VIII SA/WA 806/24

VIII SA/Wa 806/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 ust. 5, art. 29 ust. 1 pkt 12 i pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G. W., M. W., P. W. wspólników spółki cywilnej R. S.C. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 września 2024 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 maja 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy hali namiotowej na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości N. gm. Z. wykonywanej przez Przedsiębiorstwo R. Sp. cywilna
z siedzibą w N. oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji
o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części.
PINB podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej 14 września 2023 r. ustalił, że na ww. działce nr ewid. [...] znajduje się m.in. wolnostojący obiekt, nietrwale połączony
z gruntem - na kółkach, o wymiarach ok. 10,00 m x 30,00 m.
Starostwo Powiatowe w R. przekazało kopię zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę z dnia 07.09.2019 r, znak [...], które pozostawiono bez rozpatrzenia. Przedmiotowe zgłoszenie przewidywało budowę obiektu na kółkach wykonanego z rurek stalowych pokrytych plandeką, o wymiarach 10,00 m x 30,00 m x 5,50m.
PINB w R. wystąpił z wnioskiem do Głównego Urzędu Geodezji
i Kartografii o udostępnienie w formie elektronicznej zdjęć lotniczych działki nr ew.[...]położonej w miejscowości N. gm. Z.. GUGiK przesłał zdjęcia lotnicze m.in. z roku 2017, 2020 oraz z roku 2022. Na zdjęciach z roku 2017 przedmiotowy obiekt budowlany nie występuje. Z kolei na zdjęciach z roku 2020 i 2022 widoczny jest przedmiotowy obiekt budowlany, który nie zmienił swojej lokalizacji.
Jak stwierdził organ pierwszej instancji, na podstawie analizy przekazanych fotografii nie można określić faktu, czy pomiędzy rokiem 2018 a 2019 nastąpiła rozbiórka przedmiotowej hali namiotowej wykonanej na podstawie zgłoszenia z dnia 02.02.2018 r, znak [...], a następnie budowa nowego obiektu budowlanego, zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 07.09.2019 r, znak [...].
W ocenie PINB w R. przedmiotowy obiekt na kółkach wykonany z rurek stalowych pokrytych plandeką, o wymiarach 10,00 m x 30,00 m x 5,50m spełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego, zgodnie z art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego.
W dalszej części uzasadnienia PINB określił ramy prawne wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego hali namiotowej. Po przeprowadzeniu analizy art. 29-31 Prawa budowlanego doszedł do wniosku, że na budowę przedmiotowej hali namiotowej (tymczasowy obiekt budowlany) Inwestor powinien dokonać zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, a następnie obiekt rozebrać lub przenieść w inne miejsce, po upływie 180 dni od daty rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W przypadku gdy tymczasowy obiekt budowlany znajduje się w danym miejscu ponad 180 dni, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
PINB zawarł ponadto w uzasadnieniu postanowienia informacje, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej (125.000 zł), przedstawiając sposób wyliczenia opłaty. Końcowo odniósł się do art. 49e Prawa budowlanego dotyczącego wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, inwestor zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie, nie zweryfikowanie czy budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w konsekwencji czy doszło do samowoli budowlanej, w sytuacji, gdy Organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził brak obowiązku zgłoszenia budowy; art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię oraz przyjęcie, że obiekt na kotach jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy rzeczona hala namiotowa nie jest trwale połączona z gruntem i nie posiada jakichkolwiek instalacji (vide ustalenia stanu faktycznego), zatem nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany,
o jakim mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia.
W zażaleniu podniesiono również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na niedopełnieniu należytej staranności które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności, także z urzędu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu Strony, dokonanie wybiórczej, jednostronnej
i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego, ponadto art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "MWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z 6 września 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a) oraz art. 83 ust. 2 ustawy
z dnia 07.07,1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024r., poz. 725) po rozpatrzeniu zażalenia G.W., M.W. oraz P.W. - wspólników spółki cywilnej R. Sp. cywilna, orzekł o:
- uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia;
- i na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał G. W., M. W. oraz P. W. - wspólnikom spółki cywilnej R. S. C. prowadzenie robót budowlanych przy hali namiotowej zlokalizowanej na działce nr ew.[...]położonej w miejscowości N., gmina Z..
Ponadto poinformował, że:
w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia inwestor/właściciel ma możliwość wystąpienia do organu powiatowego z wnioskiem
o legalizację obiektu budowlanego, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację’',
w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, którą ustala się na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 59f Prawa budowlanego.
Uzasadniając postanowienie na wstępie przypomniał jego dotychczasowy przebieg, stwierdzając, iż do wszczęcia postepowania doszło po informacji wynikającej z pisma Starosty R..
Z kolei oceniając przeprowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji, wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Jednocześnie MWINB podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowy obiekt wykonany z rurek stalowych pokryty plandeką, o wymiarach 10,00 m x 30,00 x 5,50 m spełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego w świetle art. 3 ust, 5 Prawa budowlanego. Wyjaśnił, że zgodnie z powyższym przepisem do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych zaliczyć należy obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej (które są trwale związane z gruntem, ale przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki) oraz obiekty niepołączone trwale z gruntem. Zdaniem organu odwoławczego wskazane przez ustawodawcę cechy obiektu tymczasowego nie zmieniają faktu, że zawsze będzie on obiektem budowlanym. Sporna hala namiotowa o wymiarach 10,00 m x 30,00 x 5,50 m posadowiona jest na stalowych słupach z przyłączonymi kołami oraz z otworami umożliwiającymi zakotwiczenie spornego obiektu w gruncie. Obiekt ten jest trwale związany z gruntem w tym sensie, że w/w elementy zapewniają stabilność
i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce.
Organ odwoławczy zaznaczył, że istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja opiera się czynnikom zewnętrznym w sposób uniemożliwiający łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Ponadto ze zdjęć lotniczych załączonych do akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt na przestrzeni lat jest usytuowany na nieruchomości w tym samym miejscu (zdjęcia z lat 2015-2022).
Analizując stan prawny MWINB wskazuje, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu“. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni czy też budowa obiektu tymczasowego związanego trwale z gruntem wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podkreślił przy tym, że w zakresie tymczasowych obiektów budowlanych określonych w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego przewidziano zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, obligując inwestora do dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Podsumowując organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwracając uwagę, że "tymczasowy obiekt budowlany posadowiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę". Mając na uwadze powyższe uznać należy, jak podał MWINB iż posadowienie spornego obiektu winno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, którego nie okazano w toku postępowania.
Końcowo odniósł się do adresata nałożonego obowiązku, wyjaśniając konieczność właściwego doprecyzowania oraz to iż należy uznać, że to wspólnicy spółki cywilnej, a nie sama spółka winni być określeni jako adresaci obowiązków nakładanych w drodze rozstrzygnięć administracyjnych. Z tego względu koniecznym stało się właściwe określenie podmiotu, któremu wstrzymano prowadzenie opisanych wyżej robót budowlanych.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ wojewódzki wskazał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego
w omawianej sprawie.
W złożonej skardze na postanowienie MWINB, zaskarżając je w całości, skarżący zarzucili:
a. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na niedopełnieniu należytej staranności w przedmiocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, 8, 77
§ 1, 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności, także z urzędu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy
z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu Strony, dokonanie wybiórczej, jednostronnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego, a wszystko to konkretyzujące się w zaniechaniu ustalenia, czy hala namiotowa stanowi samowolę budowlaną oraz czy budowa rzeczonej hali wymagała zgłoszenia/zezwolenia oraz zaniechaniu odniesienia się do załączonej do zażalenia informacji Starosty R., że obiekt na kółkach nie jest obiektem budowlanym;
b. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej;
c. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 k.p.a.
w związku z art. 126 k.p.a., wobec nie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów zażalenia;
d. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego w zw. z art. 48 ust. 3 Prawa Budowlanego poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy Organ I stopnia nie zweryfikował, czy budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w konsekwencji czy doszło do samowoli budowlanej,
w sytuacji gdy Organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził brak obowiązku zgłoszenia budowy;
e. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust, 1 Prawa Budowlanego w zw. z art. 3 ust. 5 Prawa Budowlanego poprzez błędną wykładnię oraz przyjęcie, że obiekt na kołach jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy rzeczona hala namiotowa nie jest trwałe połączona z gruntem i nie posiada jakichkolwiek instalacji (ustalenia stanu faktycznego), zatem nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia.
Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie postanowienia, ewentualnie:
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia;
- na podstawie art, 135 p.p.s.a. wnieśli o uchylenie poprzedzającego zaskarżone postanowienie, postanowienia PINB w R. nr [...]
- o zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania,
w tym kosztów postępowania adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia
i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że na ww. działce skarżący posadowili halę namiotową o wymiarach 10,00 m x 30,00 m, wysokość 5,50 m, obiekt wykonany z rurek stalowych, na kółkach, pokryty plandeką. Istnienie tego obiektu na nieruchomości PINB stwierdził w dniu 14 września 2023 r. i jak ustalił, hala ta znajdowała się tam także
w latach 2020-2022. Montaż obiektu na kółkach wykonanego z rurek stalowych pokrytych plandeką zrealizowano według oświadczenia skarżących na przełomie grudnia 2019 r. – stycznia 2020 r. na podstawie zgłoszenia z dnia 22.10.2019 r.
Uprzednio przed tutejszym sądem (VIII SA/Wa 555/20) toczyła się sprawa
w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia w zakresie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu – hali namiotowej.
W kontrolowanej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682), wedle którego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5).
Zgodnie z art. 48a Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (ust. 1). Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji (ust. 2). Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (ust. 3). Wyjaśnić
w związku z tym trzeba, że na gruncie przepisów Prawa budowlanego zasadą jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie decyzji
o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 1b i ust. 2 Pr. bud.). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może,
w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 Pr. bud.). Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (art. 30 ust. 6 pkt 3 Pr. bud.).
Tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania
w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Ustawodawca definiując "tymczasowy obiekt budowlany" posłużył się pojęciem "obiektu budowlanego", które zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Definicja tymczasowego obiektu budowlanego określa dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwsza kategoria, to tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Natomiast druga, to tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Zaliczenie obiektu budowlanego, jako tymczasowego, do pierwszej kategorii obiektów zależy od zamiaru inwestora, który zakłada, że okres jego użytkowania
w danym miejscu będzie krótszy niż trwałość techniczna, i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. Ta cecha obiektu budowlanego musi zaś wynikać z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii (vide: wyroki NSA z: 27 maja 2008 r., II OSK 566/07 - Lex nr 495008, 14 października 2008 r., II OSK 299/08 - Lex nr 516798). Cechą wyróżniającą drugą grupę tymczasowych obiektów budowlanych stanowi okoliczność, że nie są one trwale połączone z gruntem i są to obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w rozważanym przepisie. Zgodnie
z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych cecha "trwałego połączenia
z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie w inne miejsce (vide: wyroki NSA z 21 grudnia 2021 r., II OSK 125/19 i z 19 grudnia 2018 r., II OSK 697/18 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego stabilizacji (vide: wyroki NSA z: 27 października 2021 r., II OSK 3707/18; 27 maja 2021 r., II OSK 2549/18; 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18 - dostępne j.w.). Ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność łatwego przeniesienia obiektu, będącą pochodną jego szybkiego montażu/demontażu, ale poprzez powyższe cechy, co powoduje, że jeżeli przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu jego techniczne właściwości zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania, to obiekt ten pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem. Powyżej sformułowane wnioski, co wymaga podkreślenia, są aprobowane w piśmiennictwie dotyczącym zasad realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności hal namiotowych (por. A. Rawska-Skotniczny, A. Marynowicz, M. Nalepka, Błędy przy projektowaniu stałych i tymczasowych hal namiotowych, XXVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna Awarie budowlane, Międzyzdroje 2017, s. 458-459), gdzie trafnie wskazuje się, że sens fizyczny trwałego związania obiektu budowlanego
z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i sprowadza się on do oceny, czy możliwe jest odłączenie obiektu budowlanego od podłoża w sposób nie powodujący zmiany jego schematu statycznego, a co za tym idzie - nośności.
Analizując zagadnienie przez pryzmat zapewnienia stateczności obiektu, nie sposób przyjąć, aby hala namiotowa mogła być nietrwale związana z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby bowiem do ryzyka przewrócenia, poderwania lub przesunięcia hali magazynowej pod wpływem działania wiatru, co przy uwzględnieniu jej rozmiarów i masy stanowiłoby niewątpliwie poważne zagrożenie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1264/21, trwałe połączenie z gruntem hal namiotowych uniemożliwia przypisanie im cech właściwych tymczasowym obiektom budowlanym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., co tym samym nie pozwala wyłączyć ich z zakresu przedmiotowego obiektów, których realizacja, jakkolwiek podlega zgłoszeniu, to jest zwolniona
z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 Pr. bud.).
W rozpoznawanej sprawie, skarżący twierdzili, że obiekt – hala namiotowa powstał na przełomie grudnia 2019 r. – stycznia 2020 r., ponadto posiadali zgłoszenie. Faktycznie w aktach administracyjnych znajduje się zgłoszenie, wskazywane przez stronę skarżącą z 7 września 2019 r., potwierdzające zgłoszenie robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, w którym jako rodzaj zamierzonej inwestycji wskazano obiekt na kółkach wykonany z rurek stalowych pokrytych plandeką o wymiarach 10 m × 30 m × 5,5 m., który miał zostać usytuowany na działce ewid. [...]
w miejscowości N. gm. Z. (d. zgłoszenie w aktach adm.).
Zwrócić jednak uwagę należy, że wizualnie sporna hala namiotowa posadowiona na miejscu (zdjęcie przy piśmie Starosty informującym PINB o przeprowadzenie kontroli na miejscu) odbiega od wizerunku dołączonego do zgłoszenia.
Niewątpliwie w sprawie mamy do czynienia z prawidłowymi ustaleniami organów nadzoru budowlanego co faktu i okoliczności, że hala namiotowa o wskazanych wymiarach 10 m × 30 m × 5,5 m., przy założeniu wykonania jej z rurek stalowych pokrytych plandeką – spełnia przesłanki tymczasowego obiektu budowlanego opisanego w art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego. Podkreślenia jedynie wymaga, że sporna hala namiotowa posadowiona na stalowych słupach z przyłączonymi kółkami oraz otworami umożliwiającymi zakotwiczenie na gruncie – jest obiektem trwale związanym z gruntem, w tym sensie jak trafnie podał organ odwoławczy, że ww. elementy zapewniają stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć czy spowodować przesunięcie w inne miejsce.
Również co podkreślenia wymaga, trafnie wskazały organy budowlane, że miejsce posadowienia hali namiotowej nie uległo zmianie na przestrzeni lat 2020 – 2022, o czym świadczą zdjęcia lotnicze załączone do akt administracyjnych
i stanowiące dowód w sprawie (jako dowód z dokumentu).
Zatem Sąd z całym przekonaniem stwierdza, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, trafnie dokonały oceny prawnej. Nie ulega wątpliwości Sądu i nie zostało to zanegowane ani w zażaleniu ani w skardze, że obiekt – hala namiotowa w tym samym miejscu był posadowiony powyżej 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, czy zakończenia budowy. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna, dla której inwestor nie usunął przedmiotowego obiektu w tym terminie. Istotne jest, że przedmiotowa hala namiotowa znajdowała się na działce po upływie 180 dni od określonego w zgłoszeniu dnia rozpoczęcia jej budowy.
Postawienie tymczasowego obiektu budowalnego wyłącznie w oparciu
o zgłoszenie jest możliwe w sytuacji, w której obiekt zostanie przeniesiony lub rozebrany przed upływem 180 dni od momentu jego postawienia. Tymczasowy obiekt postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Tożsame stanowisko w tym zakresie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1462/20 (Lex nr 3559759).
Konkludując skoro sporna hala w tym samym miejscu jest usytuowana od 2019 r., to pomimo faktu jej zgłoszenia, które uprawniało jedynie do jej usytuowania przez okres krótszy niż 180 dni, stwierdzić należy inwestorzy powinni się legitymować pozwoleniem na budowę.
Uwzględniając powyższe, prawidłowo PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a organ odwoławczy zweryfikował adresatów obowiązku oraz zgodnie z ust. 3 art. 48, poinformował skarżących o prawie do złożenia wniosku o legalizację, wskazał termin na dokonanie tej czynności (30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy) i wysokość opłaty legalizacyjnej, a także że w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów legalizacyjnych.
Zebrany został kompletny materiał dowodowy, który organy poddały wnikliwej, wszechstronnej i wyczerpującej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki tych ustaleń organ przedstawił rzetelnie w uzasadnieniu postanowienia sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należało ocenić jako chybione. Ubocznie wskazać trzeba, że wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie oznacza automatycznie jego wadliwości.
Wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.