II SA/Ol 734/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta i umorzyła postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Prezydent pierwotnie nie stwierdził szkodliwego wpływu zmian stanu wody na grunt skarżącej. SKO, uchylając decyzję Prezydenta, powołało się na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) ze względu na tożsamość sprawy z wcześniejszą decyzją oraz na przedawnienie roszczenia wynikające z art. 234 ust. 5 Prawa wodnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że SKO błędnie zastosowało te instytucje. Stwierdzono, że stan faktyczny sprawy nie był tożsamy z poprzednią decyzją, ponieważ skarżąca wskazywała na nowe prace ziemne prowadzone po wydaniu pierwszej decyzji. Ponadto, sąd podkreślił, że bieg terminu przedawnienia (5 lat) rozpoczyna się od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o SZKODLIWYM oddziaływaniu, a nie tylko o prowadzeniu prac. Sąd zakwestionował również stanowisko SKO, że sprawy dotyczące wód gruntowych nie należą do właściwości sądów administracyjnych, przywołując liczne orzecznictwo potwierdzające przeciwną tezę. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając ją za naruszającą prawo, i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany stanu wody na gruncie, wód gruntowych, instytucji res iudicata oraz przedawnienia w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa wodnego oraz KPA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) jest prawidłowa, gdy stan faktyczny sprawy uległ zmianie po wydaniu pierwszej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja SKO była błędna, ponieważ stan faktyczny sprawy nie był tożsamy z poprzednią decyzją, gdyż skarżąca wskazywała na nowe prace ziemne prowadzone po wydaniu pierwszej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tożsamość sprawy dla celów res iudicata wymaga identyczności podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym. W tej sprawie nastąpiły nowe prace ziemne po wydaniu pierwszej decyzji, co wyklucza tożsamość stanu faktycznego.
Czy wiedza właściciela gruntu o prowadzeniu prac na sąsiednim gruncie jest tożsama z dowiedzeniem się o szkodliwym oddziaływaniu tych prac na jego grunt w kontekście 5-letniego terminu z art. 234 ust. 5 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wiedza o prowadzeniu prac nie jest tożsama z wiedzą o szkodliwym oddziaływaniu. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu uzyskania świadomości o szkodliwym oddziaływaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 234 ust. 5 Prawa wodnego kluczowe jest udowodnienie, że właściciel gruntu powziął wiedzę o SZKODLIWYM oddziaływaniu, a nie tylko o prowadzeniu prac. Termin ten liczy się od momentu uzyskania tej świadomości.
Czy sprawy dotyczące naruszenia stosunków wodnych w zakresie wód gruntowych (podziemnych) należą do właściwości sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawy dotyczące naruszenia stosunków wodnych, w tym wód gruntowych, należą do właściwości sądów administracyjnych, jeśli prowadzą do szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie.
Uzasadnienie
Sąd przywołał liczne orzecznictwo NSA i WSA, które potwierdza, że art. 234 Prawa wodnego ma zastosowanie również do zmian stanu wód podziemnych, gdy wpływają one na zmianę ilości wody na gruncie i powodują szkodę na gruncie sąsiednim.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Stosowany, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w ogóle, np. z powodu res iudicata lub bezprzedmiotowości.
u.p.w. art. 234 § 1
Prawo wodne
u.p.w. art. 234 § 3
Prawo wodne
u.p.w. art. 234 § 5
Prawo wodne
Postępowania w sprawie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, gdy decyzja została wydana w stanie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o ochronie przyrody art. 127 § 1 lit. d
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez SKO instytucji res iudicata z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy. • Błędne zastosowanie przez SKO przepisu o przedawnieniu (art. 234 ust. 5 Prawa wodnego) z uwagi na nieprawidłowe ustalenie momentu dowiedzenia się o szkodliwym oddziaływaniu. • Niewłaściwe uznanie przez SKO, że sprawy dotyczące wód gruntowych nie należą do właściwości sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Wiedza właściciela gruntu o prowadzeniu robót na sąsiednim gruncie nie jest tożsama z dowiedzeniem się przez niego o szkodliwym oddziaływaniu tych prac na jego grunt. • Zmiana stanu wody na gruncie o której mowa w art. 234 u.p.w. powinna obejmować każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt w tym zmianę polegająca na zmianie stanu wód podziemnych, gdy wpływa na zmianę ilości wód na gruncie.
Skład orzekający
Ewa Osipuk
przewodniczący
Beata Jezielska
sędzia
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany stanu wody na gruncie, wód gruntowych, instytucji res iudicata oraz przedawnienia w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa wodnego oraz KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z prawem wodnym i postępowaniem administracyjnym, w tym interpretacji instytucji res iudicata i przedawnienia, co jest istotne dla praktyków. Rozstrzygnięcie sądu jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, ale wyjaśnia niuanse.
“Sąd wyjaśnia: Kiedy zmiana stanu wody na gruncie staje się sprawą administracyjną, a kiedy przedawnia się roszczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.