II SA/Ol 79/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargi Wojewody W. oraz B. K. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] 2019 r., które stwierdziło niedopuszczalność odwołań od decyzji Starosty M. z dnia [...] 2019 r. Decyzja Starosty została wydana w trybie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wprowadzone zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. dla obszaru Natura 2000. Starosta, po wznowieniu postępowania, stwierdził wydanie swojej ostatecznej decyzji z 14 sierpnia 2019 r. z naruszeniem prawa, ale nie uchylił jej, powołując się na art. 146 § 2 KPA. Właściciele nieruchomości zarzucili bezpodstawność wznowienia postępowania, podczas gdy Wojewoda kwestionował prawidłowość ustalenia odszkodowania i zaniechanie przez Starostę oceny operatu szacunkowego. SKO uznało odwołania za niedopuszczalne, argumentując, że decyzja wydana na podstawie art. 146 § 2 KPA nie jest rozstrzygnięciem procesowym, a sprawa o ustalenie odszkodowania podlega drodze sądowej (art. 131 ust. 2 Prawa ochrony środowiska). Wojewoda w skardze podniósł, że użycie zwrotu "strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania" nie jest tożsame z "stroną niezadowoloną z decyzji", a przepisy KPA nie wyłączają możliwości wniesienia odwołania od decyzji wydanej w trybie wznowienia. Sąd administracyjny oddalił skargi, podzielając stanowisko SKO. Kluczową kwestią było ustalenie, czy decyzja wydana po wznowieniu postępowania w sprawie odszkodowania podlega kontroli administracyjnej, czy sądowej. Sąd uznał, że zgodnie z art. 131 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska, decyzja ustalająca wysokość odszkodowania jest niezaskarżalna w trybie administracyjnym, a strona niezadowolona może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania, nawet jeśli stwierdza naruszenie prawa, rozstrzyga o istocie sprawy i nie może być przedmiotem odwołania w trybie administracyjnym, gdyż właściwy jest sąd powszechny. Sąd podkreślił, że takie rozwiązanie jest zgodne z Konstytucją i nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż prawo do zaskarżenia może być realizowane poprzez drogę sądową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych w sprawach odszkodowawczych związanych z ograniczeniem korzystania z nieruchomości, w szczególności w kontekście Prawa ochrony środowiska i Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz relacji między postępowaniem administracyjnym a sądowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z art. 131 Prawa ochrony środowiska i jego powiązania z trybami nadzwyczajnymi KPA. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych przepisów prawa materialnego wyłączających tryb odwoławczy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja wydana przez organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją wydaną na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska może być kontrolowana w trybie odwoławczym, czy też podlega kontroli sądu powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja wydana po wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, zgodnie z art. 131 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, nie może być kontrolowana w trybie odwoławczym w postępowaniu administracyjnym, lecz podlega kontroli sądu powszechnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja wydana na podstawie art. 151 KPA po wznowieniu postępowania w sprawie odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości rozstrzyga o istocie sprawy. Zgodnie z art. 131 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, strona niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia może wnieść powództwo do sądu powszechnego, co wyłącza drogę odwoławczą w postępowaniu administracyjnym.
Czy wyłączenie trybu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym dla decyzji ustalających odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości narusza konstytucyjne prawo do zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie trybu odwoławczego i skierowanie sprawy do sądu powszechnego jest zgodne z art. 78 Konstytucji, ponieważ gwarantuje stronie możliwość weryfikacji orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że prawo do zaskarżenia może być realizowane poprzez różne środki prawne, w tym drogę sądową, a niekoniecznie poprzez dwuinstancyjne postępowanie administracyjne. Skierowanie sprawy do sądu powszechnego stanowi ustawowy środek ochrony prawnej zastępujący odwołanie.
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.ś. art. 131 § 1
Prawo ochrony środowiska
Decyzja ustalająca wysokość odszkodowania jest niezaskarżalna w trybie administracyjnym.
u.p.o.ś. art. 131 § 2
Prawo ochrony środowiska
Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 80 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja wydana po wznowieniu postępowania w sprawie odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, zgodnie z art. 131 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, nie podlega kontroli administracyjnej w trybie odwoławczym, lecz jest zaskarżalna do sądu powszechnego. • Wyłączenie trybu odwoławczego administracyjnego i skierowanie sprawy do sądu powszechnego jest zgodne z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Decyzja Starosty wydana po wznowieniu postępowania powinna być przedmiotem odwołania w trybie administracyjnym. • Przepisy KPA nie wyłączają możliwości wniesienia odwołania od decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania. • Użycie zwrotu "strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania" nie jest tożsame z "stroną niezadowoloną z decyzji".
Godne uwagi sformułowania
nie posiada kompetencji do merytorycznej oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego • nie zaistniały okoliczności przemawiające za zamianą wydanej decyzji • kwestionowana decyzja z "..." 2019 r. nie stanowi jedynie rozstrzygnięcia proceduralnego, gdyż w wyniku wznowienia postępowania dochodzi do ponownego rozstrzygania sprawy • rozpatrzenie odwołania od tej decyzji skutkowałoby koniecznością ponownego rozpoznania co do istoty sprawy • stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje prawo do wniesienia powództwa do sądu powszechnego • konstrukcja art. 16 § 1 k.p.a. i innych przepisów dopuszczających wzruszenie decyzji w trybach nadzwyczajnych wskazuje, że są one adresowane do decyzji ostatecznych • nie ma to związku z możliwością wniesienia odwołania lub brakiem takiej możliwości • decyzja, która miałaby zapaść po przeprowadzeniu postępowania wznowionego, ma zadecydować o bycie decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym • sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa • zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena, czy decyzja wydana przez organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania [...] może być kontrolowana w trybie odwoławczym, czy też podlega kontroli sądu powszechnego • decyzja jest niezaskarżalna • droga sądowa przysługuje także w razie niewydania decyzji przez właściwy organ w terminie 3…
Skład orzekający
Adam Matuszak
sprawozdawca
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Ewa Osipuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych w sprawach odszkodowawczych związanych z ograniczeniem korzystania z nieruchomości, w szczególności w kontekście Prawa ochrony środowiska i Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz relacji między postępowaniem administracyjnym a sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z art. 131 Prawa ochrony środowiska i jego powiązania z trybami nadzwyczajnymi KPA. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych przepisów prawa materialnego wyłączających tryb odwoławczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – gdzie kończy się droga administracyjna, a zaczyna sądowa, w kontekście odszkodowań za ograniczenia korzystania z nieruchomości. Jest to istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Kiedy droga administracyjna się kończy, a zaczyna sądowa? Wyrok WSA w Olsztynie wyjaśnia kluczowe rozgraniczenie w sprawach odszkodowawczych.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.