Orzeczenie · 2020-12-08

II SA/Ol 632/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2020-12-08
NSAinneWysokawsa
fundusz alimentacyjnyumorzenie należnościdłużnik alimentacyjnysytuacja rodzinnasytuacja dochodowaświadczenia socjalneniepełnosprawnośćobowiązek alimentacyjnykoszty utrzymaniauznanie administracyjne

Sprawa dotyczyła wniosku A. B. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jej trzech córek, które sięgnęły kwoty 58.471,56 zł wraz z odsetkami (łącznie ok. 79 tys. zł). Skarżąca argumentowała, że jej trudna sytuacja finansowa i zdrowotna, a także problemy zdrowotne synów, uniemożliwiają jej spłatę zadłużenia. Organy administracji, po analizie sytuacji rodzinnej i dochodowej, odmówiły umorzenia, uznając, że mimo trudności, nie zaistniały wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie. Podkreślono, że umorzenie jest decyzją uznaniową, a dłużniczka sama przyczyniła się do powstania zadłużenia przez lata niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że choć sytuacja rodziny skarżącej jest trudna, nie wykazała ona obiektywnej niemożności spłaty zadłużenia. Podkreślono, że niepełnosprawność syna nie wyklucza możliwości podjęcia pracy przez skarżącą, która mimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, była wcześniej aktywna zawodowo. Sąd zaznaczył, że umorzenie należności alimentacyjnych jest wyjątkiem od reguły i wymaga wykazania okoliczności wyróżniających dłużnika spośród innych, a sytuacja skarżącej nie spełniała tych kryteriów, zwłaszcza w kontekście jej długoletniego unikania obowiązku alimentacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej dłużnika, podkreślająca uznaniowy charakter decyzji i konieczność wykazania wyjątkowych okoliczności obiektywnie uniemożliwiających spłatę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego, który sam przyczynił się do powstania zadłużenia i nie wykazał obiektywnej niemożności spłaty. Może być mniej przydatne w przypadkach, gdzie trudna sytuacja jest wyłącznie wynikiem nagłych, niezawinionych zdarzeń losowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy trudna sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego, w tym problemy zdrowotne jego i dzieci, uzasadnia umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja dochodowa i rodzinna sama w sobie nie jest wystarczająca do umorzenia należności, jeśli nie wykazano wyjątkowych okoliczności obiektywnie uniemożliwiających spłatę, a dłużnik sam przyczynił się do powstania zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego jest decyzją uznaniową, wymagającą wykazania szczególnie uzasadnionych okoliczności. Mimo trudnej sytuacji skarżącej, nie wykazała ona obiektywnej niemożności spłaty zadłużenia, a jej problemy zdrowotne i rodzinne nie były jedynymi przyczynami powstania zadłużenia, które narastało przez lata z powodu jej zaniedbań w wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego.

Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję odmawiającą umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, jeśli organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego lub nie rozważyły go wnikliwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd stwierdzi, że organy administracji zebrały wyczerpująco materiał dowodowy, dokładnie wyjaśniły istotne okoliczności i wnikliwie rozważyły zebrany materiał, a następnie prawidłowo zastosowały przepisy prawa, skarga podlega oddaleniu.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną skarżącej, koszty leczenia, spłaty kredytów i inne wydatki. Pomimo trudnej sytuacji, organy zasadnie uznały, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności, a skarżąca nie wykazała obiektywnej niemożności spłaty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Przepisy (16)

Główne

u.p.o.a. art. 30 § ust. 2

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.a. art. 27 § ust. 1

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.ś.r. art. 17

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.c. art. 833 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącej nie jest wystarczająca do umorzenia należności, jeśli nie wykazano wyjątkowych okoliczności obiektywnie uniemożliwiających spłatę. • Dłużnik alimentacyjny sam przyczynił się do powstania zadłużenia przez lata niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. • Sytuacja skarżącej nie wyróżnia się na tle innych dłużników alimentacyjnych. • Niepełnosprawność syna nie uniemożliwia skarżącej podjęcia zatrudnienia, skoro opiekę nad nim zadeklarował mąż. • Niepełnosprawność skarżącej (od 1981 r.) nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia na przystosowanym stanowisku, a skarżąca była wcześniej aktywna zawodowo.

Odrzucone argumenty

Niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy administracji. • Brak ustosunkowania się do bieżącej sytuacji skarżącej i jej rodziny. • Przyjęcie przez organ, iż sytuacja skarżącej może ulec zmianie i będzie miała możliwość zarobkowania w przyszłości, w sytuacji gdy posiada trwałą niepełnosprawność. • Nienależyte uzasadnienie decyzji organu II instancji. • Brak obiektywnej możliwości spłaty zadłużenia z powodu okoliczności niezależnych od dłużnika.

Godne uwagi sformułowania

Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu. • Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. • Umorzenie należności w takich okolicznościach mogłoby zachęcić innych do unikania wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec własnych dzieci. • Chronione konstytucyjnie dobro dziecka jest nadrzędne, wobec czego nieuzasadnione ważnymi względami niespełnianie obowiązku alimentacyjnego nie zasługuje na akceptację.

Skład orzekający

Alicja Jaszczak-Sikora

przewodniczący

Marzenna Glabas

sprawozdawca

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej dłużnika, podkreślająca uznaniowy charakter decyzji i konieczność wykazania wyjątkowych okoliczności obiektywnie uniemożliwiających spłatę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego, który sam przyczynił się do powstania zadłużenia i nie wykazał obiektywnej niemożności spłaty. Może być mniej przydatne w przypadkach, gdzie trudna sytuacja jest wyłącznie wynikiem nagłych, niezawinionych zdarzeń losowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność sytuacji osób ubiegających się o umorzenie długów alimentacyjnych, gdzie trudna sytuacja życiowa musi być zestawiona z odpowiedzialnością za zobowiązania wobec dzieci. Pokazuje, jak sądy oceniają granice uznania administracyjnego.

Dług alimentacyjny: Czy trudna sytuacja rodzinna zawsze usprawiedliwia umorzenie?

Dane finansowe

WPS: 79 430,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst