II SA/Ol 625/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-12-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowystacja bazowatelefonii komórkowejudział stronywznowienie postępowaniastwierdzenie nieważnościKPAzagospodarowanie przestrzennenieruchomości sąsiednie

WSA w Olsztynie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że brak udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla budowy stacji bazowej, argumentując m.in. brak swojego udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując, że brak udziału strony jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. ustalającej warunki zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosił, że postępowanie było prowadzone bez jego udziału, co stanowiło rażące naruszenie przepisów KPA, w tym art. 7, 8, 9, 10, 28, 39, 40, 73, 127, 128 KPA, a także przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że brak udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 KPA), a nie do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 KPA). Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych i wskazując, że naruszenie przepisów proceduralnych wynikające z braku udziału strony w postępowaniu może być naprawione jedynie w trybie wznowienia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym również nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych. Wady proceduralne, takie jak brak udziału strony, mogą być naprawione jedynie w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 KPA), a nie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 KPA). Stwierdzenie nieważności decyzji w takich przypadkach prowadziłoby do obejścia terminów przewidzianych dla wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy jest podstawą do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa może stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Jednakże naruszenie przepisów proceduralnych wynikające z braku udziału strony w postępowaniu nie jest traktowane jako podstawa do stwierdzenia nieważności, lecz do wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji na podstawie tzw. uznania administracyjnego. Decyzją uznaniowa nie jest natomiast decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwa podstawa prawna decyzji utrzymującej w mocy decyzję wydaną w I instancji.

u.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 2-5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie w trakcie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.z.p. art. 49 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Określa skutki uchwalenia planu miejscowego.

u.z.p. art. 36 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Określa obowiązek organów administracji publicznej w zakresie przesyłania wójtom, burmistrzom lub prezydentom miasta odpisów decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, jeżeli dotyczą one zagospodarowania terenu.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Naruszenie przepisów KPA wynikające z braku udziału strony nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż tryby te są niekonkurencyjne. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową, co wyklucza zastosowanie art. 7 KPA jako podstawy do stwierdzenia nieważności. Naruszenia przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie miały charakteru rażącego i nie dotyczyły bezpośrednio przedmiotu postępowania o warunki zabudowy.

Odrzucone argumenty

Decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA) z powodu braku udziału strony w postępowaniu. Naruszenie przepisów KPA (art. 6, 7, 8, 9, 10, 28, 39, 40, 46, 61, 73, 127 KPA) oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 pkt 2-5, art. 3 ust. 2, art. 24 ust. 1, art. 49 ust. 2 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1-3) powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Nieruchomość skarżącego straciła na wartości i ucierpiała na zdrowiu z powodu inwestycji, co powinno być uwzględnione.

Godne uwagi sformułowania

Zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych. Brak udziału strony w postępowaniu może uzasadniać wyłącznie żądanie wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji wyłącznie w oparciu o wskazaną okoliczność prowadziłoby do obejścia ustalonego w art. 148 kpa terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Skład orzekający

Janina Kosowska

przewodniczący sprawozdawca

Adam Matuszak

sędzia

Bogusław Jażdżyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli wiąże się z naruszeniem przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między trybem wznowienia postępowania a trybem stwierdzenia nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest rozróżnienie między wznowieniem postępowania a stwierdzeniem nieważności decyzji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między tymi trybami.

Brak udziału w postępowaniu? Niekoniecznie oznacza nieważność decyzji – sąd wyjaśnia różnicę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 625/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Adam Matuszak
Janina Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 392/06 - Wyrok NSA z 2007-03-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę.
Uzasadnienie
Na wniosek inwestora "[...]" S.A. w W., Wójt Gminy D. ustalił, decyzją z dnia "[...]" r., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej "[...]" na działce o nr ewid. "[...]", położonej w obrębie J., gmina D.
We wniosku z dnia 22 października 2004 r. pełnomocnik S. N. właściciela działki sąsiadującej z tą, na której miała być realizowana inwestycja, zwrócił się do Wójta Gminy D. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, wskazując w jego uzasadnieniu, iż postępowanie w tej sprawie prowadzone było bez jego udziału.
Postanowieniem z dnia "[...]" r. Wójt Gminy D. przekazał przedmiotowy wniosek do rozpoznania według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
W piśmie z dnia 7 lutego 2005 r., złożonym na wezwanie Kolegium, pełnomocnik S. N., podtrzymując wniosek z dnia 22 października 2004 r., dodatkowo podniósł, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 9, 10 § l, 28, 39, 40 § l, 73 § l i 109 § l kpa poprzez ich niezastosowanie oraz art. 127 § l i art. 128 kpa przez pozbawienie strony możliwości ich zastosowania.
Po rozpatrzeniu wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 157 § l i art. 158 § l kpa, decyzją z dnia "[...]" r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia "[...]" r. W uzasadnieniu podniosło, iż naruszenie przez organ administracji publicznej wszystkich przywołanych przez pełnomocnika przepisów, z wyjątkiem art. 7 kpa, wynika z faktu, iż S. N. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją ostateczną. Wskazało, iż okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § l pkt 4 kpa i dlatego też nie może stanowić uzasadnionej podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 kpa, Kolegium wskazało natomiast, iż przedmiotowy zarzut nie został w istocie uzasadniony, co uniemożliwiło ocenę jego zasadności Dodało jednocześnie, iż oceniając z urzędu legalność decyzji z dnia "[...]" r. pod katem wystąpienia przesłanek z art. 156 § l kpa nie dopatrzono się, aby przedmiotowa decyzja dotknięta była wadą kwalifikowaną, wymienioną w tym przepisie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pełnomocnik S. N., podkreślił, iż zarówno judykatura jak i przedstawiciele doktryny wskazują, iż wada materialnoprawna decyzji może wynikać zarówno z naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Każdy taki przypadek decyzji powinien być kwalifikowany jako rażące naruszenie prawa i niezwłocznie eliminowany z obrotu prawnego. Dodał również, że w sytuacji kiedy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności, pierwszeństwo ma tryb nieważnościowy, jako wywołujący dalej idące skutki prawne. W dalszej części wniosku wyjaśnił natomiast, iż naruszenie art. 7 kpa polega w niniejszej sprawie na nie uwzględnieniu przez organ administracji publicznej interesu S. N., a ponadto na braku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy m.in. poprzez pominięcie opinii S. N. co do planowanej inwestycji. Podniósł ponadto, iż skoro S. N. jest uczestnikiem postępowania dotyczącego modernizacji przedmiotowej stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej, to tym bardziej posiadał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym jej budowy.
W wyniku rozpatrzenia wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" r., utrzymało decyzję własną w mocy. W uzasadnieniu wskazało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt "[...]", odrzucił skargę S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., znak: "[...]". dotyczącą wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Wójta Gminy D. z dnia "[...]" r. i orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 4 marca 2005 r.
Kolegium zauważyło, iż z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § l kpa, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § l kpa. Wszystkie podnoszone przez pełnomocnika zarzuty, za wyjątkiem naruszenia art. 7 kpa, dotyczą natomiast przesłanki określonej w normie art. 145 § l pkt 4 kpa, a zatem w obecnie prowadzonym postępowaniu nie mogą być uwzględnione. Przesłanki wznowienia postępowania wykluczają się bowiem z przesłankami stwierdzenia nieważności.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 7 kpa, Kolegium powołując się na wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94, stwierdziło natomiast, iż przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji na podstawie tzw. uznania administracyjnego. Decyzją
uznaniowa nie jest natomiast decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji, przepis art. 7 kpa nie mógł być w niniejszej sprawie naruszony
Kolegium dodało ponadto, iż nie jest ograniczone zakresem zarzutów podniesionych przez stronę, lecz zobowiązane jest także z urzędu badać, czy nie zaszły przesłanki określone w art. 156 § l kpa. Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem wystąpienia przesłanek, których istnienie skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" r. stwierdziło, iż nie dopatrzyło się aby w rozpatrywanej sprawie przesłanki te wystąpiły.
W skardze z dnia 18 lipca 2005 r., S. N., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego obrazę przepisów prawa, polegającą na naruszeniu przepisów art. 156 § l pkt 2, 109 § l, 6, 7, 8, 9, 10 § l, 28, 39, 40 § l, 46 § l, 61 § 4, 73 § l oraz 127 § l kpa oraz art. l ust. 2 pkt 2-5, art. 3 ust. 2, art 24 ust. l i art. 49 ust. 2 w zw. z art 36 ust. l pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 ze zm.), wniósł ojej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podniósł, iż przedmiotowa decyzja jest nieważna, gdyż rażąco narusza art. 6, 7, 8, 9, 10 § l i nast kpa Jej funkcjonowania w obrocie prawnym nie można zatem pogodzić z wymogami praworządności Wskazał, iż Kolegium odmawiając stwierdzenia jej nieważności naruszyło nie tylko normę art. 156 § l pkt 2 kpa. ale również pozostałe przepisy kpa wymienione w petitum skargi. Następnie, polemizując z przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji interpretacją art. 7 kpa. podniósł, iż przepis ten wprowadza zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, natomiast organ wydający sporną decyzje pominął interes skarżącego i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie opinii i ustalenie stanowiska S. N. dotyczących planowanej inwestycji.
Ponownie wskazał, iż skoro S. N. jest uczestnikiem postępowania w sprawie modernizacji stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej, to tym bardziej powinien był być uczestnikiem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na jej budowie. Twierdzenie, że skarżący w czasie ustalania warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie miał przymiotu strony jest zatem chybione i w sposób oczywisty narusza normę art. 28 kpa.
Pełnomocnik skarżącego dodał ponadto, iż Wójt Gminy D. wydając przedmiotową decyzję dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazał też, iż decyzja ta wpływa na prawa i interesy skarżącego w sposób materialny, gdyż od momentu zrealizowania inwestycji nieruchomość
skarżącego straciła na swej atrakcyjności i w konsekwencji na wartości handlowej. Przedmiotowa inwestycja wpływa również negatywnie na zdrowie i życie właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wskazał ponadto, iż ma świadomość tego, że "[...]" S.A. jest inwestorem strategicznym na tym terenie, jednakże stwierdził, że nie powinno mieć to wpływu na przebieg postępowania administracyjnego, gdyż inwestycja tego rodzaju powinna być przeprowadzona w sposób szczególnie ostrożny i z poszanowaniem praw osób, które powinny były uczestniczyć w tym postępowaniu. W ocenie pełnomocnika skarżącego, pominięcie przez organ administracji publicznej w postępowaniu właścicieli działek sąsiadujących ze stacją było celowe.
Na zakończenie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Wójt nie próbował nawet na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 36 ust. l pkt 1-3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zaproponować skarżącemu projektu ugody dotyczącej wypłaty stosownego odszkodowania i zadośćuczynienia.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając zarzuty skargi za chybione, podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Dodało ponadto, iż nie dopatrzyło się naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Na rozprawie przeprowadzonej przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie w dniu 29 grudnia 2005 r. pełnomocnik organu administracji publicznej zauważył, iż w niniejszej sprawie brak udziału skarżącego w postępowaniu, zakończonym decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest niewątpliwy, jednakże okoliczność ta może stanowić jedynie podstawę wznowienia tego postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przyznał ponadto, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji jest pomyłka oraz, że z akt sprawy nie wynika, aby zakończone zostało postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na którą to okoliczność organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Wojewódzki Sad Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania
w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, Sąd obowiązany jest skargę oddalić,
W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję wydaną w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej.
Na wstępie, zauważyć należy, że w doktrynie prawa administracyjnego teoria wadliwości decyzji administracyjnej oparta jest na założeniu istnienia gradacji wad, których ciężar uzasadnia zróżnicowanie sankcji w zakresie skutków prawnych decyzji Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad, wymienionych w art. 145 § l kpa lub w przypadku, określonym w art. 145a § l kpa. Generalnie są to wady o charakterze proceduralnym. Jedną z tych wad, określoną w art. 145 § l pkt 4 kpa, jest brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, którego tryb regulują przepisy art. 156 i nast. kpa, ma natomiast na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, wydanych w toku postępowania administracyjnego, decyzji ostatecznych dotkniętych wadami mającymi w przeważającej części charakter materialny. Przyczyną powstania tych wad może być jednak nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów proceduralnych. Pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wymienione zostały w sposób wyczerpujący w art. 156 § l pkt 1-6 kpa, a uzupełnione zostały odesłaniem do przepisów odrębnych w pkt 7.
Zauważyć należy, że system weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych jest oparty na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi w konsekwencji rażące naruszenie prawa (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd. 6, Wydawnictwo C.tLBeck, Warszawa 2004, str. 617). Niedopuszczalne jest tym samym przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Nieuzasadnione jest zatem odwoływanie się we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do innych, niż wymienione w przepisie art. 156 § l kpa, okoliczności, którym w drodze wykładni rozszerzającej można byłoby przypisać sankcje nieważności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarzut naruszenia uprawnień procesowych skarżącego w postępowaniu administracyjnym poprzez pozbawienie go możliwości udziału w tym postępowaniu, może uzasadniać wyłącznie żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § l pkt 4 kpa, nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji z powołaniem się na przesłankę z art. 156 § l pkt 2 kpa, tj. przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji wyłącznie w oparciu o wskazaną okoliczność prowadziłoby bowiem do obejścia ustalonego w art. 148 kpa terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1704/97, oraz z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01).
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie jedynym powodem dla którego w ocenie pełnomocnika skarżącego powinna być stwierdzona nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonej wyżej inwestycji jest brak udziału skarżącego bez jego winy w postępowaniu, zakończonym jej wydaniem. Naruszeniem zasady niekonkurencyjności trybów szczególnych byłoby tym samym uznanie, że podstawą stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji mogłoby być naruszenie powołanych przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2005 r., a następnie w skardze z dnia 18 lipca 2005 r., przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, skoro ich naruszenie było konsekwencją wyłącznie okoliczności pominięcia strony w przedmiotowym postępowaniu.
Usunięcie wady postępowania, polegającej na braku udziału strony w postępowaniu, następuje bowiem nie w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest w istocie postępowaniem kasacyjnym, lecz w drodze wznowienia postępowania, w toku którego możliwe jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej z zapewnieniem stronie udziału w tym postępowaniu. Pominięcie przez organ administracji publicznej strony w toku postępowania, pociągające za sobą naruszenie określonych przepisów postępowania administracyjnego, nie zawsze prowadzi też do konieczności uchylenia decyzji ostatecznej, tym bardziej zatem do stwierdzenia jej nieważności. Stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji administracyjnej wywołuje bowiem dalej idące skutki prawne od tych wywołanych uchyleniem decyzji w trybie wznowienia postępowania i dlatego też może być stosowane tylko w sytuacjach wyraźnie określonych wart. 156 § l kpa
W świetle powyższego, stwierdzić zatem należy, że przy naruszeniu powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które generalnie zakwalifikować można jako dotyczące sposobu uczestnictwa strony w postępowaniu
administracyjnym oraz obowiązków organów w tym postępowaniu, chodzi o przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § l pkt 4 kpa, nie zaś o przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa. Zauważyć jednocześnie należy, że stanowisko powyższe zgodne jest z utrwalona już linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt IV SA 2928/01, nie publ., z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 758/98, z dnia 29 marca 1988 r., sygn. akt I SA 636/87), zgodnie z którą naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące konsekwencję pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym daje podstawę tej stronie do żądania wznowienia postępowania, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Dodatkowo zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do odmiennego traktowania przez organ odwoławczy podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 7 kpa. Podstawą podniesienia tego zarzutu była bowiem, co wyraźnie wynika z uzasadnienia skargi, także okoliczność pominięcia strony w postępowaniu administracyjnym (poprzez pozbawienie skarżącego możliwości wyrażenia swej opinii w sprawie). Tym samym, stanowisko organu co do tego, że przepis art. 7 kpa może mieć zastosowanie tylko przy wydawaniu decyzji uznaniowych, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Odpowiadając na zarzut braku uznania skarżącego za stronę postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonej wyżej inwestycji, wskazać natomiast należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie kwestionuje, co potwierdził pełnomocnik tego organu na rozprawie, iż skarżący nie brał udziału w tym postępowaniu, stwierdza jedynie, iż okoliczność ta stanowi przesłankę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia określonych w niej przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdzić należy, że podniesione one zostały dopiero na etapie postępowania sądowego. Organy administracji publicznej nie miały tym samym możliwości bezpośredniego odniesienia się do nich na etapie postępowania administracyjnego. Zauważyć jednak należy, że oceniając decyzję Wójta Gminy D. pod kątem wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § l kpa, nie doszukały się określonych w tym przepisie naruszeń prawa, które skutkować powinny stwierdzeniem jej nieważności W odpowiedzi na skargę Kolegium nie uznało również zasadności zarzutów skargi, które odnosiły się do naruszeń określonych w niej przepisów
ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w tym zakresie należy podzielić.
Po pierwsze, zauważyć należy, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazuje, aby naruszenie przytoczonych w skardze przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, miało charakter rażący, a zgodnie z art. 156 § l pkt. 2 kpa, tylko wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa lub w przypadku wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym artykule może stanowić podstawę stwierdzenia jej nieważności.
Po drugie, zauważyć należy, że przepis art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie wyłącznie w trakcie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast przepisy art. 49 i 36 tej ustawy określają odpowiednio skutki uchwalenia planu miejscowego oraz obowiązek organów administracji publicznej w zakresie przesyłania wójtom, burmistrzom lub prezydentom miasta odpisów decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, jeżeli dotyczą one zagospodarowania terenu, a kwestie te, jak słusznie zauważyło Kolegium, w odpowiedzi na skargę, nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem postępowania przeprowadzonego przez Kolegium, jak i z zarzutami stawianymi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Po trzecie, wskazać należy, że naruszenie przez Wójta Gminy D. art. l ust. 2 pkt 2-5 oraz art. 3 pkt 2 powołanej ustawy, jak wynika z uzasadnienia skargi wiąże się bezpośrednio z pozbawieniem skarżącego możliwości wyrażenia swojej opinii i zajęcia stanowiska w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej. Powyższe wiąże się natomiast nie rozerwalnie z brakiem udziału skarżącego w tym postępowaniu bez jego winy i dlatego też, co wskazano wyżej, powinno być przedmiotem oceny organu administracji publicznej w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, a nie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, na marginesie niejako wyjaśnić należy, że ochrona interesów osób trzecich przy zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów nie jest ochroną bezwarunkową, dotyczy bowiem jedynie ich interesu prawnego, a zatem interesu mającego oparcie w przepisie prawa materialnego. Z punktu widzenia ochrony tego interesu, w postępowaniu administracyjnym nie ma znaczenia akcentowana w skardze okoliczność, że w następstwie zrealizowania spornej inwestycji obniżeniu uległa wartość nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, dla której ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zauważyć jednak należy, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie powołało się na przepisy art. 157 § l i 158 § l kpa. zamiast na art. 138 § l pkt l kpa. który stanowi właściwa podstawę prawną decyzji utrzymującej w mocy decyzję wydaną w I instancji. Błąd ten, stanowiący wyraz niuwagi organu, uznać należy za oczywistą omyłkę, nie powodującą konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji wyłącznie na tej podstawie. Okoliczność braku zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, na którą Kolegium błędnie powołało się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma również wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie, w której zostało wszczęte i toczy się postępowanie o wznowienie postępowania. Mając na uwadze skutki uruchomienia wskazanych dwóch trybów nadzwyczajnych, przyjmuje się bowiem, iż pierwszeństwo ma postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest natomiast bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego taką decyzją
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI