Orzeczenie · 2026-02-12

II SA/Ol 750/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-02-12
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezasada dobrego sąsiedztwaobszar analizowanyanaliza urbanistycznaprawo administracyjnenieruchomościbudownictwo mieszkaniowe

Sprawa dotyczyła skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy L. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki rolnej. Organy obu instancji uznały, że inwestycja nie spełnia warunku dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ w wyznaczonym obszarze analizowanym (minimalnym, 78 m od frontu działki) brak jest zabudowy pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniu stanu faktycznego, mechaniczne ograniczenie obszaru analizowanego do minimum, niezastosowanie przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji ustawy oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej poprzez odejście od utrwalonej praktyki wydawania pozytywnych decyzji dla sąsiednich działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nie dołączyły do akt sprawy wymaganej analizy urbanistycznej, a także lakonicznie uzasadniły brak podstaw do rozszerzenia obszaru analizowanego. Sąd podkreślił, że choć nie można dowolnie poszerzać obszaru analizowanego, to jest to możliwe, gdy istnieją ku temu uzasadnione przesłanki, a wybór granic powinien być uzasadniony. Sąd wskazał, że twierdzenia skarżącej o bliskiej zabudowie wymagają wyjaśnienia, gdyż może to mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa i wyznaczania obszaru analizowanego w postępowaniach o warunki zabudowy, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów i przepisów przejściowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz interpretacji zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście minimalnego obszaru analizowanego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organy administracji prawidłowo wyznaczyły obszar analizowany do ustalenia warunków zabudowy, stosując minimalną odległość trzykrotności frontu działki, mimo istnienia zabudowy w pobliżu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo wyznaczyły obszar analizowany, ograniczając go do minimum bez należytego uzasadnienia i nie badając wystarczająco zasady dobrego sąsiedztwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny były dokładniej zbadać możliwość rozszerzenia obszaru analizowanego, zwłaszcza jeśli w pobliżu istniała zabudowa, która mogłaby stanowić podstawę do ustalenia warunków zabudowy. Brak należytego uzasadnienia dla ograniczenia obszaru analizowanego do minimum stanowił naruszenie przepisów.

Czy w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, wszczętej przed nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy stosować przepisy w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z przepisami intertemporalnymi?

Odpowiedź sądu

Tak, należy stosować przepisy w brzmieniu dotychczasowym, jednakże w tym konkretnym przypadku sąd uznał, że mimo zastosowania przepisów po nowelizacji, nie doszło do naruszenia prawa w zakresie stosowania przepisów przejściowych, ale do błędów w wyznaczeniu obszaru analizowanego.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził zasadę stosowania przepisów przejściowych, ale wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy były błędy proceduralne w wyznaczeniu obszaru analizowanego, a nie samo zastosowanie przepisów po nowelizacji.

Czy organy administracji naruszyły zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej i zasadę równego traktowania, odchodząc od utrwalonej praktyki wydawania pozytywnych decyzji dla sąsiednich działek?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że każda sprawa o warunki zabudowy jest indywidualna, a decyzje podziałowe nie są wiążące dla organu orzekającego w przedmiocie warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że decyzje o warunkach zabudowy zapadają w odrębnym stanie faktycznym, a decyzje podziałowe nie przesądzają o sposobie zagospodarowania terenu.

Czy brak dołączenia do akt sprawy wymaganej analizy urbanistycznej stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak dołączenia analizy do decyzji stanowi naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że analiza urbanistyczna jest integralną częścią decyzji o warunkach zabudowy i jej brak lub nieprawidłowe dołączenie do akt sprawy jest istotnym uchybieniem proceduralnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ustawa zmieniająca u.p.z.p. art. 59 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

ustawa zmieniająca u.p.z.p. art. 65 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie z 2024 r. art. 11

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne wyznaczenie obszaru analizowanego poprzez jego mechaniczne ograniczenie do ustawowego minimum. • Niewystarczające zbadanie zasady dobrego sąsiedztwa z uwagi na bliskość istniejącej zabudowy. • Brak dołączenia wymaganej analizy urbanistycznej do akt sprawy. • Niewłaściwe uzasadnienie organów co do braku podstaw do rozszerzenia obszaru analizowanego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (sąd uznał, że mimo zastosowania przepisów po nowelizacji, nie doszło do naruszenia prawa w tym zakresie).

Godne uwagi sformułowania

organ wyznacza wokół terenu... obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu • Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego • decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa • nie jest dopuszczalne poszerzenie obszaru analizowanego w celu poszukiwania nieruchomości "podobnych", do których można nawiązać, wyłącznie celem pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora • powiększenie obszaru analizowanego ponad wymagane minimum jest możliwe w sytuacji, gdy pojawią się okoliczności uzasadniające zwiększenie tych wymiarów i gdy powiększenie obszaru analizowanego służy zachowaniu ładu przestrzennego

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa i wyznaczania obszaru analizowanego w postępowaniach o warunki zabudowy, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów i przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz interpretacji zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście minimalnego obszaru analizowanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uzyskiwania warunków zabudowy i błędów proceduralnych popełnianych przez organy administracji, co jest istotne dla wielu inwestorów i prawników. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące analizy urbanistycznej i zasady dobrego sąsiedztwa.

Błąd organów w wyznaczeniu obszaru analizowanego zablokował budowę domu. Sąd wskazuje, jak prawidłowo badać 'dobre sąsiedztwo'.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst