II SA/Ol 743/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając za zasadne wyeliminowanie z postanowień statutu powiatu zapisu o "stałym obserwatorze prac Zarządu" jako naruszającego przepisy prawa.
Rada Powiatu zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność części uchwały zmieniającej statut powiatu, wprowadzającej instytucję "stałego obserwatora prac Zarządu" w ramach komisji rewizyjnej. Rada argumentowała, że ma autonomię w kształtowaniu swojej organizacji wewnętrznej. Wojewoda uznał, że wprowadzenie takiej instytucji narusza przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, ograniczając kontrolę rady do wykonywania uchwał rady i potencjalnie naruszając inne ustawy (np. o ochronie danych osobowych).
Sprawa dotyczyła skargi Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność § 1 pkt 14 i 20 uchwały Rady Powiatu zmieniającej statut powiatu. Kwestionowany zapis wprowadzał instytucję "stałego obserwatora prac Zarządu" w ramach komisji rewizyjnej, który miał uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu bez prawa głosu. Wojewoda uznał, że takie rozwiązanie narusza przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ rada powiatu ma ograniczone uprawnienia kontrolne wobec zarządu, obejmujące jedynie wykonywanie uchwał rady, a nie wszystkie zadania zarządu wynikające z innych przepisów. Ponadto, stały obserwator mógłby uzyskać dostęp do informacji niejawnych lub podlegających ochronie. Rada Powiatu argumentowała, że posiada autonomię w kształtowaniu swojej organizacji wewnętrznej i że "stały obserwator" pełni jedynie rolę informacyjną, nie wykonując czynności kontrolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd uznał, że wprowadzenie "stałego obserwatora" narusza przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, w szczególności art. 32 ust. 1, ograniczający kontrolę rady do wykonywania uchwał rady, oraz art. 8a ust. 1, dotyczący jawności działań organów powiatu, ze względu na możliwość uzyskania informacji niepodlegających kontroli rady. Sąd podkreślił, że rada nie może przekazywać komisjom więcej uprawnień niż sama posiada, a wprowadzona instytucja mogła naruszać również inne ustawy, takie jak ustawa o ochronie danych osobowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, narusza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wprowadzenie "stałego obserwatora" narusza przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ rada powiatu ma ograniczone uprawnienia kontrolne wobec zarządu (tylko w zakresie wykonywania uchwał rady) i nie może przekazywać komisjom więcej uprawnień niż sama posiada. Ponadto, taka instytucja mogła naruszać inne ustawy dotyczące ochrony informacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.s.p. art. 32 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Pomocnicze
u.s.p. art. 12 § pkt 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 42 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 79 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 37 § ust. 2
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 2 § ust. 3
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 19
Ustawa o samorządzie powiatowym
Konstytucja RP art. 169 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 85 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 85 § ust. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 8a § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 79 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 79 § ust. 4
Ustawa o samorządzie powiatowym
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ustawa o ochronie danych osobowych
u.s.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 38 § ust. 2a
Ustawa o samorządzie powiatowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wprowadzenie instytucji "stałego obserwatora prac Zarządu" narusza przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, ograniczając kontrolę rady do wykonywania uchwał rady. Stały obserwator mógłby uzyskać dostęp do informacji niepodlegających kontroli rady lub chronionych innymi ustawami.
Odrzucone argumenty
Rada Powiatu posiada autonomię w kształtowaniu swojej organizacji wewnętrznej i może wprowadzać nowe instytucje w statucie. Instytucja "stałego obserwatora" pełni jedynie rolę informacyjną i nie wykonuje czynności kontrolnych.
Godne uwagi sformułowania
rada powiatu nie może w statucie powiatu tworzyć - powoływać - innych organów powiatu, jak również innych własnych organów wewnętrznych niż przewidziane w ustawie o samorządzie powiatowym, jak również przekazywać powołanym komisjom więcej uprawnień niż sama posiada. stałe uczestnictwo członka komisji rewizyjnej w posiedzeniach Zarządu może stanowić naruszenie wyżej wskazanych aktów prawa poprzez uzyskanie informacji, do których dostęp nawet dla tego organu stanowiącego samorządu powiatowego jest ograniczony. zakwestionowany zapis statutu stawił zatem klasyczny przykład, gdy rada powiatu będąca wprawdzie organem kontrolnym przekazuje powołanemu przez siebie "stałemu obserwatorowi prac Zarządu" więcej uprawnień kontrolnych niż sama posiada.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia
Bogusław Jażdżyk
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic autonomii samorządu terytorialnego w kształtowaniu organizacji wewnętrznej i kompetencji organów w świetle przepisów ustawy o samorządzie powiatowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania instytucji "stałego obserwatora" w ramach komisji rewizyjnej. Ogólne zasady dotyczące autonomii samorządu i granic kontroli są szerzej stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustrojowego dotyczącego granic autonomii samorządu terytorialnego i nadzoru nad jego działalnością, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Czy samorząd może tworzyć własne "tajne służby" do obserwacji zarządu? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 743/07 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2007-08-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A.Bogusław Jażdżyk S. Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6260 Statut 6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi Rady Powiatu . na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie statutu Powiatu - oddala skargę. Uzasadnienie Rada Powiatu , działając na podstawie art. 12 pkt 1 oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm), podjęła w dniu "[...]" r. uchwałę Nr "[...]" zmieniającą uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu Powiatu. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]" r. nr "[...]", Wojewoda, działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm), stwierdził nieważność § 1 pkt 14 i 20 w części dotyczącej zwrotu "stałego obserwatora prac Zarządu" uchwały Nr "[...]" Rady Powiatu zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu Powiatu. W motywach rozstrzygnięcia podano, że art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, iż rada powiatu jest organem stanowiącym i kontrolnym, przy czym do sprawnego wykonywania funkcji kontrolnej rada powołuje komisję rewizyjną, która jest jej organem pomocniczym w wykonywaniu tej funkcji. Wyjaśniono, iż w statucie powiatu należy określić strukturę wewnętrzną oraz zasady funkcjonowania komisji rewizyjnej, zasady i tryb podejmowania uchwał i wyrażania opinii, terminy dokonywania określonych czynności kontrolnych przez poszczególnych członków komisji. W art. 16 ust. 1 ustawy samorządowej określony został zakres kontroli rady, który obejmuje zarząd powiatu oraz powiatowe jednostki organizacyjne. Wojewoda podkreślił jednakże, iż przedmiotem kontroli nie mogą być sprawy indywidualne rozstrzygane przez te podmioty w drodze decyzji administracyjnych, bowiem w tym przypadku kontrola rozstrzygnięć sprawowana jest w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego przez właściwe organy wyższego stopnia. Nie mogą być zatem przedmiotem kontroli rady decyzje administracyjne wydawane przez zarząd powiatu i kierowników jednostek organizacyjnych. Nadto inne ograniczenia dotyczące kontroli wykonywanej przez komisję rewizyjną wprowadzają ustawy szczególne np. ustawa o ochronie danych osobowych, ordynacja podatkowa. Wojewoda wskazał, że komisja rewizyjna jako uprawniona w imieniu rady powiatu do wykonywania funkcji kontrolnych wykonuje je na podstawie planu pracy uchwalanego przez radę i podejmuje czynności kontrolne w ramach tego planu, gdyż nie jest samodzielnym organem kontrolnym. Zadania jej powierzone wykonuje kolegialnie i tylko wyjątkowo można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych poszczególnym członkom komisji, o ile statut powiatu taką możliwość dopuszcza. Wobec wyżej przytoczonych regulacji Wojewoda stwierdził, iż zapis w kwestionowanych punktach 14 i 20 § 1 uchwały Nr "[...]" zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu Powiatu ., w części dotyczącej "stałego obserwatora prac Zarządu", którą to instytucję powołano w ramach komisji rewizyjnej wraz z przysługującym jej uprawnieniem uczestniczenia w posiedzeniach Zarządu bez prawa głosowania, narusza obowiązujący porządek prawny, co skutkuje koniecznością wyeliminowania zakwestionowanego zapisu w trybie nadzoru. Organ wskazał, iż zapis ten wydany zostały bez podstawy prawnej. Art. 12 pkt 2 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że do wyłącznej właściwości rady powiatu należy wybór i odwołanie zarządu oraz ustalenie wynagrodzenia, powoływanie i odwoływanie sekretarza powiatu i skarbnika powiatu. Sekretarz i skarbnik uczestniczą w pracach zarządu powiatu z głosem doradczym - art. 37 ust. 2 ww. ustawy. Żaden przepis ustawy o samorządzie powiatowym ani inny przepis rangi ustawowej, zdaniem organu nadzoru, nie przewiduje uprawnienia dla rady powiatu do powołania instytucji "stałego obserwatora prac Zarządu", jak również nie przewiduje kompetencji rady do zmiany charakteru komisji rewizyjnej z kontrolnych na nadzorcze. Wprowadzenie kwestionowanego zapisu stanowi zmianę ustawowych kompetencji komisji rewizyjnej, do czego rada nie jest upoważniona. Przyznano, iż organ stanowiący powiatu ma swobodę w kształtowaniu swojej organizacji wewnętrznej, jednakże jest to zobowiązany czynić w granicach obowiązującego prawa. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła Rada Powiatu., wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego z prawem. Odnosząc się do przedstawionych w skarżonym akcie zarzutów wyjaśniono, iż organ nadzoru uznał powołanie instytucji "stałego obserwatora prac Zarządu:" za naruszenie zasad działania komisji rewizyjnej. Do zasad tych zaliczono kolegialność, działanie na podstawie planu pracy oraz w sytuacji, gdy statut dopuszcza taką możliwość, powierzanie w wyjątkowych sytuacjach czynności kontrolnych poszczególnym członkom komisji. Dwie pierwsze zasady wynikają z ustawy o samorządzie powiatowym, natomiast trzecią zasadę może określić statut powiatu. W ocenie skarżącego, jeżeli statut powiatu może wprowadzić wyjątek od zasady kolegialności to może on ustanowić instytucję "stałego obserwatora", czemu nie stoi na przeszkodzie przepis ustawowy, a skoro tak to nie może być mowy o naruszeniu zasad działania komisji rewizyjnej. Kolejny zarzut organu nadzoru w ocenie rady powiatu także jest wadliwy, gdyż skoro w przepisach ustawowych istniałaby instytucja "stałego obserwatora", to nie istniałby spór w tym przedmiocie. Natomiast skoro statut powiatu stanowi przepis prawa to oznacza, że tym aktem można ustanowić taką instytucję skoro ustawodawca przewidział możliwość regulowania aktem prawa miejscowego wewnętrznej organizacji rady i jej komisji. Zdaniem skarżącego powiatu istota sporu dotyczy zakresu i szerokości kompetencji oraz autonomii rady w regulowaniu swojej organizacji wewnętrznej. Podstawę prawną do takiego działania rady zawiera art. 2 ust. 3 i art. 19 ustawy o samorządzie powiatowym. Przepisy te gwarantują powiatowi samodzielność podlegającą ochronie w przypadku jej naruszenia na drodze sądowej oraz przewidują, iż organizację wewnętrzną i tryb pracy rady i jej komisji określa statut. Przyznano, że komisja rewizyjna jest instrumentem kontrolnym rady i do wyłącznej kompetencji rady należy ustalenie organizacji pracy komisji rewizyjnej. Rada w tym zakresie posiada pełną swobodę i działając w tych granicach ustanowiono "stałego obserwatora prac Zarządu", przy czym nie tworzono nowych struktur, jak również nie przyznano mu nowych kompetencji nie znanych ustawie. "Stały obserwator" jest członkiem komisji rewizyjnej, do którego zadań należy uczestniczenie w pracach zarządu. Wyznaczenie członka komisji na "stałego obserwatora" w niczym nie zmienia jego pozycji, w dalszym ciągu jest członkiem komisji rewizyjnej tylko wykonuje dodatkowe czynności wskazane przez radę polegające na braniu udziału w pracach Zarządu. Podkreślono, iż wbrew stanowisku Wojewody "stały obserwator" nie wykonuje w stosunku do Zarządu czynności kontrolnych przypisanych komisji rewizyjnej. Rola "stałego obserwatora" może być jedynie rolą informacyjną i zapewniającą rzeczywistą realizację jawności prac zarządu, może pomóc w ustaleniu zakresu kontroli zarządu, gdyż osoba ta będzie miała lepszą orientację co do prac Zarządu niż komisja rewizyjna. Bezzasadne jest stanowisko wojewody, że kwestionowane zapisy statutu zmieniły uprawnienia komisji rewizyjnej z kontrolnych na nadzorcze. Kontrola jest to bowiem porównanie istniejącego stanu ze stanem jaki być powinien oraz stwierdzenie zgodności lub niezgodności obu stanów. Natomiast nadzór oznacza, że organ nadzorujący może po dokonaniu kontroli żądać zachowania zgodnego ze stanem postulowanym. Może też stosować sankcje, w razie niezastosowania się do jego żądań. W podjętym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda nie wskazał, w jaki sposób powołanie instytucji "stałego obserwatora’ zmieniło kompetencje komisji na nadzorcze, bowiem sam fakt uczestniczenia w pracach Zarządu nie stanowi wykonywania w stosunku do tego organu uprawnień nadzorczych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ nadzoru autonomii powiatu w zakresie regulowania spraw związanych z jego wewnętrzną organizacją oraz w kwestii uprawnień nadzorczych wojewody nad działalnością powiatu wskazano na zapis art. 165 Konstytucji RP, zgodnie z którym zagwarantowana samodzielność powiatu nie wyklucza jego podporządkowaniu prawu, jak również wskazano na art. 7 Konstytucji RP, w myśl którego organy samorządu terytorialnego obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że wszelkie akty prawne i czynności samorządu muszą być zgodne z obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej ustawodawstwem, w tym ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Wniesiona w ustawowym terminie - art. 85 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm. zwanej dalej: ustawą o s.p.) i na podstawie uchwały właściwego organu powiatu - art. 85 ust. 3 ustawy o s.p.- oraz podpisana przez Przewodniczącego Rady Powiatu skarga Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" r. jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu prawnego nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie jego wydania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie istota sporu pomiędzy skarżącym Powiatem a Wojewodą sprowadza się do ustalenia, czy w podjętym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda naruszył przepisy prawa stwierdzając nieważność dwóch punktów: 14 i 20 § 1 uchwały Rady Powiatu z dnia "[...]"r. dotyczących zmiany uchwały w sprawie Statutu Powiatu ., w części dotyczącej zapisu instytucji "stałego obserwatora prac Zarządu". Spór zatem dotyczy wyjaśnienia przez Sąd zagadnienia podstawowego, czy Rada Powiatu . powołując w ramach komisji rewizyjnej instytucję - stałego obserwatora prac Zarządu - działała w ramach obowiązującego prawa, czy też ta nowa instytucja przewidziana statutem narusza przepisy prawa, co skutkuje koniecznością wyeliminowania jej ze statutu Powiatu jako naruszającej przepisy prawa, Przed przystąpieniem do wyjaśnienia tak zarysowanego zagadnienia prawnego należy wpierw zauważyć, iż w art. 169 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 12 pkt 1 i art. 19 ustawy o s.p. zapisana została zasada samodzielności powiatu w zakresie kształtowania struktury organizacyjnej swoich organów tak, by w maksymalny sposób powiat wypełniał swoje zadania - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. OSK 1122/04 z dnia 8 lutego 2005r. pub. OwSS 2006/1/9. Ustawodawca w art. 19 ustawy o s.p. określił jednoznacznie, iż organizację wewnętrzną oraz tryb pracy rady i komisji powoływanych przez radę, a także zasady tworzenia klubów radnych określa statut. Statut zatem jest najważniejszym aktem prawa miejscowego uchwalanego przez radę powiatu, w ramach jej wyłącznej właściwości. Nie ulega też wątpliwości, że stanowi on o ustroju powiatu, określa zasady dostępu do dokumentów, określa podstawowe zasady funkcjonowania rady powiatu i jej organów wewnętrznych, określa liczbę członków zarządu, a także organizację wewnętrzną i zasady funkcjonowania zarządu powiatu. Postanowienia statutu nie mogą być jednakże sprzeczne z ustawą, jak również nie powinny powtarzać regulacji zawartych w ustawie. Oznacza to, że rada powiatu nie może w statucie powiatu tworzyć - powoływać - innych organów powiatu, jak również innych własnych organów wewnętrznych niż przewidziane w ustawie o samorządzie powiatowym, jak również przekazywać powołanym komisjom więcej uprawnień niż sama posiada. W rozpoznawanej sprawie zakwestionowane przepisy statutu nie stanowią o powołaniu nowego organu powiatu, natomiast sporna pozostaje kwestia czy nie zmierzają one do rozszerzenia i wzmocnienia środków oddziaływania kontrolnego rady powiatu na pracę zarządu, jako organu wykonawczego powiatu i to z naruszeniem przepisów ustawy o samorządzie powiatowym. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż w art. 9 ust. 1 ustawy o s.p. ustawodawca zapisał uprawnienie kontrolne rady powiatu. Uprawnienie to zostało następnie sprecyzowane w art. 16 ust. 1 ustawy o s.p., w myśl którego rada powiatu kontroluje działalność zarządu oraz powiatowych jednostek organizacyjnych. W celu realizacji swojego uprawnienia rada powiatu powołuje komisję rewizyjną. Pozycja komisji rewizyjnej jest zatem szczególna, bowiem to poprzez nią rada wykonuje swoje uprawnienie kontrolne. W ust. 2 ww. przepisu wskazano, iż członkami tego organu wewnętrznego rady mogą być tylko radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rady powiatu, jak również będących członkami zarządu. Zatem tylko w takim zakresie zostały wprowadzone przez ustawodawcę ograniczenia co do składu komisji rewizyjnej. Wobec powyższego rada powiatu posiada swobodę w kształtowaniu składu osobowego komisji rewizyjnej, jak również określa strukturę wewnętrzną oraz zasady funkcjonowania komisji rewizyjnej. To rada określa kierownictwo komisji rewizyjnej, zasady i tryb podejmowania uchwał oraz wyrażania opinii, zasady dokonywania czynności kontrolnych przez poszczególnych członków komisji. W tym miejscu należy jednakże zaznaczyć, iż z przepisów ustawy o samorządzie powiatowym nie wynika aby w ramach komisji rewizyjnej można było wyodrębnić dodatkową instytucję - osobę, której wyłącznie przekazano by określone czynności kontrolne, jak to uczyniono w kwestionowanym zapisie ustawy o zmianie statutu Powiatu , a co zakwestionował w rozstrzygnięciu nadzorczym organ nadzoru. W § 1 pkt 14 uchwały zmieniającej Statut Powiatu zawarto zapis, iż Rada Powiatu wybiera Przewodniczącego oraz pozostałych członków Komisji Rewizyjnej, w tym Zastępcę Przewodniczącego, Sekretarza Komisji i "stałego obserwatora prac zarządu". Obserwator uczestniczy w posiedzeniach Zarządu bez prawa głosowania. W pkt 20 § 1 znalazł się natomiast zapis, iż w posiedzeniach Zarządu Powiatu uczestniczą członkowie Zarządu -z głosem stanowiącym, Sekretarz Powiatu i Skarbnik Powiatu -z głosem doradczym oraz członek Komisji rewizyjnej - stały obserwator prac zarządu , o którym mowa w § 25 ust. 2. W tym miejscu należy wskazać, iż w art. 16 ustawy o s. p. zapisana została reguła przewidująca kolegialne działanie komisji rewizyjnej, jako aparatu przy pomocy którego rada powiatu wykonuje swoje funkcje kontrolne. Uprawnienia kontrolne rady są realizowane przez komisję rewizyjną na podstawie zatwierdzonego przez radę powiatu planu kontroli, przy czym jak wynika ze Statutu Powiatu kontrola zarządu powiatu i powiatowych jednostek organizacyjnych jest sprawowana poprzez wykonywanie czynności kontrolnych przez wyznaczony w tym celu zespół kontrolny składający się z co najmniej 3 członków komisji, którym udzielane jest upoważnienie do przeprowadzenia kontroli - § 27 ust. 2 statutu Powiatu. W zestawieniu z takim zapisem w Statucie dotyczącym wykonywania kontroli przez komisję rewizyjną w sprzeczności pozostaje jednoosobowe, stałe upoważnienie jednego tylko jej członka do uczestniczenia w posiedzeniach Zarządu. Poza tym w postanowieniach statutu poza nazwaniem nowej instytucji i określeniem jej uprawnienia w ramach komisji rewizyjnej, brak jest jakiekolwiek regulacji dotyczącej zasad wykonywania przez tego członka komisji rewizyjnej czynności kontrolnych, jak również określenia formuły sporządzania sprawozdania czy też informacji dla rady powiatu na temat zagadnień poruszanych podczas posiedzenia Zarządu powiatu. Nadto zwrócić należy uwagę, iż w złożonej skardze rada powiatu przyznaje, iż uczestniczenie tego członka komisji rewizyjnej w posiedzeniach Zarządu nie stanowi kontroli a jedynie rola tego członka sprowadza się do informacyjnej i zapewniającej rzeczywistą realizację jawności pracy Zarządu. Nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, iż rola "stałego obserwatora" może być jedynie rolą informacyjną i zapewniająca rzeczywistą realizację jawności pracy Zarząd, bowiem stosownie do art. 8 a ust. 1 ustawy o s.p. działalność organów powiatu jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw. Wprowadzenie zasady jawności działania organów powiatu nie oznacza, że wszystkie działania i posiadane przez nich informacje podlegają udostępnieniu na tych samych zasadach. W niektórych bowiem przypadkach prawo do informacji publicznej podlega znacznemu ograniczeniu, niektóre natomiast informacje nie podlegają w ogóle udostępnieniu. Wśród przykładów regulacji wprowadzających ograniczenia jawności należy wskazać ustawę z dnia 22 stycznia 1999r. o ochronie informacji niejawnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, czy też ustawę z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych. Już tylko z tego powodu stałe uczestnictwo członka komisji rewizyjnej w posiedzeniach Zarządu może stanowić naruszenie wyżej wskazanych aktów prawa poprzez uzyskanie informacji, do których dostęp nawet dla tego organu stanowiącego samorządu powiatowego jest ograniczony. Nie sposób także uznać, aby stałe uprawnienie członka komisji rewizyjnej polegające na jego obecności podczas posiedzeń zarządu można określić mianem wykonywania funkcji kontrolnych, bowiem nie sposób stwierdzić co stanowi przedmiot kontroli i w jaki sposób taką kontrolę polegającą na uczestniczeniu w obradach zarządu można uznać za wykonywanie czynności kontrolnych. Nadto Sąd pragnie wskazać, iż takie uprawnienie kontrolne przewidziane statutem powiatu narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego, na co wskazał wojewoda w rozstrzygnięciu nadzorczym. Z art. 32 ust. 1 ustawy s.p.. wynika, iż zarząd powiatu wykonuje uchwały rady powiatu i zadania określone przepisami prawa. Z brzmienia tej normy prawa wynika zatem, iż zarząd poza wykonywaniem uchwał rady powiatu mocą przepisów szczególnych może zostać zobowiązany do wykonywania także innych zadań w formie wskazanej przez te przepisy. W takich sprawach zarząd działania całkowicie niezależnie od rady, która tym samym nie może ingerować w zakres jego zadań i kompetencji wynikających z tych przepisów. Oznacza to zatem, iż uprawnienia kontrolne rady powiatu w stosunku do zarządu dotyczą tylko i wyłącznie wykonywania uchwał rady powiatu, brak jest natomiast kompetencji tego organu stanowiącego powiatu do kontroli zarządu w zakresie wykonywania uprawnień wynikających z innych przepisów szczególnych. Zestawienie treści tej normy prawa z zapisem statutu gwarantującym udział członka komisji rewizyjnej w posiedzeniach zarządu narusza zatem zarówno przepis art. 32 ust. 1, jak i art. 8a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, skoro podczas posiedzeń zarządu stały obserwator prac zarządu mógłby uzyskiwać informacje we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez zarząd, również w tych nie poddanych uprawnieniom kontrolnym rady powiatu. Zakwestionowany przez organ nadzoru zapis statutu stawił zatem klasyczny przykład, gdy rada powiatu będąca wprawdzie organem kontrolnym przekazuje powołanemu przez siebie "stałemu obserwatorowi prac Zarządu" więcej uprawnień kontrolnych niż sama posiada. Podkreślenia wymaga, iż to podczas posiedzeń zarządu także, stosownie do art. 38 ust. 1 i 2a ustawy o s.p., należy, o ile stanowią tak przepisy szczególne wydawanie decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, opinii czy też uzgodnień. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym zakresie podczas posiedzenia zarządu w obecności stałego obserwatora prac zarządu, stanowiłoby w tym zakresie oczywiste naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy - ordynacja podatkowa, ustawy o dostępie o informacjach niejawnych, czy też naruszenie tajemnicy handlowej, skoro w tym zakresie rozstrzygnięcia podejmowane przez zarząd nie podlegają kontroli rady powiatu. . Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że uprawnienia kontrolne rady powiatu nie obejmują wszelkich działań podejmowanych przez zarząd jako organ powiatu (art. 32 ust. 1 ustawy o s.p.). Tym samym prawidłowo wojewoda w podjętym rozstrzygnięciu nadzorczym stwierdził, iż przewidziane uchwałą z dnia "[...]" r. Rady Powiatu zmieniającą uchwałę w sprawie uchwalenia statutu Powiatu zapisy dotyczące powołania w ramach komisji rewizyjnej stałego obserwatora prac komisji z uprawnieniem do udziału w posiedzeniach zarządu podjęte zostały bez podstawy prawnej, skoro rada powiatu posiada uprawnienia kontrolne w stosunku do zarządu jedynie w zakresie wykonywania uchwał rady powiatu. Zapis uprawniający do stałego udziału w posiedzeniach zarządu narusza zatem wskazane wyżej przez Sad przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, skoro członek komisji rewizyjnej podczas posiedzeń zarządu uzyskiwałby wiedzę w zakresie spraw nie podlegających kontroli rady powiatu. Przepis art. 79 ust. 1 ustawy o s.p. stanowi, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru uchwały, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Cytowana wyżej ustawa o samorządzie powiatowym wyróżnia dwie kategorie wad uchwał organów powiatu: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Takie rozgraniczenie kategorii wad uchwał organów powiatu ma znaczenie dla dopuszczalności podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu powiatu w całości lub w części. Powołana ustawa nie zawiera jednak rozróżnienia rodzaju naruszeń prawa, które mogą być klasyfikowane w kategoriach istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takie naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały i naruszenie procedury podjęcia uchwały - patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2002r. sygn. akt II SA/Wr 797/02, Orzecznictwo w sprawach samorządowych 2003, nr1, poz. 12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OSS 1998, nr 3 poz. 79. Zakwestionowany rozstrzygnięciem nadzorczym zapis uchwały nr "[...]" z dnia "[...]"r. wydanej przez Radę Powiatu zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu Powiatu, prawidłowo wyeliminowany został z obrotu prawnego wobec stwierdzenia, iż wydany został bez podstawy prawnej do podjęcia w tej części uchwały o określonej treści, jak również prawidłowo wskazano, że zakwestionowany zapis narusza art. 9 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych norm prawa do określonego stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego należało uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie naruszyło prawa, a skargę Rady Powiatu, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) oddalić. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI