II SA/OL 756/24

II SA/Ol 756/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 31  par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi N. Fundacji w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Burmistrz N. (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z dnia 1 marca 2024 r. ustalił na rzecz Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] (inwestor) warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
[...] Fundacja [...] (dalej jako: "strona", "skarżąca", "fundacja") odwołała się od wskazanej decyzji z 1 marca 2024 r. i jednocześnie wniosła o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. We wniosku fundacja wskazała, że zajmuje się podejmowaniem działań na rzecz ochrony środowiska. Podniosła przy tym, że planowane przedsięwzięcie, z uwagi na skalę, będzie bez wątpienia znacząco oddziaływać na środowisko. W jej ocenie w interesie społecznym jest, aby postępowanie było przeprowadzone w sposób zapewniający i uwzględniający interesy mieszkańców.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "kolegium") postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r. odmówiło dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony [...] Fundacji [...], w sprawie ustalenia na rzez Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska – powołując się na art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. – Kolegium wskazało, że celem fundacji jest ochrona środowiska. Przy czym w ocenie Kolegium cel ten został sformułowany bardzo ogólnie, w związku z czym należało wykazać spełnienie drugiej przesłanki, tj. interesu społecznego. Fundacja nie odpowiedziała na wezwanie w tej sprawie. Tym samym należało przyjąć, że nie wykazała, że jej udział w postępowaniu zapewni racjonalnie pojmowaną kontrolę społeczną, a nie będzie stanowił realizacji partykularnych interesów organizacji.
Strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem wspomnianego postanowienia kolegium. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 31 § 1 i 2 i art. 77 k.p.a. oraz art. 3 ust. 4 i art. 9 ust. 3 i ust. 4 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. Ponadto fundacja zarzuciła błędne przyjęcie, że: "organizacja społeczna już na etapie składania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ma merytorycznie i wnikliwie uzasadnić swój udział w sprawie, podczas gdy na tym etapie organizacja nie ma jeszcze pełnego dostępu do akt sprawy", oraz że: "Fundacja nie wykazała w ogóle interesu społecznego w dopuszczeniu jej do udziału w sprawie w charakterze strony (...)". W oparciu o wskazane zarzuty fundacja wniosła o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym i rozpoznanie złożonego przez nią odwołania. W uzasadnieniu szerzej przedstawiła swoje argumenty i wskazała, że organ nie podał przekonującego uzasadnienia i w żaden sposób nie wykazał, że jej udział w toczącym się postępowaniu nie będzie służyć interesowi społecznemu, zaś jedynie partykularnemu interesowi Fundacji.
Następnie Kolegium postanowieniem z 29 lipca 2024 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 20 maja 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że analiza postanowień statutu fundacji prowadzi do wniosku, że określone w nim cele nie dają podstaw do ustalenia merytorycznego i bezpośredniego związku pomiędzy przedmiotem niniejszego postępowania a celami statutowymi tej organizacji. Tym samym nie mogą być one podstawą do wyprowadzenia dla fundacji legitymacji do udziału w postępowaniu o wydanie tej konkretnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W ocenie kolegium trudno uznać, że głównym celem [...] Fundacji [...] jest ochrona środowiska. Analiza całościowa zapisów statutu wskazuje bowiem, że nie występuje bezpośredni związek pomiędzy celami fundacji, a przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym fundacja miałaby uczestniczyć. Nawet nazwa fundacji wskazuje, że powstała ono w celu rozwoju (nowych podmiotów gospodarczych i regionu). W związku z tak określonymi głównymi celami działania fundacji jakimi są m.in. inicjowanie i popieranie tworzenia nowych podmiotów gospodarczych w regionie N.; inspirowanie związków pomiędzy podmiotami gospodarczymi regionu N. a innymi podmiotami krajowymi i zagranicznymi, trudno uznać, że planowana inwestycja w postaci budowy obiektu infrastruktury technicznej gospodarowania odpadami zagraża w jakikolwiek sposób wartościom objętym ochroną fundacji i pozostaje w bezpośrednim związku z owymi celami, bowiem związek ten nie może być pośredni. Według kolegium w planowanej inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów trudno dopatrzeć się bezpośredniego związku z enigmatycznie sformułowanymi celami działania fundacji, w szczególności działaniami na rzecz ochrony środowiska. Tym samym fundamentalny cel działania fundacji w powiązaniu z konkretnymi zadaniami (finansowanie i wspomaganie procesów restrukturyzacji regionu i opracowywanie programów naprawczych podmiotów gospodarczych; koordynowanie opracowań i wdrożeń programów restrukturyzacji regionu oraz w ich realizacji; współdziałanie z władzami miasta N. oraz terenowymi organami administracji rządowej właściwymi w sprawach zatrudnienia i bezrobocia w analizowaniu sytuacji na rynku pracy w regionie N.; organizowanie spotkań, szkoleń, konferencji i wyjazdów studyjnych; wydawanie książek i biuletynów związanych z działalnością fundacji), wskazuje, że nie pozostają one w bezpośrednim związku z inwestycją jaką jest inwestycja polegająca na przetwarzaniu odpadów. Dlatego też zastrzeżona w § 9 pkt 5 statutu "ochrona środowiska" nie może sama w sobie uzasadniać przyznania legitymacji do działania w postępowaniu o wydanie każdej decyzji o warunkach zabudowy. Zwłaszcza, że w § 10 statutu wskazującym na działania fundacji nie wyszczególniono możliwości udziału stowarzyszenia we wszelkich postępowaniach administracyjnych uzasadnionych celami statutowymi.
W ocenie kolegium nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie fundacji do udziału w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem stwierdzić, że nie istnieje związek między przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego a celami statutowymi wskazanej organizacji społecznej.
Ponadto za dopuszczeniem skarżącej do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Fundacja nie wykazała bowiem, że za jej dopuszczeniem do udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny. Tym samym należało uznać żądanie fundacji za niezasadne. Przedstawiona przez fundację argumentacja jest jednak zbyt ogólnikowa i niewystarczająca do uznania, że w przedmiotowej sprawie interes społeczny przemawia za udziałem fundacji w toczącym się postępowaniu. Zauważyć bowiem należy, że zarówno we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy fundacja nie wskazała żadnych konkretnych powodów do dopuszczenia jej do niniejszego postępowania. Fundacja usiłuje jedynie ten związek wykazać poprzez stosowanie wykładni rozszerzającej dotyczącej jej przedmiotu działalności i powiązanie jej z przedmiotem postępowania administracyjnego.
W ocenie kolegium brak jest zatem jakichkolwiek przesłanek do uznania, że za udziałem fundacji w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy polegającej na budowie obiektu przetwarzania odpadów, przemawia interes społeczny. Nie sposób bowiem uznać za wystarczające dla wykazania takiego interesu, że organizacja społeczna a priori zakłada istnienie uchybień w postępowaniu, czy też niekompetencję pracowników organów administracji.
Skargę na postanowienie Kolegium z 29 lipca 2024 r. wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 20 maja 2024 r. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że:
- cele podane w statucie fundacji są mało skonkretyzowane, zaś ochrona środowiska nie jest głównym celem fundacji i z tego względu nie jest możliwe dopuszczenie jej do udziału w toczącym się postępowaniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wyklucza sytuacji, w której organizacja może realizować wiele celów statutowych, co nie oznacza automatycznie, że cele statutowe są zbyt ogólnie sformułowane, a wystarczające jest, aby cele statutowe były sformułowane syntetycznie;
- nie przemawia za dopuszczeniem fundacji do udziału w toczącym się postępowaniu interes społeczny, gdyż udział fundacji nie przyczyni się do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wobec braku wykazania przydatnej wiedzy merytorycznej członków fundacji, podczas gdy art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wymaga, aby istniało powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami i specjalizacją działania danej organizacji społecznej;
2) prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. polegające naruszeniu wskazanych przepisów postępowania poprzez brak rozważenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego świadczącego o zasadności dopuszczenia fundacji do udziału w postępowaniu (art. 77 § 1 k.p.a.), brak wnikliwego działania i rozważenie realizowanych przez fundację celów statutowych, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że za udziałem fundacji w postępowaniu nie przemawiają jej cele statutowe oraz interes społeczny, co spowodowało, że organ nie stał na straży praworządności i nie prowadził postępowania na podstawie przepisów (art. 6, art. 7 k.p.a.) oraz, że równocześnie postępowanie było prowadzone w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), był brany pod uwagę jedynie interes inwestora, nie był brany pod uwagę interes innych stron postępowania (art. 7 k.p.a.) w tym również i mieszkańców N., wobec których bezpośredni wpływ będzie miała realizowana inwestycja mogąca potencjalnie oddziaływać na środowisko.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem, może uzasadniać wystąpienie z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia do niego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działania organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Podkreślono przy tym, że żaden z przepisów nie wymaga przy tym, aby istniało powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami i specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym ma być uzasadniony jej celami statutowymi. Ustawodawca w żaden sposób nie hierarchizuje tych celów, a w szczególności nie wymaga, żeby był to cel bezpośredni, jak też nie wymaga wykazywania związku między tym celem oraz osiągnięciami i specjalizacją działania organizacji społecznej. Wskazanymi zaś w statucie fundacji celami działania fundacji jest m.in. ochrona środowiska. Podniesiono, że istnieje związek między inwestycją polegającą na przetwarzaniu odpadów, a ochroną środowiska, bowiem wszelkie działania związane z odpadami, a w szczególności ich przetwarzaniem, powinny odbywać się z poszanowaniem wymagań ochrony środowiska. W ocenie skarżącej kolegium dokonało błędnej oceny wniosku o dopuszczenie fundacji do udziału w sprawie, uznając, że skarżąca jako organizacja społeczna nie wykazała zaistnienia przesłanki interesu społecznego, o której mowa w art. 31 § 1 k.p.a. Tymczasem w ocenie skarżącej nie tylko wykazała ona celowość przystąpienia do postępowania z uwagi na cele statutowe, ale również uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów, stanowi kwestię mającą znaczenie dla interesu społecznego. Nie ma bowiem wątpliwości co do wpływu takiej inwestycji na jakość powietrza, emisję pyłów i innych substancji, emisję spalin i dwutlenku węgla przez samochody dostawcze dostarczające odpady do instalacji, degradację lokalnych dróg, zwiększenie natężenia ruchu kołowego oraz zmniejszenie bezpieczeństwa tego ruchu, jak również spadek wartości okolicznych nieruchomości – czego kontrola leży w interesie społecznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 j.t.).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 29 lipca 2024 r., którym to rozstrzygnięciem kolegium utrzymało w mocy własne postanowienie z 20 maja 2024 r. o odmowie dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie ustalenia na rzecz inwestora warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów.
Istotę sprawy stanowi kwestia czy w świetle przesłanek określonych w art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako k.p.a., istniały podstawy do dopuszczenia fundacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów.
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądnie strony za uzasadnione postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innej osoby może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie dwie przesłanki:
1) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej,
2) przemawia za tym interes społeczny.
Żądanie organizacji społecznej dopuszczenia do udziału w postępowaniu musi być więc uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany ustalić czy cele organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym celu powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej, a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Niewątpliwie dla możliwości ustalenia tego związku, cele działania organizacji społecznej, domagającej się dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, muszą być odpowiednio skonkretyzowane tak, aby można było określić rzeczywisty i bezpośredni związek pomiędzy celami statutowymi, a postępowaniem, w którym organizacja domaga się uczestnictwa na prawach strony.
Ocena zasadności żądania organizacji społecznej dokonywana jest również z punktu widzenia istnienia interesu społecznego, jako ustawowej przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, wobec czego w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu administracji rozpatrującego sprawę.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym interes społeczny musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnych sprawach i działaniem w nich organów administracyjnych (patrz: wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1397/10; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. II OSK 663/11; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. II OSK 843/07 – dostępne w CBOSA).
Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym ma zagwarantować, że określone okoliczności zostaną sprawdzone w toku czynności wyjaśniających przez organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji w danej sprawie. Ma ona zatem pełnić rolę swoistego "głosu społeczeństwa" wyrażanego nie tyle w każdej sprawie, ale w takiej, która takiego stanowiska szczególnie wymaga (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2207/20 – dostępny w CBOSA.). O interesie społecznym, warunkującym udział w postępowaniu organizacji społecznej, powinno świadczyć autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy można mieć poważne obawy co do zagrożenia konkretnych wartości (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 295/17 – dostępny w CBOSA).
Interes społeczny musi mieć zatem związek z toczącym się postępowaniem w takim znaczeniu, by z racji potrzeby jego ochrony, niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu. Dlatego też wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu musi być umotywowany w tym zakresie. Organizacja społeczna powinna więc wykazać potrzebę ochrony istotnych społecznie wartości w danym postępowaniu oraz, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Przy czym nie daje podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego powołanie się jedynie w sposób ogólnikowy na wartości wymagające ochrony w postępowaniu. Ponadto, co niezmiernie istotne, i co wynika w istocie z poczynionych uwag, udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków. Przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest bowiem interes społeczny, a więc interes ogółu, a nie interes indywidualnej osoby, czy też relatywnie wąskiej grupy osób. Udział organizacji społecznej w postępowaniu musi więc odpowiadać wymaganiom wskazanej racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym z uwagi na konieczność ochrony konkretnych wartości istotnych społecznie, a nie wynikać z potrzeby ochrony partykularnego interesu samej organizacji społecznej lub jej członków. Udział organizacji społecznej w postępowaniu nie może wiązać się z nadmiernym i nieuzasadnionym poszerzeniem kręgu jego uczestników. Dlatego też organizacja społeczna powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu tylko wówczas, gdy będzie to przyczyniało się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji i gdy zachodzi potrzeba ochrony konkretnych wartości, mających znacznie społeczne. Przy czym, to organizacja społeczna powinna wykazać, że istnieje potrzeba ochrony wskazanych wartości w postępowaniu i, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Wymaga przy tym wskazania, że ochrona strony przed negatywnymi skutkami aktywności organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym leży w interesie społecznym, a organ administracji publicznej i takie wymagania interesu społecznego powinien mieć na względzie przy ocenie żądań organizacji społecznej (parz wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 85/21, dostępny w CBOSA).
Udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie i wymaga indywidualnej oceny w konkretnych okolicznościach danej sprawy.
Z wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz załączonego do niego Statutu [...] Fundacji Rozwoju [...] z siedzibą w [...] (akta adm., k. – 115 i 116) wynika, że przedmiotem działalności tej fundacji jest: inicjowanie i popieranie tworzenia nowych podmiotów gospodarczych w regionie N.; inspirowanie związków pomiędzy podmiotami gospodarczymi regionu N. a innymi podmiotami krajowymi i zagranicznymi; wspieranie inicjatyw w zakresie edukacji, kultury, ochrony środowiska, ochrony zabytków i rozwoju gospodarczego; upowszechnianie i wspieranie inicjatyw z zakresu ekonomii społecznej; ochrona środowiska; działalność kulturalna; doskonalenie zawodowe nauczycieli (§ 9 statutu oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dział 3 rubryka 3). Ze statutu wynika również, że fundacja realizuje swoje cele poprzez: gromadzenie środków finansowych na ich realizację; świadczenie pomocy doradczej i finansowej na rzecz tworzonych podmiotów gospodarczych; współpracę z instytucjami państwowymi, samorządu terytorialnego i gospodarczego działającymi w zakresie objętym celami fundacji; organizowanie, finansowanie i wspomaganie procesów restrukturyzacji regionu i opracowywanie programów naprawczych podmiotów gospodarczych; koordynowanie opracowań i wdrożeń programów restrukturyzacji regionu oraz w ich realizacji; współdziałanie z władzami miasta N. oraz terenowymi organami administracji rządowej właściwymi w sprawach zatrudnienia i bezrobocia w analizowaniu sytuacji na rynku pracy w regionie N.; organizacyjne i finansowe wspieranie przedsiębiorstw wykorzystujących w produkcji technologie ekologiczne; rozdzielanie funduszy na cele edukacyjne, kulturalne, ochrony środowiska, ochrony zabytków i rozwoju gospodarczego; organizowanie spotkań, szkoleń, konferencji i wyjazdów studyjnych; wydawanie książek i biuletynów związanych z działalnością fundacji (§ 10 statutu).
We wniosku o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu skarżąca zaznaczyła, że jest organizacją społeczną z obszaru planowanej inwestycji, której przedmiotem są działania na rzecz ochrony środowiska. Ze względu zaś na skalę planowanej inwestycji będzie ona bez wątpienia znacząco oddziaływać na środowisko.
Przede wszystkim należy zauważyć, że decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów była poprzedzona postępowaniem zakończonym wydaniem przez Burmistrza N. decyzji z 17 kwietnia 2023 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów na działkach nr [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...]. W ocenie sądu przedmiot działalności wskazany przez fundację jako podstawa dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jest zdecydowanie bardziej zbieżny ze wskazanym postępowaniem w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów, niż z postępowaniem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tego przedsięwzięcia. W zakresie statutowym działalności fundacji znajduje się bowiem wspomniana ochrona środowiska. Jednakże skarżąca przedłożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie sądu na tym etapie postępowania trudno dopatrzeć się związku pomiędzy postępowaniem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji a celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) rzeczonej organizacji społecznej. Zgodzić się zatem należy z Kolegium, że trudno uznać, że planowana inwestycja w postaci budowy obiektu infrastruktury technicznej gospodarowania odpadami zagraża w jakikolwiek sposób wartościom objętym ochroną fundacji i pozostaje w bezpośrednim związku z jej celami działania. Podzielić należy przy tym ocenę, że sam potencjalny pośredni związek planowanej inwestycji z celami działania fundacji jest niewystarczający. Cele działania fundacji w powiązaniu z konkretnymi zadaniami (finansowanie i wspomaganie procesów restrukturyzacji regionu i opracowywanie programów naprawczych podmiotów gospodarczych; koordynowanie opracowań i wdrożeń programów restrukturyzacji regionu oraz ich realizacji; współdziałanie z władzami miasta N. oraz terenowymi organami administracji rządowej właściwymi w sprawach zatrudnienia i bezrobocia w analizowaniu sytuacji na rynku pracy w regionie N.; organizowanie spotkań, szkoleń, konferencji i wyjazdów studyjnych; wydawanie książek i biuletynów związanych z działalnością fundacji), wskazują, że nie pozostają one w bezpośrednim związku z ustaleniem warunków zabudowy dla opisywanego przedsięwzięcia.
Fundacja nie wykazała również, że za jej dopuszczeniem do udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny. Zaprezentowana przez skarżącą argumentacja w tym zakresie jest ogólnikowa i nie przekonuje, że w przedmiotowej sprawie interes społeczny przemawia za udziałem fundacji w toczącym się postępowaniu. Takim ogólnikowym stwierdzeniem jest wskazanie, że inwestycja może w sposób pośredni (np. poprzez immisje z terenu nieruchomości) oddziaływać na znaczny teren miasta a w interesie społecznym jest, aby postępowanie było przeprowadzone w sposób zapewniający i uwzględniający interesy mieszkańców, a nie tylko wnioskodawcy. W tym kontekście również należy przypomnieć, że szczegółowe warunki w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko zostały ustalone we wspomnianej już decyzji Burmistrza [...] z 17 kwietnia 2023 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Na obecnym etapie decyzją z 1 marca 2024 r. ustalono warunki zabudowy określonych działek dla rzeczonej inwestycji, określając m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Powtórzyć należy w tym miejscu, że interes społeczny musi mieć zatem związek z toczącym się konkretnym postępowaniem w takim znaczeniu, by z racji potrzeby jego ochrony, niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu określonej organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu. Dlatego też wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu musi być umotywowany właśnie w tym zakresie. Organizacja społeczna powinna być zatem dopuszczona do udziału w postępowaniu tylko wówczas, gdy będzie to przyczyniało się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji, i gdy zachodzi potrzeba ochrony konkretnych wartości, mających znacznie społeczne. To właśnie określona organizacja społeczna wnioskując o dopuszczenie do udziału w określonym postępowaniu powinna wykazać, że jej udział w tym postepowaniu przyczyni się do ochrony wartości znajdujących się w zakresie jej działania. Skarżąca nie wykazała tego, starając się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów. Nie uzasadniła ani nie wykazała też, że jej udział przyczyni się do lepszego wypełnienia funkcji tego konkretnego postępowania administracyjnego, w którym chciała wziąć udział.
Mając za uwadze zaprezentowane rozważania nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącej dotyczącym naruszenia art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię.
Należy uznać, że zakwestionowane postanowienia wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Organ prawidłowo zweryfikował brak spełnienia przesłanek do wydania postanowienia dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Fundacja miała możliwość zaprezentowania swojego stanowiska i przedstawienia okoliczności, które przekonałyby o konieczności zagwarantowania jej udziału w postepowaniu. W ocenie sądu zebrany materiał jest wystarczający do dokonania prawidłowej oceny w tej sprawie. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.