II SA/Ol 691/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-10-05
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezgłoszenie robót budowlanychpozwolenie na budowęsieć elektroenergetycznazagrożenie bezpieczeństwauzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjnezasada zaufaniawsaorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody i organu I instancji nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przebudowy sieci elektroenergetycznej, uznając brak wystarczającego uzasadnienia organów co do zagrożenia bezpieczeństwa.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu organu na zgłoszenie przebudowy sieci elektroenergetycznej, które zdaniem organów wymagało pozwolenia na budowę ze względu na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa. Skarżąca spółka argumentowała, że prace nie stwarzają zagrożenia i powołała się na wcześniejsze, analogiczne rozstrzygnięcie Wojewody. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia organów co do zagrożenia oraz na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę E. S.A. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o sprzeciwie wobec zgłoszenia przebudowy sieci elektroenergetycznej i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organy obu instancji uznały, że planowane prace, polegające na przebudowie napowietrznej linii 110 kV, ze względu na głębokość wykopów, wysokość konstrukcji i użycie ciężkiego sprzętu, mogą stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co uzasadniało zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego postępowania wyjaśniającego, zaniechanie możliwości wypowiedzenia się co do dowodów oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnoprawnych. Podkreśliła, że przedłożyła dokumentację (Informacja BIOZ) potwierdzającą brak zagrożeń, a także powołała się na wcześniejsze, analogiczne rozstrzygnięcie Wojewody, które nie zawierało sprzeciwu. Sąd administracyjny przychylił się do argumentacji skarżącej, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający i precyzyjny, w jaki sposób planowane prace mogą zagrozić bezpieczeństwu, a ich uzasadnienie było lakoniczne. Podkreślono, że przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego nie powinien być stosowany jako zasada, a organy powinny najpierw wezwać do uzupełnienia zgłoszenia. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli (art. 8 § 2 k.p.a.) poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, co nie zostało przez Wojewodę wystarczająco uzasadnione. Sąd stwierdził również, że organ I instancji błędnie zastosował art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego jako samodzielną podstawę sprzeciwu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający i precyzyjny, w jaki sposób planowane prace mogą zagrozić bezpieczeństwu, a ich uzasadnienie było lakoniczne. Stosowanie art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przedstawiły konkretnych dowodów i analizy technicznej uzasadniającej potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia w związku z przebudową sieci elektroenergetycznej. Uzasadnienie decyzji było ogólnikowe, co uniemożliwiło kontrolę toku rozumowania organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.b. art. 30 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Właściwy organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych zgłoszeniem, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Pomocnicze

P.b. art. 29 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e.

P.b. art. 30 § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.

P.b. art. 30 § 5c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U z 2015 r. poz. 1800 art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób wystarczający i precyzyjny, w jaki sposób planowane prace mogą zagrozić bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Uzasadnienie decyzji organów było lakoniczne i ogólnikowe. Organ powinien był najpierw wezwać do uzupełnienia zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego. Organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli (art. 8 § 2 k.p.a.) poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w analogicznym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnienia. Art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego nie mógł stanowić samodzielnej podstawy sprzeciwu.

Godne uwagi sformułowania

Organy poprzestały jedynie na lakonicznych i ogólnikowych stwierdzeniach odnoszących się do zakresu i skali planowanej inwestycji. Pewna swoboda podjęcia określonego rozstrzygnięcia na podstawie wskazanego przepisu nie oznacza bowiem dowolności i właśnie uwarunkowana jest wyczerpującym uzasadnieniem. Przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego nie powinien być stosowany jako zasada. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Skład orzekający

Bogusław Jażdżyk

sprawozdawca

Piotr Chybicki

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewystarczające uzasadnienie organów w sprawach zgłoszenia robót budowlanych, konieczność stosowania procedury uzupełnienia zgłoszenia przed sprzeciwem, zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki stosowania przepisów Prawa budowlanego w zakresie zgłoszenia robót budowlanych i sprzeciwu organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie decyzji administracyjnych i przestrzeganie procedur, nawet w pozornie rutynowych sprawach budowlanych. Podkreśla znaczenie zasady zaufania obywateli do organów państwa.

Brak uzasadnienia organów doprowadził do uchylenia decyzji o sprzeciwie wobec przebudowy sieci energetycznej.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 691/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. c, art. 30 ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 roku sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w Gdańsku na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia przebudowy sieci elektroenergetycznej oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę robót polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że 3 marca 2023 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło zgłoszenie [...] SA (inwestor, skarżąca, strona skarżąca), obejmujące przebudowę sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] na działkach o nr geod. [...]; [...]; [...]; [...] obręb [...], na działkach nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obręb [...], na działkach nr [...]; [...] obręb [...], na działkach [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obręb [...], na działkach nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obręb [...], na działkach nr [...]; [...] obręb [...], na działkach nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obręb [...].
Starosta (organ I instancji) decyzją z 24 marca 2023 r. zgłosił sprzeciw w sprawie zgłoszenia przebudowy sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla robót polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] na działkach wskazanych w zgłoszeniu. Organ I instancji podniósł, że planowane prace, ze względu na swój charakter i ryzyko spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Demontaż istniejących słupów oraz wykonanie nowych konstrukcji wraz z ponownym montażem przewodów na słupach, wymagać będzie wykorzystania dźwigu i prowadzenia robót na znacznej wysokości (powyżej 30 m nad poziomem terenu) przy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia. Wykonanie fundamentów wiąże się z wykopami o głębokości nawet ponad 3 m i montażem ciężkich prefabrykowanych elementów o masie ponad 5 ton. Prace wymagać będą zatem ciężkiego sprzętu i specjalistycznej wiedzy. Ponadto projektant, sporządzając projekt budowlany, niezbędny do uzyskania pozwolenia na budowę zobowiązany będzie do zapewnienia jego sprawdzenia przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, a kierowanie budową zostanie powierzone osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Zdaniem organu wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie dóbr wymienionych w art. 30 ust 7 ustawy Prawo budowlane. Występuje bowiem stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł inwestor działający poprzez pełnomocnika. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego postępowania wyjaśniającego, jak również naruszenie art. 81 k.p.a., i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 i art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego uznając obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowego zakresu planowanej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Warmińsko-Mazurski (Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z 23 maja 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do wniesienia przez Starostę sprzeciwu do zgłoszenia przebudowy sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...]. Zwrócił uwagę, że fundamenty pod nowe konstrukcje wsporcze - jak przedstawiono na rysunkach załączonych w dokumentacji - wymagać będą wykonania wykopów o głębokości ponad 3 m oraz montażu prefabrykowanych elementów fundamentowych o masie ponad 5 ton. Natomiast nowe konstrukcje wsporcze objęte powyższym opracowaniem uzyskują wysokość 30 m. Ustawienie takich elementów, będących zespołem urządzeń linii napowietrznej 110 kV wymagać będzie użycia ciężkiego sprzętu oraz nadzoru osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi kierującej planowanymi robotami budowlanymi.
Wojewoda wskazał, że inwestor zarzucił organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem art. 8 § 1 i 2 k.p.a. przez wydanie bez uzasadnionej przyczyny odmiennego rozstrzygnięcia w stosunku do istniejącego już w obrocie prawnym rozstrzygnięcia o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, podczas gdy sprawy administracyjne o tożsamym stanie faktycznym i prawnym powinny zakończyć się analogicznym rozstrzygnięciem, a odstępstwo od tej zasady jest dopuszczalne jedynie w uzasadnionych przypadkach, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, zaś organ w żaden sposób nie przedstawił argumentacji potwierdzającej wystąpienie przyczyn uzasadniających odstąpienie od wskazanej zasady, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa. Według Wojewody rozstrzygnięcie o którym mówi inwestor dotyczy tożsamej linii napowietrznej 110 kV relacji [...] a przebiegającej przez działki o nr ewidencyjnych: [...], obręb [...], gm. [...] i działki nr [...]; [...] obręb [...], gm. [...]. Natomiast zakres prac objętych przytaczanym zgłoszeniem robót budowlanych dotyczących istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej obejmuje renowację powłok malarskich konstrukcji wsporczej i fundamentów (odkrycie fundamentów w celu wykonania renowacji) na stanowisku słupowym nr [...] oraz regulację zwisów istniejących przewodów. W świetle powyższych ustaleń, w cenie Wojewody zgłoszony sprzeciw należało uznać za zasadny. Organ rozpatrujący i przyjmujący wniosek zgłoszenia musi mieć bowiem całkowitą pewność, że zgłoszone roboty budowlane są zgodne z Prawem budowlanym oraz nie naruszają innych przepisów i norm prawnych. Należało zatem stwierdzić, że przyjęta przez organ I instancji podstawa prawna sprzeciwu, to jest art. 30 ust. 7 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego, jest prawidłowa.
Skargę na decyzję organu odwoławczego z 23 maja 2023 r. wywiodła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności zaniechanie wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wpływu zgłoszonych przez skarżącą robót budowlanych na bezpieczeństwo ludzi lub mienia, a także niewzięcie pod uwagę materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zgłoszone przez skarżącą roboty budowlane mogą stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, podczas gdy: skarżąca w toku postępowania administracyjnego wykazała, że zgłoszone roboty budowlane nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a w szczególności w załączeniu do odwołania z dnia 7 kwietnia 2023 r. od decyzji Starosty przedłożyła Informację dotyczącą Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia ("Informacja BIOZ"), która obejmuje m.in. wskazanie środków technicznych i organizacyjnych zapobiegających niebezpieczeństwom oraz zapewniających komunikację i szybką ewakuację na wypadek wystąpienia zagrożeń, a także sposób przeprowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do robót szczególnie niebezpiecznych, której organ nie wziął pod uwagę, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy i błędnego utrzymania w mocy decyzji Starosty;
2) art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności zaniechanie wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sytuacji, gdy organ (Wojewoda Warmińsko-Mazurski) powziął wątpliwość co do okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, podczas gdy: zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów ma szczególnie doniosłe znaczenie w sprawach, w których decyzja zapada na podstawie uznania administracyjnego, z którym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji Starosty;
3) art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że procedura uzupełniająca, określona w tym przepisie może mieć miejsce jedynie w razie "konieczności uzupełnienia" zgłoszenia wykonywania robót budowlanych, podczas gdy:
w doktrynie oraz orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji powzięcia przez organ wątpliwości co do zastosowania procedury zgłoszenia, najpierw powinien on skorzystać z określonego w art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego obowiązku wezwania inwestora postanowieniem do uzupełnienia zgłoszenia, a dopiero w przypadku bezskuteczności wezwania sięgać do instytucji sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego - tak, aby w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości wykazać zasadność odstąpienia od uproszczonego trybu jakim jest zgłoszenie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji Wojewody z naruszeniem prawa;
4) art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, a jedynie ograniczenie się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji Starosty, a w szczególności nieodniesienie się do zarzutów odwołania i materiału dowodowego przedłożonego wraz z odwołaniem, podczas gdy: rolą Wojewody Warmińsko-Mazurskiego jako organu II instancji nie było jedynie przytoczenie treści przepisów prawa, ale również prawidłowe i wnikliwe ustalenie stanu faktycznego oraz przedstawienie własnej oceny prawnej rozpoznawanej sprawy, a dodatkowo odniesienie się do kwestii zawartych w treści odwołania [...] SA oraz informacji BIOZ przedłożonej wraz z odwołaniem, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji Starosty;
5) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej z poszanowaniem proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, podczas gdy: skarżąca powołała się w odwołaniu na rozstrzygnięcie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 22 marca 2023 r., które zapadło w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, a nadto organ winien z urzędu wziąć pod uwagę analogiczne rozstrzygnięcia w ramach zasady konsekwencji działania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało naruszeniem zasady pewności prawa i zaufania obywateli do władzy publicznej;
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie w treści zaskarżonej decyzji Wojewody, jakoby "przyjęta przez organ I instancji podstawa sprzeciwu, to jest art. 30 ust. 7 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego jest prawidłowa", podczas gdy: Starosta [...] w decyzji błędnie jako podstawę prawną sprzeciwu wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1) Prawa budowlanego, który nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, a w konsekwencji wydanie decyzji Wojewody z nieprawidłowym wyjaśnieniem podstawy prawnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
7) art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji Starosty w mocy, podczas gdy: zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty w całości, gdyż zarzuty podniesione przez skarżącą w odwołaniu były zasadne, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji Starosty, która jest prawnie wadliwa;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
8) art. 30 ust. 7 pkt 1) Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne przyjęcie, że w sprawie zaistniała przesłanka "zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia", uzasadniająca nałożenie na stronę w drodze decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, podczas gdy: przepis art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nie może być stosowany jako zasada, tj. powinien być stosowany jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zarówno Starosta [...], jak i Wojewoda Warmińsko-Mazurski nie wykazali, w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości, zasadności odstąpienia od trybu zgłoszenia - w szczególności pomijając profesjonalny charakter działalności skarżącej, a także ratio legis objęcia robót budowlanych, polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznych trybem zgłoszeniowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji Starosty;
9) art. 30 ust. 6 pkt 1) Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, jakoby zgłoszenie wykonania robót budowlanych [...] SA z dnia 1 marca 2023 r. miało dotyczyć wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy: roboty budowlane objęte zgłoszeniem nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, przy czym zarówno z decyzji Starosty jak i decyzji Wojewody wynika, że roboty budowlane zgłoszone przez skarżącą spełniają przesłanki z art. 29 ust. 3 pkt 1) lit. c) Prawa budowlanego, tj. stanowią przebudowę sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2) lit. a) i e) wskazanego przepisu, a zatem nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagają zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania decyzji Wojewody z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r. poz. 2325).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 1634 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 23 maja 2023 r., którym to rozstrzygnięciem utrzymał on w mocy decyzję organu I instancji z 24 marca 2023 r. o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia przebudowy sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] i nałożeniu na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla robót polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] na działkach wskazanych w zgłoszeniu.
Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e.
Stosownie natomiast do art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje,
4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych zgłoszeniem, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Organy stanęły na stanowisku, że planowane prace, ze względu na swój charakter i ryzyko spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Podniesiono, że wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie dóbr wymienionych w art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Występuje bowiem stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem ma obowiązek zapobiec.
Wskazany przepis prawa - art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego, na który powołały się organy, dawał im możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania, jednakże ten zakres swobody decyzyjnej w żadnym razie nie oznacza dowolności. Kluczowe jest bowiem odpowiednie, precyzyjne i rzetelne uzasadnienie, pozwalające ocenić na jakiej podstawie organ przyjął zaistnienie w sprawie zagrożenia w postaci bezpieczeństwa ludzi oraz mienia. Pewna swoboda podjęcia określonego rozstrzygnięcia na podstawie wskazanego przepisu nie oznacza bowiem dowolności i właśnie uwarunkowana jest wyczerpującym uzasadnieniem. W rozpoznawanej sprawie jednak organy poprzestały jedynie na lakonicznych i ogólnikowych stwierdzeniach odnoszących się do zakresu i skali planowanej inwestycji. Zupełnie jednak nie wskazano w jaki sposób to planowane przedsięwzięcie może zagrozić bezpieczeństwu ludzi bądź mienia. Tym bardziej, że inwestor jest podmiotem profesjonalnym, który wykonuje szereg podobnych inwestycji i - jak podniósł - ma dobrze opanowaną technologię i sposób wykonywania powtarzalnych robót budowlanych polegających na przebudowie sieci energetycznej linii napowietrznej (demontaż części istniejących i montaż konstrukcji wsporczych). Na potwierdzenie tych twierdzeń inwestor przedłożył określone dokumenty projektowe, takie jak m.in. instrukcje.
Organ zobowiązany jest zatem ocenić, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do konkretnego obiektu. Rozstrzygnięcie tej kwestii możliwe jest tylko i wyłącznie w wyniku rzetelnej i dokładnej analizy dokumentacji technicznej przedstawionej przez inwestora oraz ewentualnie uzupełnionej na wezwanie organu. Takiej analizy nie wykonał ani organ I instancji ani Wojewoda. Strona skarżąca podniosła wprawdzie w odwołaniu, że organ I instancji zwrócił się do niej w rozmowie telefonicznej w dniu 22 marca 2023 r. z prośbą o wyjaśnienie kwestii dotyczących kwalifikacji planowanych robót budowlanych jako przebudowy, umiejscowienia linii energetycznej oraz stanowisk słupowych w kategorii obiektów budowlanych określonych w ustawie Prawo budowlane oraz w zakresie braku obowiązku uzyskania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a inwestor złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej stosowne wyjaśnienia. Jednakże - jak wskazała strona skarżąca - wątpliwości organu nie dotyczyły okoliczności stanowiącej przyczynę wydania decyzji, tj. ewentualnej możliwości stworzenia ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Decyzja wydana w oparciu o art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga zatem szczegółowego uzasadnienia, które powinno dokładnie odzwierciedlać ustalenia organu poczynione w toku przeprowadzonego postępowania, wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawa i wyczerpująco uzasadniać okoliczności, które przemawiają za przyjęciem, że zaistniały przesłanki dające podstawy do zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 1. Uzasadnienie decyzji powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę, bądź też sąd administracyjny prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję i motywów rozstrzygnięcia, co ma podstawowe znaczenie dla prawidłowości decyzji administracyjnych o charakterze uznaniowym. Organ nie ma wprawdzie obowiązku wykazania na etapie wnoszenia decyzji o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują zagrożenie dóbr wymienionych w art. 30 ust. 7, jednak ma obowiązek wskazać przyczyny dojścia do wniosku, że takie zagrożenie roboty te mogą spowodować. Chodzi więc o stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec (tak NSA w wyrokach z dnia 17 maja 2017 r. II OSK 2377/15,14 kwietnia 2010 r. II OSK 665/09 oraz 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2377/15 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W ocenie Sądu takiego precyzyjnego uzasadnienia co do istnienia potencjalnego zagrożenia w niniejszym przypadku zabrakło.
Wskazać należy również, że w żadnym razie przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego nie powinien być stosowany jako zasada. W sytuacji więc, gdy organ poweźmie wątpliwości co do zastosowania procedury zgłoszenia, najpierw powinien skorzystać z określonego w art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego obowiązku wezwania inwestora postanowieniem do uzupełnienia zgłoszenia. Stosownie bowiem do tego przepisu w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. W sytuacji gdy organy nie były w stanie skonkretyzować zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia przez planowaną inwestycje wezwanie inwestora do uzupełnienia danych i dokumentów dotyczących tej inwestycji wydaje się jak najbardziej zasadne. Dopiero zatem w przypadku bezskuteczności wezwania organ może sięgać do instytucji sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 7, tak aby w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości wykazać zasadność odstąpienia od uproszczonego trybu, jakim jest zgłoszenie (vide: wyrok WSA w Gorzowie wielkopolskim z 15 listopada 2018 r., II SA/Go 708/18, dostępny w CBOSA).
Dalej zwrócić należy uwagę, że w odwołaniu strona skarżąca przywołała rozstrzygnięcie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 22 marca 2023 roku, w sprawie znak [...], w której Wojewoda jako organ I instancji w sprawach obiektów i robót budowalnych usytuowanych na obszarze kolejowym, przyjął zgłoszenie robót budowlanych [...] S.A. z dnia 1 marca 2023 r. i zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Podkreślono, że zgłoszenie [...] S.A. dotyczyło robót budowlanych polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] na odcinku usytuowanym na terenie kolejowym. Zakres robót budowlanych objętych tym zgłoszeniem był zatem tożsamy z zakresem robót budowlanych objętych przedmiotowym postępowaniem.
Wskazano, że w toku postępowania Wojewoda Warmińsko-Mazurski nie powziął żadnych wątpliwości w zakresie ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia na skutek realizacji planowanych robót budowlanych ani też innych wątpliwości mogących stanowić podstawę do wniesienia sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia. Jedynie pismem z 8 marca 2023 r. nałożył obowiązek do uzupełnienia braków w przedłożonym zgłoszeniu robót budowlanych poprzez wskazanie parametrów użytkowych i technicznych sieci elektroenergetycznej, które ulegną zmianie, aby prawidłowo zakwalifikować rodzaj zamierzenia budowlanego jako przebudowy lub remontu. Inwestor pismem z 15.03.2023 r. doprecyzował wniosek i wyjaśnił, że celem przebudowy sieci elektroenergetycznej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] jest zmiana maksymalnej temperatury pracy linii z 40°C do 80°C. W wyniku planowanych robót nie nastąpi zmiana parametru charakterystycznego obiektu liniowego jakim jest długość. Natomiast zmianie ulegną parametry techniczne i użytkowe takie jak maksymalna temperatura pracy linii oraz maksymalna wysokość słupów. Dodatkowo na przedmiotowym obiekcie liniowym planowana jest wymiana 32 stanowisk słupowych wraz ze zmianą miejsca ich posadowienia w stosunku do pierwotnej lokalizacji.
Ponadto strona skarżąca załączyła do skargi m.in. potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę z 9 marca 2015 r. wydanego przez Starostę oraz zaświadczenie Starosty z 24 marca 2015 r. W skardze powołano się również na decyzję Starosty z 12 czerwca 2023 r.
Zasadnie podniosła przy tym skarżąca, że organy wydając swoje rozstrzygnięcia muszą mieć na uwadze art. 8 § 2 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Faktycznie powołany przepis nakłada na organy zobowiązanie, że bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują one od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Słusznie dostrzegła strona skarżąca, że zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że organ może od niego odstąpić, ale zobligowany jest w takiej sytuacji wskazać konkretne przyczyny i uzasadnić dlaczego odstępuje od tej zasady. Składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć bowiem możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym.
W ocenie Sądu Wojewoda nie wyjaśnił w wystarczającym stopniu w swojej decyzji, że zakres prac objętych rozstrzygnięciem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 22 marca 2023 roku, w sprawie znak [...], znacząco różni się od prac zaplanowanych na gruncie spornej inwestycji. Jak podniósł inwestor również w tej przywoływanej przez niego inwestycji, gdzie Wojewoda działał jako organ I instancji, zaplanowano wymianę 32 stanowisk słupowych wraz ze zmianą miejsca ich posadowienia. Wojewoda nie wyjaśnił zatem i nie uzasadnił precyzyjnie dlaczego w tamtym przypadku przyjął zgłoszenie, a w rozpoznawanej sprawie uzasadniony był sprzeciw organu I instancji. W ocenie Sądu Wojewoda nie wypowiedział się w tym zakresie jasno i precyzyjnie, co spowodowało istotne uchybienie postępowania odnośnie do wyjaśnienia tej znaczącej dla sprawy kwestii a co za tym idzie spowodowało niewyjaśnienie kwestii potencjalnego odstąpienia od utrwalonej praktyki organów - w postaci zgłoszenia planowanych prac - w zakresie spornej inwestycji. Kwestia ta również musi być rzetelnie i jasno wyjaśniona i uzasadniona przez organy.
Dodatkowo rację ma strona skarżąca, że art. 30 ust. 6 pkt 1) Prawa budowlanego nie mógł w sprawie stanowić – tak jak przyjął to organ I instancji – samodzielnej podstawy do zgłoszenia sprzeciwu w sprawie. Przepis ten bowiem ma zastosowanie, gdy strona wnosi zgłoszenie na realizację inwestycji dla której ustawodawca przewidział obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, nie zaś zgłoszenia. W sprawie natomiast pozostaje poza sporem, że inwestycja może być realizowana na podstawie zgłoszenia. W takiej sytuacji organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę jedynie w przypadkach o których mowa w art. 30 ust. 7 pkt 1 – 4 Prawa budowlanego.
Organ rozpoznając sprawę ponownie zastosuje się do oceny prawnej przedstawionej w wyroku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
O kosztach orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r. poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI