II SA/OL 645/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych, uznając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny prawidłowości ich wykonania.
Skarżący zakwestionowali decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku wielorodzinnym. Organy administracji uznały, że przewody są bezpieczne i nie stanowią zagrożenia, mimo stwierdzenia odchylenia jednego z nich od pionu. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę zgodności z normami technicznymi.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Organy administracji uznały, że zebrana dokumentacja, w tym protokoły okresowych kontroli kominiarskich, potwierdza bezpieczeństwo przewodów i brak zagrożenia dla życia lub zdrowia mieszkańców. Mimo stwierdzenia przez jednego z kominiarzy odchylenia przewodu dymowego od pionu, organy uznały, że nie można stwierdzić nieprawidłowości bez dokładnych pomiarów i wiedzy o długości załamania. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz niewłaściwe umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy k.p.a., w szczególności art. 7 i 77, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że organy nie sprecyzowały materialnoprawnych przesłanek stosowania przepisów prawa budowlanego, nie powiązały stanu bezprzedmiotowości postępowania z konkretną normą prawną, a także nie ustaliły istotnych okoliczności faktycznych, takich jak rozmiar odchylenia przewodu kominowego od pionu. Brak ten uniemożliwił ocenę, czy przewód został wykonany prawidłowo i czy postępowanie było bezprzedmiotowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny stanu technicznego przewodów kominowych i nie wykazały obiektywnej przeszkody procesowej w merytorycznym załatwieniu sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego. Nie sprecyzowano materialnoprawnych przesłanek stosowania przepisów prawa budowlanego, nie powiązano stanu bezprzedmiotowości postępowania z konkretną normą prawną, a także nie ustalono istotnych okoliczności faktycznych, takich jak rozmiar odchylenia przewodu kominowego od pionu. Brak ten uniemożliwił ocenę, czy przewód został wykonany prawidłowo i czy postępowanie było bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny stanu technicznego przewodów kominowych. Organy nie wykazały obiektywnej przeszkody procesowej w merytorycznym załatwieniu sprawy. Stwierdzone odchylenie przewodu kominowego od pionu wymagało dalszych ustaleń i oceny zgodności z normami technicznymi. Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Godne uwagi sformułowania
bez pełnej dokumentacji technicznej budynku oraz kontroli okresowych z poprzednich lat, nie można określić pierwotnych podłączeń w dniu oddania obiektu do użytkowania. bez konkretnej wiedzy na temat długości załamania oraz jego odchylenia od pionu przewodu kominowego nie ma możliwości stwierdzenia, że przewód ten wykonany został w sposób nieprawidłowy. Organy w niniejszej sprawie obowiązkowi temu nie sprostały. brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku organów administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nawet w przypadku umorzenia postępowania, oraz konieczności oceny zgodności z normami technicznymi w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze stanem technicznym przewodów kominowych i interpretacją przepisów k.p.a. w kontekście umorzenia postępowania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zebranie dowodów przez organy administracji i jak sąd administracyjny może uchylić decyzję z powodu proceduralnych uchybień, nawet jeśli sprawa wydaje się rutynowa.
“Sąd administracyjny: Organy nie mogą umarzać spraw "na ślepo" – kluczowe dowody w sprawie przewodów kominowych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 645/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek Marzenna Glabas /przewodniczący/ Piotr Chybicki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77, art. 105 par.1, art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. i S. C. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym I. uchyla zaskarżona decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostródzie (dalej: PINB, organ I instancji) decyzją z 7 marca 2022 r. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr [...] w miejscowości G., gm. M.. Organ I instancji wskazał, że 29 czerwca 2021 r. odebrał pismo z informacją o nieprawidłowościach związanych z utrzymaniem odpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr [...] w miejscowości G., gm. M. W konsekwencji 9 sierpnia 2021 r. pracownicy inspektoratu przeprowadzili czynności kontrolne w przedmiotowym budynku, podczas których sprawdzili bieżące protokoły z utrzymania przewodów kominowych. Organ nakazał następnie współwłaścicielom przedmiotowego budynku mieszkalnego wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej poprawności podłączeń urządzeń grzewczych oraz użytkowania przewodów kominowych w budynku. Organowi przedłożono cztery protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej 18 października 2021 r., sporządzone przez mistrza kominiarskiego L. K. (k. 36 i n. akt organu I instancji). Dokumentacja zawierała uwagi i zalecenia w odniesieniu do przewodów kominowych dla poszczególnych lokali mieszkalnych. Autor opinii wskazał, że "bez pełnej dokumentacji technicznej budynku oraz kontroli okresowych z poprzednich lat, nie można określić pierwotnych podłączeń w dniu oddania obiektu do użytkowania. Nie jest to możliwe na dzień dzisiejszy, bez stosownej dokumentacji." W załączniku do protokołu kontroli mistrz kominiarski sporządził szkic wraz z opisem następującej treści "Rysunek poglądowy, pokazuje, iż przewód dymowy lokalu nr. [...] jest odchylony od pionu" (k. 42 akt organu I instancji). PINB postanowieniem z 23 listopada 2021 r., nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku uzupełnienie dostarczonej dokumentacji technicznej, sporządzonej przez mistrza kominiarskiego L. K. dotyczącej poprawności podłączeń urządzeń grzewczych oraz użytkowania przewodów kominowych w ww. budynku. Do organu I instancji 3 lutego 2022 r. wpłynął protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej 22 stycznia 2022 r. w lokalu mieszkalnym nr [...], sporządzony przez mistrza kominiarskiego A. G. W protokole powtórzyły się wcześniej stwierdzone zalecenia dotyczące wyremontowania komina ponad dachem oraz demontażu instalacji z jednego z przewodów wentylacyjnych. W w/w. protokole nie było informacji o stwierdzeniu zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców, w związku ze stwierdzonymi usterkami. W dniu 7 lutego 2022 r. do inspektoratu wpłynął protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej w dniu 22 stycznia 2022 r. w lokalu mieszkalnym nr [...], sporządzony przez mistrza kominiarskiego A. G. W protokole powtórzyły się wcześniej stwierdzone zalecenia dotyczące wyremontowania komina ponad dachem. W w/w protokole nie było informacji o stwierdzeniu zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców, w związku ze stwierdzonymi usterkami. Jednocześnie 7 lutego 2022 r. do inspektoratu wpłynęło oświadczenie technika budowlanego H. M. o stwierdzeniu zagrożenia, w związku z załamaniem występującym na części przewodu kominowego w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Organ I instancji uznał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można było stwierdzić zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zaznaczył, że swoją ocenę oparł na aktualnych protokołach z przeprowadzonych przeglądów okresowych, sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe. PINB zaznaczył, że odnotowane w przedłożonych organowi protokołach nieprawidłowości i usterki stwierdzone podczas przeglądu nie wpływają bezpośrednio na wystąpienie zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców budynku. Organ I instancji bezpośrednio odnosząc się do kwestii stwierdzonego załamania jednego z przewodów dymowych, wskazał, że zgodnie z wymogami określonymi w polskiej normie PN-89/B-10425 dotyczącej przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych murowanych z cegły dopuszcza się odchylenie przewodów kominowych od pionu o kąt nie większy niż 30°. Ponadto długość przewodu kominowego odchylonego od pionu nie powinna przekraczać 2,0 m. W przypadku odchylenia większego od 30°, lecz nie większego od 45° zastosowanie takiego rozwiązania dopuszczalne jest tylko za zgoda terenowego organu administracji państwowej. Organ podkreślił, że w trakcie czynności wyjaśniających w przedmiotowej sprawie nie stwierdził wystąpienia takiej sytuacji. W treści protokołów z przeprowadzonych przeglądów okresowych pojawiła się jedynie informacja o załamaniu przewodu kominowego, jednak w dokumentacji nie ma informacji, że załamanie to powoduje zaburzenie drożności oraz poprawności działania tego przewodu. Organ stwierdził, że bez konkretnej wiedzy na temat długości załamania oraz jego odchylenia od pionu przewodu kominowego nie ma zaś możliwości stwierdzenia, że przewód ten wykonany został w sposób nieprawidłowy. PINB podkreślił, że kwestia najistotniejszą było ustalenie, że przewody kominowe w przedmiotowym budynku mieszkalnym nr [...] w G. są drożne i działają prawidłowo. Mając powyższe na uwadze organ I instancji umorzył postepowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr [...] w miejscowości G., gm. M. Z w/w decyzją nie zgodzili się M. B. i S. C., którzy przez swego pełnomocnika złożyli odwołanie. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, Organ II instancji) decyzją z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ II instancji w motywach swojego stanowiska, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazał, że przedmiotem postepowania był stan techniczny przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] w miejscowości G. Organ wywiódł, że protokoły kontroli okresowych oraz z przeglądów znajdujące się w aktach sprawy potwierdziły, że przewody kominowe są bezpieczne i mogą być bezpiecznie użytkowane. Nie stwarzają zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Organ II instancji podzielił stanowisko PINB, że nie ma podstaw do kontunuowania wszczętego w dniu 9 sierpnia 2021 r. postepowania administracyjnego. Od powyższej decyzji skargę do WSA w Olsztynie wywiedli M. B. i S. C. (dalej: skarżący), zarzucając organowi: I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie tj.: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przedłożonego w niniejszej sprawie oraz dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu przez organ, iż stan techniczny przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] w miejscowości G. potwierdza, iż przewody kominowe są bezpieczne i mogą być bezpiecznie użytkowane podczas gdy technik budowlany H. M. w złożonym oświadczeniu stwierdził istnienie zagrożenia w związku z załamaniem występującym na części przewodu kominowego w w/w budynku - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 § 1a k.p.a. poprzez przeprowadzenie całkowicie dowolnej oceny dowodów w sprawie co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych co do braku istnienia zagrożenia życia lub zdrowia i prawidłowego stanu technicznego przewodów kominowych - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie, mimo braku faktycznych podstaw do umorzenia. - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez Skarżących świadków, podczas gdy świadkowie posiadali wiedzę co do przyczyn istnienia nieprawidłowości w pracy przewodów kominowych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] w G., a które to okoliczności mogły być istotne dla prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 prawa budowlanego, mimo iż zarzuty w tym zakresie zostały podniesione w odwołaniu. - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego i wydaniu zaskarżonej decyzji, podczas, gdy zebrany w sprawie materiał dowody nie dawał podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 81c ust. 4 prawa budowlanego poprzez zaniechanie zlecenia ekspertyzy na koszt właścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w G. w sytuacji, gdy przedłożone opinie co do stanu technicznego przewodów kominowych w sposób niedostateczny wyjaśniają wątpliwości istniejące w sprawie, a brak jest innych dowodów, które umożliwiają zajęcie rzetelnego stanowiska co do faktycznego występowania nieprawidłowości zagrażających zdrowiu i życiu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ w niniejszej sprawie dokonał całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie przez organ I instancji niepełnego materiału dowodowego i nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie. Jak wywiedli skarżący, w toku postępowania przed organem I instancji przedłożono w sprawie protokoły stanu technicznego przewodów kominowych z lutego 2022 r. dot. lokali nr [...] i [...], natomiast brak jest w dalszym ciągu informacji dot. lokali nr [...] czy też [...]. Sam PINB stwierdził natomiast, że w przedmiotowej sprawie istotną kwestią dla rozstrzygnięcia jest jasne i precyzyjne określenie czy sposób prowadzenia przewodów dymowych dla lokali nr [...] i [...] (ze szczególnym uwzględnieniem odchylenia od pionu przewodu dymowego w lokalu nr [...] i [...]) pozwala na dalsze bezpieczne użytkowanie przewodów. Jak podkreślili skarżący, organ II instancji mając na względzie wątpliwy stan faktyczny sprawy winien był przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Skarżący zaznaczyli, że mimo występowania nieprawidłowości w przewodzie kominowym organ ani sam nie podjął dodatkowych czynności dowodowych, które mogłyby wskazać, czy faktycznie nieprawidłowości te występują i jaki jest ich rozmiar, ani nie zlecił sporządzenia kolejnej prywatnej ekspertyzy, mimo iż bacząc na wskazane nieprawidłowości oraz podnoszone w tym zakresie uprzednio zarzuty oraz szereg istniejących wątpliwości, była ona niezbędna w sprawie. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 tj.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 tj., dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie decyzja, mocą której organ administracji umorzył postępowanie którego materialnoprawne ramy wyznaczały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) (dalej P.b.). Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W pierwszej kolejności przyjdzie zatem wyjaśnić, że art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, co powoduje, że umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość zachodzi zatem w przypadku braku przedmiotu sprawy administracyjnej i oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, gdyż w takim przypadku występuje trwała przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne załatwienie sprawy. Kwestię bezprzedmiotowości wyjaśnił NSA w wyroku z 12 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II GSK 258/22 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA). Stwierdził on, że "Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego może zapaść, jeżeli postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania może zachodzić z powodów podmiotowych lub przedmiotowych. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić, jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie wtedy jest/staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty." Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 stycznia 2011 zwrócił z kolei uwagę, że art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (sygn. akt III SK 20/10 CBOSA). W kontekście powyższych uwag odnoszących się do instytucji umorzenia postepowania wskazać należy, że ramy postępowania administracyjnego – granice sprawy administracyjnej – wyznacza norma prawa materialnego. To z niej wynika zarówno zakres kompetencji organu jak i zakres koniecznych do ustalenia prawnokształtnych okoliczności faktycznych. Każda decyzja kończąca postepowanie (także formalna) poprzedzona musi być wyjaśnieniem tak faktycznych jak i prawnych okoliczności sprawy. Organ umarzając postępowanie wskazuje na brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego mającego oparcie w konkretnych przepisach prawa. Aby umorzyć postępowanie administracyjne organ zdefiniować musi zatem w sposób wyraźny jego przedmiot, podmiot i przesłanki stosowania konkretnej normy prawnej, a następnie wykazać obiektywną przeszkodę procesową w postaci braku określonych elementów stosunku materialnoprawnego (podmiotowych lub przedmiotowych). Organy w niniejszej sprawie obowiązkowi temu nie sprostały. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ I instancji nie skonkretyzował materialnoprawnych przesłanek stosowania konkretnej normy prawa budowlanego, która potencjalnie mogły być stosowana w rozpoznawanej sprawie. Nie mógł zatem w istocie powiązać z nimi stanu bezprzedmiotowości postępowania, wskazując na brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego mającego oparcie w przepisach prawa. Organ posługiwał się na tym polu ogólnymi stwierdzeniami dotyczącymi braku zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, nie wiążąc tego wprost z konkretną normą prawną. Stan taki zaakceptował organ II instancji, nie wskazując na czym w istocie polegała bezprzedmiotowość postępowania i w kontekście jakiej normy materialnoprawnej został stwierdzona. Organ wskazał jedynie że protokoły z kontroli okresowych oraz z przeglądów znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że (przewody kominowe) są bezpieczne i mogą być bezpiecznie użytkowane. Organ wywiódł w podsumowaniu, że nie ma podstaw do nakładania żadnych obowiązków oraz kontunuowania wszczętego w dniu 9 sierpnia 2021 r. postepowania administracyjnego (nie sprecyzował rodzaju obowiązków jakie mogły być potencjalnie ustalone). Powtórzyć należy zatem, że organ w pierwszej kolejności zdefiniować winien przesłanki stosowania konkretnej normy prawa materialnego, a dopiero w dalszej kolejności wskazać na przeszkodę w jej stosowaniu. Organ II instancji kontrolując decyzje o umorzeniu konkretnego postępowania administracyjnego oceniać musiał stan faktyczny powiązany z określoną norma prawną. Tylko w takiej sytuacji mógł on ocenić po pierwsze czy stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a następnie czy istotnie zaistniała obiektywna przeszkoda dla merytorycznego załatwienia sprawy. Organ odwoławczy uchybił tym obowiązkom. Z powyższymi zaniechaniami organów obu instancji powiązane są braki w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co stanowi warunek sine qua non procesu subsumpcji, stanowiącego kluczowy etap stosowania prawa. Dopiero w sytuacji gdy organ sprosta wymogom art. 7 i 77 k.p.a. może zestawić prawidłowo ustalony stan faktyczny z konkretną normą prawa. Braki na etapie gromadzenia i oceny materiału dowodowego czynią niemożliwą odpowiedź na pytanie czy spełnione są przesłanki stosowania konkretnej normy prawnej, lub przeszkody w jej stosowaniu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ I instancji (PINB) zaniechał wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które sam uznał za istotne dla sprawy, a organ II instancji (WINB) uchybień tych nie dostrzegł. W toku postępowania PINB nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku uzupełnienie dostarczonej dokumentacji technicznej, sporządzonej przez mistrza kominiarskiego L. K. dotyczącej poprawności podłączeń urządzeń grzewczych oraz użytkowania przewodów kominowych w ww. budynku. Jak wskazał PINB w uzasadnieniu swojej decyzji, do organu wpłynął protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej w dniu 22 stycznia 2022 r. w lokalu mieszkalnym nr [...], oraz protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej w dniu 22 stycznia 2022 r. w lokalu mieszkalnym nr [...]. Organ przeszedł do porządku dziennego nad faktem, że brak takich protokołów dla lokali [...] i [...]. Zauważyć przy tym należy, że w protokole z kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej 18 października 2021 r., mistrz kominiarski wskazał "Rysunek poglądowy, pokazuje, iż przewód dymowy lokalu nr. [...] jest odchylony od pionu" (k. 42 akt organu I instancji). Nie sprecyzowano rozmiarów ustalonego odchylenia. PINB argumentował tymczasem, że zgodnie z wymogami określonymi w polskiej normie PN-89/B-10425 dotyczącej przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych murowanych z cegły dopuszcza się odchylenie przewodów kominowych od pionu o kąt nie większy niż 30°. Ponadto długość przewodu kominowego odchylonego od pionu nie powinna przekraczać 2,0 m. Równocześnie organ stwierdził, że bez konkretnej wiedzy na temat długości załamania oraz jego odchylenia od pionu przewodu kominowego nie ma możliwości stwierdzenia, że przewód ten wykonany został w sposób nieprawidłowy. Organ tym samym przyznał, że nie dokonał ustaleń pozwalających na ocenę czy stwierdzona anomalia w przewodzie kominowym jest zgodna normami technicznymi czy też nie. Nie posiadając wiedzy dotyczącej stwierdzonej anomalii w przewodzie kominowym organ nie mógł ocenić czy prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe czy też nie, bowiem nie ustalił istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Stwierdzenie, że "nie ma zaś możliwości stwierdzenia, że przewód ten wykonany został w sposób nieprawidłowy." sugeruje, że organ przyjął domniemanie prawidłowości wykonania przewodu kominowego. Nie wskazał jednak na czym swoje domniemanie oparł. Jest to okoliczność istotna dla sprawy i co istotne możliwa do obiektywnej weryfikacji. Powyższych braków nie dostrzegł organ II instancji. WINB nie dążył do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie weryfikacji poprawności wykonania przewodu kominowego. Stanowi to istotne naruszenie art. 7 i 77 k.p.a w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Powyższe dowodzi, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nakładają obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania obligują zaś sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ocenić cały materiał dowodowy, zgodnie z zawartymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI