II SA/Ol 726/20

II SA/Ol 726/20 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora
Beata Jezielska
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 766/21 - Wyrok NSA z 2024-06-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 65
art.93 ust.1,art.98 ust.1 i ust.3,art.99;
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia "[...]" r., Spółka A, dalej jako: "Spółka", "skarżąca", działając na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65), dalej jako "u.g.n.", wystąpiła do Starosty
o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogi gminne, które przeszły na własność Gminy w wyniku podziału nieruchomości na wniosek Spółki, położonych w obrębie K., wydzielonych na podstawie decyzji Wójta Gminy o podziale nieruchomości.
Postanowieniem z dnia "[...]"r., Starosta, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia, złożonego przez Spółkę na ww. postanowienie, Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]"r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji, w celu ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zakończone rozstrzygnięciem co do zasadności żądania strony. Organ odwoławczy stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie była przedwczesna, a organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ pierwszej instancji dokonał bowiem błędnej materialnoprawnej oceny żądania i zamiast orzec merytorycznie, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co było przedwczesne.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]"r., Starosta, powołując się na art. 98 ust. 1 i 3 oraz art. 129 ust. 5 u.g.n., orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie K., gmina, oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr "[...]", wydzieloną na podstawie decyzji podziałowej Wójta Gminy nr "[...]"z dnia "[...]" W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że z treści decyzji podziałowej nie wynika, aby przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną i przeszła z mocy prawa na rzecz podmiotu publicznoprawnego - Gminy, lecz nadal pozostaje we własności wnioskodawcy, co potwierdza wpis w ewidencji gruntów i budynków oraz zapis w księdze wieczystej. Tymczasem, warunkiem ustalenia w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz właściciela za grunt wydzielony pod drogę publiczną jest uznanie, iż konkretna działka gruntu została przejęta pod drogę publiczną, przy czym musi to jednoznacznie wynikać z treści decyzji podziałowej oraz musi nastąpić uprzednie przejście prawa własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jednocześnie organ stwierdził, że nie ma potrzeby przeprowadzania oględzin w celu ustaleń w zakresie skomunikowania przedmiotowych dróg z innymi drogami, gdyż dokładnie widać to na mapie nieruchomości, załączonej do wniosku.
Po rozpoznaniu odwołania strony od ww. decyzji, Wojewoda, decyzją z dnia "[...]"r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda, przytaczając treść art. 98 u.g.n. wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa działka nr "[...]" o pow. 0,1143 ha wydzielona została na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]"r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu "[...]"r.
Organ odwoławczy wskazał również, że spełniona w sprawie została obligatoryjna przesłanka dotycząca przeprowadzenia rokowań pomiędzy właścicielem nieruchomości, a właściwym organem.
Zdaniem Wojewody, kluczowym zagadnieniem jest zbadanie, czy w wyniku wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną oraz czy w związku z tym za wydzieloną pod drogę publiczną działkę przysługuje odszkodowanie w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n.
Wskazano, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]"r., Wójt Gminy, działając na wniosek Spółki, w oparciu o art. 93 ust. 1 i 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 u.g.n., zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr "[...]",, stanowiącej własność Spółki, położonej w obrębie K., gmina i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]"o pow. 5, 0900 ha na następujące działki nr: "[...]"o pow. 4,3537 ha, "[...]"o pow. 0,6220 ha, "[...]"o pow. 0,1143 ha.
W ww. decyzji stwierdzono, że przedłożony przy wniosku projekt podziału opisanej wyżej nieruchomości jest zgodny ze zmianami w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonymi w dniu "[...]"uchwałą Rady Gminy Nr "[...]"i z decyzją Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr "[...]"z dnia "[...]"r. Decyzja ta nie rozstrzyga w żaden sposób, że działka
nr "[...]" została wydzielona z przeznaczeniem pod drogę publiczną. Jako jej przeznaczenie wskazano "cele rzemieślniczo-przemysłowo-składowe". Wskazano preferencję lokalizacji przemysłu terenochłonnego wymagającego obsługi bocznicą kolejową.
Zdaniem Wojewody, sentencja decyzji podziałowej, jej uzasadnienie, jak i powołana podstawa prawna wykluczają uznanie, że w wyniku podziału działki nr "[...]"wydzielono działkę gruntu pod drogę publiczną. Faktu tego nie potwierdza również przeprowadzona przez organ analiza części tekstowej i graficznej planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast powołany w podstawie prawnej decyzji podziałowej art. 93 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie wskazuje, że podział nieruchomości nastąpił zgodnie
z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
Z załączonego do akt sprawy wydruku elektronicznej księgi wieczystej
Nr "[...]", prowadzonej dla nieruchomości obejmującej m.in. działkę
nr "[...]"wynika, że jako właściciel wciąż ujawniona jest Spółka A.
W ocenie organu odwoławczego, niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 3 u.g.n. Dla przyjęcia, ze spełnione są przesłanki przysługiwania odszkodowania konieczne jest przejście działki gruntu na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z mocy prawa, na skutek wydzielenia jej jako drogi publicznej, z nieruchomości, która podlegała podziałowi.
O tym, czy do takiego wydzielenia doszło, rozstrzyga decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości. O charakterze wydzielonej drogi nie przesądza zatem organ rozstrzygający wniosek o odszkodowanie, ale organ wydający decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości.
Odnosząc się do przytoczonego w odwołaniu wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce oraz wykształconego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, zgodnie z którym w związku z wydzieleniem działek może dojść do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe,
z czym powinien wiązać się obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania, organ odwoławczy stwierdził, że wyrok ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zapadł na gruncie odmiennego stanu faktycznego.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma możliwości kwestionowania w prowadzonym postępowaniu odszkodowawczym ostatecznej decyzji podziałowej Wójta Gminy z dnia "[...]"r. Nie można również, wbrew temu rozstrzygnięciu uznać, iż działka nr "[...]"stała się z mocy prawa własnością Gminy, skoro w treści decyzji nie ma mowy o wydzieleniu działki pod drogę publiczną. Nie ma również wątpliwości, że Spółka nadal pozostaje właścicielem m.in. przedmiotowej działki nr "[...]", w związku z czym żadnej szkody z tytułu wydania decyzji podziałowej dotychczas nie poniosła. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.
W skardze, złożonej na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Spółka zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 98 ust. 3 u.g.n., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że o przejściu z mocy prawa własności działki wydzielonej pod drogę publiczną na własność gminy decyduje treść decyzji podziałowej, zapisy w księdze wieczystej, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że przejście własności następuje w chwili, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna, zaś działka została wydzielona pod drogę publiczną (również projektowaną), przy czym o tym, czy droga zalicza się do kategorii dróg publicznych decydują okoliczności dotyczące funkcji, jaką ona ma spełniać, a więc czy ma to być droga ogólnodostępna, połączona z siecią dróg publicznych, przeznaczona dla nieograniczonej liczby osób, czy też droga służąca tylko do wyłącznego użytku określonych podmiotów;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na:
nieprzeprowadzeniu czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności, czy droga urządzona na działce nr "[...]"jest częścią sieci komunikacyjnej gminy, jest dostępna nie tylko dla właścicieli działek powstałych w wyniku podziału, odbywa się przez nią transport publiczny w efekcie czego organ bezpodstawne przyjął, że działka nr "[...]"nie została przeznaczona pod drogę publiczną;
niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. nieprzeprowadzeniu dokładnej analizy planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą
Nr "[...]"Rady Gminy z dnia "[...]"r., w konsekwencji nieuwzględnienia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz funkcji, jaką zgodnie z zapisami tego planu ma pełnić działka nr "[...]",
nieprzeprowadzeniu dowodu z decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia "[...]"r., wskazanej w treści przedmiotowej decyzji podziałowej i w konsekwencji nieuwzględnienia zapisów tej decyzji oraz funkcji, jaką zgodnie z zapisami tej decyzji ma pełnić działka nr "[...]".
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, sentencja decyzji podziałowej Wójta Gminy, jej uzasadnienie, jak i powołana podstawa prawna nie wykluczają uznania, że w wyniku podziału działki nr "[...]" wydzielono działkę gruntu pod drogę publiczną.
Skarżąca stwierdziła, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest zweryfikowanie, czy przedmiotowa działka stanowi drogę służącą wyłącznie właścicielowi działek, czy też ma charakter ogólnodostępny jako ulica będąca elementem układu komunikacyjnego
w sieci dróg ogólnodostępnych, niezależnie od kwestii formalnego zaliczenia jej do dróg publicznych.
W ocenie Spółki, za przyjęciem, że działka nr "[...]"przeznaczona została pod drogę publiczną, przemawia ustanowiony zakaz jakiejkolwiek zabudowy tej działki przy jednoczesnym przeznaczeniu tej działki na cele rzemieślniczo-przemysłowo-składowe, Z jednej strony, dopuszcza się jej wykorzystanie na te cele, ale z drugiej strony, nie przewiduje zabudowy. Nadto, położenie i kształt działki wskazują, że wspólnie z innymi działkami (np. "[...]") w rzeczywistości stanowi ciąg komunikacyjny (oznaczona na aktualnym planie miejscowym jako 01L20/1x7,0/, zapewniający dojazd działkom sąsiednim do drogi publicznej, tj. do ul. G. i planowanej drogi gminnej "[...]". Przedmiotowa działka ma szerokość umożliwiającą budowę na niej jezdni o parametrach właściwych dla dróg publicznych, zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r,
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z tym rozporządzeniem droga klasy L to droga lokalna, jedna
z klas dróg publicznych. Droga klasy D to droga dojazdowa, najniższa z klas dróg publicznych. Przedmiotowa droga spełnia także wymogi techniczne wskazane w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]"r. (rozdział II, pkt 9 "Komunikacja", s. 37).
W ocenie skarżącej, działka nr "[...]"spełnia wszelkie przesłanki do uznania jej za drogę publiczną, ponieważ jest połączona z siecią dróg publicznych, jest dostępna dla ogółu użytkowników i nie ma możliwości ograniczenia dostępu do drogi na rzecz konkretnych użytkowników. Co więcej, zgodnie z aktualnym planem miejscowym, przedmiotowa droga ma stanowić połączenie ulicy G. z drogą krajową
nr "[...]", poprzez planowaną drogę gminną "[...]", zatem faktycznie ma służyć nieograniczonej liczbie użytkowników, co bezwzględnie stanowi o jej publicznym charakterze.
W ocenie skarżącej, organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. Nie dokonał też wyczerpującej analizy planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr "[...]". Ponadto, w ocenie skarżącej, nie stanowi ograniczenia możliwości dochodzenia odszkodowania, brak wpisu podmiotu publicznoprawnego do księgi wieczystej, który ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.
Zdaniem skarżącej, za nadużycie prawa należy uznać przerzucenie przez Gminę na skarżącą własnych zadań związanych z budową i utrzymaniem dróg. Opisując drogi publiczne, w sposób sztuczny jako drogi "wewnętrzne" i działki "przemysłowo-składowe", Gmina dąży do uchylenia się od obowiązku wypłaty odszkodowania za nieruchomość de facto wywłaszczoną na cele publiczne.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325
z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W myśl zaś z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi
i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie jest zasadna.
Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA).
Na podstawie powołanego przepisu Sąd nie może więc w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Zatem kontroli Sądu nie może podlegać w niniejszym postępowaniu decyzja podziałowa, na podstawie której skarżąca domaga się odszkodowania za działkę wydzieloną pod drogę. Organ administracji publicznej, do którego właściwości należy orzekanie w przedmiocie odszkodowania jest związany treścią zawartego
w decyzji podziałowej rozstrzygnięcia. O charakterze wydzielonej drogi nie przesądza zatem organ rozstrzygający wniosek o odszkodowanie (por. wyrok NSA z dnia
27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 986/11; wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13, publ. w CBOSA).
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie decyzja podziałowa została wydana na podstawie art. 93 ust. 1 i ust.6, art. 96 ust. 1 i 4 i art. 97 ust. 1 u.g.n. Nie wymieniono
w niej w ogóle art. 98 u.g.n., ani nie informowano o przejściu z mocy prawa własności działki nr "[...]"na Gminę. Wójt Gminy, odpowiadając na wniosek skarżącej
o przyznanie odszkodowania, oświadczył, że objęta wnioskiem działka, zgodnie
z decyzją podziałową przeznaczona jest na cele rzemieślniczo-przemysłowo – składowe. Z treści decyzji podziałowej nie wynika, by wydzielona działka nr "[...]"została wydzielona pod drogę publiczną i przeszła z mocy prawa na rzecz Gminy.
Podkreślić należy, że zgodnie z księgą wieczystą KW Nr "[...]"skarżąca jest w dalszym ciągu właścicielem działki nr "[...]". W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organy orzekające nie miały podstaw do ustalenia odszkodowania, gdyż są związane treścią księgi wieczystej, z której wynika, że własność działki nr "[...]"nie przeszła na Gminę. Nie ma przy tym znaczenia, że wpis ma charakter deklaratoryjny, bowiem nie został on obalony.
W tym miejscu wyjaśnić także należy, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. –
w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o podziale - działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Za te działki gruntu, zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n., przysługuje odszkodowanie.
Przejście działek wydzielonych pod drogi na rzecz podmiotów publicznych jest zatem wywłaszczeniem, które następuje z mocy prawa i z tego względu przysługuje odszkodowanie, które zgodnie z nakazem zawartym w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP musi być odszkodowaniem słusznym. Aby jednak można było mówić o prawie do słusznego odszkodowania zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n., musi zostać spełniona przesłanka z art. 98 ust. 1 tej ustawy, to jest nastąpić przejście prawa własności nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne na rzecz podmiotów w tym przepisie wymienionych. Zatem zasadniczym elementem ustaleń stanu faktycznego sprawy jest to, czy działka gruntu przeszła na własność samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, z mocy prawa na skutek wydzielenia jej jako drogi publicznej z nieruchomości, która podlegała podziałowi.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, zgodnie
z którym o przejściu własności działki z mocy prawa na podstawie art. 98 u.g.n. rozstrzyga sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
(por. NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1453/19, publ. w CBOSA). W wyroku z 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 815/16, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin" (por. też wyrok NSA
z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. I OSK 1857/14). Również w wyroku z dnia 18 lipca
2019 r., sygn. akt I OSK 2398/17, Naczelny Sąd Administracyjny akcentował, że
w przypadku sporu co do stanu prawnego działki w sprawie o odszkodowanie, organ administracji nie może samodzielnie rozstrzygać tego sporu. Wyjaśnił, że nie można pomijać wpisów w księdze wieczystej dokonywanych na podstawie decyzji podziałowych.
W związku z powyższym, wskazać należy, że przy wpisaniu działki nr "[...]"do księgi wieczystej musiała być uwzględniona decyzja podziałowa, na podstawie której ustalono stan prawny tej działki. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem Gminy co do własności działki, to mogła wystąpić z roszczeniem o usunięcie niezgodności w księdze wieczystej, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204). Zgodnie
z art. 3 ust. 1 tej ustawy, prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie
z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wprowadza domniemanie prawne, które jest wzruszalne. Dopóki domniemanie to nie zostanie obalone, to ma charakter wiążący. Zgodnie z art. 234 k.p.c., domniemania ustanowione przez prawo (domniemania prawne) wiążą sąd; mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza.
W przedmiotowej sprawie nie zasługują więc na uwzględnienie podniesione
w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dotyczące braku zebrania
i przeprowadzenia przez organy orzekające dowodów, mających na celu wyjaśnienie charakteru spornej działki.
Odnosząc się zaś do powoływanego przez skarżącą Spółkę wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie
nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce, wskazać należy, na co zasadnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 931/18, że wyrok ten nie tworzy prawa i nie wiąże bezwzględnie innych sądów swoim rozstrzygnięciem, a zawiera jedynie wskazówkę interpretacyjną. Ponadto, sprawa ta dotyczyła innego stanu faktycznego.
W niniejszej sprawie nie można bowiem uznać, że doszło do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe (por. wyrok NSA
z 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/12, dostępny w Internecie).
Skoro zatem skarżąca jest nadal właścicielem wskazanej działki, nie jest słuszne domaganie się od Gminy odszkodowania za przejście prawa własności, do którego
w istocie nie doszło, co znajduje potwierdzenie we wpisach do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.
Końcowo wskazać należy, że na podstawie art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Strony wcześniej poinformowano
o możliwości wypowiedzenia się w sprawie na piśmie.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.