II SA/OL 744/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki energetycznej na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o przyznaniu odszkodowania spadkobiercom właściciela nieruchomości za posadowienie na niej urządzeń przesyłowych.
Spółka energetyczna zaskarżyła decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o przyznaniu odszkodowania spadkobiercom pierwotnego właściciela nieruchomości za posadowienie na niej urządzeń przesyłowych. Spółka podnosiła m.in. brak legitymacji procesowej spadkobierców oraz przedawnienie roszczenia. Sąd administracyjny uznał, że spadkobiercy mają prawo do odszkodowania, a roszczenie to nie ulega przedawnieniu w trybie administracyjnym. Sąd nie dopatrzył się również wad w operacie szacunkowym określającym wysokość odszkodowania.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki P S.A. na decyzję Wojewody W, która utrzymała w mocy decyzję Starosty E ustalającą odszkodowanie dla spadkobierców L P, B P i M P z tytułu posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych energii elektrycznej. Spółka zarzucała m.in. brak legitymacji procesowej spadkobierców, przedawnienie roszczenia oraz błędy w operacie szacunkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie korzystania z nieruchomości, wynikające z decyzji wydanej na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przysługuje również spadkobiercom pierwotnego właściciela na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie odszkodowania ma charakter administracyjny i nie podlega przedawnieniu na zasadach prawa cywilnego, chyba że ustawa wprost to przewiduje. Wskazano, że przepisy prawa cywilnego dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania, a jedynie przepisy dotyczące skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania. Sąd nie dopatrzył się również uchybień w operacie szacunkowym, który stanowił podstawę ustalenia wysokości odszkodowania, uznając, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo ocenił stan nieruchomości, szkody i zastosował odpowiednie metody szacowania, a organ administracji dokonał prawidłowej oceny dowodu z operatu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy właściciela nieruchomości są uprawnieni do żądania odszkodowania na zasadzie sukcesji uniwersalnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości przechodzi na spadkobierców na zasadzie sukcesji uniwersalnej, co jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.g.g.w.n. art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g.w.n. art. 79
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g.w.n. art. 80
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.n. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 128 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.n. art. 120
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 126
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. RM art. 43 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
rozp. RM art. 43 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkobiercy właściciela nieruchomości są uprawnieni do żądania odszkodowania. Roszczenie o odszkodowanie w trybie administracyjnym nie podlega przedawnieniu na zasadach prawa cywilnego. Operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo i stanowił podstawę do ustalenia odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Spółka podnosiła brak legitymacji procesowej spadkobierców. Spółka podnosiła zarzut przedawnienia roszczenia. Spółka zarzucała błędy w operacie szacunkowym dotyczące pasa technologicznego i współczynnika współkorzystania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę stoi na stanowisku, że takie uprawnienie przysługuje także spadkobiercom właściciela nieruchomości. Prawo administracyjne nie przewiduje instytucji przedawnienia, jaka jest zasadą prawa cywilnego. Operat szacunkowy stanowi istotny dowód w takiej sprawie, ale podlega swobodnej ocenie organu administracji.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Matuszak
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii dziedziczenia roszczeń odszkodowawczych za ograniczenie korzystania z nieruchomości oraz braku przedawnienia tych roszczeń w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie ograniczenie korzystania z nieruchomości nastąpiło na podstawie przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a postępowanie o odszkodowanie toczy się w trybie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii praktycznych dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych: dziedziczenia roszczeń odszkodowawczych i ich przedawnienia w kontekście administracyjnym. Interpretacja przepisów ma znaczenie dla wielu podobnych przypadków.
“Spadkobiercy odzyskają odszkodowanie za linie energetyczne? Sąd rozstrzyga kluczowe wątpliwości.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 744/18 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2019-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1907/19 - Wyrok NSA z 2022-09-28 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1989 nr 14 poz 74 art. 75 ust. 1 Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn. Dz.U. 2018 poz 121 art. 120, art. 124, art. 130 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2096 art. 30 par. 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania z tytułu posadowienia na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r. Nr "[...]", Wojewoda W, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania P S.A. z siedzibą w K, utrzymał w mocy decyzję Starosty E z dnia "[...]"r. znak: "[...]"ustalającą odszkodowanie na rzecz L P, B P i M P, z tytułu posadowienia na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" (stary nr "[...]"), położonej w obrębie P, gm. E, urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w związku z wydaniem decyzji opartej na podstawie art. 75 i art. 79 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarcze gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74, ze zm). Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Decyzją Naczelnika Gminy E nr "[...]" z dnia "[...]"r., wydaną w trybie art. 75 ust. 1 i art. 79 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, udzielono Zakładowi Energetycznemu w O zezwolenia na przeprowadzenie linii energetycznej napowietrznej 400 kV przez teren działki nr "[...]" w miejscowości P, będącej własnością PP. Pełnomocnik M P, B P i L P wnioskiem z "[...]" r. oraz wnioskiem z "[...]"r., działając w imieniu L P jako właścicielki działki nr "[...]", wystąpił do Starosty E o ustalenie i przyznanie odszkodowania z tytułu posadowienia na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr "[...]" (stary nr "[...]"), w obrębie P, gm. E, urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w związku z wydaniem decyzji z dnia "[...]"r. Po rozpoznaniu wniosków, Starosta E (dalej: Starosta) decyzją z "[...]"r., ustalił odszkodowanie na rzecz L P w kwocie "[...]" zł, B P w kwocie "[...]" zł i M P w kwocie "[...]" zł z tytułu posadowienia na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr "[...]" (stary nr "[...]"), w obrębie P, gmina E, urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz zobowiązał P S.A. z siedzibą w K (dalej jako: P, Spółka), do wypłaty odszkodowania w terminie 14 od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka P, wnosząc o uchylenie decyzji w części zasądzającej odszkodowanie na rzecz wnioskodawców oraz wydanie rozstrzygnięcia przez organ II instancji co do istoty sprawy poprzez odmowę wypłaty odszkodowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 5 k.p.a. z uwagi na niewykonalność decyzji poprzez brak stworzenia możliwości realizacji uprawnień przez Spółkę. W uzasadnieniu zarzucono naruszenie art. 128 u.g.n. oraz art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że spadkobiercom przysługuje uprawnienie do wystąpienia o odszkodowanie oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia istotnych okoliczności w sprawie, tym samym przyznanie odszkodowania, gdy uległo ono przedawnieniu. Nadto zarzucono naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego z zakresu geodezji, mimo licznych zarzutów Spółki dotyczących powierzchni pasa technologicznego, który stanowił współczynnik do ustalenia odszkodowania w operacie szacunkowym i w konsekwencji błędne ustalenie wysokości odszkodowania. Zarzucono nadto naruszenie art. 124 ust. 7 u.g.n. poprzez zaniechanie wpisania do księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego oraz art. 156 § l pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, wobec której zachodzi niewykonalność prawna, a tym samym uniemożliwienie Spółce korzystania z przysługujących jej uprawnień. Po rozpatrzeniu odwołania i uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda W zaskarżoną decyzją z "[...]"r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania oraz przytoczono treść art. 75 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U z 1989r. Nr 14, poz. 74) dalej: u.g.g.w.n., zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej były uprawnione do wydawania decyzji zezwalającej na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych lub naziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z art. 80 tej ustawy wynika zaś, że właścicielowi nieruchomości przysługiwało od jednostki, której udostępniono nieruchomość, odszkodowanie za straty wyrządzone na skutek jej zajęcia i działań określonych w art. 75 ust. 1. Wyjaśniono, iż obecnie kwestie odszkodowania za wywłaszczenie i ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości regulują przepisy rozdziału 5 (art. 128-135) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 121 ze zm.) dalej jako: u.g.n., dlatego słusznie Starosta uznał, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie do stanów faktycznych, które miały miejsce przed wejściem w życie u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 kwietnia 2006r. (sygn. akt I OPS 1/06) wskazał, że nowa ustawa w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i do zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Ponieważ wnioski o ustalenie odszkodowania za zajęcie nieruchomości zostały złożone do organu pod rządami obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, dlatego podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 128 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Przy czym, stosownie do ust. 4 tego przepisu, odszkodowanie przysługuje także za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa wart. 120, 124-126 u.g.n., to jest w przypadku czasowego ograniczenia prawa własności nieruchomości. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Podkreślił organ, że w stanie faktycznym sprawy odszkodowanie przysługuje osobie wywłaszczonej, a więc takiej, która była właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej lub decyzji ograniczającej prawo korzystania z nieruchomości. W orzecznictwie administracyjnym uznano, że prawo takie przysługuje także spadkobiercom osoby wywłaszczonej. W takim wypadku ma miejsce sukcesja uniwersalna, w ramach której, bez konieczności podejmowania żadnych działań nabywca wstępuje w ogół praw i obowiązków zbywcy. Przejście prawa do uzyskania odszkodowania wynika wówczas z faktu wstąpienia w ogół praw i obowiązków, nie zaś z faktu nabycia prawa własności konkretnej nieruchomości (wyrok WSA w Łodzi z 16.07.2016 r., sygn. akt II SA/Łd 177/15, wyrok WSA w Poznaniu z 04.02.2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1001/14, wyrok WSA w Olsztynie z 24.11.2016 r, sygn. akt II SA/Ol 1005/15). Osobą uprawnioną do żądania odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. jest osoba wywłaszczona oraz jej spadkobiercy. Organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem o ustalenie odszkodowania wystąpili spadkobiercy P P, właściciela działki nr "[...]" (aktualnie nr "[...]") z daty wydania decyzji z dnia 5 lipca 1989 r., tj.: M P, B P i L P (postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu I Wydział Cywilny z "[...]" r., sygn. akt "[...]" o stwierdzenie nabycia spadku po P P - akta sprawy). Nadto L P występuje w postępowaniu także jako współwłaścicielka nieruchomości z daty ograniczenia prawa własności. Dlatego wnioskodawcy są uprawnieni do żądania odszkodowania. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczenia wyjaśniono, że art. 128 u.g.n. nie określa, czy roszczenia odszkodowawcze ulegają przedawnieniu, a wskazana ustawa nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28.10.2009r. sygn. akt. II SA/Rz 385/09). Dlatego nie uznano przedawnienia roszczenia, skoro ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności odbywa się w trybie administracyjnym, poprzez wydanie odpowiedniej decyzji przez organ administracji publicznej. W odróżnieniu od cywilnoprawnych uprawnień o charakterze majątkowym, uprawnienia majątkowe w prawie publicznym ulegają przedawnieniu lub wygaśnięciu tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie określone przez ustawodawcę, zaś art. 128 i następne u.g.n. nie wprowadzają terminu przedawnienia, ani nie przewidują odesłania do tej instytucji określonej w Kodeksie cywilnym, także art. 80 u.g.g.w.n. nie określał terminu dochodzenia roszczeń. Dlatego przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej, bez wyraźnego odesłania ustawowego, co oznacza, iż ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nie ma charakteru cywilnoprawnego. Podano, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu "[...]"r., który wartość odszkodowania ustalił na kwotę "[...]" zł. Ponieważ operat ten może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony; przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, a na mocy art. 156 ust. 4 u.g.n. może być wykorzystywany po upływie okresu tego okresu po potwierdzeniu jego aktualności, to w trybie art. 136 k.p.a. Wojewoda wystąpił do rzeczoznawcy o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu szacunkowego. W odpowiedzi rzeczoznawca majątkowy B S pismem z "[...]"r. potwierdził aktualność sporządzonego operatu szacunkowego. Biegły badając przeznaczenie nieruchomości ustalił, że zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy E Nr "[...]"z "[...]"r. teren oznaczony jest jako strefa rolnicza STTT. Określił kwotę odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na skutek wybudowania sieci liniowych oraz towarzyszących im obiektów punktowych z tytułu strat z produkcji rolniczej (istnienie naziemnych elementów infrastruktury - słupy) na kwotę "[...]" zł oraz z tytułu istnienia infrastruktury (trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości - pasy eksploatacyjne i ochronne) na kwotę "[...]" zł. Wojewoda wyjaśnił, że uwagi do operatu wniosły PSE, kwestionując przyjętą przez biegłego powierzchnię pasa technologicznego, wyznaczoną powierzchnię pod słupem przesyłowym oraz wielkość współczynnika współkorzystania, do których rzeczoznawca odniósł się pismami z "[...]" r. i "[...]"r. podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyjaśniając zarzutu dotyczący operatu szacunkowego podkreślono jego szczególną moc dowodową, stanowi on bowiem opinię biegłego, jego sporządzenie wymaga wiedzy specjalistycznej. Organ dokonał oceny sporządzonego operatu szacunkowego pod względem formalnym. Nie mógł jednak ingerować w te jego treści, które wymagają wiedzy specjalistycznej. W ocenie organu Starosta prawidłowo zweryfikował wymagane przez prawo elementy sporządzonego operatu szacunkowego, jednocześnie zwracając się do biegłego o wyjaśnienie wątpliwości zgłoszonych przez Spółkę. Rzeczoznawca majątkowy odnosząc się do uwag dotyczących powierzchni gruntu zajętej pod słup kratowy wyjaśnił, że do jej obliczenia zastosował wzór zalecany przez Instytut Infrastruktury Liniowej s.c. w Warszawie. Do wzoru podstawione zostały faktyczne wymiary słupa, ustalone podczas wizji w terenie. Wyjaśnił, że właściciel nieruchomości nie może podjechać maszyną rolniczą bezpośrednio pod słup, potrzebny jest bowiem obszar, aby można go było swobodnie ominąć. Zatem przyjęcie tylko powierzchni fizycznego zajęcia słupa, nie byłoby zasadne. W kwestii przyjętego współczynnika współkorzystania, biegły wyjaśnił, że dla pasa eksploatacyjnego jest ono równe i wynosi 0.5 (po 50%), bowiem właściciel nieruchomości może z niej korzystać, uprawiając rolę bez zakłóceń, natomiast przedsiębiorca korzystając z urządzeń przesyłowych doprowadza prąd korzystając z nieruchomości przez cały czas. W przypadku pasa ograniczonego użytkowania współczynnik określono na 0,15 ze względu na rolniczy charakter użytkowania nieruchomości. Odnosząc się do przyjętej powierzchni pasa eksploatacyjnego biegły wyjaśnił, że do jej obliczenia wykorzystał dostępne materiały (dokumenty), na podstawie których określił tę szerokość. Nadmienił, że pasy eksploatacyjne nie są wyznaczone geodezyjnie na gruncie (brak stabilnie określonych granic), w związku z czym w procedurze szacowania mógł przyjąć założoną przez siebie szerokość tego pasa. W kwestii zaś zaniechania przez Starostę wpisania do księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego wskazano, że kwestia ta nie stanowi przedmiotu postępowania. Poza tym brak wpisu w księdze wieczystej nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]"r. pełnomocnik P S.A. (P S.A., Spółka), wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody W oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił decyzji naruszenie: 1. art. 128 u.g.n. oraz art. 28 k.p.a. poprzez przeprowadzenie i przyznanie odszkodowania podmiotowi, któremu nie przysługuje przymiot strony, a tym samym uznanie, iż L P, B P i M P są podmiotami legitymowanym do uzyskania odszkodowania za ograniczenia prawa własności nieruchomości, w sytuacji gdy uprawnienia takie przysługiwały jedynie osobie wywłaszczonej. Przedmiotem spadkobrania mogą być bowiem jedynie prawa i obowiązki majątkowe cywilnoprawne, a roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowi prawo o charakterze publicznoprawnym, nie podlegające więc sukcesji uniwersalnej, gdyż u.g.n. nie przewiduje szczególnej regulacji w tym zakresie; 2. art. 30 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż spadkobiercy po P P są legitymowani do występowania w sprawie, w sytuacji gdy postępowanie o przyznanie odszkodowania za ograniczenie prawa własności nieruchomości nie zostało wszczęte przed śmiercią właściciela nieruchomości, a spadkobiercy mogą uzyskać przymiot strony jedynie wobec postępowania istniejącego, będącego w toku; 3. art. 77 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w sposób wszechstronny okoliczności w sprawie, a tym samym przyznanie odszkodowania, w sytuacji, gdy uległo ono przedawnieniu. W przypadku przyjęcia cywilnoprawnego charakteru roszczenia na podstawie art. 118 k.c. uległo ono przedawnieniu z upływem lat 10; 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny, przez uznanie, iż roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości ma charakter cywilnoprawny i podlega dziedziczeniu, a jednocześnie wskazanie, iż roszczenie to nie podlega regulacji zawartej w kodeksie cywilnym, a tym samym nie ulega przedawnieniu; 5. art. 77 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez brak powołania biegłego z zakresu geodezji, mimo licznych zarzutów Spółki dotyczących powierzchni pasa technologicznego, który stanowił współczynnik podczas ustalenia wysokości odszkodowania w operacie szacunkowym. Naruszenie w tym zakresie spowodowało, iż operat szacunkowy nie został sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę w sposób rzetelny i prawidłowy, a pomimo licznych przedstawionych zarzutów, organ ustalił a jego podstawie odszkodowanie. W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że organ uznał, iż w przypadku spadkobrania ma miejsce sukcesja uniwersalna, w ramach której bez konieczności podejmowania żadnych działań nabywca wstępuje w ogół prawa i obowiązków odwołując się tym samym do konstrukcji istniejącej w prawie cywilnym dotyczącej spadkobrania. Skarżąca zakwestionowała to stanowisko, gdyż już w odwołaniu od decyzji Starosty powołała treść wyroku NSA z 18 marca 2011 r. sygn. I OSK 524/10, w którym wskazano, iż prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przejście tych praw i obowiązków na następców prawnych, którzy są jednocześnie spadkobiercami w rozumieniu prawa cywilnego mogą przewidywać wyłącznie przepisy szczególne z zakresu szeroko rozumianego prawa administracyjnego (np. art. 97 Ordynacji podatkowej), co nie oznacza, że te prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 7 kwietnia 2004 r. ( IV CK 215/03) i uchwale z 26 marca 2002 r.(III CZP 14/02). Dlatego niezrozumiałe jest stwierdzenie, że okoliczność ta nie budzi wątpliwości organu. W ocenie Spółki roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości nie podlega dziedziczeniu z uwagi na jego administracyjny charakter. Twierdzenia takie oparte są na poglądach NSA wyrażonych w wyrokach z 26 sierpnia 2014 r. (sygn. akt: I OSK 147/13) oraz z dnia 25 lutego 2009r. (sygn. akt: I OSK 460/08), gdzie uznano, iż charakter roszczenia opartego na art. 129 u.g.n. nie wykazuje cech cywilistycznych, skoro poddane ono zostało kognicji organów administracyjnych i na podstawie przepisów prawa administracyjnego jest realizowane. Zatem jakkolwiek ma ono charakter majątkowy, to podlega regułom prawa administracyjnego. Takiemu dziedziczeniu podlegałyby jedynie, gdyby regulacja szczególna to wskazywała, zaś ani ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985r., ani obecna ustawa o gospodarce nieruchomościami takiej regulacji nie zawiera. Wskazano na niekonsekwencję Wojewody, który z jednej strony dopuszcza możliwość dziedziczenia roszczenia z tytułu dochodzenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości przez spadkobierców właściciela, zaś z drugiej odmawia zastosowania cywilistycznej instytucji przedawnienia dla tego roszczenia. Skoro dopuszcza się możliwość dziedziczenia pod tytułem uniwersalnym roszczenia, to także w ramach instytucji prawa cywilnego należało dopuścić instytucję przedawnienia dla tego roszczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. 2018 r., poz. 2107, ze zm) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w zakresie jego legalności, a więc z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Wzruszenie decyzji może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że naruszono przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, z późn. zm) zwanej dalej: p.p.s.a. Nadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W rzeczonej sprawie, przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody W wykazała, że akt ten nie został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z uwagi na charakter zarzutów podniesionych przez Spółkę w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie ograniczenie korzystania z nieruchomości nastąpiło w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy E nr "[...]" z dnia "[...]" r., wydaną w trybie art. 75 ust. 1 i art. 79 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U. z 1989r. Nr 14, poz. 74) dalej: g.g.w.n.. Zgodnie z jej art. 75 ust. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji zezwalającej, zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych lub nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, wymaga zezwolenia terenowego organu administracji państwowej. Z kolei w art. 79 zastrzeżono, iż zezwolenia, o których mowa w art. 75 ust. 1, art. 76 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 78, mogą być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach. Nadto art. 80 ust. 1 przewidywał, że właścicielowi nieruchomości przysługuje od jednostki, której udostępniono nieruchomość, odszkodowanie za straty wyrządzone na skutek jej zajęcia i działań określonych w art. 71, 75 ust. 1, art. 76 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 78. Odszkodowanie ustala, w braku porozumienia stron, terenowy organ administracji państwowej z zastosowaniem zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości (ust. 2). Zaś odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i zbiorach powinno być ustalone i wypłacone w ciągu 2 miesięcy od powstania straty, a za inne straty - nie później niż w ciągu 3 miesięcy po ustaniu zajęcia. Jeżeli ustalenie odszkodowania następuje w drodze decyzji, termin do wypłaty odszkodowania biegnie od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Obecnie, co prawidłowo podniosły organy, kwestie odszkodowania za wywłaszczenie i ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości regulują przepis rozdziały 5 (art. 128 do art. 135) ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 121, z późn.zm) dalej jako: u.g.n., i przepisy te mają zastosowanie także do stanów faktycznych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wskazano w uchwale NSA z dnia 10 kwietnia 2006r., sygn. I OPS 1/06 (dostępna pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i do zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Z ust. 4 tego przepisu wynika, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje okoliczność, czy fakt wystąpienia przez spadkobierców jednego z właścicieli nieruchomości objętej decyzją wydaną w trybie art. 75 ust. 1 u.g.g.w.n. uprawnia organ do przyznania odszkodowania, oraz czy współwłaściciel nieruchomości mógł skutecznie ubiegać się o przyznanie odszkodowania z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia wydania decyzji z dnia "[...]" r., którą ograniczono korzystanie z tej nieruchomości. Poza sporem pozostaje bowiem w sprawie okoliczność, że do dnia wystąpienia z wnioskami o odszkodowanie właściciele działki nr "[...]", w obrębie P, gm. E, w związku z lokalizacją urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej na skutek decyzji z dnia "[...]"r. nie otrzymali takiego odszkodowania. Skarżąca Spółka konsekwentnie podnosi, iż spadkobiercy właściciela działki nie posiadają legitymacji do złożenia takiego wniosku, zaś w odniesieniu do wniosku współwłaścicielki działki nastąpił znaczny upływ czasu - przedawnienie, które zgodnie z regułami prawa cywilnego wyklucza możliwość dochodzenia odszkodowania. Punktem wyjścia dla dalszych rozważań w sprawie jest wyjaśnienie podstawowej kwestii jaką jest rozróżnienie stosunku prawnego wywłaszczenia od stosunku prawnego odszkodowania za nie, co odnosi się w pełni do szczególnego rodzaju wywłaszczenia jakim jest ograniczenie korzystania z nieruchomości. Otóż zgodnie z ugruntowanym obecnie poglądem przedstawicieli doktryny (por. M. Szalewska, Wywłaszczanie nieruchomości, Toruń 2005; T. Woś., Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Warszawa 2007, str. 160-165) stosunek prawny wywłaszczenia ma typowy charakter stosunku administracyjnoprawnego. Oparty jest na nierównorzędności jego stron i uprawnień jednej strony (organu administracji publicznej) do władczego kształtowania jego treści odpowiada obowiązek drugiej strony stosunku zachowania się zgodnego z treścią tego stosunku. Natomiast stosunek prawny odszkodowania nie ma charakteru stosunku administracyjnoprawnego. Stosownie do postanowień art. 113 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie nieruchomości może nastąpić na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz określonej jednostki samorządu terytorialnego i zobowiązanym do uiszczenia odszkodowania jest podmiot, na rzecz którego następuje wywłaszczenie. Ta sam reguła wynika z postanowień art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. Oznacza to, że materialnoprawny stosunek odszkodowania powstaje z mocy art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 4 u.g.n. między podmiotem w stosunku do którego orzeczono ograniczenie korzystania z nieruchomości a wywłaszczającym, czyli konkretnym organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub innej osoby lub jednostki organizacyjnej, stroną tego postępowania nie jest organ administracyjny prowadzący to postępowanie. Odnosząc się do kwestii czy z wnioskiem o odszkodowanie za ograniczenia korzystania z nieruchomości może wystąpić jedynie jej właściciel, a więc osoba "wywłaszczona" ze swego prawa na skutek decyzji z dnia "[...]"r. którym był, jak wynika z nadesłanych akt, P P i L P, czy też jego następcy prawni - spadkobiercy, jak ma to miejsce w rzeczonej sprawie, należy wyjaśnić, że Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę stoi na stanowisku, że takie uprawnienie przysługuje także spadkobiercom właściciela nieruchomości. Wprawdzie skarżąca PSE w tym zakresie posiłkuje się wyrokiem NSA z 18 marca 2011r. (I OSK 524/10), w którym przyjęto, iż prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przejście tych praw i obowiązków na następców prawnych, którzy są jednocześnie spadkobiercami w rozumieniu prawa cywilnego mogą przewidywać wyłącznie przepisy szczególne z zakresu szeroko rozumianego prawa administracyjnego (np. art. 97 Ordynacji podatkowej), co nie oznacza jednak, że te prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r.(/V CK 215/03) i uchwale z dnia 26 marca 2002 r.(1I1 CZP 14/02), jednakże orzeczenia te wydane zostały w odmiennym stanie prawnym. Odnośnie zaś do twierdzenia, że charakter roszczenia opartego na art. 129 u.g.n. nie wykazuje cech cywilistycznych skoro został poddany kognicji sądów administracyjnych i na podstawie przepisów prawa administracyjnego jest realizowany (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. I OSK 460/08; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. I OSK 147/13, dostępne CBOSA) wyjaśnić pozostaje, iż w tym zakresie Sąd nie podziela tam skonstruowanego stanowiska, przy czym zostało ono sformułowane w odniesieniu do braku zastosowania cywilistycznej instytucji przedawnienia dla zgłoszenia żądania o odszkodowanie za ograniczenie korzystania z nieruchomości. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela natomiast konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie pogląd (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2781/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 811/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1001/14, dostępne CBOSA), że poza osobą wywłaszczoną, której przysługuje prawo do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania w związku z ograniczeniem praw do nieruchomości, uprawnieni są jej spadkobiercy. Spadkobiercy bowiem jako następcy prawni wywłaszczonego właściciela na zasadzie sukcesji uniwersalnej są uprawnieni do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania w związku z ograniczeniem praw do nieruchomości. Istotą sukcesji uniwersalnej jest brak podejmowania jakichkolwiek działań po stronie nabywca aby wstąpił on w ogół praw i obowiązków zbywcy. Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 23 sierpnia 2017r. sygn. I OSK 2781/15, przepis art. 129 ust. 5 pkt u.g.n. uprawnia starostę do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania, w związku z uprzednim wydaniem wobec nieruchomości decyzji wywołującej skutek ograniczenia prawa, które do niej przysługiwały. Współczesne regulacje dotyczące administracyjnoprawnego trybu ustalania odszkodowania za skutki decyzji powodującej ograniczenie prawa przysługującego do nieruchomości poprzez założenie na niej określonych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 u.g.n.) stosuje się właśnie wtedy, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości doznał takiego ograniczenia w decyzji wydanej wobec tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2017 r. sygn. I OSK 1235/15). W tym kontekście podnoszony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 30 § 4 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z jego treścią w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępuje jej następca prawny. Pozostaje wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie zachodził przypadek określony dyspozycją tego przepisu, bowiem w toku postępowania o odszkodowanie prawa korzystania z nieruchomości nie zaistniało ani zbycie nieruchomości ani drugi przypadek tj. śmierć strony. Z wnioskiem o przyznanie odszkodowania wystąpili spadkobiercy oraz współwłaściciel nieruchomości, w stosunku do której wydano decyzję ograniczająca prawo korzystania. W kwestii zgłoszonego zarzutu przedawnienia terminu dla dochodzenia należności z tytułu roszczenia odszkodowawczego zgłoszonego przez właścicielkę nieruchomości w stosunku do której wydano decyzję ograniczającą prawo korzystania z nieruchomości pozostaje wyjaśnić, że zarzut ten nie może być uwzględniony. Skarżąca Spółka podniosła, iż Wojewoda popadł w sprzeczność, gdyż w decyzji wyjaśnił, że nie może być mowy o przedawnieniu roszczenia skoro ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości odbywa się w trybie administracyjnym, a w odróżnieniu od cywilnoprawnych uprawnień o charakterze majątkowym, uprawnienia majątkowe w prawie publicznym ulegają przedawnieniu lub wygaśnięciu tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę, dlatego przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej bez wyraźnego odesłania ustawowego. Jednocześnie dopuścił przechodzenie na spadkobierców roszczenia publicznoprawnego w drodze dziedziczenia, które jest konstrukcją prawa cywilnego. To skutkowało, że z jednej strony wobec zarzutu przedawnienia roszczenia organ, wskazuje na konieczność wyraźnego odesłania do prawa cywilnego, z drugiej jednak stosuje konstrukcje czysto cywilistyczne w sytuacji, gdy takie odesłanie nie istnieje. Doprowadziło to do sytuacji, gdy z jednej strony roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości podlega reżimowi prawa cywilnego (podlega dziedziczeniu), a jednocześnie nie podlega innym przepisom kodeksu cywilnego (przedawnienie). Prowadzi to do nielogicznych i wzajemnie sprzecznych wniosków. Odnosząc się do takich stwierdzeń skarżącej należy podzielić stanowisko organu administracji, w którym wskazano, że co do zasady prawo administracyjne nie przewiduje instytucji przedawnienia, jaka jest zasadą prawa cywilnego. Tylko wówczas, gdy konkretny przepis prawa wyraźnie to reguluje na gruncie prawa administracyjnego, instytucja przedawnienia może mieć zastosowanie. Tylko ustawodawca wprost dopuszcza taką możliwość, natomiast brak jest podstaw do przyjmowania na gruncie prawa administracyjnego takiej instytucji wynikającej z reguł rządzących prawem cywilnych. Potwierdzeniem takiego stanowiska, jest chociażby zapis wynikający z art. 55 ust. 4 u.g.g.w.n., iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, także obecnie z art. 132 ust. 2 u.g.n., wynika, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Oznacza powyższe, że tylko w zakresie skutków zwłoki oraz opóźnienia wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. Brak jest natomiast podstaw do stosowania przepisów regulujących przedawnienia roszczenia. Na marginesie jedynie pozostaje wskazać, iż z zapisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985r. jak również ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997r. , nie wynika aby właściciel nieruchomości, w stosunku do którego dokonano wywłaszczenia, czy też ograniczenia prawa własności korzystania z nieruchomości, miał obowiązek wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Regulacje zapisów tych ustaw wskazują wprost na obowiązek ustalenia odszkodowania przez organy administracji, w określonym terminie, bez potrzeby składania wniosku przez właściciela nieruchomości (art. 55 ust. 1-4 u.g.g.w.n., art. 132 ust. 1 u.g.n.). Dlatego też twierdzenie o przedawnieniu roszczenia z uwagi na brak wniosku uprawnionego podmiotu złożonego w terminie nie może się obronić, skoro w postępowaniu o ustalenie odszkodowania brak jest obowiązku wystąpienia z takim wnioskiem, gdyż odszkodowanie winno być ustalone z urzędu przez właściwy organ administracji. W kwestii zarzutów błędnego ustalenia wysokości odszkodowania za ograniczenie prawa własności nieruchomości z uwagi na uchybienia w sporządzonym operacie szacunkowych należy wyjaśnić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W zarzutach Spółka wskazała na nieprawidłowe ustalenie pasa eksploatacyjnego, gdyż w toku postępowania podała, że szerokość pasa eksploatacyjnego dla linii "[...]" kV wynosi 40 metrów w obie strony od osi linii, a więc 80 metrów, zaś biegły w opinii uzupełniającej podał, że do ustalenia powierzchni pasa przyjął dostępne materiały oraz wyjaśnił, że ustalenie pasów eksploatacyjnych nie wymaga wyznaczenia geodezyjnego na gruncie. Spółka zarzuciła, że konieczne jest powołanie biegłego celem wyznaczenia odpowiedniej szerokości pasa eksploatacyjnego, niezrozumiałym pozostaje przyjęcie przez biegłego uśrednionej wielkości pasa eksploatacyjnego, bez uwzględnienia stanowiska Spółki. Nadto zakwestionowano wysokość przyjętego współczynnika współkorzystania w pasie eksploatacyjnym, który ustalono w operacie na poziomie 0,5. Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Przepis art. 154 ust. 1 u.g.n. stanowi, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Rzeczoznawca majątkowy, posiadający wiadomości specjalne jest uprawniony do określenia wartości szkód powstałych na nieruchomości po realizacji inwestycji (art. 128 ust. 4 w związku z art. 130 ust. 2 u.g.n.). Podkreślić należy, że szczegółowe zasady dotyczące wyceny nieruchomości reguluje zarówno ustawa o gospodarce nieruchomościami, jak też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109, z późn.zm.). Jak wynika z art. 128 ust. 4 u.g.n., odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie winno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Stosownie zaś do § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia, przy określaniu wartości poniesionych szkód rzeczoznawca majątkowy zobowiązany jest uwzględnić w szczególności stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji, a także utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Natomiast zgodnie z § 43 ust. 2 rozporządzenia, przy określaniu zmniejszenia się wartości nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowanej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z "[...]" r. nr "[...]" udzielono Zakładowi Energetycznemu w O zezwolenia na przeprowadzenie linii energetycznej napowietrznej "[...]" kV przez teren działki nr "[...]"obręb P, gm. E. Starosta E ustalił odszkodowanie na rzecz L P, B P i M P z tytułu posadowienia na ww. nieruchomości, urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz zobowiązał P S.A. z siedzibą w K do wypłaty odszkodowania w terminie 14 od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Kwota odszkodowania – "[...]"zł została ustalona w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu "[...]"r. W ramach prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego, rzeczoznawca majątkowy odniósł się do zarzutów skarżącej oraz potwierdził pismem z "[...]"r. aktualność operatu szacunkowego. Podkreślenia wymaga, że skoro ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (vide: art. 130 ust. 2 u.g.n.), to operat ten stanowi istotny dowód w takiej sprawie. Zauważyć też pozostaje, że operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania odszkodowawczego, pomimo, że jest dowodem koniecznym, podlega - stosownie do dyspozycji art. 77 k.p.a. - swobodnej ocenie organu administracji, a więc takiej jakiej podlega każdy inny dowód (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2470/12, czy wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r. sygn. I OSK 417/06, CBOSA). Zatem mimo, że operat taki jest autorską opinią specjalisty posiadającego w tym kierunku stosowną wiedzę oraz uprawnienia, to sporządzający go rzeczoznawca nie ma pełnej swobody w określaniu wartości nieruchomości. Musi bowiem mieć na względzie regulacje prawne, normujące zasady oraz wytyczne dokonywanej wyceny. W takim też zakresie podlega on ocenie dokonywanej przez organy w toku postępowania administracyjnego, kontrolowanej następnie przez sąd administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona ocena nie może dotyczyć kwestii wiadomości specjalnych, które posiada biegły oraz organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych, mająca jako jedyna, uprawnienie do dokonania merytorycznej oceny prawidłowości sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę operatu szacunkowego (vide: art. 157 ust. 1 u.g.n.). Ani zatem organy, ani sąd administracyjny, nie mogą ingerować w merytoryczną treść operatu, natomiast rzeczą organów jest zbadanie, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa m.in. wcześniej wskazanymi, oraz czy opiera się on na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, czy jest on logiczny i zupełny. Analiza załączonego do akt operatu szacunkowego doprowadziła Sąd do wniosku, że sporządzający go rzeczoznawca majątkowy, zasadnie ustalił stan przedmiotowej nieruchomości na dzień "[...]"r. oraz stan jej zagospodarowania po wybudowaniu linii elektroenergetycznej "[...]" kV oraz posadowieniu słupa kratowego stalowego na działce nr "[...]" o pow. "[...]" ha (dawniej nr "[...]"). Nadto biegły dokonał wyczerpującego opisu stanu techniczno-użytkowego, a także stanu zagospodarowania i stopnia wyposażenia nieruchomości w urządzenia infrastruktury technicznej oraz opisał zakres szkód spowodowanych przedmiotowym ograniczeniem, posiłkując się zarówno danymi wynikającymi z materiałów dotyczących szacowania nieruchomości, jak również przeznaczeniem tego terenu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, gdzie w studium teren działki położony jest w strefie rolniczej "[...]"przewidującej rozwój różnych form rolnictwa, ogrodnictwa i sadownictwa, przekształcenie gospodarki żywnościowej w kierunku rolnictwa ekologicznego, dopuszczenie działalności inwestycyjnej w zakresie rzemiosła i usług w ramach istniejącej sieci osadniczej; zapewnienie niezbędnych przebiegów sieci i urządzeń infrastruktury. Biegły wskazał, że działka jest zabudowana i zagospodarowana na cele rolne, przez jej obszar przebiegają linie przesyłowe "[...]" kV i "[...]" kV oraz linia nN dla odbiorców domowych, przy czym jej część o powierzchni "[...]" m² - to obszar całkowicie wyłączony spod produkcji (szkoda trwała), część o pow. "[...]"m² stanowi pas eksploatacyjny dla linii "[...]" kV, część o pow. "[...]"m² stanowi pas ograniczonego użytkowania (funkcja ochronna). Wyjaśniono także, dlaczego ustalając obszar całkowicie wyłączony spod produkcji rolniczej przyjęto powierzchnię większą niż same wymiary posadowionego słupa po jego obrysie, gdyż z uwagi na fakt, że korzystając ze sprzętu rolniczego nie można bezpośrednio przy tej konstrukcji dokonywać prac rolnych, jak również bezpośrednio z terenu graniczącego z posadowionym slupem nie można uzyskiwać pożytków. Biegły wyjaśnił także, że na łączna kwotę strat z tego tytułu w wysokości "[...]" zł składa się zarówno wyłączona powierzchnia spod produkcji rolnej, a zatem pozbawienie dochodu z tego tytułu w postaci określonej wielkości upraw, jak również konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na paliwo wobec konieczności omijania przeszkody w postaci zlokalizowanego słupa w środkowej części działki, przy czym dla takich obliczeń zostały wykorzystane materiały szkoleniowe dot. "Metodyki wyliczania wynagrodzeń przy ustalaniu służebności przesyłu". Biegły, prawidłowo także określił przeznaczenie rolnicze części nieruchomości podlegającej ograniczeniu w użytkowaniu, opierając się na Studium, wskazał na obszerny katalog źródeł danych o nieruchomości, powołał podstawy prawne oraz podstawy metodologiczne operatu oraz dokonał szczegółowego opisu stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej oraz decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, a także dokonał jej wyczerpującej charakterystyki w kontekście, położenia i otoczenia, określając jej lokalizację. Nadto wyczerpująco oraz logicznie uzasadnił wybór podejścia porównawczego przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej, którą w sposób zrozumiały i czytelny zdefiniowano, opisując jednocześnie procedurę przyjętą przy wykorzystaniu tej metody szacowania. Biegły wbrew zarzutom skargi, wyjaśnił także w sposób przekonujący sposób ustalenia współczynnika współkorzystania z nieruchomości w odniesieniu do pasa eksploatacyjnego oraz strefy ochrony funkcyjnej poza skrajnią przewodów, zaś stanowisko Spółki stanowi jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi w operacie. Także niezrozumiały pozostaje zarzut skargi, co do przyjętej w operacie szerokości pasa eksploatacyjnego, bowiem w licznych pismach, po sporządzeniu operatu skarżąca podnosiła, iż stanowi on dla linii "[...]" kV po "[...]" metrów w obie strony od osi linii, a więc "[...]" metrów, natomiast w operacie biegły ustalił szerokość pasa eksploatacyjnego na poziomie "[...]" m, a zatem w mniejszej odległości, niż podała Spółka. Przekłada się to zatem na ustalenie mniejszej powierzchni tego pasa zajętego w związku ze zlokalizowaniem linii elektroenergetycznej. Reasumując, z uwagi na powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest w tej sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI