II SA/Ol 744/19

II SA/Ol 744/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2019-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OSK 1140/20 - Wyrok NSA z 2023-04-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2107
art.1 par.1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art.1,art.3,art.119 pkt 3,art.134 par.1,art.151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art.42 par.1,art.43,art.44 par.1pkt 1,par.2,par.4,art.129 par.2;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. O. (dalej jako: PINB lub organ I instancji), na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (tekst jednolity na dzień wydania decyzji -Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm., dalej jako: P.b.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.), nakazał współwłaścicielom działek nr "[...]", obręb "[...]" oraz nr "[...]", obręb "[...]", tj. M.S., W.S. i G.S. oraz właścicielowi działki nr "[...]", obręb "[...]", tj. gminie O., rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego na części działki nr "[...]", nr "[...]" oraz nr "[...]" w rejonie ulicy M. w O.
W dniu 30 maja 2019r. W.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, podnosząc, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bowiem przedmiotowa decyzja nie została mu doręczona przez operatora pocztowego, jak również nie zostało mu zostawione awizo z informacją o możliwości odebrania przesyłki w placówce pocztowej. Dodał, że o wydanej decyzji dowiedział się w dniu 24 maja 2019r. od pracownika organu, który na terenie jego nieruchomości sprawdzał wykonanie tejże decyzji.
Postanowieniem z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej jako: WINB, organ odwoławczy lub organ II instancji) odmówił wymienionemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]", a następnie kolejnym postanowieniem z dnia "[...]" stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowa decyzja została wysłana do stron postępowania, w tym m.in. do odwołującego się pod wskazany przez niego adres. W związku z niemożnością doręczenia decyzji w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. nastąpiła konieczność wszczęcia procedury doręczenia zastępczego w myśl art. 44 k.p.a. Podano, że Poczta Polska awizowała przesyłkę w dniu 19 kwietnia 2019r. oraz powtórnie w dniu 29 kwietnia 2019r., a następnie w dniu 7 maja 2019r. zwróciła przesyłkę do nadawcy, tj. organu I instancji, z powodu niepodjęcia przesyłki przez adresata w terminie. Zgodnie zaś z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a., a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji uznał, że doręczenie zastępcze nastąpiło z upływem dnia 7 maja 2019r. Jednocześnie wskazano, że termin do wniesienia odwołania zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., jak i pouczeniem zawartym w treści decyzji organu I instancji, wynosi 14 dni, a zatem upłynął w dniu 21 maja 2019r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 30 maja 2019r., czyli 9 dni po terminie. Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił, że czternastodniowy termin do wniesienia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji ma charakter ustawowy, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Upływ takiego terminu organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Jednocześnie wskazano, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" zawarte w art. 134 k.p.a. oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności.
W skardze do tut. Sądu na postanowienie WINB z dnia "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania W.S. podniósł zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy w sposób dokładny i wyczerpujący, art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i niezbadanie okoliczności, w których doszło do niezłożenia odwołania w ustawowym terminie, a także art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi na wniesienie odwołania, co spowodowało niedopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji. W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie jest konsekwencją postanowienia organu II instancji, stwierdzającego odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które również zostało zaskarżone przez niego do sądu administracyjnego. Wskazał, że rozstrzygnięcie niniejszej skargi jest uzależnione od uznania argumentów skarżącego co do okoliczności nieodebrania przesyłki w terminie i w związku z tym, niezachowania terminu do złożenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że korespondencja została wysłana na właściwy adres a operator pocztowy, zgodnie z opisem na kopercie, dokonał niezbędnych czynności celem doręczenia przesyłki listownej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skarga nie jest zasadna.
Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie WINB z dnia "[...]", stwierdzające, że odwołanie skarżącego od decyzji PINB z dnia "[...]" w sprawie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na części działki nr "[...]", nr "[...]" oraz nr "[...]" w rejonie ulicy M. w O. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ II instancji uznał, że w świetle art. 44 k.p.a. doręczenie zastępcze decyzji organu I instancji nastąpiło z upływem dnia 7 maja 2019r., a tym samym, termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., upłynął w dniu 21 maja 2019r. Zatem odwołanie złożone osobiście przez stronę w dniu 30 maja 2019r. zostało wniesione po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. co do zasady pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.), przy czym o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. i art. 43 k.p.a. stosuje się tzw. doręczenie zastępcze. W przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe pismo przechowywane jest przez okres 14 dni w placówce pocztowej operatora pocztowego (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zatem, by uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki określone w art. 44 k.p.a., a mianowicie: pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego), a zawiadomienie o tym fakcie zostanie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2181/17,LEX nr 2699947).
Dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 419/10, CBOSA). Wyjaśnić przy tym należy, że domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu, który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Tym samym, dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ administracji. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Skoro zatem pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, to stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym, do obalenia jego prawidłowości nie wystarczy samo ogólne twierdzenie, że znajdujące się w aktach organu dowody świadczące o próbach doręczenia korespondencji nie spełniają wymagań określonych w art. 44 k.p.a. i dalej - zastosowania fikcji prawnej doręczenia. Jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11 (LEX nr 1148521) dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące.
W aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru (wraz z kopertą) decyzji PINB z dnia "[...]", prawidłowo wypełnione, opieczętowane i podpisane przez doręczyciela Poczty Polskiej S.A., z którego jednoznacznie wynika, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście ani osobie uprawnionej do odbioru, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w dniu 19 kwietnia 2019r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni pozostawiono powtórne zawiadomienie w dniu 29 kwietnia 2019r., a następnie w dniu 7 maja 2019r. zwrócono przesyłkę do nadawcy w związku z niepodjęciem przesyłki w terminie. Nie budzi wątpliwości, że jest to dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone.
W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, ze organ II instancji zasadnie uznał, że decyzja z dnia "[...]" została doręczona skarżącemu w dniu 7 maja 2019r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 k.p.a. W konsekwencji ustalenia, że odwołanie wniesione przez skarżącego w dniu 30 maja 2019r. zostało złożone po terminie, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. upłynął w dniu 21 maja 2019r. również należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.