II SA/Ol 727/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-11-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd gminnyuchwała rady gminykontrola nadzoruporządek obradpodstawa prawnanaruszenie prawastwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie zawiadomienia prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z powodu naruszenia procedury wprowadzania zmian do porządku obrad oraz braku podstawy prawnej.

Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą zawiadomienia prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wskazując na naruszenie procedury wprowadzania zmian do porządku obrad (art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym) oraz brak podstawy prawnej. Sąd administracyjny uznał te argumenty za zasadne, stwierdzając nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej, która zawiadamiała Prokuraturę Rejonową o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Głównymi zarzutami było naruszenie procedury wprowadzania zmian do porządku obrad sesji, co wymagało bezwzględnej większości głosów (art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym), a zostało przeprowadzone mniejszością głosów. Ponadto, wskazano na brak wyraźnego upoważnienia ustawowego do podjęcia takiej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po analizie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał skargę za zasadną. Stwierdzono, że wprowadzenie uchwały do porządku obrad nastąpiło z naruszeniem art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g., gdyż głosowało za tym tylko 7 radnych, a wymagana była bezwzględna większość 8 głosów. Dodatkowo, sąd podkreślił, że art. 18 ust. 1 ustawy o.s.g. nie stanowił wystarczającej podstawy prawnej do podjęcia uchwały ingerującej w sferę prywatną. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wprowadzenie zmian w porządku obrad, w tym dodanie nowych punktów, wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady zgodnie z art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g. jasno stanowi, iż zmiany w porządku obrad wymagają bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady. W analizowanej sprawie głosowanie nad wprowadzeniem uchwały do porządku obrad uzyskało jedynie 7 głosów, podczas gdy wymagane było 8 głosów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.s.g. art. 20 § 1a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

Wprowadzenie zmian w porządku obrad sesji rady gminy wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały, jeśli stwierdzi istotne naruszenie prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

Przepis ustrojowy ogólny, nie może stanowić podstawy prawnej do podjęcia uchwały ingerującej w sferę prywatną.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

Organ nadzoru w przypadku przekroczenia terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie uchwały do porządku obrad bez wymaganej bezwzględnej większości głosów. Podjęcie uchwały bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, podczas gdy art. 18 ust. 1 ustawy o.s.g. ma charakter ogólny i ustrojowy.

Godne uwagi sformułowania

wprowadzenie zmian w porządku obrad wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady art. 18 ust. 1 ustawy o.s.g. nie może stanowić podstawy prawnej do wkraczania w sferę osób prywatnych

Skład orzekający

Adam Matuszak

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Katarzyna Matczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury obradowania rad gmin, w szczególności wprowadzania zmian do porządku obrad oraz wymogów dotyczących podstawy prawnej uchwał samorządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w radzie gminy i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne w pracy samorządów, które mogą prowadzić do nieważności uchwał. Jest to istotne dla prawników samorządowych i urzędników.

Jak błąd w porządku obrad doprowadził do nieważności uchwały rady miejskiej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 727/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w sprawie wycinki drzew I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
W dniu 11 września 2006r. Wojewoda z powołaniem się na art. 93 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą o.s.g., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej z dnia "[...]" r., Nr "[...]", w sprawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Przewodniczący Rady Miejskiej pismem z dnia 22 maja 2006r. zawiadomił radnych o "[...]" sesji Rady Miejskiej i jednocześnie przedstawił porządek obrad. Przedstawiony w piśmie porządek obrad nie przewidywał podjęcia uchwały w sprawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zaskarżona uchwała została podjęta na zwyczajnej sesji Rady Miejskiej. Nadto dodał, iż z przedstawionego organowi nadzoru protokołu sesji z dnia "[...]"maja 2006r. wynika, że Rada Miejska wprowadziła do porządku obrad sprawę podjęcia przedmiotowej uchwały na mocy przepisu art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g. W myśl przepisu art. 20 ust.1 tej ustawy przewodniczący rady zwołuje sesję rady w miarę potrzeby nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. Natomiast, zgodnie z ust. 1a przepisu tegoż artykułu, wprowadzenie zmian w przedstawionym przez przewodniczącego rady porządku obrad wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady.
Ponadto Wojewoda wskazał, że ustawowy skład Rady Miejskiej wynosi 15 radnych, a więc bezwzględna większość ustawowego składu Rady wynosi 8 głosów "za". Natomiast z przedłożonego protokołu z "[...]" Sesji Rady Miejskiej wynika, iż za wprowadzeniem do porządku obrad projektu przedmiotowej uchwały głosowało 12 radnych, z których 7 było za przyjęciem projektu uchwały do porządku obrad, 4 radnych było przeciw i jeden radny wstrzymał się od głosowania. Po przeprowadzeniu głosowania Przewodniczący rady stwierdził, że projekt uchwały w sprawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa został wprowadzony do porządku dziennego obrad Sesji w pkt 8 podpkt 1. Wobec powyższego, jak wskazał Wojewoda, należy uznać, iż Rada Miejska wprowadzając do porządku obrad "[...]" sesji w pkt 8 podpkt 1, bez wymaganej przez ustawę większości, rażąco naruszyła przepis art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g. Zatem złożenie skargi do Sądu jest w pełni uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz, działając na podstawie art. 31 ustawy o.s.g., uznając uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]"maja 2006r., Nr "[...]", za uchwaloną z naruszeniem prawa, wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może zatem opierać tej kontroli na innym kryterium.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie.
Przesłanki zgodności z prawem uchwały rady gminy określone są w art. 91 ustawy o.s.g. Według tego przepisu uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia nieważności takiego aktu jest zatem uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Organ nadzoru ma zatem obowiązek stwierdzenia nieważności uchwały, która w sposób istotny narusza prawo.
W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru przekroczył ustawowy 30 dniowy termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, określony w art. 91 ust. 1 ustawy o.s.g. W tej sytuacji, zgodnie z art. 93 tej ustawy, organ nadzoru zaskarżył uchwałę do sądu administracyjnego.
Na wstępie należy zauważyć, iż mianem "porządek sesji", czy też "porządek obrad sesji" nazywa się dokument określający przedmiot sesji oraz plan jej przebiegu. Porządek obrad wskazuje więc, jakie sprawy i w jakiej kolejności będą na sesji omawiane. Dokument ten powinien być dostarczony radnym wraz z zawiadomieniem o zwołaniu sesji, tak przy sesji zwyczajnej, jak i nadzwyczajnej. Porządek obrad sesji ustala przewodniczący rady. Należy mieć również na względzie, iż przyjęcie (uchwalenie) porządku obrad sesji proponowanego przez przewodniczącego rady gminy odbywa się zgodnie z art. 14 ustawy o.s.g., tj. zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym. Jednakże wprowadzenie zmian w porządku obrad wymaga stosownie do art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g., bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady. Przepis ten odnosi się zarówno do zmian w porządku proponowanym do uchwalenia, jak i już w uchwalonym. Zmiana porządku obrad może obejmować:
1. wprowadzenie do porządku obrad punktu lub punktów, które nie były w nim zawarte;
2. usunięcie z porządku obrad jednego punktu lub więcej punktów;
3. zmianę treści jednego lub więcej punktów;
4. zmianę kolejności punktów
Każda z tych zmian może nastąpić w fazie uchwalania porządku obrad albo na etapie jego realizacji (zob. A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, Samorząd Gminny. Komentarz. Dom Wydawniczy ABC, 2005r., str. 207 i n.).
Odnosząc powyższe rozważania do realiów omawianej sprawy należy wskazać, iż ustawowy skład Rady Miejskiej wynosi 15 radnych, zatem bezwzględna większość potrzebna do wprowadzenia zmian w porządku obrad to 8 radnych. Z protokołu obrad "[...]" sesji Rady Miejskiej z dnia "[...]"maja 2006r. wynika, iż w głosowaniu nad zmianą porządku obrad głosowało 12 radnych. Za przyjęciem zmian wypowiedziało się pozytywnie 7 radnych, zatem mniejsza liczba radnych, niż wynosi bezwzględna, wymagana ustawą większość. Stąd też należy stwierdzić, iż wprowadzenie do porządku obrad projektu uchwały w sprawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nastąpiło z naruszeniem art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g. Słusznie zatem Wojewoda podniósł w skardze, że zaskarżona uchwała rażąco narusza normę cytowanego art. 20 ust. 1a ustawy o.s.g.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż zaskarżona uchwała Rady Miejskiej z dnia "[...]"maja 2006r., Nr "[...]", została podjęta na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o.s.g. Przepis ten stanowi, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Należy również wskazać, iż podstawą prawną wydania aktu normatywnego o zewnętrznym oddziaływaniu musi być wyraźne upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie szczególnej albo też w art. 40 ust. 2 lub 3 ustawy o samorządzie gminnym. Takiego upoważnienia ustawowego nie zawiera natomiast art. 18 ust. 1 ustawy o.s.g. Jest to bowiem przepis prawa ustrojowego, przepis ogólny, który nie może stanowić podstawy prawnej do wkraczania w sferę osób prywatnych, ani w formie prawnego aktu indywidualnego, ani w formie aktu prawa miejscowego. Zatem należy stwierdzić, iż zaskarżona uchwała została podjęta bez podstawy prawnej, zezwalającego na jej podjęcie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi są trafne. Zaistniały zatem przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, określone w art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej uchwały znajduje oparcie w treści art. 152 wskazanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI