II SA/Ol 717/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-12-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba wojskowazasadnicza służba wojskowanadterminowa służba wojskowazwolnienie ze służbydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneakty sprawykontrola sądowaWojsko Polskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu żołnierza z nadterminowej służby wojskowej z powodu braków formalnych w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący, R. K., zwrócił się o zwolnienie z nadterminowej służby wojskowej z powodów osobistych. Organy wojskowe zwolniły go, ale następnie utrzymały decyzję w mocy mimo odwołania, powołując się na postępowanie karne dotyczące prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że akta sprawy były niekompletne i nie zawierały dowodów na uzasadnienie zwolnienia ani na zarzuty dotyczące przestępstwa.

Skarżący, st. szer. ndt R. K., złożył wniosek o zwolnienie z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej z powodu osobistych. Dowódca jednostki wojskowej wydał decyzję o zwolnieniu i przeniesieniu do rezerwy. Skarżący odwołał się, twierdząc, że decyzja była wynikiem presji przełożonych w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym dotyczącym prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, i że nadal chce służyć w wojsku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, argumentując, że służba wojskowa jest sformalizowana i skarżący był świadomy konsekwencji popełnienia przestępstwa. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy dodatkowo podniósł, że skarżący został pozbawiony prawa jazdy, co uniemożliwiało mu dalsze pełnienie funkcji kierowcy mechanika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że akta sprawy były niekompletne, nie zawierały dowodów na istnienie szczególnie ważnych względów osobistych lub rodzinnych uzasadniających zwolnienie, ani informacji o prawomocnym wyroku skazującym za popełnienie przestępstwa. Brak kompletnych akt uniemożliwił sądowi należytą kontrolę zaskarżonych decyzji, co stanowiło naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie przedstawiły dowodów na istnienie takich względów ani nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że akta sprawy nie zawierały informacji potwierdzających istnienie szczególnie ważnych względów osobistych lub rodzinnych, które uzasadniałyby zwolnienie żołnierza z nadterminowej służby wojskowej przed upływem okresu, na który się zgłosił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.o. RP art. 87a § 3 pkt 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Zwolnienie żołnierza z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przed upływem okresu, na który zgłosił się do tej służby, może nastąpić na wniosek żołnierza, uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w granicach upoważnień udzielonych na ich podstawie.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Pomocnicze

u.p.o. RP art. 87 § 5

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem i żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przed upływem okresu, na który zgłosili się do tej służby art. 10

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 54 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niekompletność akt sprawy uniemożliwiająca kontrolę sądową. Brak dowodów na istnienie szczególnie ważnych względów osobistych lub rodzinnych uzasadniających zwolnienie. Brak dowodów na popełnienie przestępstwa przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

organy prawidłowo zastosowały przepis art. 87a ust. 3 pkt l w zw. z art. 87 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika jakie ważne względy osobiste lub rodzinne zostały uwzględnione przez organy orzekające w sprawie o popełnieniu przestępstwa przez konkretną osobę można mówić jedynie w oparciu o prawomocny wyrok sądu skazujący nie zostały sądowi przedstawione akta sprawy administracyjnej uchybienia stanowią naruszenie zasad określonych w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Hanna Raszkowska

przewodniczący

Marzenna Glabas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie obowiązków procesowych przez organy administracji, w szczególności w zakresie kompletowania akt sprawy i prowadzenia postępowania wyjaśniającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i procedur z nią związanych, ale ogólne zasady postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i kompletowanie akt, nawet w sprawach dotyczących służby wojskowej. Podkreśla znaczenie dowodów i prawomocnych wyroków.

Wojsko uchyliło decyzję o zwolnieniu żołnierza. Sąd ujawnił kluczowe błędy proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 717/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
6241 Zwolnienie z odbycia zasadniczej służby wojskowej
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Marzenna Glabas Katarzyna Matczak (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr "[...]" z dnia "[...]" r. w przedmiocie zwolnienia z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 lipca 2005r. st. szer. ndt. R. K. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej w B. o zwolnienie go z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 lipca 2005r. Podał, że z powodów osobistych nie może pełnić dalej służby wojskowej.
Dowódca "[...]" Brygady Kawalerii Pancernej decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" r., wydaną na podstawie art. 87a ust. 3 pkt l ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, póz. 205, ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie zwalniania żołnierzy z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem i żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przed upływem okresu, na który zgłosili się do tej służby (Dz.U. Nr 153, póz. 1613), zwolnił st. szer. ndt R. K. z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy z dniem 8 lipca 2005r.
R. K. od powyższej decyzji złożył odwołanie wskazując, iż wniosek o zwolnienie był efektem namowy oraz presji jaką na niego wywarli przełożeni w związku z okolicznością, iż wobec niego toczy się postępowanie przygotowawcze z art. 178a § l kk. Za powyższy czyn nie został skazany prawomocnym wyrokiem. Podał, że jego decyzja była pochopna i nieprzemyślana, gdyż nadal chce służyć w wojsku. Podczas dotychczasowej służby wywiązywał się w sposób bardzo dobry z nakładanych obowiązków. Brał także udział w III zmianie misji stabilizacyjnej "[...]".
Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" r. Dowódca Jednostki Wojskowej w E., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy "[...]" Brygady Kawalerii Pancernej z dnia "[...]"r.
Organ odwoławczy wskazał, iż zasady służby wojskowej są bardzo sformalizowane i ściśle regulowane stosownymi przepisami. Nie jest więc możliwe aby ktoś wbrew własnej woli został zmuszony do podjęcia decyzji o zwolnieniu z odbywania służby nadterminowej zwłaszcza, że skarżący był żołnierzem doświadczonym znającym przepisy pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Wyjaśniono, iż znając przepisy skarżący wiedział jaki wpływ na dalszy tok
jego służby może mieć wymierzenie mu kary za przestępstwo z art. 178a § l kk, które popełnił przed złożeniem wniosku o zwolnienie ze służby. W ocenie organu prawdziwe jest natomiast stwierdzenie, że decyzja o zwolnieniu została podjęta przez skarżącego w sposób pochopny, nieprzemyślany. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Na powyższą decyzję R. K. wniósł skargę. Zarzucił w niej nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy bądź ich pracowników, jak również naruszenie praworządności i słusznego interesu jego jako obywatela RP. Wskazał, iż stosownie do art. 128 Kpa nie uzasadnia swoich zarzutów z uwagi na fakt, iż w toku prowadzonego postępowania odwoławczego nie zrobiono niczego w zakresie zgłębienia istoty sprawy oraz motywów i przesłanek dotyczących przedmiotowej sprawy.
Dowódca Jednostki Wojskowej w E. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, iż ustalono w związku z prowadzonym postępowaniem o czyn z art. 178a § l kk, że skarżący został pozbawiony prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych, wobec czego nie mógł wykonywać czynności na dotychczas zajmowanym stanowisku kierowcy mechanika. Wobec powyższego z uwagi na brak innego stanowiska w jednostce nie było możliwe uwzględnienie jego prośby o cofnięcie decyzji organu I instancji.
Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2005r. i 7 listopada 2005r. Dowódca Jednostki Wojskowej w E. został wezwany do przedłożenia kompletnych akt tej sprawy poprzez dołączenie akt osobowych st. szer. ndt R. K.
Żądane akta sprawy nie zostały Sądowi uzupełnione przez Dowódcę Jednostki Wojskowej w E.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. l ust. l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie zaś do art. 133 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) zwanej dalej; ustawą p.p.s.a.
sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Dlatego podstawę oceny wydanych w sprawie decyzji stanowił jedynie materiał dostępny Sądowi w dniu orzekania. Materiał ten zawiera istotne braki. Przede wszystkim przedstawione przez organ akta sprawy nie pozwalają na ocenę czy w sprawie tej organy prawidłowo zastosowały przepis art. 87a ust. ust. 3 pkt l w zw. z art. 87 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2004r. Nr 241, póz. 2416, ze zm.).
Zgodnie z art. 87a ust. 3 pkt l tej ustawy zwolnienie żołnierza z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przed upływem okresu, na który zgłosił się do tej służby, może nastąpić na wniosek żołnierza, uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi. Z przekazanych akt sprawy nie wynika jakie ważne względy osobiste lub rodzinne zostały uwzględnione przez organy orzekające w sprawie, które upoważniałyby do zwolnienia żołnierza nadterminowej zasadniczej służby w tym trybie. We wniosku o zwolnienie skarżący wskazał ogólnie na względy osobiste natomiast z nadesłanych akt sprawy nie wynika aby organy ustaliły w toku postępowania wyjaśniającego, jakie to ważne względy osobiste lub rodzinne uzasadniały jego zwolnienie przed terminem, na który się zgłosił do służby.
Odnośnie zaś twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczących popełnienia przestępstwa przez skarżącego z art. 178a § l kk, to sąd nie ma żadnej możliwości zweryfikowania tej informacji, bowiem w aktach brak na ten temat jakiejkolwiek informacji. Poza tym o popełnieniu przestępstwa przez konkretną osobę można mówić jedynie w oparciu o prawomocny wyrok sądu skazujący za popełnienie konkretnego przestępstwa, natomiast takiego dowodu w sprawie również brak.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że nie zostały sądowi przedstawione akta sprawy administracyjnej. Przez akta sprawy administracyjnej należy bowiem rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżącego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 200Ir. sygn. akt IV SA 1992/99, niepublikowany).
Przedstawione sądowi wybiórczo dokumenty nie spełniają ww. wymogów. Uniemożliwia to sądowi dokonanie należytej kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy "[...]" Brygady Kawalerii Pancernej z dnia "[...]" r.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone wyżej uchybienia stanowią naruszenie zasad określonych w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego wobec czego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogła się ostać.
Z opisanych wyżej powodów Sąd postanowił jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz. U Nr 153, póz. 1270, ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego orzeczenia podjęto w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygniecie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI