II SA/Ol 64/07

II SA/Ol 64/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
S. Irena Szczepkowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
I OSK 915/07 - Wyrok NSA z 2008-06-04
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" r. Komendant Powiatowy Policji, na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku
o Policji (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), przyznał A.B. świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres sześciu miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wyrokiem z dnia 1 czerwca 2006r., sygn. akt "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił rozkaz personalny nr "[...]" z dnia "[...]" r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie przyznania A.B. świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą, równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres jednego miesiąca. Podał, iż zgodnie ze stanowiskiem Sądu, jeżeli policjant został zwolniony ze służby, a potem został do niej przywrócony, to za ten okres przysługuje mu świadczenie pieniężne, przy czym okres wypłaty świadczenia nie może być krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż sześć miesięcy. W związku z tym organ stwierdził, że w/w przysługuje przedmiotowe świadczenie za okres 6 miesięcy, ponieważ pozostawał on poza służbą od dnia 17 czerwca 2004r. do dnia przywrócenia do służby, tj. do dnia 24 listopada 2005r.
Ponadto organ wskazał, iż A.B. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 listopada 2005r. ze stanowiska detektywa "[...]" Zespołu Operacyjno-Rozpoznawczego Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji, w 6 grupie zaszeregowania, z uposażeniem zasadniczym z mnożnikiem 1,05 kwoty bazowej, co wynosi 1420 złotych i dodatkiem służbowym w wysokości 260 złotych miesięcznie, będąc zawieszonym w czynnościach służbowych od dnia 25 listopada 2003r. do czasu ukończenia postępowania karnego, z zawieszonymi 50% ostatnio należnego uposażenia.
W odwołaniu od tej decyzji A.B. zarzucił naruszenie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, iż przy określaniu wysokości należnego świadczenia pieniężnego należy uwzględnić fakt zawieszenia 50% ostatniego należnego uposażenia, podczas gdy przepis w sposób wyraźny wskazuje, iż policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, a więc nie uzależnia wysokości tego świadczenia od wysokości uposażenia faktycznie otrzymywanego przed zwolnieniem ze służby, a od wysokości uposażenia normalnie przysługującego na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie mu świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia należnego na stanowisku zajmowanym przez niego przed zwolnieniem ze służby.
Postanowieniem nr "[...]" z dnia "[...]" r. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Następnie, na skutek zgłoszonych telefonicznie przez A.B. zastrzeżeń, ustalono, iż odwołanie zostało złożone jednak w ustawowym terminie, bowiem w wyniku omyłki do przedmiotowego odwołania, dołączono kopertę, w której wpłynęło inne pismo strony. Wobec tego organ II instancji wydał w dniu "[...]" r. postanowienie, którym wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania A.B. przedmiotowego świadczenia.
Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" r. Komendant Wojewódzki Policji
uchylił postanowienie nr "[...]" o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając sprawę co do meritum, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż odwołującemu należało przyznać świadczenie w wysokości uwzględniającej okoliczność zawieszenia 50% należnego mu uposażenia, w związku z jego zawieszeniem w czynnościach służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Komendant podniósł, iż świadczenie pieniężne wypłacane na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji stanowi swoistą rekompensatę za okres pozostawania poza służbą, przy czym rekompensata ta powinna być równa uposażeniu otrzymywanemu przez policjanta przed zwolnieniem
i w granicach określonych omawianym przepisem. Stwierdził, iż świadczenie to nie może być jednak wyższe od uposażenia, jakie otrzymywałby pozostający nadal w służbie, policjant zawieszony w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Ponadto organ podał, że po zakończeniu postępowania karnego, jeżeli policjant nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu, otrzymuje on nie tylko zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone
w okresie zawieszenia, ale także uwzględniające tę sytuację stosowne wyrównanie świadczenia za okres pozostawania poza służbą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A.B. podniósł zarzut jak w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy Komendantowi powiatowemu Policji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto skarżący nie zgodził się z wyrażonym przez organ odwoławczy poglądem, iż po zakończeniu postępowania karnego świadczenie zostanie wyrównane. Stwierdził, iż przepisy nie przewidują zwrotu niewypłaconej części świadczenia pieniężnego, gdyż go nie można zawiesić. Podkreślił, iż przepis art. 42 ust. 5 ustawy o Policji w żaden sposób nie uzależnia wysokości świadczenia od okoliczności takich jak zawieszenie i wysokość faktycznie pobieranego przed zwolnieniem uposażenia. Zdaniem skarżącego przepis ten odwołuje się do uposażenia na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie czyniąc żadnych zastrzeżeń, co do jego wysokości. Dlatego też przysługuje mu świadczenie pieniężne w wysokości 100% uposażenia na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik podkreślił, iż przedmiotowe świadczenie nie może być wyższe od samego uposażenia jakie skarżący otrzymywałby będąc w służbie. Stwierdził, iż przeciwne rozumienie przepisu art. 42 ust. 5 ustawy
o Policji, pozostawałoby w sprzeczności z ustawowymi skutkami zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wskazał, że w stosunku do skarżącego "uposażeniem na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem", było uposażenie, jakie otrzymywał on
z uwzględnieniem stanu zawieszenia w czynnościach służbowych, w zakresie wynikającym z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Dlatego też w ocenie organu przepis art. 42 ust. 5 należy odnieść wyłącznie do uposażenia w ujęciu faktycznym, a więc do uposażenia otrzymywanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona w takim zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.
W niniejszej sprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest konieczne przede wszystkim z uwagi na naruszenie przez organy obu instancji art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), poprzez dokonanie błędnej jego wykładni.
Zgodnie z tym przepisem policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy
i nie mniej niż za 1 miesiąc.
Zatem, jeżeli policjant został zwolniony ze służby, a potem został do niej przywrócony, to za ten okres przysługuje mu świadczenie pieniężne. Ustawodawca zakreślił granice przedmiotowego świadczenia, ustalając, iż nie może być ono niższe niż jednokrotność miesięcznego uposażenia na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem i wyższe niż jego sześciokrotność.
Zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się
z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia.
Stosownie do art. 101 ust. 1 tej ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
Natomiast w myśl art. 104 ust 1, policjantowi przysługuje dodatek za stopień
w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia policyjnego. Policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny (ust. 2). Na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy (ust. 3). Niezależnie od dodatków, o których mowa w ust. 1-3, policjantowi mogą być przyznawane dodatki do uposażenia uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (ust. 4). Dodatkami do uposażenia o charakterze stałym są dodatki ustalone w stawkach miesięcznych (ust. 5).
W związku z tym wysokość świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą należy ustalać w oparciu o wymienione w powyższych przepisach składniki uposażenia, tj. grupę zaszeregowania stanowiska zajmowanego przez policjanta przed zwolnieniem, posiadanego wówczas stażu pracy, stopnia policyjnego oraz innych należnych funkcjonariuszowi dodatków o charakterze stałym.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż A.B. przysługuje świadczenie w maksymalnej wysokości, tj. za okres 6 miesięcy.
Przy ustalaniu wysokości przedmiotowego świadczenia organy obu instancji wzięły pod uwagę okoliczność zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, skutkującą zgodnie z art. 124 pkt. 1 ustawy o Policji zawieszeniem wypłaty 50% należnego mu uposażenia. W opinii organów, świadczenie pieniężne, o którym stanowi art. 42 ust. 5, nie może być wyższe od samego uposażenia jakie skarżący otrzymywałby będąc w służbie, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności
z ustawowymi skutkami zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Organy administracyjne nie wzięły jednak pod uwagę, że okoliczność zawieszenia policjanta
w czynnościach służbowych nie pozostaje w związku z sytuacją określoną w art. 42 ust. 5 powołanej ustawy i tym samym nie ma w ogóle znaczenia przy ustalaniu wysokości, przysługującego na tej podstawie, świadczenia pieniężnego. Świadczenie to, co podkreślają same organy, jest jedynie formą rekompensaty za okres pozostawania poza służbą, w związku z niezgodnym z prawem zwolnieniem policjanta ze służby. Nie ma tutaj znaczenia w jakiej faktycznej wysokości policjant otrzymywałby uposażenie, będąc w służbie. W sprawie o to świadczenie bierze się pod uwagę jedynie fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej wadliwości, fakt pozostawania poza służbą i fakt przywrócenia do służby. Spełnienie tych przesłanek skutkuje obowiązkiem przyznania świadczenia za okres pozostawania poza służbą w granicach określonych w art. 42 ust. 5 powołanej ustawy.
Zasadnym jest wskazać w tym miejscu, iż stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Natomiast stosownie do ust. 2 tego przepisu, po ustaniu przyczyny zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant może otrzymać zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki. Rację ma skarżący, iż brak jest podstawy prawnej do zawieszenia wypłaty części przedmiotowego świadczenia, tak co do zasady, jak i w jego przypadku, nie jest ono bowiem uposażeniem a świadczeniem za czas pozostawania poza służbą.
W związku z powyższym organy nie mogły ograniczyć należnego A.B. świadczenia do uposażenia faktycznie otrzymywanego przez niego przed zwolnieniem ze służby. W ocenienie Sądu brak jest podstaw pozwalających limitować przedmiotowe świadczenie w jakikolwiek inny sposób, niż wskazany w art. 42 ust. 5. Nie należy użytego w tym przepisie sformułowania "równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem" odnosić do uposażenia faktycznie otrzymywanego, ale należy rozumieć przez to uposażenie, które przysługiwało policjantowi na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, w wysokości odpowiadającej jego uposażeniu zasadniczemu i należnym mu dodatkom o charakterze stałym.
W rozpoznawanej sprawie organy orzekające, przy wyliczeniu przysługującego A. B. świadczenia pieniężnego, powinny wziąć pod uwagę jedynie, iż przed zwolnieniem ze służby zajmował on stanowisko detektywa "[...]" Zespołu Operacyjno-Rozpoznawczego Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji, w 6 grupie zaszeregowania, z uposażeniem zasadniczym z mnożnikiem 1,05 kwoty bazowej, co wynosi 1420 złotych i dodatkiem służbowym w wysokości 260 złotych miesięcznie.
Podnieść należy ponadto, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu również z przyczyn formalnych, bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organ odwoławczy wznowił postępowanie w sprawie przyznania A.B. przedmiotowego świadczenia pieniężnego, mimo braku podstaw ku temu. Zasadnym jest wyjaśnić, iż wznowienie postępowania (art. 145 - 152 kpa) jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Niezbędną przesłanką do zastosowania tej instytucji jest jednak zakończenie postępowania administracyjnego decyzją ostateczną. Decyzja jest ostateczna, jeżeli nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 zd. pierwsze Kodeksu postępowania administracyjnego). Do decyzji ostatecznych można zaliczyć także decyzję organu pierwszej instancji, o ile w stosunku do niej upłynął już termin do złożenia odwołania i nie został on przywrócony. Natomiast przymiotu ostateczności niewątpliwie nie może mieć decyzja, od której w ustawowym terminie zostało złożone odwołanie, a co do którego wydano wadliwe postanowienie o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Tym samym zaskarżona decyzja narusza art. 145 § 1 kpa.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Stosownie zaś do art.152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku do czasu jego uprawomocnienia się.