompetencje te wynikają bezpośrednio z art. 31 u.s.g. Rada gminy nie posiada delegacji ustawowej, aby regulować tę materię uchwałą. Takie stanowisko jednolicie dominuje w orzecznictwie. Wójt zaznaczył, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w uchwale NSA z 13 listopada 2012 r. I OPS 3/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Z ww. przepisu wynika, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, tj. czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. Tylko łączne spełnienie obu tych przesłanek stwarza możliwość rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania.
W pierwszym etapie chodzi zatem nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, lecz o to, czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia.
W przypadku niespełnienia jednej z przesłanek, sąd odrzuca skargę, natomiast jeśli spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępuje do drugiego etapu, wyznaczając rozprawę. Etap ten polega zatem na ustaleniu, czy w sprawie ziściła się przesłanka wznowieniowa, która otwiera możliwość ponownego zbadania sprawy. Podkreślić należy, że powołanie się na art. 271 – art. 274 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 19.04.2005 r. GSK 1242/04; z 21.02.2006 r. II OSK 45/06; z 17.04.2007 r. I FSK 607/06 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Skarżąca wywodzi, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności, o której stanowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ rada gminy została pozbawiona możności działania z uwagi na to, że była reprezentowana przez pełnomocnika, któremu pełnomocnictwa udzielił wójt, a nie rada gminy.
Podniesiony brak należytej reprezentacji bezspornie nie odnosi się do skarżącej, lecz do organu, który jest stroną niniejszego postępowania. W orzecznictwie ugruntowany jest natomiast pogląd, że art. 271 pkt 2 p.p.s.a. służy ochronie praw strony, która nie była należycie reprezentowana, a nie zaś strony przeciwnej. Żądać wznowienia postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 p.p.s.a. może tylko ta strona, która nie była należycie reprezentowana, nie można natomiast skutecznie podnieść tego zarzutu w stosunku do strony przeciwnej. Wobec tego, to uprawniony mógłby żądać wznowienia postępowania z uwagi na nieprawidłową reprezentację, a nie skarżący (por. np.. postanowienia NSA z: 7.06.2005 r. II GSK 90/05, 11.09.2012 r. I OSK 1206/12, 9.01.2015 r. II GSK 2803/14, postanowienie WSA w Warszawie z 25.05.2018 r. IV SAB/Wa 69/18 czy WSA w Lublinie z 20.09.2017 r. II SA/Lu 882/17, zob. także R.Hauser, M.Wierzbowski [red.] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2021 r., s 1339).
W niniejszej sprawie to rada gminy mogłaby domagać się wznowienia postępowania na tej podstawie, gdyby uznała, że była nienależycie reprezentowana, a nie skarżąca.
Jak już zaznaczono, brak ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. Sąd nie może samodzielnie doszukiwać się przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania.
W konsekwencji stwierdzić należy, że jakkolwiek skarżąca powołała w skardze ustawową podstawę wznowienia postępowania sądowego (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak nie wykazała, aby w sprawie rzeczywiście podstawa ta wystąpiła.
W tej sytuacji skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie, a to skutkuje jej odrzuceniem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.