II SA/Ol 62/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za przedwczesną i błędnie opartą na niezweryfikowanych twierdzeniach o błędzie przy cofaniu zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu W.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium uznało, że cofnięcie zgody na przeniesienie przez wnioskodawczynię z powodu błędu jest kwestią prejudycjalną wymagającą rozstrzygnięcia przez sąd powszechny i nakazało zawieszenie postępowania. Sąd administracyjny uchylił decyzję Kolegium, stwierdzając, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała skutecznego cofnięcia zgody ani nie wszczęła postępowania sądowego, a skarżący zaprzeczył wszelkim zarzutom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprzeciw W.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która uchyliła decyzję Wójta Gminy Elbląg o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja Wójta z 2020 r. ustalała warunki zabudowy dla inwestycji, a następnie została przeniesiona na rzecz skarżącego W.L. na mocy decyzji z maja 2023 r. Wnioskodawczyni E.W. cofnęła zgodę na przeniesienie, twierdząc, że została wprowadzona w błąd. Kolegium uchyliło decyzję Wójta, uznając, że skuteczność cofnięcia zgody jest kwestią prejudycjalną i zobowiązało Wójta do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Wójt ponownie wydał decyzję o przeniesieniu, gdyż wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodu na wystąpienie do sądu. Kolegium ponownie uchyliło decyzję Wójta, podtrzymując stanowisko o konieczności zawieszenia postępowania. Sąd administracyjny uznał sprzeciw za zasadny. Stwierdził, że Kolegium błędnie oceniło skuteczność pisma wnioskodawczyni i przyjęło gołosłowne twierdzenia o błędzie oraz o toczącym się postępowaniu karnym. Sąd podkreślił, że cofnięcie zgody wymaga oświadczenia złożonego drugiej stronie, a wnioskodawczyni nie wykazała, aby takie oświadczenie złożyła skarżącemu ani że wystąpiła do sądu. Deklaracja o zamiarze wszczęcia postępowania sądowego nie stanowiła podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Wobec braku podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie zgody złożone organowi administracji, a nie drugiej stronie postępowania, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, jeśli nie zostało skutecznie zakomunikowane drugiej stronie i nie wszczęto postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy z powodu błędu, złożone przez wnioskodawczynię organowi pierwszej instancji, nie było skuteczne, ponieważ nie zostało złożone drugiej stronie (skarżącemu) zgodnie z art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego. Ponadto, wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodu na wszczęcie postępowania sądowego w tej sprawie. W związku z tym, organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a tym bardziej do nakazania zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.p.z.p. art. 63 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
k.c. art. 88 § 1
Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona może wnieść sprzeciw od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego cofnięcia zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy przez wnioskodawczynię. Brak dowodu na wszczęcie postępowania sądowego przez wnioskodawczynię w celu uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli. Niezastosowanie się przez organ odwoławczy do wymogów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 97 § 4 k.p.a. Przedwczesność decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
skuteczność cofnięcia zgody stanowi kwestię prejudycjalną, która winna być rozstrzygnięta przez sąd powszechny decyzja kasatoryjna powinna mieć wyjątkowy charakter samo oświadczenie złożone przez wnioskodawczynię w toku biegu terminu do wniesienia odwołania organowi administracji publicznej, że zgodę udzieliła pod wpływem błędu (podstępu) [...] nie może stanowić podstawy do zawieszenia, w trybie art. 97 § 4 k.p.a., postępowania
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia decyzji o warunkach zabudowy, zasad zawieszania postępowania administracyjnego oraz wymogów skuteczności cofnięcia zgody złożonej pod wpływem błędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy i procedury związanej z cofnięciem zgody. Wymaga analizy kontekstu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie cofnięcia zgody i wszczęcia postępowania sądowego, aby wpłynąć na bieg postępowania administracyjnego. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przepisów o zawieszaniu postępowań.
“Błąd w cofnięciu zgody zablokował przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy – sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na pomoc sądu powszechnego.”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 62/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 138 par. 2, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 12 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 977 art. 63 ust. 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu W.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 11 grudnia 2023 r., nr Rep. [...] w przedmiocie przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz W.L. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 25 lutego 2020 r. Wójt Gminy Elbląg (dalej jako: "Wójt", "organ pierwszej instancji") ustalił na wniosek E.W. (dalej jako: "wnioskodawczyni") warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku garażowego wolnostojącego na części działki nr [...],z niezbędnym uzbrojeniem terenu i urządzeniami towarzyszącymi. Następnie, decyzją z 9 maja 2023 r. Wójt na wniosek W.L. (dalej jako: "skarżący"), za zgodą wnioskodawczyni, przeniósł na skarżącego ww. decyzję. Stwierdził, że z dniem przeniesienia decyzji na skarżącego przechodzą wszystkie prawa i obowiązki wynikające z decyzji. Organ pierwszej instancji odstąpił się od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, decyzją z 26 czerwca 2023 r. uchyliło w całości decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że wniosek o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy zawierał oświadczenie strony, na rzecz której decyzja została wydana, o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na rzecz skarżącego i oświadczenie skarżącego, wstępującego w miejsce inwestora. Decyzja przenosząca decyzję o warunkach zabudowy dotyczyła podmiotów wskazanych we wniosku i oświadczeniach, jej przedmiotem była właściwa decyzja o warunkach zabudowy, a treść decyzji przenoszącej w żaden sposób nie ingerowała w treść decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium podkreśliło, że w tej sytuacji w toku postępowania przed organem pierwszej instancji był spełniony warunek sine qua non dokonania przeniesienia, czyli zgoda obu stron na przeniesienie. W terminie dla złożenia odwołania wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o cofnięciu swojej zgody, gdyż, jak stwierdziła, wyraziła ją pod wpływem błędu opisanego w art. 86 Kodeksu cywilnego. Kolegium zauważyło, że skuteczność cofnięcia zgody stanowi kwestię prejudycjalną, która winna być rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Zobowiązało Wójta do pouczenia wnioskodawczyni, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, o przesłankach skuteczności cofnięcia oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu i zobowiązania jej do przedłożenia w określonym terminie dowodu wystąpienia do sądu powszechnego lub oświadczenia, że nie będzie występować na drogę sądową w przedmiocie wady oświadczenia woli. W przypadku wystąpienia na drogę sądową organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym, zaś w przypadku braku odpowiedzi lub gdy strona nie podtrzyma swojego oświadczenia o działaniu pod wpływem błędu – winien wydać orzeczenie merytoryczne. Decyzją z 11 października 2023 r. ponownie Wójt przeniósł na skarżącego decyzję z 25 lutego 2020 r. W uzasadnieniu podał, że pismem z 4 sierpnia 2023 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia, w terminie 30 dni, dowodu, że wystąpiła do sądu powszechnego lub oświadczenia, że nie będzie występować na drogę sądową w przedmiocie wady oświadczenia woli. Poinformował jednocześnie, że w przypadku wystąpienia na drogę sądową postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, zaś w przypadku braku odpowiedzi Wójt wyda orzeczenie merytoryczne. W odpowiedzi wnioskodawczyni złożyła pismo z 18 września 2023 r., lecz nie przedłożyła żadnego dowodu wystąpienia do sądu bądź oświadczenia, że nie będzie występować na drogę sądową w przedmiocie wady oświadczenia woli. Kwestie zawarte w ww. piśmie nie miały wpływu na postępowanie związane z przeniesieniem decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie zatem z art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm., dalej jako: "u.p.z.p.") Wójt był obowiązany do przeniesienia przedmiotowej decyzji. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że w piśmie z 18 września 2023 r. poinformowała Wójta, że wobec nowych dowodów złożenie pozwu musi poprzedzić postępowaniem karnym prowadzonym przeciw skarżącemu. Podała, że 19 października 2023 r. skierowała w zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Elblągu o możliwości popełnienia przez skarżącego przestępstwa, o czym powiadomiła Wójta. Dodała, że w tej sprawie prowadzone jest postępowanie o sygn. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu decyzją z 11 grudnia 2023 r. uchyliło w całości decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wywiodło w uzasadnieniu, że okoliczności, na które powołała się wnioskodawczyni dotyczą podstępu, które nie zostały sprecyzowane w postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawczyni wskazała w odwołaniu, że w tym przedmiocie Prokuratura Rejonowa w Elblągu prowadzi postępowanie. Podkreśliło, że uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu wymaga złożenia stosownego oświadczenia jego adresatowi. W razie zaś sporu, sąd bada, czy uchylenie się od skutków błędu było skuteczne. Kolegium podkreśliło, że skoro skarżący nie zgadza się, że czynność prawna dokonana została pod wpływem błędu, może wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie stosunku prawnego. Wywiodło, że ustalenie, czy oświadczenie woli zostało sformułowane pod wpływem błędu (podstępu), stanowi kwestię prejudycjalną, obligującą do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez sąd powszechny. Kolegium stwierdziło, że skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący prezentował pogląd, że uchylenie się przez odwołującą się od skutków prawnych oświadczenia woli jest bezpodstawne, przy czym nie występował na drogę postępowania przed sądem powszechnym, jak również wnioskodawczyni w dalszym ciągu nie występuje na drogę sądową, twierdząc, iż oczekuje na rozstrzygnięcie w postępowaniu prowadzonym przez prokuraturę, to obowiązkiem Wójta było zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia kwestii skuteczności odwołania oświadczenia woli przez sąd powszechny. Obie strony sporu mają bowiem uprawnienie do skierowania stosownych pozwów i interes w rozstrzygnięciu tego sporu. Zdaniem Kolegium, wobec braku rozstrzygnięcia kwestii cofnięcia oświadczenia woli, decyzję o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy należało uchylić, jako przedwczesną. W sprzeciwie od decyzji Kolegium skarżący wywiódł, że zgoda odwołującej się została udzielona w sposób zgodny z prawem, gdyż nigdy nie wprowadzał jej w błąd. Przedmiotową nieruchomość nabył w 2021 r. od E. i K.W. w celu budowy domu jednorodzinnego, a kwestia przeniesienie praw z decyzji o warunkach zabudowy była uzgodniona między stronami. Niezrozumiałe są więc obecnie twierdzenia wnioskodawczyni, że miała zostać w jakikolwiek sposób wprowadzona w błąd przez skarżącego odnośnie do oświadczenia o wyrażeniu zgody w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Niezależnie od braku ustaleń organu odwoławczego, czego miałyby dotyczyć zastrzeżenia wnioskodawczyni, skarżący zaprzeczył, aby toczyło się jakiekolwiek postępowanie karne lub cywilne, którego miałby być stroną, uczestnikiem, pokrzywdzonym, czy obwinionym lub oskarżonym. Organ odwoławczy w ogóle nie zweryfikował informacji w tym zakresie i oparł się na gołosłownych twierdzeniach wnioskodawczyni. Skoro nie toczy się żadne postępowanie z udziałem skarżącego, które mogłoby mieć jakikolwiek związek z niniejszą sprawą, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Stwierdził, że bezspornie udzielona przez wnioskodawczynię zgoda jest skuteczna. Skarżący nigdy nie otrzymał od niej żadnego oświadczenia w tym zakresie i nie akceptował cofnięcia udzielonej zgody. Same twierdzenia wnioskodawczyni składane w postępowaniu są ambiwalentne z punktu widzenia art. 82 - art. 88 Kodeksu cywilnego. Kolegium nie wskazało, kiedy wnioskodawczyni miałaby złożyć rzekome oświadczenie skarżącemu w trybie art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego, a co jest bardzo istotne chociażby ze względu na zakreślony termin do jego złożenia w § 2 art. 88. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., strona może wnieść sprzeciw. W myśl z art. 64c § 1 i 2 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu określa art. 64e p.p.s.a., zgodnie z którym rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi natomiast, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że decyzja kasatoryjna będzie uzasadniona, gdy organ odwoławczy nie dysponuje wystarczającymi ustaleniami faktycznymi, które pozwoliłyby mu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Rozważając celowość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., zawsze należy mieć na uwadze, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim rozstrzygnąć sprawę co do istoty, co zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasatoryjnej. Rozstrzygnięcie kasatoryjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. W sytuacji gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności – jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasatoryjnej zarówno, gdy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 k.p.a. Z mocy art. 136 § 4 k.p.a. – przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1781/17 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), rozstrzygając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym decyzja kasatoryjna ma charakter procesowy, gdyż podstawą jej podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Taki sposób rozstrzygnięcia determinuje również sposób przeprowadzenia kontroli jej legalności dokonywanej przez sąd. Skoro decyzja kasatoryjna jest w istocie rozstrzygnięciem procesowym, gdyż nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, to możliwości rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego podlegają w tych sytuacjach istotnemu ograniczeniu, gdyż sąd dokonuje kontroli legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w świetle ustawowych przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może natomiast, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. W związku z powyższym rozstrzygnięcia Sądu wymagało, czy powoływane przez organ odwoławczy okoliczności rzeczywiście uzasadniały w realiach niniejszej sprawy zwrot sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwem decyzji Kolegium wskazało wyłącznie na obowiązek zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji do czasu, gdy skarżący lub wnioskodawczyni nie przedłożą orzeczenia sądu powszechnego wydanego w przedmiocie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli przez wnioskodawczynię. Przypomnieć należy, że kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z 5 maja 2023 r. o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy z 25 lutego 2020 r. na jego rzecz w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie. W ww. wniosku zawarte zostało oświadczenie wnioskodawczyni, że wyraża ona zgodę na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy "[...]Urząd Gminy Elbląg" na rzecz skarżącego i oświadczenie skarżącego, że przejmuje wszystkie warunki zawarte w ww. decyzji. Prawidłowo więc Wójt decyzją z 9 maja 2023 r. przeniósł na skarżącego decyzję z 25 lutego 2020 r. o ww. numerze. Wszystkie bowiem przesłanki ustawowe zostały spełnione w sprawie w dniu wydawania tej decyzji. Błędnie Kolegium oceniło skuteczność pisma wnioskodawczyni złożonego po wydaniu ww. decyzji, to jest oświadczenia 29 maja 2023 r. Zaznaczyć należy, że zostało ono skierowane wyłącznie do Wójta i zawierało oświadczeni wnioskodawczyni, że jej zgoda zawarta we wniosku skarżącego na przeniesienie decyzji była złożona pod wpływem błędu, oraz wniosek o "usunięcie z postępowania administracyjnego" tej zgody. Zgodnie z art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie, lecz nie podjęło nawet próby ustalenia, czy taka okoliczność miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Bez jakiegokolwiek dowodu Kolegium przyjęło, że wnioskodawczyni cofnęła oświadczenie woli (zgodę na przeniesienie decyzji ustalającej warunki zabudowy) i tylko w odniesieniu do skuteczności takiej czynności wskazało obu stronom na konieczność wystąpienia do sądu powszechnego o przesądzenie tej kwestii. Dodać należy, że skarżący w sprzeciwie zaprzeczył, aby otrzymał od wnioskodawczyni oświadczenie o cofnięciu udzielnej zgody lub aby akceptował cofnięcie przez nią udzielonej zgody. Gołosłownie też Kolegium przyjęło, bazując wyłącznie na treści odwołania, że prokuratura prowadzi postępowanie przeciwko skarżącemu o wskazanej przez wnioskodawczynię sygnaturze. Wnioskodawczyni nie przedłożyła bowiem w toku postępowania administracyjnego przed organami obu instancji żadnego dokumentu również na potwierdzenie tej okoliczności. Podkreślić należy, że wezwana przez organ pierwszej instancji do przedłożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania, dowodu wystąpienie do sądu powszechnego lub oświadczenia, że nie będzie występowała na drogę sądową w przedmiocie wady oświadczenia woli, wnioskodawczyni nie przedłożyła dowodu, że wszczęła takie postępowania, lecz oświadczenie, że zamierza to uczynić po złożeniu zeznań w prokuraturze. Również do odwołania nie załączyła takiego dokumentu. Zaznaczyć zaś należy, że skarżący stanowczo zaprzeczył w sprzeciwie również temu, jakoby było prowadzone jakiekolwiek postępowanie karne lub cywilne, którego miałby być stroną, uczestnikiem, pokrzywdzonym, obwinionym lub oskarżonym. W tej sytuacji sama deklaracja wnioskodawczyni, że w bliżej nieokreślonej przyszłości zainicjuje ona postępowanie sądowe w przedmiocie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli, nie może stanowić podstawy do zawieszenia, w trybie art. 97 § 4 k.p.a., postępowania wszczętego wnioskiem o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy, w którym ustalono, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 63 ust. 5 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 97 § 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przypomnieć należy, że ogólną zasadą postępowania administracyjnego, zawartą w art. 12 § 1 k.p.a., jest zasada szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji publicznej powinny bowiem zgodnie z ww. przepisem, działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organ powinien więc dążyć do jak najszybszego, w racjonalnym terminie, załatwienia sprawy administracyjnej co do istoty. Zawieszenie postępowania jest natomiast rodzajem przerwy w toczącym się postępowaniu, w ciągu której – z przyczyn określonych w ustawie – następuje zaniechanie podejmowania czynności prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy. Powodem przerwania postępowania są zdarzenia, których wystąpienie sprawia, że kontynuacja postępowania jest niecelowa lub niemożliwa bez naruszenia zasad, które ustawodawca uznaje za obowiązujące w postępowaniu administracyjnym (w odniesieniu do przesłanki wymienionej w art. 97 § 1 pkt 4 – zasady legalności). Zastosowanie tego przepisu i zawieszenie postępowania może więc nastąpić tylko, gdy bezspornie ze zgormadzonego materiału dowodowego i przepisu prawa, na podstawie którego sprawa ma być rozstrzygnięta, wynika, że nie można sprawy prowadzić bez przesądzenia przez sąd powszechny danej kwestii prawnej. Wobec powyższego, samo oświadczenie złożone przez wnioskodawczynię w toku biegu terminu do wniesienia odwołania organowi administracji publicznej, że zgodę udzieliła pod wpływem błędu (podstępu) i z uwagi na to wnosi o nieuwzględnianie tej zgody w postępowaniu administracyjnym, nie uzasadnia zawieszenia postępowania z urzędu. Przepis art. 88 § 1 kc wymaga wprost, aby takie oświadczenie było złożone drugiej stronie czynności cywilnoprawnej, a nie organowi administracji publicznej, któremu przedłożono takie oświadczenie. Wnioskodawczyni żadnym dokumentem nie uprawdopodobniła, że poinformowała skarżącego o cofnięciu swojej zgody ani tym bardziej, że wystąpiła do sądu powszechnego o uchylenie się od skutków cofnięcia zgody. Skierowane wyłącznie do Wójta pismo z 29 maja 2023 r. nie obligowało tego organu do oczekiwania na ewentualne rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii skuteczności cofnięcia zgody wnioskodawczyni zawartej we wniosku z 5 maja 2023 r. Skuteczność tego oświadczenia woli nie została podważona w sposób, który wywarłby wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Wójt dysponował bowiem materiałem dowodowym zupełnym, który pozwolił na wydanie decyzji o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż w dacie wydawania decyzji spełnione były wszystkie przesłanki z art. 63 ust. 5 u.p.z.p. W rozpoznawanej sprawie brak więc było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w całości, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od sprzeciwu, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego adwokatem, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Sąd rozpatrzył sprzeciw na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI