II SA/Ol 692/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-11-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniepostępowanie administracyjneistotne odstępstwapostępowanie naprawczekontrola budowyorgan nadzoru budowlanegoWSAskarga

WSA w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego, uznając, że nie można wszcząć takiego postępowania, gdy toczy się postępowanie naprawcze dotyczące istotnych odstępstw od projektu.

Skarżący R.O. domagał się pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego (stacji paliw). Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na toczące się postępowanie naprawcze dotyczące istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie nie może być wszczęte, dopóki nie zakończy się postępowanie naprawcze.

Sprawa dotyczyła skargi R.O. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego (stacji paliw). Skarżący chciał uzyskać pozwolenie na użytkowanie stacji paliw i autogazu z zadaszeniem i pawilonem. PINB odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ uznał, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie istotnych odstępstw uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. WINB utrzymał postanowienie PINB w mocy, podkreślając, że sądy administracyjne już wcześniej uznawały za zasadne stanowisko organów o konieczności zakończenia postępowania naprawczego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Dodatkowo, istotną nowością było wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., postępowanie nie może być wszczęte, gdy zachodzą inne uzasadnione przyczyny, w tym bezprzedmiotowość. W sytuacji, gdy toczy się postępowanie naprawcze (art. 50-51 P.b.) dotyczące istotnych odstępstw od projektu, nie jest możliwe jednoczesne wszczęcie postępowania o pozwolenie na użytkowanie (art. 59 P.b.). Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a pozwolenie na użytkowanie jest etapem końcowym procesu inwestycyjnego. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo w podobnej sprawie, które zostało aprobowane przez NSA. Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące wznowienia postępowania przez Starostę czy dokonania kontroli obiektu nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ postępowanie naprawcze nie zostało zakończone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wszcząć postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie, dopóki nie zakończy się postępowanie naprawcze.

Uzasadnienie

Postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a pozwolenie na użytkowanie jest etapem końcowym. Wszczęcie postępowania o pozwolenie na użytkowanie przed zakończeniem postępowania naprawczego prowadziłoby do sytuacji, w której organ mógłby wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu, który nie spełnia wymogów prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 59 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 57 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie naprawcze dotyczące istotnych odstępstw od projektu budowlanego musi zostać zakończone przed wszczęciem postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Toczyące się postępowanie naprawcze stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania o pozwolenie na użytkowanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwej wykładni i zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. przez organy. Zarzut wadliwego niezastosowania art. 57 ust. 6 w zw. z art. 59a ust. 1 i art. 59c ust. 1 P.b. i zaniechania przeprowadzenia obowiązkowej kontroli budowy.

Godne uwagi sformułowania

"innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania może polegać m.in. na tym, że w określonej sytuacji faktycznej i prawnej organ nie może wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zasadne jest zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w przypadku gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nie jest możliwe wydanie pozwolenia na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w wyniku prowadzonego postępowania naprawczego. Dopóki toczy się postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50-51 P.b., to nie może zostać wszczęte na wniosek inwestora postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

sprawozdawca

Marzenna Glabas

przewodniczący

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie nie może być wszczęte, gdy toczy się postępowanie naprawcze dotyczące istotnych odstępstw od projektu budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem budowlanym i postępowaniem administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego, ponieważ precyzuje relację między postępowaniem o pozwolenie na użytkowanie a postępowaniem naprawczym. Nie jest jednak szczególnie interesująca dla szerokiej publiczności.

Kiedy pozwolenie na użytkowanie musi poczekać? Sąd wyjaśnia relację z postępowaniem naprawczym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 692/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 4, art. 59 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "PINB"), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie "części, która stanowi samodzielną część tj.: stacja paliw i autogazu z zadaszeniem, pawilonem obsługi i pomieszczeniami znajdującymi się na parterze budynku o powierzchni zabudowy 193,60 m2, powierzchni użytkowej 166 m2, kubaturze 695 m3, powierzchni działki 2834 m2, powierzchni utwardzonej 2447 m2, powierzchni biologicznie czynnej (zieleń) 387 m2, bez klatki schodowej oraz piętra i poddasza, na których pozostały do wykonania roboty wykończeniowe na działce nr [...] położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej własność R. O., [...] (dalej jako: "strona", "inwestor", "skarżący").
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie
z art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wyjaśnił, że w PINB toczy się postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty G. (dalej jako: "Starosta") z [...] 2009 r. oraz decyzją zmieniającą z [...] 2010 r. (których wygaśnięcie stwierdził Starosta decyzją z [...] 2023 r.), udzielającymi pozwolenia na budowę stacji paliw i auto-gazu z zadaszeniem, pawilonem obsługi, sklepem, pomieszczeniami biurowymi i pokojami noclegowymi, zlokalizowanej na działce nr geod. [...] przy ul. M. w G., które jest postępowaniem niezbędnym w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Wobec tego organ uznał, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie istotnych odstępstw od projektu uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Podobny skutek wywołuje wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji
o pozwoleniu na budowę, ponieważ wniosek może dotyczyć obiektu wybudowanego na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB podniósł, że innym powodem, dla którego należało odmówić wszczęcia żądanego postępowania jest fakt, że inwestor do wniosku dołączył jedynie aktualne oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu budowy oraz oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych i wskazał, że pozostałe dokumenty wymienione w punkcie 9 wniosku o pozwolenie na częściowe użytkowanie znajdują się w organie, ponieważ były dołączone do wniosku o pozwolenie na użytkowanie z 2012 r. Dokumenty te nie odzwierciedlają natomiast stanu obiektu w chwili obecnej, a część z nich straciła swoją aktualność, jak choćby decyzja Urzędu Dozoru Technicznego.
Ostatecznie PINB podał, że brak wcześniejszego rozstrzygnięcia
w postępowaniu naprawczym uniemożliwia zainicjowanie żądanego postępowania,
a ponadto prowadzone postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zawsze kończy się nałożeniem na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie w momencie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego, co również jest przyczyną, dla której należało odmówić wszczęcia postępowania.
Od ww. postanowienia organu pierwszej instancji zażalenie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:
I. art. 61a § 1 k.p.a., poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na bezzasadnym uznaniu, że w sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny powodujące, że postępowanie nie może być wszczęte, a w następstwie jego wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
II. art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako: "P.b.") w zw. z art. 59a ust. 1 i w zw. z art. 59c ust. 1 P.b., poprzez ich wadliwe niezastosowanie co prowadziło do zaniechania przeprowadzenia przez organ obowiązkowej kontroli budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, co prowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w odniesieniu do budowy, której dotyczył wniosek, decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] 2010 r. pozostaje w obrocie prawnym i jest ostateczna oraz prawomocna. W odniesieniu do pozwolenia na budowę nie została też wydana decyzja o stwierdzeniu jej wygaśnięcia. Dodał, że PINB 27 września 2023 r. przeprowadził kontrolę całej budowy i z protokołu kontroli wynika, że brak jest istotnych odstępstw od projektu budowalnego, co powinno zakończyć postępowanie wszczęte w 2012 r., ponieważ istotne odstępstwa wymienione w protokole kontroli z 2012 r. zostały bezpośrednio po niej usunięte. W związku z tym, w następstwie obowiązkowej kontroli budowy, o której mowa w art. 59a P.b., organ musiałby stwierdzić, że budowa jest zgodna z pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym. W dalszej części uzasadnienia skarżący szeroko powołał stanowisko doktryny i orzecznictwa dotyczące "innych uzasadnionych przyczyn", które oznaczają przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania. Skonstatował, że żadna okoliczność bezprzedmiotowości postępowania nie ma miejsca w sprawie, a przepis art. 61a k.p.a. został przez organ potraktowany jako pretekst nieprowadzenia postępowania, w którym organ musiałby przeprowadzić obowiązkową kontrolę budowy, o której mowa w art. 59a P.b.
Postanowieniem z [...] r., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu WINB opisał stan faktyczny sprawy i powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. W pierwszej kolejności wskazał, że sprawa pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji paliw była już przedmiotem uprzedniej analizy organów nadzoru budowlanego obu instancji, jak i sądów administracyjnych obu instancji (sygn. akt II OSK 1679/13 oraz II OSK 1537/15). Sądy administracyjne uznały za zasadne stanowisko organów, że zastosowanie znajduje art. 50 ust. 1 pkt 4, a następnie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 P.b., z którymi skorelowany pozostaje art. 59 ust. 5 P.b., ponieważ w razie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami zachodzi podstawa do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a następnie odpowiedniego zastosowania art. 51 P.b. Inwestor, który dokonał istotnych odstępstw od projektu nie może bowiem oczekiwać, że otrzyma pozwolenie na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego
z prawem. WINB podał, że okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, ponieważ inwestor we wniosku powołuje się na dokumenty, które zostały negatywnie rozpatrzone przez organy nadzoru budowlanego, jak i sądy administracyjne. Dodał, że istotną nową okolicznością w sprawie jest wygaszenie przez Starostę decyzji
z [...] 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ww. stacji autogazu. Decyzja ta jest ostateczna. Wobec tego w obrocie prawnym nie ma pozwolenia na budowę, na które powołuje się inwestor we wniosku
o wszczęcie postępowania.
Powołując stosowne orzecznictwo WINB stwierdził, że PINB prowadzi postępowanie naprawcze w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w tym samym obiekcie, który został objęty przedmiotowym wnioskiem. Uniemożliwia to więc skuteczne zainicjowanie odrębnego postępowania co do tego samego przedmiotu. Postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nie zostało dotychczas zakończone nie tylko winy organów
i toczących się postępowań sądowoadministracyjnych, ale także z uwagi na działanie samego inwestora, który nie stawiał się uprzednio na kontrole, co nie uniemożliwiało skuteczne przeprowadzenie czynności dowodowych. Dopiero 27 września 2023 r. odbyła się skuteczna kontrola organu pierwszej instancji z udziałem inwestora.
Ostatecznie organ odwoławczy wyjaśnił, że w analogicznej sprawie w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie PINB odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie części obiektu, WINB utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, a wyrokiem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 316/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę strony, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2929/20, oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Mając na uwadze ww. okoliczności, WINB stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie było zasadne.
Skargę na ww. postanowienie wniósł inwestor, zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na bezzasadnym uznaniu, że w sprawie niniejszej nie zachodzą inne uzasadnione przyczyny powodujące, że postępowanie nie może być wszczęte, oraz w następstwie jego wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki wydania postanowienia o odmowe wszczęcia postępowania, co prowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia;
2. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 57 ust. 6 P.b. w zw. z art. 59a ust. 1 w zw. z art. 59c ust. 1 P.b., poprzez ich wadliwe niezastosowanie co prowadziło do zaniechania przeprowadzenia przez organ obowiązkowej kontroli budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, co prowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia.
Skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów
z dokumentów załączonych do skargi w postaci:
1. postanowienia Starosty z [...] r. znak [...], celem wykazania faktu wznowienia przez Starostę z urzędu postępowania w sprawie wydanej decyzji z [...] 2023 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z [...] r. dotyczącej pozwolenia na budowę stacji auto-gazu, a zatem decyzji, na którą skarżący powołuje się we wniosku o wszczęcie niniejszego postępowania;
2. postanowienia Starosty z [...] r. znak [...] oraz postanowienia z [...] r. znak [...] celem wykazania faktu zawieszenia przez Starostę postępowania w sprawie wygaszenia decyzji z [...] 2010 r. oraz decyzji z [...] 2013 r., dotyczących zmiany decyzji z [...] 2009 r., a zatem decyzji, na które powołuje się skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona w istocie powtórzyła okoliczności podnoszone
w zażaleniu, w szczególności zarzuciła, że organ odwoławczy pominął okoliczność, że z protokołu z 27 września 2023 r. wynika, że brak jest istotnych odstępstw od projektu budowlanego, co powinno zakończyć postępowanie PINB prowadzone
w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym, stosownie do art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Uruchomienie tego trybu postępowania nie wymaga wniosku strony.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest prawidłowość zastosowania przez organy obydwu instancji art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub
z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją,
w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania może polegać m.in. na tym, że w określonej sytuacji faktycznej i prawnej organ nie może wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (A. Skóra [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom II, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, Olsztyn 2020, LEX/el.). Istota sprawy sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest wszczęcie oddzielnego postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w sytuacji, gdy w stosunku do tego samego obiektu toczy się tzw. postępowanie naprawcze.
Skarżący domaga się wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie części opisanego na wstępie obiektu budowlanego. Okolicznością bezsporną jest, że w stosunku do przedmiotowej inwestycji toczy się przed organem pierwszej instancji postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z 20 lutego 2009 r. i decyzją zmieniającą z 24 września 2010 r., wszczęte przez PINB 17 września 2012 r.
Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych
w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. W toku tego postępowania, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego
w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Następnie, na mocy art. 51 ust. 4 P.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie ww. obowiązków i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, w których nakłada obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast w przypadku niewykonania w terminie tego obowiązku, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).
Z przepisu art. 59 ust. 1 P.b. wynika zaś, że właściwy organ wydaje decyzję
w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Kontrola ta ma na celu stwierdzenie prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, czyli sprawdzenia m.in. zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym. Stosownie zaś do art. 59 ust. 5 zd. pierwsze, organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4.
Z wyżej powołanych przepisów wynika, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie inwestycji wybudowanej z istotnymi odstępstwami od ustaleń
i warunków określonych w projekcie budowlanym do stanu zgodnego
z prawem. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest natomiast końcowym etapem procesu inwestycyjnego, w którym organ nadzoru budowlanego sprawdza, czy zrealizowany obiekt został wybudowany w zgodności pozwoleniem na budowę. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie przez organ, że proces budowlany został zakończony prawidłowo i powstał obiekt budowlany zgodny z projektowanym obiektem.
Zasadne jest zatem stanowisko organów nadzoru budowanego, że
w przypadku gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nie jest możliwe wydanie pozwolenia na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w wyniku prowadzonego postępowania naprawczego. Z tego względu, dopóki toczy się postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50-51 P.b., to nie może zostać wszczęte na wniosek inwestora postępowanie
w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W konsekwencji, prawidłowo organy odmówiły skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego obiektu.
Tutejszy Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela w tym zakresie stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 316/20, w sprawie zainicjowanej przez skarżącego poprzednio
w tym samym przedmiocie, którego dotyczył niniejszy wniosek i które uzyskało aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2929/20 (dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku tym NSA jednoznacznie wskazał, że nie było możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, zanim nie nastąpi zakończenie postępowania naprawczego przewidzianego art. 50-51 P.b. Zatem wniosek skarżącego nie mógł skutecznie wszcząć postępowania na podstawie art. 61 § 1 k.p.a.
Ostatecznie wyjaśnić pozostaje skarżącemu, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące m.in. wznowienia postępowania przez Starostę, czy dokonania kontroli obiektu 27 września 2023 r. Skoro bowiem do dnia wydania przez WINB zaskarżonego postanowienia nie zakończyło się prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie naprawcze, to zachodziła inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a.
Reasumując, tutejszy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i z podanych względów oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI