II SA/Ol 799/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów faktur lekarzy kontraktowych, uznając, że wydatkowanie środków publicznych podlega jawności.
Skarżący domagał się udostępnienia skanów faktur wystawionych przez lekarzy pracujących na kontraktach w szpitalu. Szpital odmówił, powołując się na ochronę prywatności lekarzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że wydatki ze środków publicznych, nawet jeśli dotyczą lekarzy kontraktowych, stanowią informację publiczną i podlegają ujawnieniu, ewentualnie po anonimizacji.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie skanów faktur/rachunków wystawionych przez lekarzy pracujących na kontraktach w 2025 roku na oddziale chorób zakaźnych. Szpital w O. S.A. odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności lekarzy wynikającą z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że lekarze kontraktowi świadczą usługi medyczne w ramach działalności gospodarczej i nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu ustawy, a wysokość ich wynagrodzenia stanowi daną osobową podlegającą ochronie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy, twierdząc, że wysokość wynagrodzenia opłacanego ze środków publicznych jest informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że Szpital jako podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Sąd wskazał, że dokumenty finansowe opłacane ze środków publicznych, takie jak faktury, stanowią informację publiczną. W ocenie Sądu, lekarze zawierający kontrakty ze szpitalem muszą liczyć się z tym, że dane dotyczące wysokości kwot uzyskiwanych w zamian za świadczone usługi medyczne mogą zostać ujawnione w trybie dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza gdy środki publiczne są wydatkowane. Sąd zaznaczył, że ochrona prywatności nie wyłącza obowiązku ujawnienia kwot środków publicznych przekazanych na realizację umowy, a w przypadku wątpliwości, należy rozważyć anonimizację danych. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Faktury/rachunki wystawione przez lekarzy kontraktowych, opłacane ze środków publicznych, stanowią informację publiczną i podlegają ujawnieniu, ewentualnie po anonimizacji, gdyż wydatkowanie środków publicznych jest jawne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Szpital jako podmiot publiczny jest zobowiązany do udostępniania informacji o wydatkowaniu środków publicznych. Lekarze kontraktowi, świadcząc usługi opłacane z budżetu państwa, nie mogą oczekiwać pełnej ochrony prywatności w zakresie tych rozliczeń, a ochrona prywatności nie wyłącza obowiązku ujawnienia kwot środków publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla akt administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Szpital jako podmiot leczniczy wykonujący zadania publiczne jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Szpital jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Szpital jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 1-2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, ale nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje dotyczące majątku publicznego i sposobu jego dysponowania stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Faktury i rachunki wystawione przez wykonawcę umowy z podmiotem publicznym stanowią informację publiczną.
p.p.s.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o działalności leczniczej art. 4 § ust. 1
Definicja podmiotu leczniczego.
Ustawa o finansach publicznych art. 33 § ust. 1
Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi.
Ustawa o związkach zawodowych art. 1¹ § pkt 1
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki ze środków publicznych, nawet jeśli dotyczą lekarzy kontraktowych, stanowią informację publiczną. Odmowa udostępnienia informacji bez rozważenia anonimizacji danych jest nieprawidłowa. Podmioty publiczne zobowiązane są do udostępniania informacji o wydatkowaniu majątku publicznego.
Odrzucone argumenty
Ochrona prywatności lekarzy kontraktowych wyłącza udostępnienie informacji o wysokości ich wynagrodzeń. Lekarze kontraktowi nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne, a ich wynagrodzenie jest daną osobową.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ, że ochrona prywatności przysługuje lekarzom niezależnie od tego, czy wykonują swoje zadania na podstawie umowy o pracę, czy też kontraktu zawartego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pokreślić ponadto należy, że przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie stanowi podstawy do wyłączenia prawa do informacji publicznej, a jedynie jego ograniczenia. W żadnym wypadku przepis ten nie zwalnia organu od ujawnienia kwot środków publicznych przekazanych na realizację umowy. W przypadku kolizji dwóch praw powinny być brane pod uwagę dwie zasadnicze wartości: dobro ogółu i godność jednostki.
Skład orzekający
Beata Jezielska
sprawozdawca
Ewa Osipuk
przewodniczący
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku udostępniania informacji o wydatkowaniu środków publicznych, nawet jeśli dotyczą one rozliczeń z osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą na podstawie kontraktów z podmiotami publicznymi. Podkreślenie konieczności rozważenia anonimizacji danych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydatkowania środków publicznych na usługi medyczne świadczone przez lekarzy kontraktowych. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych rodzajów umów cywilnoprawnych i innych sektorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej w kontekście wydatkowania środków publicznych i ochrony prywatności. Wyrok jasno określa granice tych praw w praktyce.
“Czy faktury lekarzy kontraktowych to tajemnica? Sąd wyjaśnia, kiedy środki publiczne podlegają ujawnieniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 799/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2026-02-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Beata Jezielska /sprawozdawca/ Ewa Osipuk /przewodniczący/ Tadeusz Lipiński Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Dyrektor Szpitala Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art.145 par.1 pkt 1 lit. a, art. 200, art.205 par.2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2022 poz 902 art.4 ust.1 pkt 5, art.5 ust.1-2, art.6 ust.1 pkt 2 lit. f Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szpitala w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Szpitala w O. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 13 listopada 2025 r. Prezes Zarządu Szpitala w O. S.A., na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), po rozpatrzeniu wniosku P. K. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), odmówiła skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w zakresie przesłania skanów wszystkich faktur/rachunków, wystawionych w 2025 r. przez lekarzy, pracujących w 2025 r. na oddziale chorób zakaźnych, którzy prowadzą działalność gospodarczą/są zatrudnieni na kontrakcie/umowie z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają się w takiej formie wraz z kartami pracy, potwierdzającymi wykonanie zlecenia/kontraktu/umowy. W uzasadnieniu wydanej decyzji podano, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Podniesiono, że lekarz zatrudniony w publicznej służbie zdrowia może być uznany za osobę pełniącą funkcję publiczną, gdy łączy swój zawód z funkcjami o charakterze administracyjnym (dotyczy to m.in. ordynatorów czy kierowników klinik). Jednakże świadczenie usług medycznych (udzielanie świadczeń zdrowotnych) przez lekarzy prowadzących indywidualne praktyki lekarskie jest w istocie formą zatrudnienia i w ocenie Szpitala w O. S.A. (dalej jako: organ), z punktu widzenia treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p., brak jest podstaw do różnicowania sytuacji prawnej lekarzy zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i lekarzy zatrudnionych na podstawie tzw. kontraktów, świadczących usługi medyczne (udzielających świadczeń zdrowotnych) w ramach indywidualnych praktyk lekarskich. W ocenie organu lekarze udzielający świadczeń na podstawie tzw. kontraktów, świadczący usługi medyczne (udzielający świadczeń zdrowotnych) w ramach indywidualnych praktyk lekarskich, są osobami wykonującymi pracę zarobkową, o czym - zdaniem organu - świadczy treść art. 1¹ pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, czy przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zatem w ocenie organu lekarz zatrudniony na podstawie kontraktu nie jest wyłączony z ochrony prywatności określonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazano, że w wyroku z 9 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 615/22 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że informacja o wysokości wynagrodzenia konkretnej osoby, która nie pełni funkcji publicznej, nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wysokość wynagrodzenia konkretnej osoby jest daną osobową, gdyż określa ona sytuację ekonomiczną danej osoby. Odnośnie do wniosku, w jakim dotyczy on rachunków/faktur, wykazów godzin pracy (świadczenia usług) ordynatora oddziału, wyjaśniono, że zawierają one w sobie zarówno wynagrodzenie za pełnienie funkcji ordynatora, jak i wynagrodzenie za udzielanie świadczeń zdrowotnych, które dotyczy wykonywania pracy zarobkowej w zakresie w jakim nie pełni funkcji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. i w tym zakresie korzystają z ochrony prywatności, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazano przy tym, że informacja publiczna w zakresie wysokości wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji ordynatora została wnioskodawcy udostępniona 3 czerwca 2025 r., a sprawa tego dotycząca była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pod sygn. akt II SAB/Ol 87/25. Organ podkreślił, że decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydano ze względu na prywatność osób fizycznych – lekarzy pracujących w 2025 r. na oddziale chorób zakaźnych. Wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 2, art. 16 w zw. art. 17 u.d.i.p. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro lekarz zdecydował się prowadzić działalność gospodarczą, zawarł kontrakt (tj. umowę pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą a podmiotem realizującym zadania publiczne i wydatkującym środki publiczne), to wysokość wynagrodzenia, które opłacane jest z pieniędzy publicznych będzie informacją publiczną. Gdyby bowiem przyjąć, że osoba prowadząca działalność gospodarczą może, wystawiając fakturę/rachunek za wykonaną usługę, korzystać z ochrony prywatności w zakresie wysokości należności, to nie byłoby możliwości uzyskania jakiejkolwiek informacji o wydatkowaniu środków, bowiem zawsze taka osoba twierdziłaby, że prowadzona przez niego działalność, to w istocie forma zatrudnienia. Podniesiono, że lekarze, którzy zawarli kontrakty z publicznym szpitalem muszą liczyć się z wszelkimi skutkami takiego zaangażowania. Wysokość ich wynagrodzenia będzie w takim przypadku zawsze informacją publiczną, o ile podmiot zobowiązany do zapłaty jest podmiotem publicznym (realizującym zadania publiczne) i reguluje należności ze środków publicznych. Skarżący zarzucił także, że zaskarżona decyzja zawiera błędne pouczenie w zakresie środków odwoławczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że żądanie udostępnienia informacji skierowane było do Szpitala, a zatem podmiotu, który wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Jest to bowiem podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Zatem Szpital z mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Ponadto, wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia dokumentów finansowych (faktur/rachunków), opłacanych ze środków publicznych, wystawianych przez osoby świadczące usługi medyczne w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, na podstawie kontraktów. Zatem są to informacje publiczne, gdyż pozostają w związku z majątkiem, którym dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej i sposobem jego dysponowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.). Co więcej art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1483) określa zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi. Natomiast spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę prywatności wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a zatem czy organ prawidłowo uznał, że z ochrony takiej korzystają lekarze, którzy prowadząc działalność gospodarczą są zatrudnieni na kontrakcie/umowie z podmiotem publicznym prowadzącym działalność z zakresu opieki zdrowotnej i rozliczają się w formie wskazanej we wniosku. Podnieść należy, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p. in fine). Skoro zatem ustawodawca w art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przewidział możliwości ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych, na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, to obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest każdorazowo rozważenie, czy udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie będzie naruszało praw podlegających ochronie na podstawie powołanej regulacji. Jednak dokonując takiej oceny organ winien uwzględnić, że ogólną zasadą wynikającą z art. 61 Konstytucji jest prawo dostępu do informacji publicznej, a jego odmowa stanowi wyjątek, co wiąże się z koniecznością wyważenia praw chronionych i prawa dostępu do informacji publicznej. Jak podkreśla się w literaturze i judykaturze, wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a ewentualne wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu (zob. J. Wyporska-Frankiewicz, E. Jarzęcka-Siwik, [w:] Dostęp do informacji publicznej w praktyce jednostek samorządu terytorialnego, red. J. Wyporska-Frankiewicz, Warszawa 2019, LEX/el.). Wynika stąd, że organy władzy państwowej i inne podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznych powinny dążyć do tego, aby dostęp do tych informacji był możliwie szeroki. Rozważając zatem kwestię ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy powiązać z art. 47 Konstytucji RP, w myśl którego każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 2 zd. pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej winno podlegać ograniczeniu ze względu na ochronę takich dóbr jak m.in. życie prywatne i rodzinne (prywatność osoby fizycznej) lub ochronę działalności gospodarczej, czyli informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą (tajemnica przedsiębiorcy). Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie nie jest kwestionowana jawność danych osobowych podmiotów będących stronami umów zawieranych z podmiotami publicznymi, korzystających z majątku publicznego. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Charakter taki mają dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy. Treść umów i porozumień wraz z załącznikami, jeżeli dotyczą majątku publicznego stanowią informację publiczną (vide: wyroki NSA: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1741/13, z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 916/12; z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14, z 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14, dostępne w CBOSA). Powszechnie prezentowane jest także stanowisko, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej biorąc pod uwagę, że nie istnieje prawny przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu osoba fizyczna zawierająca umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, w wykonaniu której wydatkowane są środki publiczne, nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, czy też wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności. Prawo do prywatności i prawo do informacji publicznej są równoważne i niejednokrotnie się krzyżują, a zatem decydujące znaczenie przy określeniu prymatu jednego z praw w konkretnej sprawie będzie miała zasada proporcjonalności. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego informacje, których natura i charakter może naruszać interesy i prawa innych osób, nie mogą wykraczać poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie. W przypadku kolizji dwóch praw powinny być brane pod uwagę dwie zasadnicze wartości: dobro ogółu i godność jednostki. Ochrona interesu ogólnego nie może nigdy naruszać niezbywalnej godności człowieka (por. wyrok TK z 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/06). Oznacza to, że ingerencja w prawo do prywatności jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, gdy jest to niezbędne dla kontroli, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP" (wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3187/18, CBOSA). Podobnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 8 listopada 2012 r. (sygn. akt I CSK 190/12), w którym stwierdzono, że nie każda informacja dotycząca konkretnej osoby jest informacją z dziedziny jej życia osobistego. Sąd Najwyższy uznał, że ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego nie narusza prawa do prywatności tych osób. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że relacje między prawem do prywatności a prawem do informacji publicznej mogą być rozstrzygnięte wyłącznie na gruncie konkretnych okoliczności sprawy. Kryterium rozstrzygającym jest charakter umowy. W zależności od rodzaju świadczonej usługi osoba zawierająca umowę cywilnoprawną z organem publicznym może oczekiwać ochrony swoich danych osobowych w zróżnicowanym stopniu. W żadnym jednak wypadku nie zwalnia to organu od ujawnienia kwot środków publicznych przekazanych na jej realizację (por. wyrok NSA z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1309/17, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie organ odmówił udostępnienia wnioskowanych dokumentów finansowych i kart pracy potwierdzających wykonanie zlecenia/kontraktu/umowy, powołując się na wypracowane w orzecznictwie stanowisko co do objęcia ochroną prywatności danych o wynagrodzeniu pracownika pełniącego rolę usługową, czyli niepełniącego funkcji publicznej. Należy zatem zauważyć, że wniosek dostępowy nie obejmował żądania podania wynagrodzenia konkretnych osób, ale udostępnienia rachunków/faktur wystawionych przez lekarzy. Wniosek skarżącego nie był zatem ukierunkowany na ustalenie prywatnej sytuacji finansowej zindywidualizowanej osoby, ale dotyczył rozliczenia środków publicznych. W takiej sytuacji trzeba mieć zawsze na uwadze, że w razie uznania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, istotne jest dokonanie analizy mającej na celu ustalenie, czy anonimizacja określonych danych osobowych nie stanowiłaby wystarczającego sposobu ich ochrony. Dopiero bowiem w przypadku ustalenia, że celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej z powołaniem się na ograniczenie zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (tak: NSA w wyroku z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1302/24, dostępny w CBOSA). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak było rozważań w tym zakresie, co przekonuje, że organ nie analizował tego aspektu. Ponadto, w wyroku z 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt III OSK 118/25, dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że takie dokumenty jak faktury, rachunki i inne dokumenty, które stanowiły podstawę do wydatkowania środków publicznych, stanowią generalnie informację o sprawie publicznej. Są to materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym. Natomiast odnosząc się kwestii ograniczenia prawa do informacji publicznej, wynikającego z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśnić należy, że w wyroku z 12 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III OSK 7393/21, dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie tego Sądu dopuszcza się rozszerzenie kręgu osób, traktowanych jako osoby pełniące funkcje publiczne, czego przykładem jest m.in. wyrok NSA z 19 grudnia 2016 r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 2060/16, gdzie stwierdzono, że osoba kupująca nieruchomość od Skarbu Państwa, co prowadzi wszak do zubożenia zasobu nieruchomości w jego własności, wpływa na sprawę publiczną, tj. gospodarkę nieruchomościami publicznymi. W tym zatem aspekcie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2024 r., (sygn. akt III OSK 169/23, dostępny w CBOSA) wyjaśniając, że w orzecznictwie szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, osoba, która zawarła umowę z organem władzy publicznej, czy też jest kontrahentem władzy publicznej otrzymującym korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą, której prywatność nie podlega ochronie z mocy art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dane o osobach współpracujących w szczególności z organami administracji publicznej, a więc o osobach mających choćby minimalny wpływ na kształtowanie się sposobu funkcjonowania tychże organów, jak też dane o kontrahentach tych podmiotów, takie jak imiona i nazwiska, podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej i nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób wskazaną art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (zob. wyrok SN z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 67; wyrok NSA z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14; wyrok NSA z 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2060/16, dostępne w CBOSA). Pozwala to bowiem przeciwdziałać takim patologiom życia publicznego jak np. nepotyzm, czy każde inne trwonienie środków publicznych, a nadto wymusza transparentność, uczciwość oraz legalność działania władzy publicznej i ma zapewnić społeczną kontrolę nad działaniami administracji publicznej i podmiotami gospodarującymi mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt 916/12; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 531/14, dostępne w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że dostęp do informacji publicznej jest ważnym elementem faktycznego funkcjonowania demokracji jako ustroju, w którym obywatele mają realny wpływ na sprawy publiczne i rzeczywiście kontrolują podmioty publiczne. Prawo to wywodzi się ze statuowanego w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawa do poszukiwania i rozpowszechniania informacji, jest więc jednym z podstawowych praw człowieka. Prawo to może być zatem ograniczone tylko w wyjątkowych wypadkach. Kontrola społeczna, prawo do wpływu na działanie podmiotów publicznych wiąże się przede wszystkim z kontrolą wydatkowania publicznych środków. Dlatego też w sprawach, w których osoby fizyczne otrzymują korzyści pochodzące ze środków publicznych na prowadzenie działalności, wartość, jaką jest ochrona danych osobowych powinna ustąpić przed interesem społecznym zmierzającym do kontrolowania, czy i jak środki publiczne zostały wydatkowane Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawach z wniosków skarżącego, m.in. w wyrokach z: 23 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 578/25; 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 586/25; 18 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 580/25, dostępne w CBOSA. Wyjaśniono w nich, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, biorąc pod uwagę, że nie istnieje prawny przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu osoba fizyczna zawierająca umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, w wykonaniu której wydatkowane są środki publiczne, nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych, jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, czy też wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności. Zgodzić należy się zatem z organem, że co do zasady, prawo do informacji publicznej doznaje ograniczenia ze względu na prywatność. Jednakże Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ, że ochrona prywatności przysługuje lekarzom niezależnie od tego, czy wykonują swoje zadania na podstawie umowy o pracę, czy też kontraktu zawartego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przy czym nie ma znaczenia okoliczność, że taka forma zarobkowania lekarzy jest przewidziana w stosownych regulacjach ustawowych. W świetle powyższych rozważań nie ulega bowiem wątpliwości, że ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, i które - poprzez zawarcie tych umów - korzystają z majątku publicznego, nie zawsze narusza prawa do prywatności tych osób. Kwestia ta podlega ocenie w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach. Kryterium rozstrzygającym jest charakter umowy. W związku z tym lekarz zawierający kontrakt ze szpitalem, czyli wykonujący swoje obowiązki na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie umowy o pracę, musi liczyć się z tym, że takie dane, jak imię i nazwisko oraz wysokość kwot uzyskiwanych w zamian za świadczone usługi medyczne mogą zostać ujawnione w trybie dostępu do informacji publicznej. Pokreślić ponadto należy, że przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie stanowi podstawy do wyłączenia prawa do informacji publicznej, a jedynie jego ograniczenia. W żadnym wypadku przepis ten nie zwalnia organu od ujawnienia kwot środków publicznych przekazanych na realizację umowy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ w ogóle nie udostępnił skarżącemu informacji związanych z wydatkowaniem środków publicznych, nawet w formie zanonimizowanej. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (punkt I sentencji wyroku). Organ powinien zatem ponownie rozpoznać wniosek skarżącego, mając na względzie powyższe wskazania Sądu. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących zwrot uiszczonego wpisu od skargi, uiszczonej przez pełnomocnika opłaty skarbowej oraz należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI