II SA/OL 661/21

II SA/Ol 661/21 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /sprawozdawca/
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1141/22 - Wyrok NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 3 pkt 8
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki części budynku gospodarczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.), art. 51 ust. 5 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej jako: p.b.) oraz art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. (dalej jako: Spółka, skarżący), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako: PINB, organ I instancji) z 14 października 2020 r,. nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego [...] – wykonywanego przez Spółkę na podstawie decyzji
o pozwoleniu na budowę [...] r. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej jako: WINB, organ II instancji), decyzją z [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał rozbiórkę części obiektu budynku gospodarczego w części oznaczonej wg zatwierdzonego projektu jako hala magazynowa przez rozbiórkę 6 płyt fundamentowych wraz z zamontowanymi na nich urządzeniami:
- płyta fundamentowa nr 1 wraz z demontażem kotła stalowego [...], kocioł wraz z instalacją do podajnika oraz komin usytuowany na
zewnątrz budynku,
- płyta fundamentowa nr 2 o wym. 1,16m x 2,24m,
- płyta fundamentowa nr 3 o wym. 1,80m x 3,90m,
- płyta fundamentowa nr 4 o wym.1,80m x 3,90m wraz z demontażem kotła o wym. 1,52m X 3,34m i wys. 3,93m,
- płyta fundamentowa nr 5 o wym. 1,17m x 1,5m wraz z demontażem komina stalowego o średnicy 0,65m i wysokości do stropu 6,85m (całkowita wys. 13,85m) wraz z konstrukcją kratową o wym. 0,75m x 0,65m i kratownicą,
- płyta fundamentowa nr 6 o wym. 1,10m x 5,96m wraz z demontażem umocowanych na niej wymienników do instalacji c.o. wraz z konstrukcją stalową o wym. 1,90m x 4,10m.
W uzasadnieniu powyższej decyzji WINB wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej 9 stycznia 2019 r., w obecności właściciela ww. działki, stwierdzono, że inwestor realizuje budowę budynku gospodarczego na podstawie opisanego wyżej pozwolenia na budowę. W budynku znajduje się kotłownia wraz z instalacją centralnego ogrzewania.
W związku z powyższym PINB [...] r. wszczął postępowanie administracyjne, a 13 lutego 2019 r. dokonał oględzin budowy budynku gospodarczego, realizowanej przez Spółkę na podstawie ww. pozwolenia na budowę. W trakcie oględzin stwierdzono, że inwestor prowadzi roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę,a więc z naruszeniem art. 36a ust. 1 p.b. Kontrola realizowanego obiektu stwierdziła istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie: zmiany zamierzonego sposobu użytkowania – zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę budynku gospodarczego, obecnie budynek pełni funkcję kotłowni. W budynku znajdują się dwa piece c.o. wraz z instalacją c.o. służące do ogrzewania 5-ciu budynków inwentarskich. Wskazane piece zostały wykonane w charakterze istotnych odstępstw, bez nadzoru osoby z odpowiednimi uprawnieniami, nie wiadomo też jakich użyto materiałów i czy kotły posiadają odpowiednie atesty.
PINB postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na w/w obiekcie.
Następnie decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie do 31 lipca 2019 r.
Spółka, 31 lipca 2019 r. złożyła wniosek o przedłużenie terminu wykonania ww. decyzji do 31 grudnia 2019 r. Organ I instancji, mając na uwadze słuszny interes strony, decyzją z [...] r. przedłużył termin dostarczenia dokumentów do 31 grudnia 2019 r.
Następnie 30 grudnia 2019 r. wpłynął kolejny wniosek o zmianę decyzji
w zakresie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów. W związku z tym PINB wystąpił do Urzędu Gminy z pytaniem, czy Spółka wystąpiła o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Urząd Gminy poinformował, że [...] r. wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, służącego do przechowywania płodów rolnych i sprzętu rolniczego, w ramach zabudowy zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Po tym terminie na tę nieruchomość nie wydano innych decyzji o warunkach zabudowy i nie toczy się żadne postępowanie w celu wydania takiej decyzji.
W związku z tym PINB, decyzją [...] r., odmówił zmiany terminu dostarczenia dokumentów. Na skutek odwołania Spółki od powyższej decyzji WINB, decyzją [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę stwierdzono, że wniosek Spółki dotyczy przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów do 30 maja 2020 r. który to termin już upłynął, a Spółka nie podjęła żadnych działań w celu wypełnienia ciążącego na nim obowiązku.
W związku z tym, postanowieniem z [...] r. PINB odmówił przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów.
Następnie decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., PINB nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wykonywanego przez Spółkę na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto, wskazała na naruszenie art. 35 p.b., przez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska, w szczególności określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Następnie PINB poinformował organ odwoławczy, że [...] r. doszło do pożaru ww. budynku gospodarczego, w stosunku do którego prowadzone jest przedmiotowe postępowanie administracyjne. PINB poinformował również, iż zaplanowano oględziny na 8 stycznia 2021 r., które umożliwią weryfikację stanu faktycznego. Podczas oględzin PINB ustalił, że w wyniku pożaru budynek nie uległ zmianie.
WINB wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego postanowieniem z [...] r., wydanym w trybie art. 136 K.p.a., zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w formie oględzin w zakresie ustalenia i zinwentaryzowania w formie graficznej i opisowej (szkic opisujący elementy kotłowni) poszczególnych części obiektu oraz urządzeń, które przesądzają o jego funkcji (kotłowni zamiast budynku gospodarczego).
WINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił i wyjaśnił, iż w sprawie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach i w następstwie tych ustaleń prawidłowo wdrożył procedurę naprawczą w trybie
art. 50-51 p.b. Wskazał, że dokonane przez Spółkę odstępstwo od projektu budowlanego dotyczyło zmiany zamierzonego sposobu użytkowania - zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę budynku gospodarczego, obecnie budynek pełni funkcję kotłowni. Istotny charakter stwierdzonego odstępstwa nie budzi zatem żadnych wątpliwości w świetle treści art. 36a ust. 5 pkt 4 p.b. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (bez zachowania warunku określonego w art. 36a ust. 1 p.b.) - organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie
z powyższym PINB decyzją z [...] r, na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Dalej WINB wskazał, że stosownie do art. 51 ust. 4 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Niewykonanie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. skutkuje decyzją o nakazie rozbiórki. W przypadku niespełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy, ustawodawca nie pozostawia bowiem właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować art. 51 ust. 5 p.b., czyli nakaz rozbiórki. W niniejszej sprawie, pomimo przedłużonego terminu dostarczenia projektu zamiennego Spółka nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z decyzji z [...] r., co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji wskazał, że niezasadnym było nakazanie w zaskarżonej decyzji rozbiórki całego obiektu, wybudowanego (do pewnego momentu) zgodnie
z zatwierdzonym projektem budowlanym. Stwierdził, że pozwolenie na budowę przewidywało zamierzenie budowlane w postaci budynku gospodarczego. Inwestor w trakcie budowy zmienił zamiar użytkowania przedmiotowego obiektu jako budynku gospodarczego, montując szereg urządzeń, które przesądziły o jego funkcji jako kotłowni. Zatem, organ odwoławczy wydając przedmiotową decyzję doprecyzował zakres części obiektu, która podlegać ma rozbiórce (zgodnie z protokołem z oględzin z 17 marca 2021 r.).
Odnośnie do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organ faktu dysponowania przez Spółkę decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach dopiero od [...]r. oraz braku działań mających na celu ustalenie tej okoliczności, WINB zwrócił uwagę, że przedmiotowy obiekt objęty niniejszym postępowaniem nie jest związany z obsadą brojlerów, której dotyczy decyzja na którą powołuje się skarżący w odwołaniu. Dokument ten nie ma nic wspólnego z legalizacją zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na kotłownię ani ze zmianą sposobu zagospodarowania działki.
W złożonej na powyższą decyzję skardze Spółka zarzuciła naruszenie:
a) art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. na skutek niezachowania przez organ I instancji zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz wydanie decyzji nieuwzględniającej porządku prawnego i uzasadnionego interesu zainteresowanych podmiotów w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu, że dopiero od [...] r. Spółka legitymuje się ostateczną w administracyjnym toku postępowania decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na: [...];
b) art. 35 ust. 1 pkt 1-4 p.b., przez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska, w szczególności określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
c) art. 36 a ust. 1 p.b., przez jego zastosowanie, podczas gdy organ nie wykazał, na czym mają polegać istotne odstępstwa od projektu budowlanego;
d) art. 48 ust. 1 p.b., przez jego zastosowanie, podczas gdy organ winien uwzględnić wniosek o zmianę terminu dostarczenia dokumentów.
Podniosła ponadto zarzut błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia polegający na błędnym przyjęciu, że budynek spełnia odrębną funkcję niż magazynową.
Jednocześnie Spółka zaskarżyła postanowienie PINB z [...] r. w przedmiocie odmowy zmiany terminu doręczenia dokumentów zarzucając mu naruszenie:
a) art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. na skutek niezachowania przez organ administracyjny I instancji zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz wydanie postanowienia nieuwzględniającego porządku prawnego uzasadnionego interesu zainteresowanych podmiotów w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu, że dopiero od [...] r. Spółka legitymuje się ostateczną w administracyjnym toku postępowania ww. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia;
b) art. 124 k.p.a. przez faktycznie zaniechanie uzasadnienia postanowienia;
c) art. 154 i art. 155 k.p.a. przez ich niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy, w szczególności braku ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w dacie złożenia wniosku o zmianę terminu, wynika, iż organ winien uwzględnić wniosek skarżącej Spółki odnośnie do zmiany terminu przedłożenia dokumentów.
d) art. 35 ust. 1 pkt 1-4 p.b., przez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska, w szczególności określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jej realizacja spowoduje poniesienie przez skarżącą wysokich kosztów rozbiórki.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że 31 grudnia 2019 r., a więc
w terminie do złożenia dokumentów Spółka nie posiadała wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia, która była niezbędna do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę bądź dokonania stosownego zgłoszenia. Odmowa zmiany terminu była podyktowania wyłącznie złośliwością organu i nie miała żadnego uzasadnienia prawnego.
Odnośnie do zaskarżonego postanowienia Spółka podniosła, że organ I instancji nie uzasadnił w żaden sposób rozstrzygnięcia podjętego w tym orzeczeniu w zakresie terminu do przedłożenia dokumentów. Tym samym organ ustalił termin
w sposób dowolny, nie mający uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym. Ponadto, z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne oraz trudności związane z uzyskaniem stosownych dokumentów w urzędach, organy powinny wziąć pod uwagę zagrożenie koronawirusem przy wyznaczaniu terminu na dostarczenie dokumentów. W obecnej sytuacji Spółka nie była w stanie dostarczyć dokumentów we wskazanym terminie.
Nadto, organy orzekające nie wykazały, na czym polegają istotne odstępstwa od projektu zgodnie z art. 36a ust. 1 p.b. W trakcie oględzin ustalono, że
w obiekcie magazynowane są materiały budowlane i nieaktywny piec. Tym samym niezrozumiałym jest, na jakiej podstawie organ przyjął, iż budynek nie spełnia przesłanek budynku gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 12 października 2021 r. Sąd na wniosek Spółki wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z póżn. zm. dalej jako: "p.p.s.a."). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wprawdzie decyzje organów orzekających w sprawie wydane zostały po 19 września 2020 r., a zatem po dniu wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), jednakże - jak wynika z akt sprawy - postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte [...] r., a zatem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej Prawo budowlane. Zgodnie zatem z art. 25 powołanej ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy Prawa budowlanego stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zatem przepisy Prawa budowlanego w dalszej części uzasadnienia odnoszą się do ich brzmienia sprzed tej zmiany.
Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że na skutek przeprowadzonej przez PINB 9 stycznia 2019 r. kontroli ww. nieruchomości stwierdzono, że w budynku znajduje się kotłownia wraz z instalacją centralnego ogrzewania. W związku z powyższym PINB [...] r. wszczął postępowanie administracyjne. Następnie dokonał oględzin budowy budynku gospodarczego, realizowanej przez Spółkę na podstawie pozwolenia na budowę z [...] r.
Z powołanej decyzji wynika, że organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Spółce budynku gospodarczego na ww. działce, służącego do przechowywania płodów rolnych i sprzętu rolniczego, w ramach zabudowy zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Wskazana decyzja poprzedzona została decyzją Starosty z [...] r. o warunkach zabudowy, w której ustalono sposób zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na tej działce. W trakcie oględzin realizowanego obiektu, stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie: zmiany zamierzonego sposobu użytkowania, albowiem zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę budynku gospodarczego, a obecnie budynek pełni funkcję kotłowni. Wskazano, że w budynku znajdują się dwa piece c.o. z instalacją c.o., służące do ogrzewania pięciu budynków inwentarskich.
Zatem za prawidłowe należy uznać dalsze postępowanie PINB, który postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. wstrzymał roboty budowlane. Następnie w celu doprowadzenia robót budowlanych do zgodności z prawem, decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie do 31 lipca 2019 r.
Wskazany termin na skutek kolejnych wniosków Spółki był następnie przedłużany.
Do wydania przez PINB kolejnego postanowienia [...] r., odmawiającego przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów, a następnie wydania, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., decyzji z [...] r. którą PINB nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, Spółka nie poczyniła żadnych działań w celu wykonania nałożonego na nią obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Na skutek odwołania Spółki, WINB decyzją z [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał rozbiórkę części obiektu budynku gospodarczego w części oznaczonej wg zatwierdzonego projektu jako hala magazynowa poprzez rozbiórkę 6 płyt fundamentowych wraz z zamontowanymi na nich urządzeniami:
- płyty fundamentowej nr 1 wraz z demontażem kotła stalowego [...], kocioł wraz z instalacją do podajnika oraz komin usytuowany na zewnątrz budynku,
- płyty fundamentowej nr 2 o wym. 1,16m x 2,24m,
- płyty fundamentowej nr 3 o wym. 1,80m x 3,90m,
- płyty fundamentowej nr 4 o wym.1,80m x 3,90m wraz z demontażem kotła o wym. 1,52m X 3,34m i wys. 3,93m,
- płyty fundamentowej nr 5 o wym. 1,17m x 1,5m wraz z demontażem komina stalowego o średnicy 0,65m i wysokości do stropu 6,85m (całkowita wys. 13,85m) wraz z konstrukcją kratową o wym. 0,75m x 0,65m i kratownicą,
- płyty fundamentowej nr 6 o wym. 1,10m x 5,96m wraz z demontażem umocowanych na niej wymienników do instalacji c.o. z konstrukcją stalową o wym. 1,90m x 4,10m.
W ramach postępowania odwoławczego, postanowieniem wydanym w trybie art. 136 K.p.a., WINB zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w formie oględzin w zakresie ustalenia i zinwentaryzowania w formie graficznej i opisowej (szkic opisujący elementy kotłowni) poszczególnych części obiektu oraz urządzeń, które przesądzają o jego funkcji (kotłowni zamiast budynku gospodarczego).
Zatem zarzut skargi, że nie zrozumiałym jest, na jakiej podstawie Organ przyjął, iż budynek nie spełnia przesłanek budynku gospodarczego, gdyż w trakcie oględzin ustalono, że w obiekcie magazynowane są materiały budowlane oraz nieaktywny piec, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy.
Zgodnie z definicją legalną zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz.1065), pod pojęciem budynku gospodarczego należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służącym mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia,
a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Zatem, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające prawidłowo ustaliły i wyjaśniły, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę. Dokonane przez Spółkę odstępstwo od projektu budowlanego dotyczyło zmiany zamierzonego sposobu użytkowania - zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę budynku gospodarczego, zaś obecnie budynek pełni funkcję kotłowni. Istotny charakter stwierdzonego odstępstwa nie budzi zatem żadnych wątpliwości w świetle art. 36a ust.5 pkt 4 p.b.
W następstwie powyższych ustaleń Organy prawidłowo zatem wdrożyły procedurę naprawczą w trybie art. 50-51 p.b.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (bez zachowania warunku określonego w art. 36a ust. 1 p.b.) – organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z powyższym przepisem PINB decyzją z [...] r, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 51 ust. 4 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Niewykonanie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. skutkuje decyzją o nakazie rozbiórki. Treść art. 51 ust. 5 p.b. jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. W przypadku niespełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy, ustawodawca nie pozostawia bowiem właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować art. 51 ust. 5 p.b. rozbiórkę. Oczywistym jest, że art. 51 ust. 5 p.b. nakazuje wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów nie wykony został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.
W niniejszej sprawie, pomimo przedłużonego terminu dostarczenia projektu budowlanego zamiennego, Spółka nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z decyzji z [...] r., co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.
Odnośnie do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organ faktu dysponowania przez Spółkę decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach dopiero od [...] r. oraz braku działań mających na celu ustalenie tej okoliczności, należy stwierdzić, że przedmiotowy obiekt nie jest związany z [...], której dotyczy decyzja, na którą powołuje się skarżąca. Dokument ten nie ma nic wspólnego z legalizacją zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na kotłownię ani ze zmianą sposobu zagospodarowania działki.
Odnośnie do kwestii określonego przez organ terminu, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ust. 3 p.b., należy wskazać, że jest to termin pozostawiony uznaniu organu, o charakterze procesowym, a nie materialnym. Może zatem być on przedłużony przez organ, w tym na żądanie strony - o ile zachodzą ku temu szczególne okoliczności. Jak wynika z akt sprawy, już na etapie postępowania przed organami administracji Spółka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Kwestionując termin wyznaczony przez organ skarżąca powołuje się na okoliczność wydania dopiero [...] r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nawet pomijając kwestię, czy faktycznie wydanie decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na [...], było niezbędne do przedłożenia organowi projektu budowlanego w przedmiotowej sprawie, to wskazać należy, że decyzja ta została wydana [...] r., a PINB dopiero postanowieniem z [...] r. odmówił przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów, a decyzję o nakazie rozbiórki wydał [...] r. Zatem nie sposób uznać, że skarżąca nie miała możliwości przedłożenia przez kilka miesięcy stosownej dokumentacji, zwłaszcza że przedmiotowe postępowanie dotyczyło wyłącznie części budynku gospodarczego, a nie przedsięwzięcia objętego wskazaną przez skarżącą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd, odnośnie do zarzutu skargi dotyczącej nieuwzględnienia przez organ faktu dysponowania przez Spółkę decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach dopiero od [...] r. oraz braku działań organów mających na celu ustalenie tej okoliczności, podzielił stanowisko organów orzekających, że budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem nie jest w żaden sposób związany z obsadą brojlerów, której dotyczy decyzja, na którą powoływała się Spółka już w odwołaniu. Dokument ten nie ma nic wspólnego z legalizacją zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na kotłownię ani ze zmianą sposobu zagospodarowania działki.
Nadto należy wyjaśnić, że wypełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem nawet po upływie terminu określonego w postanowieniu, o ile organ nie podejmie kolejnych rozstrzygnięć, w dalszym ciągu umożliwia uznanie przez organ wypełnienia obowiązków i daje podstawę do legalizacji zabudowy (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 942/19, dostępny w Internecie).
Z akt sprawy nie wynika, aby - pomimo znacznego upływu czasu – Spółka przedłożyła jakiekolwiek dokumenty lub podejmowała działania zmierzające do przedłużenia wyznaczonego terminu do ich złożenia.
W ocenie Sądu, nie jest zasadne ogólne powoływanie się w skardze na ograniczenia pandemiczne. Spółka nie wskazała bowiem konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że z uwagi na te ograniczenia nie była w stanie wywiązać się z obowiązków w zakreślonym przez organ terminie.
Natomiast zupełnie niezrozumiały jest zarzut skargi odnośnie do naruszenia przez organy art. 35 i art. 48 ust. 1 p.b., które w przedmiotowym postępowaniu w ogóle nie były stosowane.
Reasumując, Sąd uznał, że organy nie naruszyły zasad postępowania obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Wszechstronne wyjaśniły sprawę, a wydanie decyzje uwzględniają porządek prawny i nie naruszają uzasadnionego interesu zainteresowanych podmiotów. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a organy orzekające prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy Prawa budowlanego.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.