II SA/Ol 714/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie WINB nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, uznając, że nadbudowa budynku gospodarczego została wykonana w latach 2001-2003, co wyklucza możliwość uproszczonej legalizacji.
Skarga dotyczyła postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących nadbudowy budynku gospodarczego. Skarżąca kwestionowała ustalenie daty wykonania nadbudowy, twierdząc, że minęło ponad 20 lat, co pozwalałoby na uproszczoną legalizację. Sąd administracyjny, związany wcześniejszym wyrokiem, uznał, że nadbudowa miała miejsce w latach 2001-2003, co wyklucza zastosowanie trybu uproszczonego, i oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi E. P. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 11 lipca 2024 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących nadbudowy budynku gospodarczego. Skarżąca domagała się przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, argumentując, że nadbudowa miała miejsce ponad 20 lat temu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę po raz kolejny, był związany wcześniejszym wyrokiem z dnia 5 marca 2024 r. (sygn. akt II SA/Ol 1018/23), który uchylił poprzednie postanowienie WINB. Sąd administracyjny uznał, że ustalenia organów, zgodnie z którymi nadbudowa została wykonana w latach 2001-2003, są prawidłowe i oparte na spójnych zeznaniach świadków. Ponieważ od zakończenia budowy nie upłynęło co najmniej 20 lat, tryb uproszczonej legalizacji (art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego) nie mógł zostać zastosowany. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, nie naruszając przepisów postępowania administracyjnego. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ustalony czas od zakończenia budowy jest krótszy niż 20 lat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadbudowa została wykonana w latach 2001-2003, co oznacza, że nie upłynęło wymagane 20 lat od zakończenia budowy, a tym samym nie można zastosować trybu uproszczonej legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
Pb. art. 28
Ustawa Prawo budowlane
Pb. art. 48b § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo budowlane
Pb. art. 49f § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pb. art. 83 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie, że nadbudowa została wykonana w latach 2001-2003, co wyklucza zastosowanie uproszczonej legalizacji. Organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut nierozpatrzenia sprawy w sposób właściwy i braku zebrania materiału dowodowego wskazującego na dokładną datę nadbudowy. Zarzut naruszenia art. 7, 7a § 1, 8 i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie, że nadbudowa istniała przed 2001 r. i upłynęło 20 lat. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób wskazanych jako wykonawcy. Zarzut naruszenia art. 49f ust. 1 Pb. poprzez jego niezastosowanie. Zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie twierdzeń skarżącej i oparcie się na twierdzeniach sąsiadów.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w trybie uproszczonym jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat rozumowanie, w wyniku którego organy ustaliły istnienie określonych okoliczności faktycznych, było zgodne z prawami logiki, a zatem nie wykroczyły one poza granice swobodnej oceny dowodów
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Beata Jezielska
sędzia
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności wymogu 20 lat od zakończenia budowy dla uproszczonej legalizacji oraz związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia daty wykonania nadbudowy i zastosowania trybu uproszczonej legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i legalizacji, co jest istotne dla prawników i osób zajmujących się nieruchomościami.
“Czy 20 lat od budowy to zawsze szansa na legalizację? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 714/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-11-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Beata Jezielska Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Katarzyna Matczak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 655/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-15 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1267 art.1 par.1-2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art.3 par.2 pkt 2, art. 119 pkt 3, art.134 par.1, art.151, art.170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 725 art.28, art.49f ust.1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 11 lipca 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), art. 48b ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 – Pb.), w związku z wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1018/23, po rozpatrzeniu zażalenia E. P. (skarżąca, strona) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 2 sierpnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy D. o zgodności nadbudowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architechnicznobudowlanego w 3 egzemplarzach, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwolenia i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane; dwóch egzemplarzy projektu technicznego, dotyczące nadbudowy budynku gospodarczego położonego w środkowej części działki nr (...) w miejscowości F., gm. D. - utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy w całości Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Postanowieniem z 8 września 2022 r. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 8 lipca 2022 r. wstrzymujące nadbudowę budynku gospodarczego położonego w środkowej części działki nr (..) miejscowości F., gm. D. Inwestorka E. P. w dniu 29 lipca 2022 r. złożyła wniosek o legalizację. W związku z powyższym, PINB 2 sierpnia 2023 r. wydał postanowienie na podstawie art. 48b ust. 1 i ust 2 Pb., którym nałożył na stronę obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy D. o zgodności nadbudowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektonicznobudowlanego w 3 egzemplarzach, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane; dwóch egzemplarzy projektu technicznego, dotyczące nadbudowy budynku gospodarczego położonego w środkowej części działki nr (...) w miejscowości F., gm. D. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że od przedmiotowej budowy minęło 20 lat i wnosi o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego uproszczonego. WINB w postępowaniu zażaleniowym, w dniu 10 października 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zebrał i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego. A w związku z tym, że strona jest zainteresowania wszczęciem powyższej procedury oraz wskazuje na fakt, że budynek mógł zostać nadbudowany ponad 20 lat temu, powyższa kwestia winna zostać wyjaśniona i oceniona. Z postanowieniem WINB nie zgodził się A. K., który wniósł skargę do WSA w Olsztynie. Wyrokiem z 5 marca 2024 r., sygn. akt II SA/OI 1018/23, WSA w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie WINB z dnia 10 października 2023 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że została ustalona data powstania przedmiotowej nadbudowy. Zeznania wszystkich przesłuchanych świadków są spójne i zbieżne. Istnieje możliwość określenia w przybliżeniu daty wykonania przedmiotowej nadbudowy. I takowa data właśnie została ustalona przez PINB w postanowieniu z 2 sierpnia 2023 r. i zaakceptowana przez WINB w zaskarżonym postanowieniu. I co istotniejsze owa konstatacja odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, jako, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów - w tym w szczególności przesłuchań wskazanych świadków, data wykonania samowolnych robót została ustalona. Stwierdził, że materiał dowodowy w sprawie został wyczerpująco zebrany przez organ pierwszej instancji i w pełni pozwala na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia z 11 lipca 2024 r. WINB wskazał, że nie ma wątpliwości co to kwestii, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały w sposób samowolny bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym, że inwestorzy nie dysponują decyzją o pozwoleniu na budowę, do której zobowiązani byli na podstawie art. 28 Pb. (rozbudowa nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę), zasadnym było zastosowanie art. 48 Pb. Stosownie do powyższego PINB wydał postanowienie i wstrzymał nadbudowę budynku gospodarczego położonego w środkowej części działki nr (...) miejscowości F., gm. D. Ponadto w treści uzasadnienia pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz wysokości potencjalnej opłaty legalizacyjnej. Inwestorka złożyła wniosek o legalizację. W związku z czym, zgodnie z art. 48b ust. 1 i 2 Pb., organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów. Odnosząc się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z 5 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1018/23, wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przez PINB, do akt sprawy przedłożono 5 oświadczeń świadków (Z. C., J. C., A. K., B. K. i J. K.), którzy zgodnie wskazują, że przedmiotowa nadbudowa budynku gospodarczego została wykonana około 2001 r. PINB wezwał w/w do osobistego stawiennictwa, w dniu 20 lipca 2021 r., w charakterze świadka, celem złożenia wyjaśnień w sprawie daty zakończenia wykonania przedmiotowej nadbudowy budynku gospodarczego. Wszyscy świadkowie stawili się i zgodnie oświadczyli, że przedmiotowa nadbudowa miała miejsce latem 2001 r. J. C. natomiast oświadczyła, że gdy w czerwcu 2003 r. sprowadziła się do F. i stała się współwłaścicielką budynku gospodarczego, to część budynku gospodarczego była już nadbudowana i posiadała dach dwuspadowy. WINB podniósł, że mając tak przedstawiony stan faktyczny sprawy wskazać należy, iż PINB postąpił w sposób prawidłowy. Nadbudowa budynku powstała w latach pomiędzy latem 2001 r. a 2003 r., zatem nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego uproszczonego (postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 25 stycznia 2021 r., natomiast postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane zostało w dniu 26 kwietnia 2021 r.). Stan faktyczny sprawy jest jasny i nie budzi wątpliwości. W sytuacji samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem roboty budowlane oraz poucza stronę o prawach i obowiązkach, w tym o prawie złożenia wniosku o legalizację. Strona wniosek taki złożyła, w związku z czym kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego jest przedłożenie stosownych dokumentów, do których strona zobowiązana została zaskarżonym postanowieniem. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie WINB skarżąca zarzuciła mu: - nierozpatrzenie sprawy w sposób właściwy, tj. brak zebrania materiału dowodowego wskazującego, na dokładną datę dokonania nadbudowy, skoro wykonano ją przed 2001 rokiem, to w 2003 roku musiała istnieć, gdy świadek się wprowadzał; nieprzesłuchanie osób rzekomo wykonujących roboty (nadbudowa budynku), w sytuacji braku możliwości określenia konkretnej daty robót, nie określenie wieku, predyspozycji fizycznych i zawodowych osób wykonujących prace, w sytuacji, gdy jeden z rzekomych wykonawców - syn Pani P. był wówczas małoletni; - naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieustalenie, że skoro nadbudowa istniała już przed rokiem 2001 (zeznania świadków), to w roku 2003 już istniała, a tym samym przed złożeniem wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego upłynęło 20 lat; nierówne traktowanie stron, poprzez dawanie wiary twierdzeniem, które były odwoływane i zmienione oraz wynikały z ustaleń między uczestnikami, co do ich treści; - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowania i niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, potrzebnego do załatwienia sprawy, przez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób wskazanych przez świadków, jako wykonujące prace budowlane (nadbudowę). Świadkowie wprost wskazali, kto według nich dokonywał nadbudowy, a tym samym przeprowadzenie dowodu było w pełni możliwe i nie wiązało się z żadnymi trudnościami i nie powodowało przedłużenia postępowania; - naruszenie art. 49 f ust. 1 Pb. poprzez jego niezastosowanie, podczas, gdy nadbudowa wykonana została przez poprzedników prawnych E.P., która jest właścicielem nieruchomości od 2001 r.; - naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie twierdzeń skarżącej odnoście terminu powstania nadbudowy i oparciu się jedynie na twierdzeniach sąsiadów, którzy są do niej wrogo nastawieni i w ich interesie jest, aby skarżąca opuściła nieruchomość, w tym została zmuszona do jej zbycia. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. WSA wyrokiem z 5 marca 2024 r., sygn. II SA/Ol 1083/23, uchylił postanowienie WINB z 10 października 2023 r. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. W świetle powyższych ustaleń, organ administracji ponownie rozpoznający sprawę oraz Sąd rozpatrujący skargę na ponownie wydane w niniejszej sprawie postanowienie, związani są stanowiskiem sformułowanym w uzasadnieniu wyroku Sądu z 5 marca 2024 r., sygn. II SA/Ol 1083/23, zarówno w zakresie oceny prawnej w nim zawartej, jak i wskazań co do dalszego postępowania, gdyż nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanych wyrokach. W ocenie Sądu organ ponownie rozpoznający sprawę uwzględnił ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku z dnia 5 marca 2024 r. w części dotyczącej ustalenia daty dokonania samowoli robót budowalnych. Przypomnieć jedynie należy, że w rzeczonym wyroku sąd wskazał, że "ustalono bezsprzecznie, że nadbudowa wykonana została około 2001-2003 roku. Fakt ów - bezsprzeczny w świetle materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności w świetle przesłuchań wielu świadków - WINB dostrzegł już we własnej decyzji z 15 października 2021 r. uchylającej w całości decyzję PINB z 13 sierpnia 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania samowoli i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia uznając w uzasadnieniu, że zeznania wszystkich przesłuchanych świadków są spójne i zbieżne. Istnieje możliwość określenia w przybliżeniu daty wykonania przedmiotowej nadbudowy. I takowa data właśnie została ustalona przez PINB w postanowieniu z 2 sierpnia 2023 r. i zaakceptowana przez WINB. I co istotniejsze owa konstatacja odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, jako, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów - w tym w szczególności przesłuchań wskazanych świadków - data wykonana samowolnych robót została ustalona. Fakt, że nie konkretyzuje ona daty dziennej wynika z wielu okoliczności, w tym w szczególności czasookresu ich dokonana. Jednakże w niczym nie uniemożliwia ona WINB rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, jak to uczynił PINB. Reasumując materiał dowodowy w sprawie przez organ I instancji został wyczerpująco zebrany i w pełni pozwala na merytoryczne rozstrzygniecie". W zawiązku z powyższym należy wskazać, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zasadę tę wyraża art. 28 Pb. Jak natomiast stanowi art. 49f ust. 1 Pb. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w trybie uproszczonym jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat. Ustalenie dokładnej daty zakończenia budowy obiektu budowlanego (tu nadbudowy budynku) ma więc podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania tego trybu. Instytucja ta nie może mieć zastosowania w przypadku, gdy nie upłynęło 20 lat od budowy obiektu budowlanego. Niemniej, w świetle ustaleń organów, że nadbudowa budynku powstała w latach pomiędzy latem 2001 r. a 2003 r., mając na uwadze prawomocny wyrok wydany w sprawie sygn. II SA/Ol 1083/23 oraz uwzględniając specyfikę legalizacji uproszczonej obiektów budowlanych wskazać należy, że w sprawie nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego uproszczonego (postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 25 stycznia 2021 r., natomiast postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane zostało w dniu 26 kwietnia 2021 r.). Skoro czasookres wykonanej nadbudowy został wyjaśniony (nadbudowy budynku nie dokonano ponad 20 lat temu), to zbędnym było dalsze poszukiwanie dowodów na tę okoliczność, a argumenty podnoszone w tym zakresie w skardze nie mogą zmienić tej oceny. W sprawie nie mógł mieć zatem zastosowania art. 49f ust. 1 Pb. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia norm o charakterze procesowym wskazać należy, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, a z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Oznacza to, że organ administracji publicznej jest zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz, że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. W ocenianym postępowaniu wymogów tych dopełniono. Skarżąca wywodzi, że organy oparły się na niepełnym materiale dowodowym. Odnosząc się do tej argumentacji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego należy zatem do organu administracji rozpoznającego sprawę. Sąd uprawiony jest natomiast do badania, czy organ ten dopuścił wszystkie zgłaszane w toku postępowania administracyjnego przez strony dowody mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czy sam zebrał należycie możliwy do zgromadzenia materiał dowodowy oraz czy dokonana przez ten organ ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu rozpoznając i rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji nie naruszyły dyspozycji art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. w zakresie oceny czasookresu nadbudowy budynku. W tym zakresie rozumowanie, w wyniku którego organy ustaliły istnienie określonych okoliczności faktycznych, było zgodne z prawami logiki, a zatem nie wykroczyły one poza granice swobodnej oceny dowodów. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego oraz do naruszenia przepisów postępowania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI