II SA/Ol 624/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z powodu nieprawidłowej oceny wpływu inwestycji na środowisko.
Skarżący zakwestionowali decyzję o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, podnosząc zarzuty dotyczące braku oceny wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności nie wyjaśniono kwestii kąta nachylenia anten.
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz błędne uznanie, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda argumentował, że inwestor uzyskał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i przedłożył analizy wskazujące, że przedsięwzięcie nie osiąga progów znaczącego oddziaływania na środowisko. Sąd administracyjny uznał skargi za zasadne. Kluczowym zarzutem było to, że projekt budowlany nie zawierał jednoznacznych informacji o kącie nachylenia anten sektorowych (tiltach), co uniemożliwiało prawidłową ocenę wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi. Sąd podkreślił, że organy nie mogą opierać się wyłącznie na kwalifikacji sporządzonej przez inwestora, ale muszą samodzielnie ocenić materiał dowodowy. Brak wyjaśnienia kwestii pochylenia anten oraz możliwości zdalnego sterowania nimi uniemożliwił ustalenie, czy inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowej oceny wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności nie wyjaśniono kwestii kąta nachylenia anten.
Uzasadnienie
Projekt budowlany nie zawierał jednoznacznych informacji o kącie nachylenia anten, co uniemożliwiło ocenę wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi. Organy nie mogą opierać się wyłącznie na kwalifikacji inwestora, lecz muszą samodzielnie ocenić materiał dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.o.o.ś. art. 71 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę.
u.o.o.ś. art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa rodzaje przedsięwzięć wymagających decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.o.o.ś. art. 86
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Dz. U. z 2016 r. poz. 71 art. 2 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Określa progi dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Dz. U. z 2016 r. poz. 71 art. 3 § ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Określa progi dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
u.p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
u.o.o.ś. art. 62 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
W ramach oceny oddziaływania określa się wpływ przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie i warunki życia ludzi.
Dz. U. z 2016 r. poz. 71 art. 3 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dotyczy sumowania parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu.
u.o.o.ś. art. 72 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa decyzje, w związku z którymi może być wszczęte postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
p.o.ś. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja oddziaływania na środowisko, obejmująca również oddziaływanie na zdrowie ludzi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprawidłowa ocena wpływu inwestycji na środowisko z powodu braku jednoznacznych danych o kącie nachylenia anten. Niewystarczające wyjaśnienie przez organy kwestii wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i zwierzęta. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.
Odrzucone argumenty
Niezgodność decyzji z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. o ochronie gruntu przed erozją. Brak uwzględnienia ojca skarżącego jako strony postępowania (uznane za niezasadne).
Godne uwagi sformułowania
Sąd zarzucił, że Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż nie rozpatrzył ponownie sprawy w jej całokształcie i nie odniósł się merytorycznie do zarzutów odwołania. Przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa winna być dla organów architektoniczno – budowlanych wyłącznie punktem wyjścia do poczynienia własnych, krytycznych ustaleń w zakresie kwalifikacji środowiskowej planowanego przedsięwzięcia. W projekcie budowlanym nie wskazano natomiast kąta nachylenia anten względem powierzchni terenu, tzw. tiltów. Natomiast parametry te w sposób istotny charakteryzują planowaną inwestycję i wywierają zasadniczy wpływ na jej kwalifikację środowiskową.
Skład orzekający
Adam Matuszak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Matczak
członek
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące oceny wpływu inwestycji telekomunikacyjnych na środowisko, obowiązki organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i oceny projektu budowlanego, znaczenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, ale zasady oceny wpływu na środowisko są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie występujących inwestycji (stacje bazowe) i kluczowych kwestii związanych z ochroną środowiska i zdrowia, co jest istotne dla wielu odbiorców.
“Budowa stacji 5G bez oceny wpływu na środowisko? Sąd administracyjny uchyla pozwolenie.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 624/20 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Matczak
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 528/21 - Wyrok NSA z 2023-11-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 283
art. 86, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 71 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8,
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skarg P. S., A. B., M. D., R. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) oraz na rzecz skarżących A. B., M. D. i R. M. solidarnie kwotę 1031 zł (tysiąc trzydzieści jeden złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z "[...]" r. Starosta "[...]" (dalej: "organ pierwszej instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił "[...]"Spółce z o.o. (dalej: "Inwestor") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z linią zasilania elektrycznego na działce "[...]".
Decyzją z "[...]"r. Wojewoda "[...]" (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania A.B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewoda stwierdził, że dla przedmiotowej inwestycji Inwestor uzyskał decyzję Wójta "[...]" (dalej: "Wójt") z "[...]"r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z którą planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej jako "rozporządzenie". Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących braku wyjaśnienia szkodliwego działania planowanej inwestycji na zdrowie ludzi i zwierząt, braku prawidłowego ustalenia miejsc dostępnych dla ludności oraz załączenia do projektu budowlanego błędnego załącznika graficzno-mapowego przedstawiającego zasięg oddziaływania planowanej inwestycji, Wojewoda, przytaczając treść art. 4, art. 32 i art. 35 Prawa budowlanego wyjaśnił, że Inwestor uzyskał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a zatem wójt dokonał stosownej analizy ewentualnego odziaływania inwestycji w zakresie ochrony środowiska oraz występowania miejsc dostępnych dla ludności w osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że w projekcie budowlanym został określony obszar oddziaływania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skarg R.M., M.D., A.B. (dalej: "Skarżący"), na ww. decyzję Wojewody, wyrokiem z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 874/19, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody na rzecz Skarżących solidarnie 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd zarzucił, że Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż nie rozpatrzył ponownie sprawy w jej całokształcie i nie odniósł się merytorycznie do zarzutów odwołania, dotyczących braku wyjaśnienia szkodliwego działania planowanej inwestycji na zdrowie ludzi i zwierząt, braku prawidłowego ustalenia miejsc dostępnych dla ludności oraz załączenia do projektu budowlanego błędnego załącznika graficzno-mapowego przedstawiającego zasięg oddziaływania planowanej inwestycji. Zauważył, że uzasadnienie organu sprowadzało się do przytoczenia treści przepisów i wskazania, że Inwestor wykazał się decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda w powyższym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń, nie odniósł się do argumentów odwołania, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy i nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie. Nie uczynił też zadość obowiązkowi dotyczącemu uzasadnienia decyzji, określonemu w art. 107 § 3 k.p.a.
Wojewoda, decyzją z "[...]"r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podał, że Wójt decyzją z "[...]"r. ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji. Inwestor załączył do wniosku projekt budowlany zawierający m.in. opracowanie dotyczące kwalifikacji przedsięwzięcia i oddziaływanie projektowanej stacji bazowej na środowisko, a następnie także postanowienie Wójta z "[...]"r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z projektem budowlanym zamiarem Inwestora jest budowa wieży stalowej kratowej typu "[...]" o wysokości trzonu "[...]"m, na której zainstalowane mają być anteny, trasy kablowe i włazowe, stanowiące wyposażenie stacji bazowej, która obsługiwać będzie sieć telefonii komórkowej. Na konstrukcji wieży zostanie zainstalowana instalacja radiokomunikacyjna składającą się z anten nadawczo-odbiorczych o azymutach 20°, 120° i 240° oraz radiolinii. Z opracowań Inwestora wynikało, że równoważne moce promieniowane izotopowo (EIRP) wyznaczone dla każdej z projektowanych anten sektorowych wynoszą od 1.954 W do 1.982 W, zaś odległość w osi głównej wiązki promieniowania dla każdej z planowanych anten wynosi 67,8 m. Minimalna wysokość do osi głównej wiązki promieniowania dla każdej z planowanych anten wynosi 49 m. Wojewoda podał także rozmieszczenie anten na poszczególnych azymutach: antena oznaczona w projekcie budowlanym symbolem A1, A2, A3 - na azymucie 20°, antena B1, B2, B3 - na azymucie 120°, zaś antena C1, C2, C3 - na azymucie 240°. Badając czy projektowane instalacje zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zauważył, że wiązka główna emitowana przez antenę nie może się znaleźć w żadnym punkcie swojego przebiegu niżej niż 2,0 m nad powierzchnią dostępną dla ludności. Podniósł, że z załączonej do wniosku kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że dla każdej z anten określono przebieg osi głównej wiązki promieniowania od miejsc dostępnych dla ludności z uwzględnieniem wysokości zawieszenia anteny, azymutu (kierunku wiązki każdej z anten), maksymalnego pochylenia jak również ukształtowania terenu. Analizy dokonano w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Z analizy tej wynika, że dla każdej z anten, zawieszonych na różnych azymutach w odległości do 70 m od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównego kierunku promieniowania tych anten, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zaznaczył, że przedstawiono otoczenie projektowanej stacji bazowej, potwierdzając brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w osiach głównych wiązek promieniowania anten sektorowych dla najbardziej niekorzystnych warunków, tj. z uwzględnieniem maksymalnego pochylenia głównej wiązki wynoszącej 6° w odległości do 70 m od środka elektrycznego anteny. Z przedstawionych rysunków wynika bowiem, że wzdłuż głównej wiązki promieniowania anten w odległości 70 m mierzonej od środka elektrycznego każdej anteny nie występują miejsca dostępne dla ludności. Minimalna wysokość od osi głównej wiązki promieniowania nad poziome terenu w azymucie 20° i 120° wynosi 49 m, natomiast w azymucie 240° wysokość nad poziomem terenu wynosi 49 m zaś nad poziomem zabudowy 42 m. Powyższe ustalenia potwierdzają, że brak jest na analizowanych kierunkach wzdłuż osi głównych wiązek miejsc, które bez użycia sprzętu technicznego byłyby dostępne dla ludności. Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że inwestycja jest zgodna z decyzją Wójta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ nie osiąga progów wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, wobec czego nie zaistniała konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Wojewoda wskazał ponadto, że również z aneksu nr 1 do klasyfikacji przedsięwzięcia, dotyczącego zasięgu anten w osi głównej wiązki promieniowania w odległości 200 m, wynika, że przedsięwzięcie nie będzie zaliczać się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie będzie osiągać progów wskazanych ww. rozporządzeniu. Stwierdził, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie
art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405). W konsekwencji Wojewoda uznał za bezpodstawny zarzut, że Inwestor przedstawił niewiarygodne informacje o szkodliwym oddziaływaniu całej inwestycji na środowisko w tym ludzi oraz zwierzęta.
Wojewoda podał ponadto, że Inwestor dołączył do projektu budowlanego analizy występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2 dla instalacji radiokomunikacyjnej, to jest o dopuszczalnej maksymalnej wartości poziomów pól elektromagnetycznych (gęstości mocy) w miejscach dostępnych dla ludności, przewidzianej przepisami rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Z opracowań graficznych wynikało, że sumaryczny zasięg pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 znajduje się w odległości maksymalnie 67,8 m od projektowanej stacji i przebiega w taki sposób, że wysokość nad terenem wynosi 49 m, nad zabudową 41 m. Wojewoda stwierdził, że prognozowany obszar pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych lub równych wartości dopuszczalnej znajduje się znacznie powyżej miejsc dostępnych dla ludności. Dodał, że projektant wskazał, iż obszar oddziaływania obiektu budowlanego zawiera się w granicach działek o numerach: "[...]" a promieniowanie elektroenergetyczne wytwarzane przez projektowane instalacje nie ograniczy użytkowania sąsiednich działek. Projektowana stacja nie będzie też uciążliwa dla środowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). W ocenie Wojewody organ pierwszej instancji prawidłowo określił obszar odziaływania inwestycji.
Odnosząc się do uwag dotyczących załączenia przez Inwestora nieprawidłowej mapy, wskazał, że teren, na którym ma być zlokalizowana stacja bazowa telefonii komórkowej obejmuje obszar oznaczony na mapie do celów projektowych jako grunty rolne, pastwiska, łąki, droga. Obszar ten nie został objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a uchwalony w przyszłości plan miejscowy będzie musiał uwzględniać istniejącą zabudowę. Stwierdził również, że organ nie może rozpatrywać zdarzeń przyszłych czy hipotetycznych, takich jak, np. zarzucana w odwołaniu ewentualna przyszła rozbudowa inwestycji. Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 122a i art. 152 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, Inwestor, po zrealizowaniu inwestycji, jest zobowiązany do potwierdzenia wyników analiz przeprowadzonych na etapie projektowania i tym samym sprawdzenia dotrzymania standardów jakości środowiska w otoczeniu urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne poprzez wykonanie rzeczywistych pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W przypadku gdy pomiary potwierdzą, że obowiązujące normy nie są przekroczone, stacja bazowa będzie mogła być użytkowana.
Wojewoda stwierdził, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 96 ww. ustawy ani uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W związku ze spełnieniem przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nie było możliwe wydanie decyzji o odmowie wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej zgodnie z wnioskiem Inwestora. Organ odwoławczy uznał także, iż przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich i nie utrudni ewentualnej nowej zabudowy. Odnośnie do zarzutów dotyczących sumowania nakładających się wiązek mocy anten, wskazał, że nie ma podstaw do sumowania mocy anten - każdą z nich należy przeanalizować indywidualnie pod kątem spełnienia kryteriów określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia.
Skarżący wywiedli skargę do tut. Sądu na decyzję Wojewody. Zarzucili naruszenie:
- art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu ww. wyroku tut. Sądu z 21 stycznia 2020 r.;
- art. 77 § 1 w zw. z art. 7, 8 i 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. błędne uznanie, że sporna inwestycja nie wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, podczas gdy z przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań technicznych nie wynika jednoznacznie, w jaki sposób i w jakim nachyleniu sztywnym bądź maksymalnym zostaną zawieszone anteny sektorowe, co powoduje, iż nie można odpowiedzieć czy planowana inwestycja wymaga bądź nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
Skargę wniósł także P.S., który podniósł zarzuty: negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne, ludzi i zwierzęta, planowanej do wybudowania wieży telekomunikacyjnej; sprzeczność pozwolenia na budowę z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. o ochronie gruntu przed erozją wietrzną, wodną, odpływem azotu; braku uwzględnienia jego ojca jako strony postępowania administracyjnego i brak rzetelnego opracowania środowiskowego dotyczącego skutków oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne i ludzi. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skargi zasługują na uwzględnienie.
Zasadny jest bowiem zarzut pominięcia, że z przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań technicznych nie wynika jednoznacznie, w jaki sposób i w jakim nachyleniu sztywnym bądź maksymalnym zostaną zawieszone anteny sektorowe, w konsekwencji czego przedwczesna była ocena, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podnieść, że zgodnie z art. 35 ust. 1
pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, z późn. zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę konieczne więc było ustalenie, czy inwestycja objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę jest zgodna z wymaganiami ochrony środowiska.
Dokonując oceny wpływu inwestycji na środowisko organ winien ustalić w pierwszej kolejności, czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zakończonej wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Na mocy art. 86 w zw. z art. 72
ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283), dalej: "u.o.o.ś.", decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną a określone w tej decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane (zob. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., II OSK 1578/13; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym podkreślić należy, że przez oddziaływanie na środowisko rozumie się również oddziaływanie na zdrowie ludzi, zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219), dalej: "p.o.ś.". W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o.ś.).
Dla oceny, czy w sprawie wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia istotne jest, czy inwestycja zalicza się do inwestycji, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś., tj. przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kategorie tych przedsięwzięć określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie". Zasadnie Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie oceny takiej należało dokonać w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Przy kwalifikacji tej nie można pominąć § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się także przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
Z cytowanych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o jej wpływie na środowisko należą: rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; liczba anten; moc promieniowania poszczególnych anten; emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem; występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. W konsekwencji, dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. względem miejsc dostępnych dla ludzi) może stanowić punkty wyjścia do dokonania kwalifikacji inwestycji pod względem uwarunkowań środowiskowych (por. wyroki NSA z 12 czerwca 2014 r., II OSK 104/13 i z 7 września 2017 r., II OSK 3083/15).
Kwalifikacja inwestycji z punktu widzenia wymogów ochrony środowiska, w tym potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dokonuje się na podstawie dokumentacji przedłożonej przez inwestora z projektem budowlanym i materiałów zgromadzonych toku postępowania. Zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy organ zobowiązany jest rozpatrzyć w jego całokształcie i poddać swobodnej ocenie zgodnie z art. 80 k.p.a. To na organie procedującym w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej spoczywa obowiązek skrupulatnego ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i podjęcia niezbędnych czynności procesowych celem wyjaśnienia pojawiających się braków czy nieścisłości, w szczególności - kwestii oceny zgodności przedsięwzięcia z wymogami ochrony środowiska. Zaznaczyć należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ nie może oprzeć się tylko na kwalifikacji przedsięwzięcia sporządzonej na zlecenie inwestora, ale musi potraktować ją jako stanowisko strony podlegające ocenie, dokonać tej oceny i wypowiedzieć się, dlaczego zgadza się (bądź nie) z zaproponowaną kwalifikacją planowanej inwestycji. Przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa winna być dla organów architektoniczno – budowlanych wyłącznie punktem wyjścia do poczynienia własnych, krytycznych ustaleń w zakresie kwalifikacji środowiskowej planowanego przedsięwzięcia. Tylko bowiem wówczas jest możliwe poczynienie bezstronnych, obiektywnych i merytorycznych ustaleń w zakresie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a w dalszej kolejności, ustalenia konieczności uzyskania decyzji środowiskowej. Wprawdzie organ nie ma kompetencji do ingerencji lub modyfikacji zasadniczego kształtu planowanej inwestycji, gdyż zależy to wyłącznie od woli inwestora, lecz nie może uchylać się od dokładnej i merytorycznej oceny, czy legalna realizacja przedsięwzięcia w zaplanowanym przez inwestora kształcie, ze względu na zakres jego przewidywanego i możliwego oddziaływania na środowisko, nie powinna zostać uzależniona od określenia istotnych warunków korzystania ze środowiska oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 30 września 2020 r., II SA/Gd 728/19).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że nie zgromadzono i nie rozpoznano kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Kwalifikacja środowiskowa przedsięwzięcia na potrzeby oceny jego zgodności z wymaganiami ochrony środowiska została poczyniona przez organy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, obarczony istotnymi brakami, których organ w toku postępowania nie wyjaśnił i nie uzupełnił.
Do wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej inwestor przedłożył projekt budowlany obejmujący budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Z opisu technicznego planowanej inwestycji zawartego w projekcie wynika, że obejmować ona będzie instalację 9 anten sektorowych i anteny radiolinii na konstrukcji wsporczej.
W charakterystyce stacji bazowej Inwestor podał rodzaj wieży ("[...]"), poziom zawieszenia anten sektorowych (56,4 m n.p.t.), ich typ ("[...]") i azymuty sektorów (20, 120 i 240) oraz poziom zawieszenia anten radiolinii (58,70 i 60,00 m n.p.t.), średnice (0,6 m i 1,2 m) i azymuty tych anten (343, 108, 142, 224, 259 i 296), a także całkowitą wysokość obiektu (61,95 m n.p.t.). W projekcie budowlanym nie wskazano natomiast kąta nachylenia anten względem powierzchni terenu, tzw. tiltów. Natomiast parametry te w sposób istotny charakteryzują planowaną inwestycję i wywierają zasadniczy wpływ na jej kwalifikację środowiskową w świetle § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Parametry te zawarte zostały wyłącznie w kwalifikacji przedsięwzięcia i analizie środowiskowej. Należy jednak zauważyć, że o ile te dokumenty mogły stanowić materiał dowodowy w sprawie, to jednak nie stanowią elementu projektu budowlanego podlegającego zatwierdzeniu, co wnika z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Zatem, założenia techniczne przyjęte na potrzeby tych dokumentów, jeśli nie zostały odzwierciedlone w przedłożonym projekcie budowlanym, nie są wystarczające do dokonania ustaleń, że projektowane przedsięwzięcie (to jest o parametrach technicznych określonych w przedłożonym projekcie budowlanym) nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Organy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny istotnej dla kwalifikacji przedsięwzięcia kwestii, jak przyjęte przez te organy pochylenie anten zostanie osiągnięte według założeń konstrukcyjnych. Ustalenie przebiegu granic ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego i odpowiedź na pytanie, czy nie osiągnie ono miejsc dostępnych dla ludności, uzależniona jest od określonego zakresu pochylenia anteny i jej konfiguracji. Projekt budowlany w części opisowej nie odnosi się w ogóle do kwestii stopnia pochylenia anten, których kwalifikacja została przecież zdeterminowana przyjęciem określonych złożeń użytkowych, tj. w granicach określonych tiltów.
Należy też zauważyć, że organy nie poczyniły ustaleń co do możliwości zdalnego sterowania antenami i związaną z tym możliwością (stałej lub okresowej) zmiany kierunku wiązki promieniowania do poziomu technicznie maksymalnego, lub np. czy na odchylenia anten przekraczające maksymalne wartości przyjęte w kwalifikacji przedsięwzięcia i analizie środowiskowej mogą mieć wpływ siły natury. Nie wyjaśniono też, czy Inwestor przewidział rozwiązania techniczne przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury, polegającą na zwiększeniu odchylenia powyżej deklarowanego w ww. dokumentach. Okoliczność ta powinna być wyjaśniona przez organ, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości, należy ponownie ustalić oddziaływanie anteny do maksymalnego możliwego jej pochylenia, aby jednoznacznie zbadać w jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania.
Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na prawidłową kwalifikację środowiskową planowanych instalacji radiokomunikacyjnych w świetle przepisów rozporządzenia i zweryfikowania zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska.
Tym samym zasadne są zarzuty skarg w powyższym zakresie.
Rozpoznając ponownie sprawę orzekające w sprawie organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które wprost wynikają z przedstawionych powyżej rozważań
Nie jest natomiast zasadny zarzut niezgodności decyzji z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (Dz. U. z 2015 r., poz. 344). Przepisy tego aktu nie mają zastosowania w sprawie. Skarżący również nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie tych regulacji.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący legitymacji procesowej dożywotniego współużytkownika gospodarstwa rolnego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z uwagi na jednoznaczne brzmienie tego przepisu, nie jest możliwe uznanie użytkownika gospodarstwa rolnego za stronę postępowania w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpisy od skarg, wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictw, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI