II SA/Gl 70/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-05-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminystudium uwarunkowańzagospodarowanie terenuochrona środowiskainwestycjeprawo administracyjnenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że plan nie narusza ustaleń studium i nie doszło do naruszenia przepisów o udziale radnych w głosowaniu.

Skarżący zarzucili uchwale Rady Miejskiej w Bieruniu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszenie ustaleń studium oraz udział w głosowaniu radnych z konfliktem interesów. Domagali się stwierdzenia nieważności uchwały, twierdząc, że plan blokuje ich inwestycję wydobywczą. Sąd oddalił skargę, uznając, że plan jedynie doprecyzowuje studium, a nie narusza jego ustaleń, a także że nie było podstaw do wyłączenia radnych z głosowania.

Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Kopań - etap I. Skarżący, właściciele znaczących działek objętych planem, zarzucili uchwale naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sprzeczność z ustaleniami studium, a także naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym z powodu udziału w głosowaniu radnych z bezpośrednim interesem prawnym. Twierdzili, że plan uniemożliwia im planowaną inwestycję wydobywczą. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że studium wiąże jedynie co do ogólnych wytycznych, a plan stanowi doprecyzowanie, a nie sprzeczność. Sąd administracyjny oddalił skargę. Stwierdził, że plan miejscowy ma jedynie "nie naruszać" ustaleń studium, a nie być z nimi wprost zgodny, co jest zgodne z nowelizacją przepisów i orzecznictwem. Uznał, że uchwała stanowi doprecyzowanie studium, a nie jego naruszenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów o udziale radnych, sąd uznał, że żaden z radnych nie wykazał bezpośredniego interesu prawnego w przedmiocie uchwały, co wykluczało naruszenie art. 25a u.s.g. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie narusza ustaleń studium. Plan miejscowy ma jedynie "nie naruszać" ustaleń studium, a nie być z nimi wprost zgodny. Uchwała stanowi doprecyzowanie studium, a nie jego sprzeczność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plan miejscowy ma doprecyzowywać studium, a nie je powielać. Zmiana brzmienia przepisu z "zgodności" na "nie naruszania" zwiększyła swobodę organu. Uchwała została sporządzona w sposób zgodny z ustaleniami studium, nie wprowadzając zasadniczej zmiany ani modyfikacji kierunków zagospodarowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

u.s.g. art. 25a

Ustawa o samorządzie gminnym

Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka o stwierdzeniu nieważności uchwały rady gminy w całości lub części.

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plan miejscowy nie narusza ustaleń studium, a jedynie je doprecyzowuje. Nie doszło do naruszenia przepisów o udziale radnych w głosowaniu z uwagi na brak bezpośredniego interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Uchwała w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego narusza ustalenia studium. W głosowaniu nad uchwałą brali udział radni z bezpośrednim interesem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Plan miejscowy ma jedynie "nie naruszać" ustaleń studium. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione w sposób bezpośredni do postanowień uchwały. Interes prawny, o którym stanowi art. 25a u.g.n. należy rozumieć jako osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący

Beata Kalaga-Gajewska

sprawozdawca

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między studium uwarunkowań a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zasady wyłączania radnych z głosowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego i interpretacji przepisów u.p.z.p. i u.s.g.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego i relacji między aktami planistycznymi, co jest istotne dla prawników i deweloperów. Nie zawiera jednak elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania społecznego.

Plan zagospodarowania przestrzennego a studium: Sąd wyjaśnia granice doprecyzowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 70/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Renata Siudyka
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1817/24 - Wyrok NSA z 2025-09-04
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi L. M. (M.), D. G. (G.) na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr XI/2/2023 w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Bieruniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. podjęła uchwałę Nr XI/2/2023 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Kopań - etap I, która jako akt prawa miejscowego została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 14 września 2023 r. pod poz. 6900 (dalej w skrócie: "uchwała").
Skarżący - L. M. oraz D. G., prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" z siedzibą w Z., działający przez pełnomocnika, w dniu 18 grudnia 2023 r. złożyli w Urzędzie Miasta Gminy Bieruń skargę na przedmiotową uchwałę, w której domagali się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucili naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w skrócie: "u.p.z.p."), w brzmieniu z dnia podjęcia uchwały, poprzez uznanie, iż uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń studium oraz art. 25a ustawy o samorządzie gminnym (w skrócie: "u.s.g."), poprzez przyjęcie uchwały z udziałem radnych wyłączonych z mocy prawa od udziału z głosowania, w związku z bezpośrednim ich interesem prawnym w jej podjęciu. Zaznaczyli, że są właścicielami działek o łącznej powierzchni 30,6369 ha, objętych uchwałą, oraz starają się o uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin ze złoża naturalnego "[...]", w granicach projektowanego obszaru górniczego, położonego w Bieruniu. W tym celu dysponują decyzją z dnia 21 stycznia 2022 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa [...] o głębokości większej niż 3 m poprzez eksploatację złoża kruszywa naturalnego (po udokumentowaniu) na działce nr ew. 1, obręb [...] B., jedn. ewid. Bieruń." oraz decyzją Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 10 marca 2023 r., zatwierdzającą dokumentację geologiczną Kruszywa Naturalnego "[...]". W obowiązującym dotychczas studium (str. 86-87 i 91 uchwały z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie przyjętego studium) na terenach OW (obszary otwarte miasta wyłączone z zabudowy) przewidziano możliwość kształtowania polderów w celu ochrony przeciwpowodziowej oraz związanej z tym możliwości eksploatacji złóż kruszyw naturalnych B. A, B, C. Umożliwiało to zatem eksploatację złoża piasku i żwiru oraz późniejsze przekształcenie tego terenu w zbiorniki wodne lub inne tereny sprzyjające rekreacji (po zakończeniu wydobycia). Zdaniem skarżących uchwała w sposób oczywisty narusza ustalenia studium, a nawet celem jej podjęcia było zablokowanie planowanej przez nich inwestycji (por. treść protokołu z dnia 22 sierpnia 2023 r. opublikowanego w BIP). Uchwała na działce nr ew. 1, obręb [...] B., zakłada wyłącznie przeznaczenie oznaczone symbolem RN - tereny rolnictwa z zakazem zabudowy. Dodatkowo, w § 5 ust. 1 uchwała zakłada ochronę środowiska przyrody i krajobrazu kulturowego, czyli nie doprecyzowuje postanowień studium ale wprowadza zakaz sprzeczny z przewidzianymi w studium możliwościami zagospodarowania terenu, czym narusza art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Wprowadza zakaz niszczenia, uszkadzania lub przekształcania terenów o symbolu RN w obszarze działek skarżących, tym samym doszło do przekroczenia władztwa planistycznego. Niezależnie od powyższego zdaniem skarżących przy głosowaniu i podjęciu uchwały brali udział radni zamieszkujący na tym samym obszarze.
W odpowiedzi na skargę z dnia 31 sierpnia 2023 r. Rada Miejska w Bieruniu (dalej: "organ") wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze zacytowała art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz uznała, że studium wiąże organ planistyczny tylko co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i tylko w tym zakresie postanowienia planu muszą pozostawać w zgodzie z założeniami studium. Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, tereny złóż "B. A, B i C" wskazane są w ramach korytarza ekologicznego miasta. W ramach ustaleń dla terenu korytarza ekologicznego miasta wskazuje się: tereny tworzące obszar korytarza pełnią i będą pełniły w układzie miasta funkcję bioklimatyczną jako system ciągłych użytkowań przyrodniczych, na których przekształcenia i zabudowa występują tylko sporadycznie. Na terenach korytarza ekologicznego możliwa jest lokalizacja zieleni urządzonej tras rowerowych i spacerowych, dróg i parkingów o nawierzchni wodoprzepuszczalnej oraz sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Obszar ten jest wyłączony z możliwości zabudowy, jest miejscem odbioru wód powierzchniowych i spływu mas powietrza wpływając w ten sposób na jakość klimatu miasta. Dopuszcza się możliwość zachowania istniejącej zabudowy oraz jej uzupełnienia na terenach nie zagrożonych pod względem powodziowym. Na obszarze korytarza możliwe jest również urządzenie polderów przeciwpowodziowych przyjmujących fale powodziowe w sytuacjach zagrożenia. W związku z tym dopuszcza się w obszarze korytarza ekologicznego możliwość powierzchniowej eksploatacji złóż kruszyw naturalnych "B. A, B i C". Zakłada się możliwość rolniczego wykorzystania terenów bez zabudowy oraz możliwość zachowania i tworzenia nowych zbiorników wód powierzchniowych i stawów. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w treści dotyczącej wskazanych terenów, stanowi również: że w planach zagospodarowania przestrzennego tereny muszą być wyłączone z zabudowy. Wskazuje się, że w ramach planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego możliwe będzie doprecyzowanie granic ochrony prawnej występujących wartości przyrodniczych oraz zasad kształtowania polderów przeciwpowodziowych.
Tereny złóż "B. A, B i C" w studium zostały dodatkowo objęte w ramach terenów OP, tj. obszarów, na których prognozowane są szczególne zagrożenia powodziowe i wpływy eksploatacji węgla kamiennego oraz terenów zalewowych w tym: zagrożenia powodziowe i tereny zalewowe oraz zagrożenia górnicze. Dla terenów OP wskazano: "Sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenów niezależnie od generalnego kierunku przeznaczenia obszaru w studium musi podlegać weryfikacji pod kątem występujących i prognozowanych zagrożeń również w ujęciu czasowym. Zabudowa w obszarach OP musi uwzględniać prognozowane wpływy eksploatacji górniczej węgła kamiennego oraz zagrożenia powodziowe, co w skali sporządzanego lub zmienianego planu zagospodarowania przestrzennego danego rejonu miasta może skutkować:
1. koniecznością zabezpieczenia budynków na odpowiednie szkody górnicze
2. ograniczeniem lokalizacji budynków związanych ze stałym pobytem ludzi
3. zakazem podpiwniczenia budynków
4. zakazem sytuowania poziomów użytkowych budynków, poniżej prognozowanego poziomu zagrożeń powodziowych, wg zagrożenia i map ryzyka powodziowego." "Polityka przestrzenna w obszarach zagrożeń powodziowych będzie korygowana na podstawie wstępnej oceny ryzyka powodziowego oraz mapy zagrożenia powodziowego, które zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw - przygotuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odpowiednio do dnia 22 grudnia 2011 r. i do dnia 22 grudnia 2013 r.". "W planach zagospodarowania przestrzennego dla tych obszarów wymagane będzie również uwzględnienie planów zarządzania ryzykiem powodziowym, które Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zgodnie z ww. ustawą przygotuje do dnia 22 listopada 2015 r." Zgodnie z ustaleniami uchwały (planu zagospodarowania przestrzennego), w zasadach ochrony środowiska wprowadzono następujące zapisy:
1. Zakaz:
a. lokalizowania zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej,
b. lokalizowania zakładów stwarzających zagrożenie dia życia lub zdrowia ludzi, rozumieniu przepisów ustawy prawo ochrony środowiska,
c. likwidacji i zarurowania istniejących cieków wodnych oraz sieci melioracyjnych, wyjątkiem przepustów,
d. wykonywania prac powodujących zmianę stosunków wodnych, jeśli nie służą one ochronie przeciwpowodziowej, melioracji lub regulacji koryt cieków wodnych,
e. niszczenia, uszkadzania lub przekształcania terenów o symbolach RN,
f. likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych i przydrożnych na terenach rolnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego,
g. wykorzystywania odpadów do zmian ukształtowania terenów, szczególnie w dolina cieków oraz terenach rolnych,
h. budowy zbiorników wodnych.
2. Nakaz ochrony terenów o symbolach RN przed przedsięwzięciami zmieniającymi istniejące ukształtowanie w tym rzędne terenu.
Organ analizując przytoczone fragmenty studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uchwały uznał, że nie są one w sprzeczności.
Ustalenia uchwały stanowią jedynie doprecyzowanie studium w granicach wcześniej do tego określonych. Studium zostało ukształtowane w takiej formie, aby zostawić pole i swobodę do dalszego jego doprecyzowania, mając przy tym na względzie aspekty bezpieczeństwa oraz ekologii. Określone w studium dopuszczenia służą wyłącznie wskazaniu planistycznego kierunku realizowanego na etapie tworzenia planu zagospodarowania przestrzennego. W ustaleniach studium, w części "B" pkt 2.1 "Ustalenia ogólne dotyczące kierunków i wskaźników zagospodarowania oraz użytkowania terenów" wskazano również: U02 - Dopuszcza się przy tworzeniu regulacji w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, uszczegółowienia wydzielenia poszczególnych ustalonych w studium obszarów polityki przestrzennej, jeżeli jest to uzasadnione warunkami i potrzebami lokalnymi oraz cechami terenów oraz pod warunkiem, że nie naruszony zostanie generalny, ustalony w studium kierunek zagospodarowania przestrzennego w danym obszarze polityki przestrzennej. W przypadkach sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, ustala się możliwość zachowania przepisów obowiązujących w planach miejscowych na dzień uchwalenia studium, nawet w przypadkach, gdy niniejsze studium ustala dla terenów objętych tymi planami inne kierunki i zasady zagospodarowania przestrzennego. Możliwe to będzie jednak tylko w sytuacjach, gdy nie będzie to kolizyjne z planowanym rozwojem systemu komunikacyjnego miasta oraz gdy tereny wskazane w planach do zabudowy nie będą wykluczone z zabudowy na podstawie map ryzyka powodziowego, które sporządzone będą przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.
Ustalenia studium odzwierciedlają dalekosiężną wizję zagospodarowania terenu. Dopuszcza się więc, jej etapową realizację, poprzez utrzymanie w ustaleniach planów miejscowych istniejącego sposobu zagospodarowania terenu oraz etapowe przeznaczenie do zabudowy terenów wskazanych w studium do urbanizacji. Etapowość powinna hamować tendencję do rozpraszania zabudowy. Tendencja ta, niekorzystnie wpływa na krajobraz i walory przyrodnicze terenu oraz generuje nieracjonalne wydatki z budżetu miasta na realizację nadmiernie rozbudowanej sieci infrastruktury technicznej. Organ, wykonując władztwo planistyczne na terenie gminy, nie wkracza w prowadzoną na danym terenie działalność gospodarczą, lecz określa szczególne warunki zagospodarowania terenu, do czego upoważnia ją u.p.z.p. Ingerencja w sferę prawa własności, którą skarżący odczytują jako nieuprawnione wkroczenie w sferę swobody działalności gospodarczej pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, które gmina Bieruń zamierzała osiągnąć, uchwalając uchwałę jako plan o określonej treści i wprowadzonych zakazów zmiany ukształtowania terenu. Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie planowanego wydobycia pod kątem realizacji [...], wprowadzone zostały przez organ ze względu na ochronę środowiska i miały pełne uzasadnienie w obowiązujących w tym zakresie przepisach, z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań na danym terenie. Uchwała stanowi jedynie uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, stąd też zarzuty zawarte w skardze, dotyczące jej rażącej sprzeczności ze studium, są zdaniem organu bezzasadne.
Odnosząc się do kwestii udziału w głosowaniu nad uchwałą radnych zamieszkujących na terenie objętym obszarem Kopań - etap I organ zauważył, że nie doszło do naruszenia art. 25a u.s.g., poprzez przyjęcie uchwały z udziałem radnych wyłączonych od udziału z głosowania z mocy prawa w związku z bezpośrednim interesem prawnym w przedmiocie głosowanej uchwały. Akcentował, po przeprowadzeniu dogłębnej analizy, iż żaden z radnych biorący udział w głosowaniu nad uchwałą nie jest właścicielem żadnej z działek objętych uchwałą. Wbrew twierdzeniom skarżących uchwała dotyczyła obszaru w żaden sposób nie związanego z żadnym z radnych biorącym udział w sesji, w dniu jej podjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocena, czy zaskarżona uchwała w sprawie planu miejscowego obarczona jest wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), dokonywana jest przez pryzmat przesłanek z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., wedle którego istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Jak wynika z treści zarzutów podnoszonych skardze zmierzają one do wykazania, że postanowienia uchwały, dotyczące obszaru, na którym znajdują się działki skarżących, w tym również działka nr ew. 1, obręb [...] B., jedn. ewid. Bieruń, nie są zgodne z postanowieniami studium, a tym samym przyjęty w tym zakresie na podstawie uchwały plan narusza art. 20 u.p.z.p.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. "ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych". W myśl 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Konsekwencją istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, jest nieważność uchwały rady gminy w całości lub części (art. 28 u.p.z.p.). Istotne naruszenie zasad sporządzania planu dotyczy m .in. sytuacji, w której plan narusza postanowienia studium.
Odnosząc się do treści art. 20 ust. 1 u.p.z.p. trzeba zauważyć, że plan miejscowy ma jedynie "nie naruszać" ustaleń studium. Nie ma tam wymogu zgodności planu ze studium, czy np. niesprzeczności. Już ten zwrot, jak i charakter studium, które jest aktem polityki przestrzennej gminy (a nie aktem prawnym) należy interpretować jako stan, w którym postanowienia planu, z natury rzeczy bardziej szczegółowe, nie muszą odpowiadać wprost postanowieniom studium, ale mają je jedynie nie naruszać, czyli nie pozostawać z nimi w wyraźniej sprzeczności. W podobny sposób określane są relacje plan - studium w doktrynie oraz orzecznictwie sądowym. WSA w Gdańsku w wyroku z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 414/17 stwierdza m.in. "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie naruszał studium wtedy tylko, gdy studium zawierać będzie niewątpliwe ustalenia co do przeznaczenia i funkcji poszczególnych terenów, zaś funkcje te i przeznaczenie tych terenów, plan miejscowy określi w sposób odmienny (różny). Plan miejscowy ma doprecyzować określone w studium zasady prowadzenia polityki przestrzennej i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zasadniczej zmiany lub modyfikacji.".
W świetle poczynionych wyżej ustaleń, jak i porównania postanowień uchwały z postanowieniami studium w kontekście naruszania ustaleń zawartych w tym akcie, nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze.
Nie można podzielić zarzutu sprzeczności postanowień uchwały w części dotyczącej działki nr ew. 1, obręb [...] B., jedn. ewid. Bieruń, skoro w studium jej teren oznaczono symbolem teren zadrzewień a w uchwale symbolem 20RN. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione w sposób bezpośredni do postanowień uchwały. Według zasad planowania dopuszczalna jest zgodność planu ze studium, ale nie oznacza to bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu. Organ w odpowiedzi na skargę zaznaczył, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady w całości lub części. Tymczasem Burmistrz Miasta Bieruń sporządził projekt planu miejscowego w formie zgodnej z treścią art. 15 ust. 1 u.p.z.p., tj. nie naruszając ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Nie ulega wątpliwości, że plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Zgodnie z aktualną treścią art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że "nie narusza on ustaleń studium". Obowiązujące brzmienie przepisu zostało przyjęte ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wprowadzającą z dniem 21 października 2010 r. zmiany dotyczące zasad i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 u.p.z.p., obowiązującą przed nowelizacją, plan miejscowy uchwalała rada gminy, po stwierdzeniu jego "zgodności z ustaleniami studium". Nowelizacja z dnia 25 czerwca 2010 r. miała zatem na celu zwiększenie swobody organu w zakresie kontroli zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Konstrukcja art. 20 ust. 1 u.p.z.p. sprzed nowelizacji, wprowadzała nadmierną komplikację prowadzącą do znacznego wydłużania oraz utrudniania procesu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nowelizacja stanowiła zatem zabieg prowadzący do zmniejszenia rygoru ustawowego nałożonego na organ w celu upłynnienia dynamiki procesowania aktów prawa miejscowego. Powyższe stanowisko było wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22.06.2020 r. sygn. akt II OSK 35/20 i 24.11.2020 r. sygn. akt II OSK 1715/18). Rada gminy uchwalając określonej treści studium sama decyduje o zakresie (szczegółowości) związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od stopnia szczegółowości ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a także stopnia powiązania części tekstowej z częścią graficzną. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, ale jest to akt określający kierunki polityki przestrzennej gminy o dużym stopniu ogólności, których uszczegółowienie i doprecyzowanie powinno nastąpić w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego. Analizując dokumentację planistyczną przedstawioną przez organ, Sąd, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że doszło do istotnych naruszeń trybu sporządzania uchwały ani właściwości organów wynikających z przepisów u.p.z.p., bowiem została ona podjęta z zachowaniem określonej przepisami prawa ścieżki legislacyjnej.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi za wystarczające należy uznać wyjaśnienia dokonane w treści odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 25a u.s.g. radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Interes prawny, o którym stanowi art. 25a u.g.n. należy rozumieć jako osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony.
W tym stanie rzeczy, skoro postanowienia uchwały w zakresie wskazanym w skardze nie naruszają ustaleń studium, jak również procedura podjęcia uchwały, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI