II SA/Ol 668/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. K. na czynność Komendanta Policji dotyczącą przejęcia broni i amunicji do depozytu, uznając, że przedstawienie zarzutów w sprawie karnej uzasadnia obawę zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego.
Skarżący J. K. zaskarżył czynność Komendanta Policji polegającą na przejęciu do depozytu jego broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Podstawą tej czynności było postawienie skarżącemu zarzutów w postępowaniu karnym z art. 258 k.k. Skarżący argumentował, że sam fakt toczącego się postępowania karnego nie jest wystarczającą przesłanką do odebrania broni, zwłaszcza gdy broń jest potrzebna do samoobrony. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawienie zarzutów umyślnego przestępstwa uzasadnia obawę zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, co pozwala na zastosowanie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na czynność Komendanta Policji, który na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji (u.b.a.) przejął do depozytu broń, amunicję oraz legitymację posiadacza broni skarżącego. Podstawą tej decyzji było postawienie J. K. zarzutów popełnienia przestępstw z art. 258 § 3 k.k., 271 § 3 k.k. i 299 § 5 k.k., co organ uznał za wystarczające do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci przejęcia broni ze względu na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący kwestionował zasadność tej czynności, argumentując, że sam fakt postawienia zarzutów nie przesądza o zagrożeniu, a broń jest mu potrzebna do ochrony osobistej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że przedstawienie zarzutów umyślnego przestępstwa, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a., stanowi wystarczającą przesłankę do zastosowania art. 19 ust. 1a u.b.a., ponieważ daje podstawę do obawy, że osoba taka może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TK, podkreślając prewencyjny charakter tej instytucji oraz prymat ochrony porządku prawnego nad prawami jednostki w takich sytuacjach. Sąd stwierdził również, że termin do wniesienia skargi został zachowany.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, samo postawienie zarzutów w postępowaniu karnym o umyślne przestępstwo, które mieści się w katalogu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., stanowi podstawę do zastosowania art. 19 ust. 1a u.b.a. i przejęcia broni do depozytu, gdyż daje to podstawę do obawy, że osoba taka może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 19 ust. 1a u.b.a. ma charakter prewencyjny, a przedstawienie zarzutów umyślnego przestępstwa (np. z art. 258 § 3 k.k.) uzasadnia obawę zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, co pozwala organowi na przejęcie broni. Podkreślono prymat ochrony porządku prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.b.a. art. 19 § 1a
Ustawa o broni i amunicji
Policja może za pokwitowaniem odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli zachodzi obawa, że podejrzany stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym kontrolę innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 4 - kontrola innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.b.a. art. 15 § 1
Ustawa o broni i amunicji
Określa rodzaje przestępstw (umyślne lub umyślne przestępstwa skarbowe, nieumyślne przeciwko życiu i zdrowiu lub bezpieczeństwu w komunikacji w określonych okolicznościach), które mogą stanowić podstawę do odebrania broni.
u.b.a. art. 15 § 1
Ustawa o broni i amunicji
lit. a - umyślne przestępstwa lub umyślne przestępstwa skarbowe
u.b.a. art. 15 § 1
Ustawa o broni i amunicji
lit. b - nieumyślne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia
p.p.s.a. art. 53 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa termin do wniesienia skargi.
p.p.s.a. art. 53 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa termin do wniesienia skargi na akty lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4.
k.k. art. 258 § 3
Kodeks karny
Przestępstwo związane z organizacją lub udziałem w zorganizowanej grupie przestępczej.
k.k. art. 271 § 3
Kodeks karny
Przestępstwo związane z poświadczeniem nieprawdy.
k.k. art. 299 § 5
Kodeks karny
Przestępstwo związane z praniem pieniędzy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawienie zarzutów w postępowaniu karnym o umyślne przestępstwo stanowi podstawę do obawy zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, uzasadniającą przejęcie broni do depozytu na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a.
Odrzucone argumenty
Sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko osobie nie jest wystarczającą okolicznością do odebrania broni i amunicji, gdy nie zachodzi bezpośrednia obawa zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Broń jest potrzebna skarżącemu do ochrony osobistej, a jej odebranie stwarza dla niego zagrożenie.
Godne uwagi sformułowania
Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego etap postępowania przygotowawczego nazywany postępowaniem przeciwko osobie (in personam) rozpoczyna się co do zasady z momentem przedstawienia określonej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa. Każde naruszenie prawa daje podstawę do założenia, że osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych stanowionych właśnie po to, aby zapewnić ład i poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli.
Skład orzekający
Beata Jezielska
sędzia
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji w kontekście przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnym jako podstawy do przejęcia broni. Potwierdzenie prymatu bezpieczeństwa publicznego nad prawami jednostki w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego typu czynu (umyślne przestępstwo) i sytuacji, gdy przedstawiono zarzuty. Nie dotyczy sytuacji, gdy postępowanie jest na etapie 'w sprawie'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu posiadania broni i jego związku z odpowiedzialnością karną, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje, jak postępowanie karne może wpływać na prawa obywatelskie.
“Czy zarzuty karne automatycznie oznaczają utratę prawa do posiadania broni? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ol 668/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-12-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Beata Jezielska Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/ Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6319 Inne o symbolu podstawowym 631 Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 955 art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 19 ust. 1a Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2 pkt 4, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 23 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant starszy specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi J. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcia broni i amunicji do depozytu - oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 15 lipca 2025 r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie (dalej: Komendant, organ), działając na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955 – dalej: u.b.a.) poinformował J. K. (dalej: skarżący, strona), że postanowił przejąć do depozytu należącą do strony legitymację posiadacza broni, legitymację osoby dopuszczonej do posiadania broni palnej, amunicję oraz broń palną. Wskazał, że z informacji posiadanych przez Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w Olsztynie wynika, że przedstawiono skarżącemu zarzut popełnienia czynu z art. 258 Kodeksu karnego (k.k.). Z uwagi na powyższe zasadnym jest zastosowanie przepisu art. 19 ust. 1a i 2 u.b.a. i przejęcie do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Olsztynie posiadanej przez skarżącego broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. Następnie, odpowiadając na wniosek pełnomocnika skarżącego o zmianę stanowiska wyrażonego w piśmie z 15 lipca 2025 r. Komendant, przy piśmie z 12 sierpnia 2025 r. podniósł, że informacją koordynacyjną z dnia 3 czerwca 2025 r. organ został poinformowany o wprowadzeniu wobec J. K. rejestracji procesowej przez WA CBSP Zarząd Białystok Wydział do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej o czyn z art. 258 § 3 k.k., 271 § 3 k.k., 299 § 5 k.k. Organ w konsekwencji otrzymania ww. informacji uzyskał również postanowienie o przedstawieniu zarzutów z dnia 12 maja 2025 r. oraz informację, iż wobec strony zastosowano środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 100 000 zł, dozór Policji, zakaz opuszczania kraju. Obecnie śledztwo przeciwko ww. jest w toku. Dlatego też wykonanie czynności materialno-technicznych w zakresie zabezpieczenia broni palnej oraz amunicji na obecnym etapie jest zasadne i zgodne z obowiązującymi zasadami. W dniu 26 sierpnia 2025 r. organ dokonał przejęcia broni i amunicji do depozytu, co zostało potwierdzone protokołami (nr 75/25 i nr 76/25) zawierającymi spis i opis rzeczy. Na rzeczoną czynność organu z 26 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 485) poprzez przyjęcie, że sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko osobie jest okolicznością wystarczającą do odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami w przypadku, gdy dokonanie analizowanej czynności jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., P 43/12, wskazał, że dla oceny spełnienia przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale również innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Ponadto o ile każdy posiadacz broni skazany za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., stanowi zagrożenie siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o tyle nie zawsze takie zagrożenie wystąpi w przypadku posiadacza broni jedynie podejrzanego/oskarżonego o popełnienie takiego przestępstwa. Żaden przepis ustawy o broni i amunicji nie przewiduje przy tym, że sam fakt postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. oznacza, iż podejrzany/oskarżony posiadacz broni stanowi zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Nie jest uprawnione stanowisko, że bezpieczeństwo lub porządek publiczny (wymagające bezwzględnego cofnięcia pozwolenia na broń) doznają zagrożenia już przez fakt wszczęcia dowolnego postępowania karnego przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Dlatego też, w realiach niniejszej sprawy przy dokonaniu zaskarżonej czynności doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko osobie jest okolicznością wystarczającą do odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Jednocześnie okoliczności niniejszej sprawy prowadzą do wniosku, że decyzja o przejęciu do depozytu, należących do strony dokumentów oraz broni i amunicji wynika z faktu postawienia wymienionemu zarzutu popełnienia czynu z art. 258 k.k. Zarzut przedstawiony skarżącemu o czyn z art. 258 § 1 k.k. pozostaje, według Prokuratury Okręgowej, w związku z działalnością przestępczą A. J. Skoro Prokuratura Okręgowa zakończyła wątek podejrzanego A. J. to gdyby rzeczywiście była w posiadaniu dowodów, które wskazywałyby na współpracę pomiędzy skarżącym, a A. J. skierowałyby akt oskarżenia, także przeciwko skarżącemu. Skarżący nie popełnił natomiast żadnego przestępstwa i jest tylko kwestią czasu kiedy dojdzie do oczyszczenia jego i członków jego rodziny z przedstawionych zarzutów. Pełnomocnik wskazał, że z powodu zaangażowania skarżącego w przeciwdziałanie przestępczości oraz udział w procesach karnych przeciwko porywaczom i innym przestępcom, osoby te podjęły i mogą podjąć w przyszłości próbę dokonania zamachu na jego osobę. Uwzględniając powyższe okoliczności skarżący posiada broń m.in. do ochrony osobistej. Groźba zamachu na jego osobę nie jest abstrakcyjna, albowiem w ostatnim czasie wielu przestępców opuściło zakłady karne, a kolejne bardzo niebezpieczne osoby mogą je opuścić w ciągu kilku miesięcy. Pozbawienie zatem skarżącego dostępu do broni niejako pozbawia go możliwości ochrony swojej osoby i stwarza duże zagrożenie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu, ewentualnie o jej oddalenie. Podniósł, że podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jest niezasadny i podlegać winien oddalaniu. Prewencyjne odebranie broni, amunicji i rzeczonego dokumentu w trybie art. 19 ust. 1a u.b.a. uzależnione jest od przesłanki formalnej, jaką jest przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstw wyszczególnionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do przyjęcia wobec skarżącego istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z prawem w związku z charakterem stawianego mu w postępowaniu karnym zarzutu. Zarzut popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 258 § 3 k.k. można popełnić tylko umyślnie, a zatem mieści się on w katalogu przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. To na organie spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny - tu wyrażony w normie art. 19 u.b.a. Zatem w procesie właściwego wyważenia proporcji między dobrem społecznym a prawami jednostki, w przypadku przedstawienia zarzutów o popełnienie tego typu przestępstwa, organ każdorazowo daje prymat ochronie tej wartości, którą jest porządek prawny, pojmowany tu jako eliminowanie z życia społecznego potencjalnych przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, że podejrzany może użyć posiadaną broń palną w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił, że stawiane skarżącemu zarzuty, w tym okoliczności ich popełnienia oraz opis czynów w pełni uzasadniają podjętą przez organ czynność, a postawę skarżącego jako niestanowiącą zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego stawiają pod znakiem zapytania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszym postępowaniu czynność nakazania skarżącemu wydania broni, amunicji do tej broni oraz dokumentu pozwolenia na broń - podjęta na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a., stanowiąca "inną czynność z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 in principio p.p.s.a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż termin do wniesienia skargi na czynność Komendanta rozpoczął swój bieg dnia 26 sierpnia 2025 r., to jest od daty kiedy dokonano faktycznego przejęcia broni i amunicji do depozytu. Natomiast skarga została wniesiona dnia 24 września 2025 r., a więc z zachowaniem terminu. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1a u.b.a. - który stanowił podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności - Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. mowa jest o: umyślnych przestępstwach lub umyślnych przestępstwach skarbowych (lit. a), a także nieumyślnych przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnionych w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b). Jedyną przesłanką odebrania broni bezpośrednio wskazaną w art. 19 ust. 1a u.b.a. jest zatem prowadzenie przeciwko danej osobie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., to jest umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu bądź nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przepis art. 19 ust. 1a u.b.a. dotyczy osoby, której przedstawiony został zarzut popełnienia przestępstwa wskazanego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Tylko bowiem w przypadku postawienia zarzutu można mówić, że przeciwko danej osobie toczy się postępowanie karne. Przed postawieniem zarzutu postępowanie toczy się w sprawie, a nie przeciwko konkretnej osobie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2047/17, z 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1351/20, z 16 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2108/21 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 3 listopada 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 365/2, z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 905/20 i z 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1614/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 982/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 614/20; powołane orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego etap postępowania przygotowawczego nazywany postępowaniem przeciwko osobie (in personam) rozpoczyna się co do zasady z momentem przedstawienia określonej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa (art. 71 § 1, art. 313 § 1 k.p.k.). W ocenie NSA brak jest podstaw do przyjęcia, by na gruncie przepisu art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji pojęcie to miało być rozumiane w sposób odmienny (por. wyrok NSA w sprawie II GSK 2108/21, powołany wyżej). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, że zgodnie z art. 303 k.p.k. jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną. Prawdopodobieństwo niezbędne do wszczęcia postępowania karnego nie musi być duże, wystarczy tu niewielki jego stopień. Z kolei zgodnie z art. 313 § 1 k.p.k. jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów sporządza się zatem wobec osoby, co do której zaistniało dostateczne podejrzenie, że popełniła czyn będący przedmiotem prowadzonego postępowania. Podejrzenie powinno być oparte nie tylko na konkretnych, lecz także wiarygodnych dowodach. Zachodzi ono wówczas, gdy zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia tego faktu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy w chwili dokonania zaskarżonej czynności wobec skarżącego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów z art. 258 § 3 k.k., art. 271 § 3 k.k., art. 299 § 5 k.k. (z dnia 12 maja 2025 r.) oraz zastosowano środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 100 000 zł, dozór Policji, zakaz opuszczania kraju. Sąd miał przy tym na uwadze, że spełnienie warunku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. nie wypełnia wszystkich przesłanek na odebranie broni w każdym przypadku. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., P 43/12 (OTK-A 2013/9/139, Dz.U.2014/39), w którym badano konstytucyjność art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, uznano, że jest on zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W motywach tego orzeczenia podniesiono, iż użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Przy czym należy pamiętać, iż w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni na tej podstawie jest bowiem tylko czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie. Z tych względów, mając na uwadze prewencyjny charakter omawianej instytucji nie można oczekiwać, aby organ bardzo szczegółowo dał wyraz swojej obawie co do zagrożenia, jakie stwarza określona osoba. W przedmiotowej sprawie organ w piśmie z dnia z 12 sierpnia 2025 r. wskazał, że z uzyskanych materiałów wynika, że wprowadzono wobec skarżącego rejestrację procesową przez WA CBSP Zarząd Białystok Wydział do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej o czyn z art. 258 § 3 k.k., 271 § 3 k.k., 299 § 5 k.k. Skarżący stoi przed zarzutami popełnienia umyślnego przestępstwa określonego w art. 258 § 3 k.k. Oznacza to, że kwalifikacja tego czynu mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b u.b.a., a w konsekwencji daje organowi podstawę do zastosowania art. 19 ust. 1a tej ustawy. Komendant podniósł w odpowiedzi na skargę, że wiarygodność skarżącego co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni poddana została wątpliwościom. Nie można bowiem wykluczyć, że strona stworzy zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób. Komendant podkreślił, iż na organach Policji w tego typu sprawach spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny - tu wyrażony w normie art. 19 u.b.a. Zatem w procesie właściwego wyważenia proporcji miedzy dobrem społecznym a prawami jednostki, w przypadku przedstawienia zarzutów o popełnienie tego typu przestępstwa, organ każdorazowo daje prymat ochronie tej wartości, którą jest porządek prawny, pojmowany tu jako eliminowanie z życia społecznego potencjalnych przypadków, Które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, że podejrzany może użyć posiadaną broń palną w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z powyższych względów nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż organ podejmując zaskarżoną czynność oparł się wyłącznie na fakcie postawienia skarżącemu zarzutów o przestępstwo z art. 258 § 3 k.k., które jest przestępstwem umyślnym o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. Organ w sposób wystarczający dla tej czynności wyjaśnił dlaczego również stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Na marginesie Sąd wskazuje, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne – patrz: wyrok NSA z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2475/16. Podobnie należy przyjąć w przypadku potrzeby odebrania broni i amunicji w trybie art. 19 ust. 1a u.b.a. Przecież od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać nienagannej postawy i bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą porządku i bezpieczeństwa publicznego, których to dóbr ochrona powierzona została m.in. Policji. Każde naruszenie prawa daje podstawę do założenia, że osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych stanowionych właśnie po to, aby zapewnić ład i poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli. Fakt przedstawienia zarzutu z art. 258 § 3 k.k. daje, w ocenie Sądu, podstawę do sformułowania poglądu, że osoba taka nie jest wiarygodna co do posiadania, używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. Ponadto w rzecznictwie wskazuje się, iż każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (zob. wyroki NSA: z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1351/20; z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2047/17; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18). Podkreślenia wymaga, że chodzi tutaj o zagrożenie o charakterze potencjalnym. Poza kompetencjami Sądu pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia. Zauważyć należy, że polskie prawo ściśle reglamentuje posiadanie broni i posługiwanie się nią. Powyższe jest wywodzone z konieczności restrykcyjnego podejścia do prawa do posiadania broni, które nie mieści się w prawach i wolnościach jednostki, jest traktowane jest swoisty przywilej i wyraz zaufania do osób, które prawo do posiadania broni uzyskują. Od osoby posiadającej broń wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz przewidywalnych zachowań niebudzących wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która podejrzana jest o wejście w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. Mając na uwadze wykładnię art. 19 ust. 1a u.b.a. dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12) oraz biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne uznać należy, że w przedmiotowej sprawie organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny mieści się w granicach uznania przyznanego organom przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a. i nie ma charakteru arbitralnego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej czynności nie mają znaczenia szeroko opisane w skardze kwestie dotyczące skutków przejęcia broni i amunicji do depozytu. Ponadto Sąd wyjaśnia, że na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy z pisma pełnomocnika skarżącego z 7 listopada 2025 r. skierowanego do Prokuratury Okręgowej o wyłączenie materiałów do odrębnego postępowania i umorzenia postępowania wobec podejrzanych, mając na względzie, że w postępowaniu w przed sądem administracyjnym kontrola aktów administracyjnych/czynności odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), tj. na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego. Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję/dokonującym czynności. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający (por. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2781/22). Możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zatem zastępowaniu organu w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (wyr. NSA z 30.03.2021 r., II FSK 3216/18). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę