II SA/Ol 620/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2026-02-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba więziennadyscyplinakara dyscyplinarnawydalenie ze służbypostępowanie administracyjneprawo karne wykonawczekontrola sądunaruszenie procedury

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wydaleniu funkcjonariusza Służby Więziennej ze służby z powodu naruszenia procedury powołania komisji dyscyplinarnej.

Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za zarzucane mu przewinienia, w tym naruszenie nietykalności cielesnej osadzonego i nierzetelne prowadzenie dokumentacji. Organ odwoławczy utrzymał karę w mocy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących obowiązkowego powołania komisji dyscyplinarnej w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Funkcjonariusz Służby Więziennej, M. G., został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za cztery przewinienia, w tym naruszenie nietykalności cielesnej osadzonego, niehumanitarne traktowanie, samodzielne podejmowanie decyzji oraz nierzetelne prowadzenie dokumentacji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie pierwszej instancji, uznając winę funkcjonariusza i podkreślając wagę popełnionych czynów dla dobrego imienia służby. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Służbie Więziennej, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących wymiaru kary i dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Kluczowym powodem uchylenia było stwierdzenie naruszenia art. 256 ust. 1-3 ustawy o Służbie Więziennej, polegającego na niezastosowaniu przepisów dotyczących obowiązkowego powołania komisji dyscyplinarnej w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby. Sąd wskazał, że brak sprawozdania komisji uniemożliwia dokonanie wiążącej oceny materiału dowodowego i zasadności zarzutów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów dotyczących obowiązkowego powołania komisji dyscyplinarnej, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby, powołanie komisji dyscyplinarnej jest obowiązkowe. Brak sprawozdania komisji uniemożliwia sądowi dokonanie wiążącej oceny materiału dowodowego i zasadności zarzutów, co stanowi istotne uchybienie procesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.s.w. art. 255 § 1-2

Ustawa o Służbie Więziennej

W przypadku odwołania od orzeczenia o ukaraniu karą wydalenia ze służby, powołanie komisji do zbadania orzeczenia jest obowiązkowe.

u.s.w. art. 256 § 1-3

Ustawa o Służbie Więziennej

Komisja sporządza sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu załatwienia odwołania, które jest podstawą do rozpatrzenia odwołania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Pomocnicze

u.s.w. art. 239 § 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Dyrektywy wymiaru kary dyscyplinarnej.

u.s.w. art. 249 § 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Okoliczności przemawiające za zastosowaniem kary dyscyplinarnej.

u.s.w. art. 247 § 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Ocena materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu do kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2

Zasada legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów ustawy o Służbie Więziennej dotyczących obowiązkowego powołania komisji dyscyplinarnej w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby.

Godne uwagi sformułowania

Komisja ma prawo dokonać własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe, żądać uzupełnienia materiału dowodowego. Brak sprawozdania komisji uniemożliwia dokonanie wiążącej oceny zgromadzonego w sprawie postępowania dyscyplinarnego materiału. Ocena zgłoszonych zarzutów skargi w kontekście zebranych dowodów jest co najmniej przedwczesna.

Skład orzekający

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności obowiązek powołania komisji dyscyplinarnej w sprawach o wydalenie ze służby."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dyscyplinarnych w Służbie Więziennej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury dyscyplinarnej w służbach mundurowych, gdzie błąd formalny może prowadzić do uchylenia surowej kary. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur.

Błąd proceduralny uchyla karę wydalenia ze służby. Sąd wskazuje na kluczowe naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ol 620/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1869
art. 255 ust. 1-2, rt. 256 ust. 1-3
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie na rzecz M. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem nr 2/2025 z dnia 11 sierpnia 2025 r., wydanym w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy orzeczenie nr 4/2025 Dyrektora Aresztu Śledczego [...] (dalej: "organ I instancji") z 4 marca 2025 r. o wymierzeniu M. G. (dalej: "skarżący", "obwiniony") kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że skarżący będący starszym strażnikiem działu ochrony, w trakcie pełnionej służby w dniu 1 grudnia 2024 r., dopuścił się następujących przewinień dyscyplinarnych:
1. około godz. 14:03 w pomieszczeniu łaźni w I oddziale mieszkalnym Aresztu Śledczego [...] naruszył nietykalność cielesną osadzonego K. S. (dalej: "osadzony") poprzez zadanie ww. uderzenia kolanem oraz pięścią w tułów;
2. około godz. 13:53 w celi izolacyjnej nr [...] w I oddziale mieszkalnym Aresztu Śledczego [...] samodzielnie podejmował decyzje w obecności dowódcy zmiany w zakresie postępowania z osadzonym w celi izolacyjnej.
3. około godz. 13:53 w celi izolacyjnej nr [...] w I oddziale mieszkalnym Aresztu Śledczego [...] niehumanitarnie traktował osadzonego chwytając go za rękę
i popychając;
4. nierzetelnie prowadził dokumentację ochronną w trakcie pełnienia służby w dniu 1 grudnia 2024 r. - różnica zapisów godzin w oddziałowej książce ruchu osadzonych z godzinami rejestrowanymi z kamer telewizji przemysłowej podczas wyjścia na spacer osadzonego.
Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w trakcie przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do okoliczności zdarzenia oraz sprawstwa obwinionego. Dowody z dokumentów są wiarygodne, spójne i wzajemnie się uzupełniają, pozwalając na uznanie, że obwiniony jest winny popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Wyjaśniono, że organ I instancji badał oraz uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Przy wymiarze kary uwzględniono, że obwiniony był pozytywnie opiniowany, 6-krotnie nagradzany nagrodą pieniężną oraz wyróżniony krótkoterminowym urlopem nagrodowym, nie był karany dyscyplinarnie. Wzięto pod uwagę szczególnie ostatnią opinię służbową z 24 kwietnia 2024 r., świadczącą
o wywiązywaniu się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych i przydatności na zajmowanym stanowisku. Uwzględniono rodzaj oraz stopień dokonanych przewinień, motywy działania, zachowanie przed i po popełnieniu przewinień oraz negatywne następstwa dla służby. Organ dostrzegł, że przed popełnieniem przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego, około godziny 14:00, doszło do oplucia go w twarz przez osadzonego, który powiedział "zdychaj" i wyzywał funkcjonariusza. W tej kwestii organ odwoławczy podniósł, że należy mieć na uwadze specyfikę wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy SW oraz warunki środowiskowe. Praca czy służba w Służbie Więziennej należy do trudnych i niebezpiecznych, a zawód funkcjonariusza należy do zawodów o podwyższonym ryzyku psychospołecznym oraz zalicza się do zawodów szczególnie obciążonych ryzykiem stresu. Funkcjonariusz Służby Więziennej nierzadko ma kontakt z takim zachowaniem przestępców, które w przeciętnym człowieku wywołują negatywne emocje, jednak osobowość funkcjonariusza Służby Więziennej musi gwarantować właściwą realizację zadań instytucji penitencjarnej, do których należy między innymi zapewnienie bezpieczeństwa osób pozbawionych wolności, zgodnie z zasadami praworządności oraz humanitaryzmu.
Oceniając skutki popełnionego czynu, organ odwoławczy podkreślił fakt utraty zaufania do właściwego wykonywania obowiązków służbowych przez obwinionego
w przyszłości, pomimo wydanych pozytywnych opinii. W ocenie organu odwoławczego zachowanie obwinionego i wydarzenia, do których doszło 1 grudnia 2024 r., podważyło jego dotychczasową opinię, autorytet oraz wiarygodność. W sytuacji, w której pojawia się choćby cień podejrzenia popełnienia przez funkcjonariusza czynu sprzecznego
z pełnioną funkcją, można mówić o utracie nieposzlakowanej opinii. Kodyfikacja
i przestrzeganie standardów etycznych w organizacji odpowiedzialnej za egzekucję orzeczeń sądowych w obszarze prawa karnego wpływa w sposób szczególny na wykonywanie zadań publicznych i kształtowanie etosu funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Funkcjonariusz będący przełożonym osadzonego powinien stanowić dla niego wzorzec etycznego postępowania i zachowania oraz kierować się humanitarnym stosunkiem do jego osoby, zachowując konieczny dystans i rozwagę oraz powinien stawiać wymagania stosowne do możliwości.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z zapisami zarządzenia nr 8 Dyrektora Generalnego SW z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie procedur postępowania po ekspozycji zawodowej na czynnik szkodliwy w Służbie Więziennej, załącznik nr 4 - Procedura postępowania w przypadku wystąpienia zdarzeń, które mogą stanowić źródło silnego stresu, IV - obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, pkt 2. Funkcjonariuszowi (...) Służby Więziennej, który uczestniczył
w zdarzeniu mogącym stanowić źródło silnego stresu, można zmienić rodzaj i charakter wykonywanych przez niego zadań, kierując się zaleceniami zawartymi w informacji
o realizacji interwencji, której wzór stanowi załącznik nr 2 do niniejszej procedury. Przełożony funkcjonariusza (...) może zarządzić taką zmianę jeszcze przed interwencją, o ile uzna zasadność zmiany w kontekście zdarzenia, którego uczestnikiem był funkcjonariusz (...), a w razie wątpliwości może skonsultować ją z psychologiem lub lekarzem medycyny pracy osobiście lub telefonicznie. W związku z zaistniałym zdarzeniem funkcjonariusz lub pracownik Służby Więziennej nie może ponieść jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji. Na podstawie powyższego dla funkcjonariusza, który uczestniczył w zdarzeniu stanowiącym źródło silnego stresu można zmienić rodzaj i charakter wykonywanych przez niego zadań.
Stwierdzono, że z analizy zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że obwinionemu, po zaistniałym zdarzeniu zmieniono miejsce pełnienia służby, po czym ostatecznie o godzinie 16 zwolniono z dalszego pełnienia służby w tym dniu. Zaistniała sytuacja, jak wynika między innymi z materiału wideo, nie spowodowała, że obwiniony chciał, aby dowódca niezwłocznie zwolnił go z dalszego pełnienia służby w tym dniu. Wręcz przeciwnie, sam zainicjował dalsze działania i zasugerował przełożonemu przeprowadzenie ponownej kontroli osobistej osadzonego.
Organ odwoławczy uwzględnił, że skarżący jest w służbie stałej i w 2021 r. ukończył z wynikiem dobrym szkolenie zawodowe w korpusie podoficerskim. Według programu szkolenia zawodowego (zgodnie z Zarządzeniem nr 61/2018 z dnia 20 grudnia 2018 r. Dyrektora Generalnego SW w sprawie programów szkolenia wstępnego, zawodowego i specjalistycznego w Służbie Więziennej dla funkcjonariuszy i pracowników) funkcjonariusz po zakończeniu szkolenia w zakresie wiedzy winien znać zasady właściwego postępowania w sytuacjach trudnych związanych z agresją, manipulacją i korupcją. Potrafi radzić sobie z agresją innych, w zakresie postaw,
w sytuacjach trudnych kieruje się zasadami etyki zawodowej funkcjonariusza SW. Każdy funkcjonariusz po ukończeniu szkolenia zawodowego między innymi przedstawia zasady etycznego i służbowego zachowania się, jest przekonany o konieczności rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych oraz unikania zachowań i sytuacji godzących w wizerunek Służby Więziennej.
W zakresie zarzutu z pkt 3 stwierdzono, że zebrane dowody są jasne
i jednoznacznie potwierdzają winę funkcjonariusza. Organ odwoławczy nie dopatrzył się błędów w ustaleniach stanu faktycznego. Zabezpieczone nagranie z kamer i zeznania świadka L.L. - strażnika działu ochrony, cyt. "Nie słyszałem, żeby dowódca zmiany chor. C. K. wydawał polecenie dla st. kpr. M. G. odnośnie podniesienia z łóżka osadzonego [...]. Widziałem, że funkcjonariusz st. kpr. M. G. w celi izolacyjnej nr [...] w oddziale I podniósł z łóżka osadzonego [...] w celu założenia kajdanek", potwierdzają niehumanitarne traktowanie osadzanego.
W zakresie zarzutu polegającego na tym, że obwiniony nierzetelnie prowadził
w dniu 1 grudnia 2024 r. dokumentację ochronną - różnica zapisów godzin
w oddziałowej książce ruchu osadzonych z godzinami rejestrowanymi z kamer telewizji przemysłowej podczas wyjścia na spacer osadzonego – organ odwoławczy uznał za winnego zarzucanego czynu - dowód zeznanie obwinionego, cyt.: "Różnica zapisów godzin w oddziałowej książce ruchu z godzinami rejestrowanymi z kamer telewizji przemysłowej prawdopodobnie wynika z oczekiwania na przyjście drugiego funkcjonariusza zgodnie z kartą zaleceń osadzonego podczas wyjścia na spacer osadzonego [...]".
Reasumując, wskazano, że przewinienia dokonane przez obwinionego stanowią jedne z najcięższych naruszeń dyscypliny służbowej, których może dopuścić się funkcjonariusz Służby Więziennej. Charakter czynów obwinionego jest w wysokim stopniu naganny, haniebny i niedopuszczalny w stosunku służbowym, oceniany negatywnie zarówno przez funkcjonariuszy jak i osoby spoza służby więziennej, a wręcz godzi w dobre imię służby i samych funkcjonariuszy wzorowo wypełniających swoje obowiązki służbowe. W ocenie organu odwoławczego w trakcie popełniania czynu obwiniony działał świadomie i bezkrytycznie. Wymierzona kara jest współmierna i adekwatna do wagi popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz w zupełności spełni cele zapobiegawcze.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie obu orzeczeń instancyjnych i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
- art. 249 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1869 ze. zm.; dalej: "u.s.w.") poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, że postawa skarżącego, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przemawiały za zastosowaniem najsurowszej kary dyscyplinarnej, tj. wydalenia ze służby, podczas gdy organ nie wziął pod uwagę dotychczasowego przebiegu służby, jego dobrej opinii służbowej, faktu naruszenia nietykalności cielesnej skarżącego przez osadzonego, okoliczności skrajnie prowokacyjnego zachowania osadzonego, notorycznego braku współpracy osadzonego z funkcjonariuszami i nagannego zachowania, faktu równolegle toczącego się postępowania karnego przeciwko osadzonemu dot. naruszenia nietykalności cielesnej skarżącego poprzez oplucie, nieprawidłowego dopuszczenia skarżącego do wykonywania dalszych czynności wobec osadzonego po ww. incydencie, mimo że powinien zostać przeniesiony do pełnienia służby w innym miejscu lub niezwłocznie zwolniony z pełnienia służby w danym dniu.
- art. 239 ust. 1 i ust. 1a u.s.w. poprzez:
a. jedynie powierzchowne i oderwane od przedmiotu sprawy wzięcie pod uwagę dyrektyw wymiaru kary, odzwierciedlające się jedynie w wymienieniu tychże dyrektyw, bez przypisania im należytej wagi, oraz ujmowanie wagi takim okolicznościom jak długi okres pozostawania przez skarżącego na służbie, jego pozytywne opinie służbowe, przyznane nagrody, wyrażenia żalu w związku z zaistniałą sytuacją,
b. nieprzypisanie należytej wagi skutkom uprzedniego naruszenia nietykalności cielesnej skarżącego przez osadzonego, okoliczności skrajnie prowokacyjnego zachowania osadzonego, notorycznego braku współpracy osadzonego z funkcjonariuszami, faktu równolegle toczącego się postępowania karnego przeciwko osadzonemu dot. naruszenia nietykalności cielesnej skarżącego poprzez oplucie, braku zmiany miejsca pełnienia służby skarżącego po ww. incydencie,
c. niewzięcie pod uwagę faktu, że skarżący, po naruszeniu jego nietykalności cielesnej przez osadzonego, nie powinien pozostawać w służbie w dalszym ciągu dnia 01.12.2024 r., powinien zostać przeniesiony do pełnienia służby w inne miejsce oraz niezwłocznie zwolniony z pełnienia dalszej służby w tym dniu i zmieniony przez innego funkcjonariusza,
d. niewzięcie pod uwagę dotychczasowych pozytywnych opinii służbowych, faktu 6-krotnego nagrodzenia skarżącego nagrodą pieniężną oraz urlopem nagrodowym,
- art. 247 ust. 1 u.s.w. w zw. z art. 254 ust. 1 poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego i wynikające z tego błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:
a. przyjęciu, że skarżący w trakcie pełnionej służby w dniu 1 grudnia 2024 r. około godziny 13:53 w celi izolacyjnej nr [...] w I oddziale mieszkalnym Aresztu Śledczego niehumanitarnie traktował osadzonego chwytając go za rękę i popychając, co doprowadziło do uznania go za winnego zarzucanemu mu czynu z pkt 3 orzeczenia nr 4/2025 Dyrektora Aresztu Śledczego, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący popychał osadzonego, z nagrania
w celi osadzonego wynika, że skarżący obrócił osadzonego do ściany celem założenia mu kajdanek, nie stosując przy tym siły fizycznej w stopniu nadmiernym do okoliczności,
b. przyjęciu, że skarżący w sposób zawiniony nierzetelnie prowadził dokumentację ochronną, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że różnica zapisów godzin w oddziałowej książce ruchu z godzinami rejestrowanymi z kamer telewizji przemysłowej wynikła z oczekiwania na przyjście drugiego funkcjonariusza zgodnie z kartą zaleceń osadzonego,
c. przyjęciu, że skarżący samodzielnie podejmował decyzje dot. osadzonego w obecności dowódcy zmiany w zakresie podniesienia osadzonego z łóżka i tym samym naruszył § 18 regulaminu nr 1/2024 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, podczas gdy skarżący zwrócił się do dowódcy zmiany o instrukcje co do dalszych działań,
w odpowiedzi dowódca zmiany podjął decyzję o przeprowadzeniu kontroli osobistej osadzonego, nie było to możliwe bez podniesienia odmawiającego współpracy osadzonego z łóżka, co bezpośrednio służyło realizacji decyzji dowódcy. Powyższe ustalenie stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (zeznania świadków, notatka służbowa st. szer. L. L. z dnia 12 grudnia 2024 r.),
d. ustaleniu, że skarżącemu po zaistniałym naruszeniu jego nietykalności cielesnej przez osadzonego zmieniono miejsce służby, podczas gdy do tego nie doszło, co potwierdzają zeznania skarżącego, zeznania świadków przesłuchanych w niniejszym postępowaniu oraz zgromadzona dokumentacja (karta zdarzenia z dnia 01.12.2024 r.)
- art. 249 ust. 1 u.s.w. przez rażącą niewspółmierność orzeczonej kary i uznanie, że okoliczności niniejszej sprawy oraz warunki osobiste skarżącego i dotychczasowy przebieg służby nie uzasadniają przypuszczenia, że będzie on właściwie wykonywał czynności służbowe w przyszłości.
W uzasadnieniu skargi podano, że wydalenie ze służby jest karą zbyt surową w stosunku do wyjątkowych okoliczności niniejszej sprawy, organ powinien rozważyć wymierzenie łagodniejszej kary. Skarżący wskazał, że według jego wiedzy
w innych tego typu sprawach funkcjonariuszom nie wymierza się kary wydalenia ze służby. Skarżący ma podejrzenie, że wybór najsurowszej kary dyscyplinarnej może być motywowany chęcią pozbycia się związkowca.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga powyższa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej: "p.p.s.a."), na zgłoszony wniosek organu i wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącego.
Zasada legalności, wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r. poz. 1267) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżony akt jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego
o wymierzeniu skarżącemu - funkcjonariuszowi Służby Więziennej - kary wydalenia ze służby, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o przekazane akta sprawy, stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził naruszenie art. 256 ust. 1-3 u.s.w. poprzez niezastosowanie tych przepisów, co może mieś istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego organu odwoławczego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 255 ust. 1 u.s.w. wyższy przełożony dyscyplinarny w terminie 7 dni od dnia wniesienia odwołania może powołać komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, zwaną dalej "komisją". W przypadku odwołania od orzeczenia o ukaraniu karą, o której mowa w art. 232 pkt 4-7, powołanie komisji jest obowiązkowe. Kolejne ustępy art. 255 u.s.w. stanowią:
2. Komisja składa się z trzech oficerów w służbie stałej, posiadających wiedzę i doświadczenie zawodowe niezbędne dla właściwego wykonywania obowiązków członków komisji, z których dwóch wyznacza wyższy przełożony dyscyplinarny, a jednego wskazana przez obwinionego zakładowa organizacja związkowa.
3. O wyznaczeniu przedstawiciela związku zawodowego funkcjonariuszy do składu komisji zakładowa organizacja związkowa zawiadamia wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o powołaniu takiej komisji. W przypadku niewyznaczenia przedstawiciela związku zawodowego, trzeciego członka komisji wyznacza wyższy przełożony dyscyplinarny.
4. Wyższy przełożony dyscyplinarny wyznacza przewodniczącego spośród członków komisji.
5. Przepisy art. 245 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do członków komisji.
6. Komisja może wysłuchać rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcę.
7. Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych: rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznawania sprawy.
8. Komisja może wystąpić do wyższego przełożonego dyscyplinarnego
o uzupełnienie materiału dowodowego w trybie art. 254 ust. 1.
Stosownie do treści art. 256 ust. 1 u.s.w. z przeprowadzonych czynności komisja sporządza sprawozdanie wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu załatwienia odwołania. Komisja przedstawia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 21 dni od dnia jej powołania (ust. 2). Rozpatrzenie odwołania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego następuje
w terminie 30 dni od dnia wpływu odwołania, a w przypadku powołania komisji -
w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania, o którym mowa w ust. 1 (ust. 3).
Zgodnie z przytoczonymi powyżej unormowaniami w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie powołanie komisji jest obowiązkowe. Komisja ma prawo dokonać własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe, żądać uzupełnienia materiału dowodowego. Z przeprowadzonych czynności sporządza sprawozdanie wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu załatwienia odwołania. Organ odwoławczy może rozpatrzyć odwołanie dopiero po otrzymaniu sprawozdania komisji i powinien rozważyć wnioski komisji.
Z przekazanych Sądowi akt niniejszego postępowania dyscyplinarnego,
uzupełnionych w dniu 19 lutego 2026 r., nie wynika, aby komisja zakończyła swoje postępowanie i sporządziła sprawozdanie zawierające stanowisko co do postawionych skarżącemu zarzutów i orzeczonej przez organ I instancji kary. Przedłożone pierwotnie przez pełnomocnika organu akta dyscyplinarne nie zawierały żadnych dokumentów świadczących o powołaniu komisji ani dokumentów wskazujących na działania komisji. W następstwie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego przy piśmie z 19 lutego 2026 r. nadesłane zostały dokumentu dotyczące powołania komisji (o czym wzmiankowano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego) oraz dokumentu odzwierciedlające podejmowane przez nią czynności. Przedłożone akta nie zawierają jednak obowiązkowego sprawozdania z czynności komisji wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu rozpatrzenia złożonego odwołania. W wydanym orzeczeniu organ odwoławczy nie wskazuje, aby takie sprawozdanie zostało sporządzone, jak też nie powołuje się na ustalenia ani wnioski komisji. Potwierdza to stwierdzone uchybienie procesowe w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, które może mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Sąd nie może dokonać wiążącej oceny zgromadzonego w sprawie postępowania dyscyplinarnego materiału przed zapoznaniem się ze sprawozdaniem komisji oraz zawartymi tak wnioskami. Merytoryczna ocena zasadności zgłoszonych zarzutów nie może zostać dokonana przed wypełnieniem obowiązków proceduralnych, zwłaszcza, że sprawozdanie komisji sporządzane jest wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu załatwienia odwołania.
Reasumując, z uwagi na wskazane powyżej uchybienie w prowadzonym postępowaniu ocena zgłoszonych zarzutów skargi w kontekście zebranych dowodów jest co najmniej przedwczesna.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił orzeczenie organu odwoławczego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę