II SA/Ol 748/20

II SA/Ol 748/20 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora
Beata Jezielska
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 700/21 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a , art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M.M (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]"r., na drodze wojewódzkiej nr "[...]" (okolice miejscowości D.), zatrzymano do kontroli trzyosiowy samochód ciężarowy marki Iveco
o nr rej. "[...]". Samochodem ciężarowym kierował T.K., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie "[...]"z ładunkiem tłucznia o łącznej wadze 15 ton (ładunek podzielny) w imieniu Przedsiębiorstwa. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr "[...]" w którym stwierdzono przekroczenie DMC pojazdu o 8,4 %, co stanowi naruszenie określone pod pozycją 10.2.2 w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W wyniku powyższego, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art. 92 a ust. 1,7,11 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz. U. z 2018r. Nr 1481 z późno zm.), zał. nr 3, lp. 10.2.2. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia "[...]" r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia "[...]" r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również jako "organ odwoławczy, "GITD"), decyzją z dnia "[...]"r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie. Poinformował, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej jako: "k.p.a". Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 z późn. zm.) zwanej dalej "u.t.d.". Treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 u.t.d., w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów ww. załącznika nr 3. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym, regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego, zastosowania nie znajdzie również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę
o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona
w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV a kpa.
Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110
z późn. zm.), zwanej dalej "p.r.d." oraz § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.).
GITD wyjaśnił, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych 854753 i 854725, które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej. Kierowca wykonywał transport drogowy rzeczy tj. tłucznia, pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, na podstawie licencji nr "[...]" na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono
następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 27,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,4 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem
nienormatywnym.
GITD zaznaczył również, że przedmiotem kontroli był 3-osiowy samochód ciężarowy, a ważenia dokonano za pomocą jednej pary wag SAW 10C/II.
Zdaniem organu odwoławczego, procedura ważenia masy pojazdu, przez sumowanie poszczególnych nacisków osi, przy spełnieniu wymagań homologacji (odpowiednie spadki, równość powierzchni terenu) nie pozostaje w sprzeczności
z instrukcją producenta wag typu SAW 10C/II. Kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 27 kwietnia 2016 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie
i wynoszą 0,1 % do 0,7 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 1,0 % do 1,6 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%). GITD stwierdził, że dopuszczalne jest wyznaczenie nacisków na grupie osi (na podwójnej osi), rzeczywistej masy trzyosiowego samochodu, przy zastosowaniu dwóch wag nieautomatycznych. Cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą do wszczęcia postępowania,
a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym,
a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 7 pkt 2, stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego
w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Natomiast stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym,
tj. art. 140aa i 140ab, stanowiące, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy: Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno- skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną
w drodze decyzji administracyjnej, znajdują się w porządku prawnym od dnia
19 października 2012 r.
Zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania
i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku
z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu, obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 P.r.d. Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku
z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się także przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 92c ust.1 u.t.d. Wskazał, że strona - pismami z dnia 17 lipca 2019 r. (odwołanie) i 11 grudnia 2019 r. - złożyła wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń
i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie są takimi dowodami wyjaśnienia zawarte w odwołaniu. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy z dnia "[...]" r. (przesłuchanego podczas kontroli drogowej), przed i po załadunku pojazd nie był ważony. W związku z powyższym, GITD stwierdził, że strona wykonując przejazd nie była świadoma, czy pojazd jest normatywny. Nie podejmując aktów należytej staranności, wykonywał przewóz drogowy, nie mając żadnych podstaw, aby być przekonanym, że pojazd jest normatywny.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona podniosła, że sprawie kontroli drogowej z dnia "[...]"r. prowadzone były dwa odrębne postępowania administracyjne w sprawie nałożenia kar pieniężnych. Niniejsze za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugie "[...]"- za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zwrócił uwagę, że
w krajowym porządku prawnym nie jest dopuszczalne dwukrotne karanie podmiotu kontrolowanego sankcjami administracyjnymi za to samo zachowanie naruszające przepisy prawa, nawet jeśli sankcje te określają różne przepisy. W sytuacji wykonywania transportu drogowego, jak w tym przypadku, strona jako przewoźnik podlega dwukrotnemu karaniu za naruszenie stwierdzone w trakcie jednej procedury ważenia pojazdu, tj. za brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego - określone w art. 140 aa ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz za naruszenie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 w zw. z art. 92a ust 7 pkt 2 u.t.d. Ponadto strona podniosła, że pojazd kontrolowany należący do niej ma trzy osie, a w kontroli została użyta jedna para wag, której pomiary zsumowano i tak wyznaczono rzeczywistą masę całkowitą. Aktualnie wagi klasy dokładności II są zastępowane wagami klasy dokładności III, przewidzianymi przez producentów do wyznaczania dmc pojazdów. Kategoria wag drugiej klasy dokładności tak jak Saw 10C: seria II występująca w obrocie metrologicznym nie jest dedykowana do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, lecz do pomiarów nacisków kół i osi pojazdów.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy zarówno prawa procesowego w stopniu mogącym wpływ na rozstrzygnięcie, jak i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z uwagi na brak rozważenia przez organy obu instancji możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., stanowiącym podstawę decyzji w niniejszej sprawie - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. - wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10 %, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 złotych.
W przedmiotowej sprawie, w dniu "[...]"r., w wyniku kontroli pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego marki Iveco o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 27,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t
w górę) - przekroczenie o 2,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,4 %) oraz podmiot wykonujący przejazd me posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych 854753 i 854725, które w dniu kontroli legitymowały się świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu.
W ocenie Sądu, kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca podpisał protokół kontroli bez wskazania zastrzeżeń. Przeprowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia, że przeprowadzone dwoma parami wag typu SAW 10C/II ważenie pojazdu członowego było zgodne z procedurą zawartą w instrukcji wag wskazanego typu i odzwierciedlało
w sposób niewątpliwy zastaną w momencie kontroli sytuację, która znalazła odbicie
w protokole kontroli.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo.
Należy jednak podkreślić, że aby kara, o której mowa w zaskarżonej decyzji mogła być nałożona i z uwagi na nałożenie na skarżącego również kary pieniężnej
w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie tej samej kontroli, na podstawie art. 140 aa ust.3 p.r.d., organy - celem uniknięcia podwójnego ukarania strony, winny rozważyć, czy w sprawie nie zachodzi konieczność zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z powołanym przepisem, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Powyższy przepis określa przesłanki, tryb i formę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie § 1 wymaga formy decyzji administracyjnej. Jest to decyzja merytoryczna, w której organ administracji publicznej orzeka, że na podstawie komentowanego przepisu odstępuje od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie określonego ustawowo obowiązku (naruszenie ustawowo określonego zakazu). Spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, a zatem nie jest to podstawa do wydania decyzji
o umorzeniu postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy (A.Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el. 2019). Przepis ten przyjmuje szerokie rozumienie zakazu ne bis in idem na wzór przyjętego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, obejmującego nie tylko przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane
z mocy prawa karnego, ale również przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego i innych przepisów prawa publicznego, w tym prawa administracyjnego, jeśli przewidują one środki o charakterze represyjnym (zob. wyroki TK: z 24.01.2006 r., SK 52/04, OTK-A 2006/1, poz. 6; z 18.11.2010 r., P 29/09, OTK-A 2010/9, poz. 104; z 12.04.2011 r., P 90/08, OTK-A 2011/3, poz. 21).
Przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., które muszą być spełnione łącznie, są następujące:
1) uprzednie prawomocne ukaranie,
2) za to samo zachowanie,
3) strony,
4) jedną z kar wymienionych w komentowanym przepisie.
Konieczne jest ponadto wykazanie, że "uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna". Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany, po pierwsze, ocenić, jakie cele spełniają uprzednia kara
i aktualna administracyjna kara pieniężna; po drugie, ustalić, które z wchodzących
w rachubę celów kary uprzedniej i administracyjnej kary pieniężnej są tożsame; po trzecie, ocenić, czy i w jakim stopniu uprzednio nałożona kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
W ocenie Sądu, nie można wprost podzielić argumentacji organu, który wskazuje, w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz
z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie p.r.d. i u.t.d.
Zgodnie z art. 2 ust. 35a p.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d. - ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,
a w pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Jak stanowi art. 64 ust. 2 p.r.d. - zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii
I lub kategorii II. W związku z powyższym, tylko zezwolenie kategorii I lub kategorii
II umożliwia przewóz ładunków podzielnych, brak takiego zezwolenia powoduje zakaz przejazdu pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym.
Nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że w przedmiotowej sprawie występuje tożsamość (identyczność) zachowania, będącego przedmiotem postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie ustawy
o transporcie drogowym. To samo zdarzenie tj. wyniki kontroli zespołu pojazdów składających się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki Iveco o nr rej. "[...]", którym kierował T.K. , wykonujący przewóz drogowy w imieniu skarżącej, przeprowadzonej na drodze nr "[...]" (okolice miejscowości D.), stanowiły podstawę faktyczną, zarówno poddanej aktualnie kontroli tut. Sądu decyzji oraz decyzji (w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 140aa ust.1 u.p.d.).
Zatem, stwierdzone podczas powyższej kontroli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów stanowiło podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stwierdzającego wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak i bez zezwolenia kategorii. Jednocześnie stwierdzone w trakcie dokładnie tej samej kontroli, to samo przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, stanowiło podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Kolejną przesłanką zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. jest tożsamość (identyczność) osoby. Chodzi o jedną i tą samą osobę, która jest stroną dwóch postępowań zakończonych nałożeniem kar pieniężnych. W tym przypadku Sąd również, wbrew twierdzeniu organu, nie ma wątpliwości, że stroną każdej z wydanych decyzji jest skarżący, niezależnie od tego, czy nazwiemy go podmiotem wykonującym przejazd czy przewoźnikiem drogowym wykonującym przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego. Mamy tu bowiem do czynienia z przedsiębiorcą wykonującym zarobkowo transport drogowy.
Następną przesłanką jest uprzednie ukaranie za to samo zachowanie strony postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca wymaga, aby ukaranie administracyjną karą pieniężną było prawomocne. W niniejszej sprawie Sąd, nie dysponuje ani decyzją pierwszoinstancyjną nakładającą na skarżącą karę na podstawie art. 140aa ust.1 u.p.r., ani decyzją organu odwoławczego. Sąd nie posiada również wiedzy, czy w tamtej sprawie mamy do czynienia z prawomocnym ukaraniem administracyjną karą pieniężną. Uwzględniając zatem ratio legis analizowanego przepisu art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., konieczne jest poczynienie przez organ odwoławczy ustaleń, czy sprawa ukarania strony w oparciu
o przepis art. 140aa ust. 1 p.r.d., została rozstrzygnięta prawomocnie. Dopiero ustalenie kwestii wcześniejszej prawomocności jednej z omawianych decyzji nakładających kary na skarżącego, pozwoli organowi, przy rozważaniu zaistnienia przesłanek z art. 189f
§ 1 pkt 2 k.p.a., rozstrzygnąć, w której ze spraw mógłby odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu.
Możliwości zastosowania dyspozycji art. 189 f § 1 pkt 2 k.p.a. bynajmniej nie zmienia okoliczność nałożenia na stronę kary pieniężnej przez ten sam, a nie inny organ administracji publicznej. Należy tu bowiem odwołać się do prezentowanej
w orzecznictwie oraz doktrynie wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Otóż powszechnie i jednolicie przyjmuje się, że w procesie wykładni terminu "inny organ lub sąd" nie można poprzestać jedynie na wynikach wykładni gramatycznej, ale należy się odnieść również do wyników wykładni funkcjonalnej. Zgodnie zaś z tymi ostatnimi, poprzez inny organ należy rozumieć organ prowadzący inne postępowanie administracyjne, choćby przedmiotowo był to ten sam organ administracji (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2000 r., I SA 1725/99, ONSA 2001/1, poz. 44, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie z 10 listopada 2016 r., sygn. II SA/Ol 1235/16 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl, Wróbel Andrzej - art. 97. w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII Wolters Kluwer,).
Reasumując, podkreślić należy, że brzmienie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. jest kategoryczne i nakazuje organowi administracji publicznej, w drodze decyzji, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu w przypadku spełnienia określonych w nim przesłanek. Brak tu zatem miejsca na uznaniowość organu. W związku z powyższym, organ odwoławczy powinien szczegółowo przeanalizować stan sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., uwzględniając powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu.
Tym samym, nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko organu, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189f k.p.a.
Sąd również zwraca uwagę, że w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej do kodeksu postępowania administracyjnego m.in. przepisy odnoszące się do kar administracyjnych (druk sejmowy nr 1181), wyraźnie podkreślono, iż automatyzm nakładania kar i brak uwzględniania okoliczności danej sprawy nie sprzyja zapewnieniu sprawiedliwego – w odczuciu społecznym – działania administracji. Stan taki budzi również zastrzeżenia z uwagi na zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, w szczególności na zasadę proporcjonalności. Z tego względu,
w orzecznictwie i doktrynie postuluje się, aby w przypadkach, gdy wyraźne brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, wykładać przepisy dotyczące kar administracyjnych, dążąc do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela oraz obowiązywania zasady zaufania do organów państwa.
Końcowo wskazać należy, że na podstawie art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Strony wcześniej poinformowano o możliwości wypowiedzenia się w sprawie na piśmie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.