II SA/Ol 646/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2011-06-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba więziennazwolnienie ze służbykara dyscyplinarnaprawomocność orzeczeniapostępowanie dyscyplinarnesądy administracyjneustawa o Służbie Więziennejkodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Służby Więziennej na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia.

Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej A.Z., wniósł skargę na decyzję o zwolnieniu ze służby, argumentując m.in. błędną interpretację pojęcia prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego oraz naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia w przypadku choroby czy niewykorzystanego urlopu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby, zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej, jest obligatoryjną przesłanką do zwolnienia funkcjonariusza, a jego wykonalność jest rozumiana inaczej niż w standardowym postępowaniu administracyjnym.

Skarżący A.Z., funkcjonariusz Służby Więziennej, zaskarżył decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o zwolnieniu go ze służby, która została wydana w związku z wymierzeniem mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podstawą prawną decyzji był art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów k.p.a., błędne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie przepisów dotyczących zwolnienia w przypadku obłożnej choroby, niewykorzystanego urlopu czy nierozliczonego czasu pracy. Kluczowym zarzutem była błędna interpretacja pojęcia "prawomocności" orzeczenia dyscyplinarnego, które zdaniem skarżącego nie staje się prawomocne przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że decyzja o zwolnieniu ze służby była prawidłowa. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby jest obligatoryjną przesłanką do zwolnienia funkcjonariusza, a jego wykonalność, zgodnie z przepisami regulaminu dyscyplinarnego, jest rozumiana inaczej niż w standardowym postępowaniu administracyjnym i może nastąpić przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących obłożnej choroby, wskazując na brak odpowiedniej dokumentacji, a także stwierdził, że kwestie urlopu i nadgodzin były przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a jego wykonalność jest rozumiana inaczej niż w standardowym postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że na gruncie przepisów regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy więziennictwa, prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego jest powiązana z jego wykonalnością, która może nastąpić przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Organ jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i nie może go nie wykonać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.S.W. art. 39 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o Służbie Więziennej

Wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

k.p.a. art. 108 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzji można nadać rygor natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie prawomocnymi orzeczeniami.

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 55 § § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podlega niezwłocznemu wykonaniu.

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 55 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Przełożony może wstrzymać wykonanie kary dyscyplinarnej do czasu rozpoznania skargi przez NSA.

Pomocnicze

u.S.W. art. 31 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o Służbie Więziennej

u.S.W. art. 41 § ust. 2

Ustawa o Służbie Więziennej

Funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 3 przed upływem 3 miesięcy z powodu obłożnej choroby.

u.S.W. art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa o Służbie Więziennej

Funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby bez rozliczenia jego czasu ewidencji pracy (nadgodzin).

u.S.W. art. 79 § ust. 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby w trakcie roku kalendarzowego bez udzielenia mu urlopu wypoczynkowego.

u.S.W. art. 132a

Ustawa o Służbie Więziennej

Orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu funkcjonariusza SW nabiera prawomocności dopiero po jego rozpoznaniu przez NSA.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 269

Kodeks postępowania administracyjnego

Pojęcie prawomocności decyzji w rozumieniu k.p.a.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130 § § 3 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 55 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Orzeczenie podlega wykonaniu, jeżeli żadna ze stron nie wniesie skargi do NSA.

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 58

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Wykonanie kary wydalenia ze służby polega na wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby.

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 59 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Zatarcie kary dyscyplinarnej nie usuwa skutków wykonania kary.

rozp. MS ws. regulaminu dyscyplinarnego art. 70

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

rozp. MS ws. urlopów

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby jest obligatoryjną podstawą do zwolnienia funkcjonariusza. Wykonalność kary dyscyplinarnej jest rozumiana inaczej niż w standardowym postępowaniu administracyjnym i może nastąpić przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Nadanie decyzji o zwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione interesem służby.

Odrzucone argumenty

Błędna interpretacja pojęcia prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego. Naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia w przypadku obłożnej choroby. Naruszenie przepisów dotyczących urlopu wypoczynkowego i rozliczenia nadgodzin. Naruszenie prawa do sądu poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przed rozpoznaniem skargi.

Godne uwagi sformułowania

"zwalnia się ze służby" wskazuje, że w razie zaistnienia określonych warunków istnieje obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Decyzje kadrowe (o zwolnieniu ze służby) są jedynie obowiązkowymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej. Na gruncie przepisów regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy więziennictwa prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego rozumiana jest inaczej, w powiązaniu z wykonalnością kary dyscyplinarnej. W interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego w kontekście zwolnienia ze służby funkcjonariuszy służb mundurowych oraz dopuszczalność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego w Służbie Więziennej i wykonalności kar dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego prawomocności orzeczeń dyscyplinarnych i ich wpływu na stosunek służbowy, co jest istotne dla funkcjonariuszy służb mundurowych i ich obrońców.

Prawomocność kary dyscyplinarnej: Kiedy funkcjonariusz może stracić służbę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 646/10 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2011-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
I OZ 763/10 - Postanowienie NSA z 2010-10-12
I OZ 23/11 - Postanowienie NSA z 2011-01-20
I OZ 617/11 - Postanowienie NSA z 2011-09-01
I OSK 2000/11 - Wyrok NSA z 2012-05-18
I OZ 290/11 - Postanowienie NSA z 2011-04-28
I OZ 593/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-11
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
art. 39 ust. 2 pkt 3, art. 41 ust. 2
Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 108 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 14 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]"., nr "[...]" Dyrektor Aresztu Śledczego zwolnił A.Z. ze Służby Więziennej z dniem "[...]" z powodu wymierzenia wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wobec A.Z. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się wydaniem w dniu "[...]" orzeczenia Dyrektora Aresztu Śledczego o wymierzeniu wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia "[...]", nr "[...]" Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymanie w mocy przez sąd dyscyplinarny kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Ze względu na ważny interes służby decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.Z., Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że wszczęte wobec A.Z. postępowanie dyscyplinarne zakończyło się w dniu "[...]" orzeczeniem Dyrektora Aresztu Śledczego o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Dyscyplinarny orzeczeniem z dnia "[...]". Drugoinstancyjne orzeczenie dyscyplinarne utrzymujące wymierzoną karę wydalenia ze służby jest orzeczeniem prawomocnym i od jego daty należy liczyć okres wykonywania orzeczonej kary. Prawomocne ukaranie funkcjonariusza karą dyscyplinarną jest bowiem równoznaczne z posiadaniem przez decyzję o wymierzeniu kary dyscyplinarnej cech prawomocności w rozumieniu art. 269 kpa. Pojęcie to należy interpretować zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 269 kpa., w myśl której decyzje określone w innych przepisach jako prawomocne uważa się za ostateczne. Zatem prawomocna kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej).
Ponadto organ wskazał, że prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podlega niezwłocznemu wykonaniu, które zarządza przełożony - § 55 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. nr 135, poz. 634 ze zm.). Wykonanie kary, zgodnie z § 58 cyt. regulaminu, polega na wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby – w razie wymierzenia kary wydalenia ze służby. Przełożony może jednak, przed upływem terminu do wniesienia skargi do NSA, wstrzymać z urzędu lub na wniosek ukaranego, wykonanie kary dyscyplinarnej na czas rozpoznania skargi przez NSA - § 55 cyt. Regulaminu. Wstrzymanie wykonania kary nie jest jednoznaczne z brakiem prawomocności orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie organ nie wstrzymał funkcjonariuszowi wykonania kary, jak również ukarany nie wystąpił z takim wnioskiem. Wobec powyższego zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa.
Na powyższą decyzję A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 6-9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.;
- błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy;
- nieuwzględnienie w sprawie przepisu art. 41 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, z którego wynika, że funkcjonariusza Służby Więziennej (dalej; SW) nie można zwolnić ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 3 przed upływem 3 miesięcy z powodu obłożnej choroby;
- nieuwzględnienie w sprawie przepisu art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 110 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, z których wynika, że funkcjonariusza SW nie można zwolnić ze służby bez rozliczenia jego czasu ewidencji pracy;
- nieuwzględnienie w sprawie przepisu art. 79 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. nr 138, poz. 644) na skutek zastosowanego w sprawie art. 110 ust. 2 cyt. ustawy, z których wynika, że funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby w trakcie rozpoczętego już roku kalendarzowego bez udzielenia mu urlopu wypoczynkowego;
- błędną interpretację znaczenia "prawomocności" poprzez nadanie cech prawomocności orzeczeniu o ukaraniu dyscyplinarnym, na podstawie którego dokonano zwolnienia skarżącego ze służby przed rozpoznaniem jego legalności i prawomocności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;
- bezpodstawne pozbawienie przez organ I instancji prawa polegającego na wniesieniu wniosku o wstrzymanie wykonania wymiaru kary dyscyplinarnej, co spowodowało zwolnienie skarżącego ze służby przed uprawomocnieniem się orzeczenia o ukaraniu;
- naruszenie przez organy obu instancji zasady zawartej w art. 108 kpa., co spowodowało naruszenie treści art. 130 § 3 pkt 2 kpa., z którego wynika, że art. 108 kpa. nie stosuje się, gdy decyzja podlega natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy;
- niewyjaśnienie przez organy obu instancji podstaw i przyczyn faktycznych podjęcia wobec skarżącego natychmiastowo decyzji o jego zwolnieniu, jak i niedostosowanie się do art. 45 Konstytucji RP poprzez przypisanie cech prawomocności decyzjom, które nie zostały utrzymane w mocy w postępowaniu sądowym, co powoduje iluzoryczność prawa strony do uregulowań § 55 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej i narusza treść art. 269 i art. 16 kpa. oraz art. 45 Konstytucji RP;
- naruszenie przez organ II instancji art. 8 i art. 11 kpa. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie organy nie wzięły pod uwagę przepisów § 55 i § 70 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej, z których wynika, że przed upływem terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej przełożony może wstrzymać z urzędu lub na wniosek ukaranego wykonanie kary do czasu rozpoznania skargi przez NSA, natomiast na podstawie § 55 ust. 4 cyt. rozporządzenia orzeczenie podlega wykonaniu, jeżeli żadna ze stron nie wniesie skargi do NSA. Działania te organ podejmuje przy uwzględnieniu § 70 cyt. rozporządzenia, który odsyła do kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na to, że w myśl § 59 ust. 2 rozporządzenia zatarcie kary dyscyplinarnej nie usuwa skutków wykonania kary, co może doprowadzić w przypadku uchylenia orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym po jego wykonaniu do powstania nieodwracalnej szkody, gdyż przepisy ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia nie przewidują procedury przywrócenia w całości utraconych należności finansowych wraz z odsetkami oraz innych należności i uprawnień w sytuacji uchylenia orzeczenia o wymierzeniu kary przez NSA.
Zdaniem skarżącego, termin "prawomocności" odnosi się do decyzji ostatecznych, niewzruszalnych w administracyjnym toku instancji. Nie stają się prawomocne decyzje podlegające rozpoznaniu przez sąd administracyjny do czasu ich rozpoznania przed tym sądem. Decyzje stają się prawomocne, jeżeli nie mogą być wzruszone przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Ustawa o Służbie Więziennej w art. 132a wskazuje, że orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu funkcjonariusza SW nabiera prawomocności dopiero po jego rozpoznaniu przez NSA. Zatem nie można przyjąć, że orzeczenie o ukaraniu funkcjonariusza staje się prawomocne w dniu jego wydania. Tym samym organy wydając zaskarżone decyzje uznały zbyt wcześnie, że skarżący został prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną, co stoi w sprzeczności z art. 45 Konstytucji RP i powoduje iluzoryczność prawa strony do sądu.
Ponadto skarżący podniósł, że z analizy przepisu art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że można go stosować jedynie wtedy, gdy orzeczenie o ukaraniu karą dyscyplinarną stanie się prawomocne i dopiero wtedy organ może, ale nie musi, przystąpić do wykonania kary dyscyplinarnej - w sytuacji skarżącego wydania decyzji o zwolnieniu. Organ także nie powinien zapominać o treści art. 41 ust. 2 tej ustawy, z którego wynika, że funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy przed upływem 3 miesięcy z powodu powstania w tym okresie obłożnej choroby. Skarżący od 18 marca 2009 r. był chory, została przedłożona stosowna dokumentacja, która została przez organy pominięta. Poza tym z treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy bez rozliczenia jego czasu ewidencji pracy, gdy funkcjonariusz posiada wypracowane nadgodziny. Zatem organy przed zwolnieniem skarżącego ze służby powinny były udzielić mu dni wolnych od służby, gdyż nie można rozliczyć nadgodzin w formie pieniężnej. Z kolei z treści art. 79 ust. 1 cyt. ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej wynika, że funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby w trakcie już rozpoczętego roku kalendarzowego bez udzielenia mu urlopu wypoczynkowego. Tymczasem organ I instancji dokonał zwolnienia bez rozliczenia uprawnienia urlopowego, a jednocześnie przepisy ustawy o Służbie Więziennej nie zwierają podstawy do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za należny okres urlopu.
Skarżący stwierdził również, że organy nie zbadały, czy nie doszło do rażącego naruszenia prawa w postępowaniu zwykłym, natomiast organ I instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował skarżącego o zamiarze jego zwolnienia.
Ponadto po wniesieniu odwołania, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zdaniem skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji powinno zostać wstrzymane. Tymczasem organ wydając zaskarżoną decyzje i nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności pozbawił skarżącego, jeszcze przed wniesieniem skargi, prawa do wstrzymania wykonania kary dyscyplinarnej. Skarżący nie miał możliwości skorzystania z prawa do niewykonywania kary dyscyplinarnej, gdyż w tym samym dniu, tj. "[...]" kara ta została utrzymana w mocy, a organ I instancji wydał decyzję nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wobec złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 16 listopada 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 862/09) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w dniu 6 stycznia 2010r. (sygn. akt I OZ 1172/09) oddalił zażalenie skarżącego w tej sprawie.
W niniejszej sprawie skarżący dwukrotnie składał wnioski o wyłączenie, tak składu orzekającego sędziów w tej sprawie, jak i wszystkich sędziów orzekających w Wydziale II tut. Sądu, które postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010r. i postanowieniem z dnia 10 marca 2011r. zostały oddalone. Postanowienia te zostały poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z dnia 20 stycznia 2011r. (sygn. I OZ 23/11) i z dnia 28 kwietnia 2011r. ( sygn. I OZ 290/11) oddalił zażalenia skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej: ustawą ppsa.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 39 ust. 2 pkt 3 obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonych decyzji ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zwrot "zwalnia się ze służby" wskazuje, że w razie zaistnienia określonych warunków istnieje obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Tak zwane decyzje kadrowe (o zwolnieniu ze służby) są jedynie obowiązkowymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej.
W rozpoznawanej sprawie skarżona decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby zostały oparte na wydanym przez Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej prawomocnym orzeczeniu z dnia "[...]" w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Służbie Więziennej. Kontrola sądowa przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego wykazała, iż zostało ono wydane zgodnie z prawem i w związku z tym WSA w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 września 2009 r., II SA/Ol 704/09 oddalił skargę wniesioną przez A.Z.
Zgodnie z art. 170 ustawy ppsa., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały regulację wskazaną w art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, bowiem organ, będąc związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, nie może go nie wykonać. Kontrola sądowa wydanego w stosunku do skarżącego orzeczenia dyscyplinarnego nie potwierdziła zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia prawa w postępowaniu dyscyplinarnym.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej nie korzysta z przymiotu prawomocności, w związku z czym organ nie mógł podjąć decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. I OSK 294/06 orzekł, iż: w myśl § 55 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej "prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej" podlega niezwłocznemu wykonaniu, które zarządza przełożony. Zgodnie zaś z ust. 3 § 55 cyt. regulaminu przełożony może, przed upływem terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez strony, wstrzymać z urzędu lub na wniosek ukaranego wykonanie kary dyscyplinarnej do czasu rozpoznania skargi przez sąd. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że przyjmuje ono - w odniesieniu do wykonywania kar dyscyplinarnych - inne rozumienie prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego. Skoro takie prawomocne orzeczenie podlega natychmiastowemu wykonaniu, zarządzanemu przez przełożonego, przed upływem terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to wynika z tego, że na gruncie przepisów regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy więziennictwa prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego rozumiana jest inaczej, w powiązaniu z wykonalnością kary dyscyplinarnej. Użyte tu określenie "prawomocne ukaranie funkcjonariusza karą dyscyplinarną" musi być rozumiane tak samo jak "prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej", o jakim mowa w rozporządzeniu w sprawie regulaminu dyscyplinarnego. Jeżeli zatem miano orzeczenia prawomocnego oderwane zostało od wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a powiązane z niezwłoczną wykonalnością orzeczenia jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi, to zachodziła sytuacja "prawomocnego ukarania funkcjonariusza karą dyscyplinarną" uzasadniająca zwolnienie funkcjonariusza ze służby (por. również wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., I OSK 390/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w tym wyroku NSA.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że organ I instancji bezprawnie nadał decyzji z dnia "[...]" rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa. W ocenie Sądu, zastosowanie wskazanej regulacji prawnej było uzasadnione, gdyż w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 201/01 wyraził pogląd, że decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji funkcjonariusza ukaranego dyscyplinarną karą wydalenia z tej służby może być na podstawie art. 108 § 1 kpa. nadany rygor natychmiastowej wykonalności (OSNP 2003/24/583, OSNP- wkł. 2003/13/9). Powołany wyrok, co do zasady, odnosi się do pozostałych służb mundurowych, w tym Służby Więziennej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2009 r., II SA/Wa 82/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Za niezasadny należy także uznać zarzut skarżącego odnośnie nieuwzględnienia przez organy w rozpatrywanej sprawie przepisu art. 41 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z treścią tego przepisu, zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 2-4 oraz ust. 3 pkt 2 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu obłożnej choroby, chyba że funkcjonariusz pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby. Ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera definicji pojęcia "obłożna choroba". W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że "obłożna choroba" jest chorobą powodującą istotne i trwałe zakłócenia warunków codziennej egzystencji chorego, wymagające otoczenia go stałą opieką i medyczną kontrolą (wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 1993 r. III ARN 84/94, OSP nr 7-8 z 1994, poz. 129 oraz wyroki NSA z 19 października 1993 r. II SA 1743/93 i z 12 marca 2001 r. II SA 3056/00, LEX nr 55008). Jednakże skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że w dniu zwolnienia go ze służby był osobą obłożnie chorą. W aktach administracyjnych znajdują się wprawdzie dwa zwolnienia lekarskie, z których wynika, że skarżący był niezdolny do pracy w terminie od 4 marca do 8 marca 2009 r. i od 18 marca do 30 marca 2009 r., a na zwolnieniach zaznaczono, że "chory może chodzić" (k. 8 i 9 akt adm. akta osobowe). W tej sytuacji nie można uznać, że skarżący w dniu zwolnienia ze służby był osobą obłożenie chorą, gdyż jak z powyższego wynika w terminie tym nie pozostawał na zwolnieniu lekarskim, z uwagi na jakąkolwiek niedyspozycję zdrowotną, o czym świadczy brak przedłożenia zwolnień lekarskich. Trudno zatem wymagać aby w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do zakładania przez organ orzekający w sprawie - na skutek np. powtarzanych nieprzerwanie zwolnień lekarskich, iż skarżący jest osoba obłożnie chorą, gdyż takiej okoliczności nie zgłaszał od przedstawienia ostatniego zwolnienia lekarskiego, które opiewało na niedyspozycję do dnia 30 marca 2009r.
Należy również wyjaśnić, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była jedynie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby więziennej. Sąd nie badał natomiast kwestii rozliczenia skarżącemu zaległego urlopu wypoczynkowego oraz nadgodzin, bowiem sprawy te były przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć organów.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI