II SA/Ol 683/23

II SA/Ol 683/23 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art.1 ust.1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art.3 par.2 pkt 5 i 6, art.58 par.1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art.101 ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na uchwałę Rady Gminy z dnia 28 czerwca 2023 r., nr (...) w sprawie rozpatrzenia raportu o stanie gminy i udzielenia wotum zaufania postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
J. L. (dalej jako: "strona skarżąca"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na uchwałę Nr (...) Rady Gminy (dalej również jako: "organ") z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie rozpatrzenia raportu o stanie gminy i udzielenia wotum zaufania.
W uzasadnieniu wniesionej skargi strona skarżąca zakwestionowała działania Rady Gminy oraz Wójta Gminy, dotyczące sprawy podziału nieruchomości, należących do strony skarżącej oraz związanej z tym kwestii prawa własności. Strona skarżąca powołała się przy tym na wynikającą z Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości społecznej, a także ochronę własności i działania organów w granicach prawa.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniesiono, że uzasadnienie skargi nie zawiera wskazania jaki interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej zostały naruszone zaskarżone uchwałą, co stanowi wymóg formalny, określony w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a ponadto pozostaje bez związku z zaskarżoną uchwałą i dotyczy kwestii związanych z prawem własności do nieruchomości, która to sprawa od wielu lat jest przedmiotem sporów oraz licznych postępowań sądowych. Kwestie te były również przedmiotem skarg na działalność Wójta Gminy, przy czym wszystkie skargi w tym zakresie Rada Gminy uznała za bezzasadne. Powyższe powoduje niemożność precyzyjnego merytorycznego ustosunkowania się w uzasadnieniu niniejszego pisma do treści skargi.
W piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r., strona skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione we wniesionej skardze, przedstawiając szczegółowo okoliczności związane z podziałem nieruchomości oraz prawem własności do podzielonych działek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., inny niż określony w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej. Tym samym, mieści się w katalogu spraw należących do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych.
Jednakże ogólne stwierdzenie o zaskarżalności uchwały do sądu administracyjnego nie oznacza, że skarga każdego podmiotu może być automatycznie uznana za dopuszczalną. Skuteczne wniesienie skargi wymaga bowiem spełnienia przesłanek podmiotowych.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Obowiązkiem Sądu jest zatem sprawdzenie, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi.
Podstawą wniesienia skargi na uchwałę organu stanowiącego gminy jest przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej jako: "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W świetle powołanego wyżej przepisu, przesłanką do merytorycznej oceny przez sąd zaskarżonego aktu jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przysługującego skarżącemu. Strona skarżąca musi się zatem wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem któregoś z nich. Interes, o którym mowa w powołanym przepisie musi być konkretny i realny, a związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków. Nie jest wystarczająca ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 344/15, dostępne w CBOSA).
Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Musi to być interes znajdujący bezpośrednie i jasne odzwierciedlenie w przepisie prawa, przekładający się na stwierdzenie, że poprzez określoną regulację w uchwale nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną skarżącego (nie faktyczną), poprzez uszczuplenie jego praw (pogorszenie jego sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Przy czym, oddziaływanie to musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, mogące wystąpić w przyszłości. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd zatem najpierw bada legitymację skargową, a dopiero później, gdy stwierdzi, że ta legitymacja skarżącemu przysługuje, może przejść do oceny, czy wraz z naruszeniem tego interesu prawnego naruszony został obiektywny porządek prawny (por. postanowienie NSA z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1105/21, dostępne w CBOSA). Samo powołanie się na sprzeczność kwestionowanej uchwały z prawem nie legitymuje jeszcze do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g., gdyż skarga ta nie ma charakteru actio popularis. Do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 978/08; wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004, wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, dostępne w CBOSA).
W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, dostępny w CBOSA).
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że został naruszony interes prawny strony skarżącej.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 28 czerwca 2023 r. została podjęta w sprawie rozpatrzenia raportu o stanie gminy i udzielenia wotum zaufania. Zgodnie z § 2 ww. uchwały Rada Gminy po rozpatrzeniu raportu o stanie gminy i debacie nad tym raportem udzieliła Wójtowi Gminy wotum zaufania. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4a) w związku z art. 28 aa) ust. 1, ust.4 i ust. 9 u.s.g.
Podnieść należy, że uchwalone powyższą uchwałą postanowienia w żaden sposób nie powodują odebrania ani ograniczenia przysługujących stronie skarżącej uprawnień, jak również nie nakładają na stronę skarżącą nowych obowiązków, jak i nie zmieniają w żaden sposób jej sytuacji prawnej.
Ponadto, jak wynika z treści skargi oraz pisma strony z dnia 7 sierpnia 2023 r. (k. 17 akt sądowych) strona skarżąca w istocie kwestionuje działania Rady Gminy, jak również Wójta Gminy, dotyczące podziału należącej do strony skarżącej nieruchomości i związanego z tym prawa własności. Sprawa ta jest od wielu lat przedmiotem sporów oraz licznych postępowań sądowych.
W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie pozwalają na uznanie, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, bowiem sytuacja prawna strony skarżącej nie pozostaje w jakimkolwiek związku z zaskarżonym aktem, lecz wynika z innych aktów i czynności organów gminy. Nie istnieją bezpośrednio negatywne skutki dla strony skarżącej związane z wydaniem uchwały. Natomiast powoływane w skardze argumenty co najwyżej mogą świadczyć o interesie faktycznym strony skarżącej.
Podkreślić jednak należy, że zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega uchwała organu gminy godząca w sferę prawną strony skarżącej - wywołująca dla niej negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc naruszać aktualny interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, aby strona skarżąca posiadała legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W tej sytuacji Sąd nie może dokonać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze.
W związku z tym, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., skargę odrzucił.