II SA/WR 511/25

II SA/Wr 511/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pawłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z art. 64b par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu M. N. od decyzji Wojewody D. z dnia 5 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala sprzeciw w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r., nr SOC-op.621.1.35.2025.DT Wojewoda Dolnośląski, po rozpoznaniu odwołania A. O. od decyzji Burmistrza O. z dnia 27 marca 2025 r. orzekającej o odmowie wymeldowania M. N. (dalej jako: "skarżąca") z miejsca pobytu stałego położonym w P. przy ulicy [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego wszczęto w dniu 9 października 2024 r. na wniosek A. O. We wniosku wskazano, że M. N. (żona wnioskodawcy) opuściła przedmiotowy lokal w dniu 21 września 2024 r., zabrała swoje rzeczy, nie posiada kluczy do tego lokalu, nie ponosi kosztów utrzymania lokalu i nie próbowała powrócić do tego lokalu. Wskazano również adres pobytu skarżącej jako ul. [...] w P. Na potwierdzenie posiadania tytułu prawnego do lokalu, którego dotyczy wniosek o wymeldowanie, wnioskodawca przedłożył wydruk treści księgi wieczystej nr [...], zgodnie z którym jest właścicielem przedmiotowego lokalu.
Dalej Wojewoda wskazał, że po wszczęciu postepowania, do organu I instancji wpłynął wniosek J. N. - pełnomocnika skarżącej - o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na to, że rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, tj. sprawy o podział majątku dorobkowego. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty:
- pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą J. N. do reprezentowania jej w postępowaniu o wymeldowanie;
- zawiadomienia o wszczęciu procedury Niebieskiej Karty z dnia 10 września 2024 r. wobec M. O. oraz J. N. jako osób doznających przemocy domowej;
- wniosek skarżącej do Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 marca 2024 r. o podział majątku wspólnego.
Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.
W toku postępowania Burmistrz O., za pomocą organów Policji ustalił, że skarżąca od 22 września 2024 r., kiedy miała miejsce ostatnia interwencja, nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Jednocześnie z informacji Policji wynika, że pod adresem zameldowania skarżącej na pobyt stały przed wskazaną datą, dochodziło do wielu interwencji.
Organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny w miejscu pobytu stałego skarżącej. Z protokołu oględzin wynika, że zarówno skarżąca, jak i jej pełnomocniczka odmówiły wejścia do lokalu z uwagi na agresywne zachowanie wnioskodawcy. W toku oględzin organ pierwszej instancji ustalił, że w domu jest zimno i nie jest on ogrzewany, w kuchni nie ma rzeczy osobistych ani żywności, w szafie na parterze nie ma ubrań, drzwi zostały wyłamane, roleta jest zerwana. Stwierdzono, że w pokojach na górze oraz w łazience nie ma rzeczy osobistych, a w pokojach nie ma mebli. Wskazano, że po 21 września 2024 r. zostały wymienione zamki w drzwiach i kiedy skarżąca z córką (pełnomocniczką) chciały wejść do przedmiotowego lokalu, to zamki zostały już wymienione. W wymianie zamków uczestniczyli R. O. i S. O. Do protokołu z oględzin została dołączona dokumentacja fotograficzna.
Przesłuchani przez organ pierwszej instancji świadkowie: S. W.,. W. K. i B. K. zeznali, że skarżąca wyprowadziła się z lokalu przy ulicy [...] w P. we wrześniu 10 i od tamtego czasu nie powróciła do tego lokalu. Świadek M. R. zeznała, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal we wrześniu 2024 r. i że wcześniej widziała ją w otoczeniu gospodarstwa domowego i miała tam ona swoje rzeczy. Oświadczyła, że według jej wiedzy M. N. ma swoje centrum życiowe u swojej córki i że K. O. też tam mieszka
W złożonych pisemnych wyjaśnieniach wnioskodawca podniósł, że skarżąca wraz z K. O. w asyście J. N. w dniu 21 września 2024 r. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu i że w trakcie tej wyprowadzki został pobity przez K. O. Oświadczył, że kiedy pogotowie zabrało go do szpitala, pod jego nieobecność, M. N., J. N. i K. O. wraz z pomocnikami, wynieśli z przedmiotowego lokalu meble, pozrywali żaluzje i wynajętym dźwigiem wyciągnęli pianino z mieszkania i że ma nagranie wideo dokumentujące ten fakt. Oświadczył, że wcześniej przed tym zdarzeniem, w czasie jego krótkich nieobecności wywozili oni naczynia pościele, ręczniki, ubrania, przetwory z warzyw i owoców. Wyjaśnił, że od tego czasu mieszka sam w przedmiotowym lokalu, pilnuje domu sam z pomocą sąsiadów oraz syna R. O. i że sam dokonuje opłat za przedmiotowy lokal. Oświadczył, że został pobity przez K. O. i że sprawa pobicia jest prowadzona przez Prokuraturę w T.
Pełnomocnik skarżącej złożyła pisemne stanowisko w którym podniosła, że skarżąca nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i że została do tego zmuszona przemocą fizyczną i psychiczną. Oświadczyła, że skarżąca ma zamiar powrócić do przedmiotowego lokalu tak szybko, jak to będzie możliwe, w szczególności, gdy zakończą się wszczęte przeciwko A. O. jako sprawcy przemocy domowej postępowania. Oświadczyła, że każda próba wstępu na posesję kończy się awanturą i groźbami pozbawienia życia ze strony A. O. i w taki sam sposób kończą się próby wymiany wkładek z udziałem ślusarza, a żądania wydania kompletu kluczy pozostają bez reakcji. Oświadczyła, że w przedmiotowym lokalu skarżąca zostawiła wiele rzeczy, w tym osobistych i że zabrała tylko najpotrzebniejsze rzeczy. Oświadczyła, że z rachunku skarżącej zostały zapłacone wszystkie raty z podatku od nieruchomości za rok 2024. Do pisma dołączony został wydruk stanu konta skarżącej.
Decyzją z dnia 27 marca 2025 r., Burmistrz O. odmówił wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego.
Uchylając tę decyzje w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył podstawy prawne orzekania w sprawach dotyczących zameldowania na pobyt stały i wskazał, że zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się. Natomiast w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego należy dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym kwestii wymeldowania utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu przepisów obowiązujących w zakresie ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Wojewoda zwrócił uwagę, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania administracyjnego wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a także zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału zgodnie z zasadą dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Ponadto organ winien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Uregulowania powyższe nakładają na organ administracji obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego w kwestiach mających istotne znaczenie w sprawie oraz poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie, a odzwierciedleniem wypełnienia tych obowiązków winna być treść uzasadnienia podjętej decyzji.
W tym kontekście w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano, że w toku postępowania zostało ustalone, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu od września 2024 r. Nie zostały natomiast wyjaśnione inne istotne okoliczności sprawy mające znaczenie dla ustalenia, czy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Przede wszystkim nie ustalono, w jakich okolicznościach skarżąca opuściła przedmiotowy lokal. Stanowisko stron postępowania różni się w tej kwestii. Wnioskodawca oświadczył w toku postępowania, że wyprowadzenie się skarżącej z przedmiotowego lokalu nie dokonało się w warunkach przymusu, ponieważ wyprowadzka została przygotowana ze znacznym wyprzedzeniem i pod jego nieobecność. Stwierdził, że skarżąca, korzystając z jego nieobecności, zamówiła transport i zabrała z domu wszystkie cenne rzeczy i wszystkie swoje rzeczy osobiste, czego świadkami byli funkcjonariusze Policji. Natomiast J. N. - pełnomocnik M. N. oświadczyła, że skarżąca nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i że została do tego zmuszona przemocą fizyczną i psychiczną. Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można określić okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez stronę. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków są bardzo ogólnikowe, a przy odpowiedziach na większość zadawanych pytań zasłaniali się oni niewiedzą. Informacje przekazane przez Policję również nie dotyczą okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącą. Nie wiadomo zatem, jaki przebieg miały wydarzenia we wrześniu 2024 r., kiedy opuściła ona przedmiotowy lokal. Wojewoda zauważył też, że obie strony postępowania powołują się na stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec nich, natomiast organ I instancji z własnej inicjatywy nie próbował tej kwestii wyjaśnić i zebrać stosownych informacji na temat postępowań toczących się w Prokuraturze Rejonowej w T. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie poddano wystarczającej analizie zgromadzonych dowodów i nie zostało wskazane, którym dowodom i z jakich powodów organ odmówił wiarygodności, a które uznał za wiarygodne. Jest to na przykład widoczne w stwierdzeniu zawartym w uzasadnieniu decyzji, że M. N. podejmowała próby wejścia do przedmiotowego lokalu, podczas gdy przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że M. N. nie powracała do tego lokalu.
Jak podkreślił Wojewoda, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu przepisów obowiązujących w zakresie ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, zatem organ administracji, aby ocenić, czy osoba opuściła lokal trwale i dobrowolnie, musi bezspornie ustalić stan faktyczny i okoliczności opuszczenia przez nią tego lokalu.
Dalej Wojewoda wywodził, że z akt sprawy wynika ponadto, że między stronami postępowania istnieje bardzo silny konflikt rodzinny, co nakazuje prowadzenie postępowania ze szczególną wnikliwością i starannością i co dodatkowo powinno zobligować organ administracji do wszechstronnego ustalenia okoliczności faktycznych istniejących w sprawie, na podstawie możliwie najobszerniejszego materiału dowodowego. Wojewoda dosadnie podkreślił, że to na organie administracji spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania i powinien on podejmować wszelkie działania w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a następnie dokonać wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i wydać decyzję niebudzącą wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze, w celu ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wyżej wskazanych wątpliwości, w ocenie Wojewody organ I instancji powinien przesłuchać dodatkowych świadków w sprawie. Skoro przesłuchana w sprawie S. W. powoływała się w swoich zeznaniach na wiedzę pozyskaną od swoich rodziców, to organ I instancji powinien przesłuchać rodziców tej osoby. Jeżeli świadkowie wezwani przez organ I instancji zasłaniali się niewiedzą w kwestii okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez M. N., organ I instancji powinien przesłuchać innych świadków, na przykład sąsiadów, ale także R. O. i S. O., którzy uczestniczyli w wyprowadzce i wymianie zamków. Jak wskazał Wojewoda, z zeznań tych powinno wynikać, jakie były okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącą, czy faktycznie za pomocą samochodów i dźwigu zabierała ona swoje rzeczy z przedmiotowego lokalu, czy próbowała ona powrócić do tego lokalu. Przesłuchanie świadków nie powinno jedynie polegać na uzyskaniu od nich oświadczenia, ale organ powinien aktywnie dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez zadawanie świadkom dodatkowych pytań w celu doprecyzowania ich zeznań i zebrania materiału, który bez żadnych wątpliwości pozwoli na ustalenie istotnych okoliczności w sprawie, a następnie na wydanie decyzji administracyjnej. Jest tym bardziej istotne, że organ I instancji przy przesłuchiwaniu świadków posługiwał się jednakowymi formularzami przesłuchań zawierającymi takie same pytania. Należy również zauważyć, w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności organ I instancji może przesłuchać strony postępowania oraz przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem świadków i stron.
Dalej Wojewoda zwrócił uwagę na okoliczność, że podczas postępowania A. O. oświadczył, że posiada nagranie wideo dokumentujące fakt zabierania rzeczy z przedmiotowego lokalu przez M. N. Zatem organ I instancji powinien zwrócić się do niego o dołączenie tego nagrania do akt sprawy.
Organ odwoławczy wskazał też, że z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym lokalu dochodziło do interwencji Policji, jednakże brak jest bliższych informacji w tej kwestii. Organ I instancji powinien się więc zwrócić do Policji o przekazanie informacji dotyczących interwencji w 2024 r., czego one dotyczyły, kto był osobą zgłaszającą i jak się te interwencje zakończyły. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma przebieg interwencji Policji we wrześniu 2024 r., a więc w momencie opuszczania przedmiotowego lokalu przez M. N. Jeżeli będzie to konieczne dla wyjaśnienia sprawy, organ I instancji powinien również przesłuchać policjantów biorących udział w interwencjach we wrześniu 2024 r., którzy byli obecni podczas opuszczania przedmiotowego lokalu przez M. N. i zabierania przez nią rzeczy.
W toku postępowania A. O. oświadczył, że sprawa jego pobicia podczas opuszczania przedmiotowego lokalu przez M. N. jest prowadzona przez Prokuraturę w T. Natomiast w dołączonym do akt sprawy przez J. N. - pełnomocnik M. N. wniosku o podział majątku wspólnego znajduje się informacja, że w Prokuraturze Rejonowej w T. pod sygn. [...] toczy się sprawa z zawiadomienia M. N. o znęcanie się psychiczne i fizyczne. Zatem organ I instancji powinien ustalić, na jakim etapie są obecnie oba te postępowania i zwrócić się do stron o dołączenie do akt sprawy dokumentów z tych postępowań w celu ustalenia, czy zawierają one istotne dla niniejszej sprawy informacje.
Dalej Wojewoda wywodził, że z akt sprawy wynika ponadto, że przeciwko obu stronom postępowania była wszczęta procedura Niebieskiej Karty. J. N. - pełnomocnik M. N. dołączyła do akt sprawy informację o zakończeniu procedury Niebieskiej Karty wobec M. N. jako osoby stosującej przemoc domową. Organ I instancji powinien zatem uzyskać informację, czy procedura Niebieskiej Karty wszczęta wobec M. O. (obecnie N.) jako osoby doznającej przemocy domowej została zakończona, czy też jest dalej prowadzona.
Organ odwoławczy zauważył, że w celu ustalenia stanu faktycznego organ I instancji nie musi poprzestać wyłącznie na uzupełnieniu materiału dowodowego wskazanego w niniejszej decyzji. Jeżeli w toku postępowania ujawnione zostaną nowe fakty czy okoliczności wymagające wyjaśnienia, organ I instancji może również dołączyć do akt sprawy nowe dowody, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie. Dowody te mogą być zgłaszane przez strony postępowania, a także dołączane bądź przeprowadzane przez organ prowadzący postępowanie. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Lista dowodów w postępowaniu administracyjnym nie jest więc katalogiem zamkniętym i organ I instancji może podczas postępowania dołączyć do akt sprawy nowe dowody, które przyczynią się do ustalenia stanu faktycznego.
W ocenie Wojewody Dolnośląskiego konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie licznych dodatkowych dowodów, które przyczynią się do ustalenia stanu faktycznego, wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji. Przerzucenie ciężaru w tym zakresie na organ II instancji stanowiłoby bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a.
Zgodnie z wynikającą z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Natomiast w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, wówczas zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zauważyć jednocześnie należy, że takie rozwiązanie prawne nie wyklucza możliwości wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie tożsamego z wydanym wcześniej. Organ odwoławczy stwierdza jedynie, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest możliwe wydanie w niniejszej sprawie orzeczenia niebudzącego wątpliwości i w związku z tym zwraca się o przeprowadzenie nowych dowodów i ich analizę.
Nie godząc się z kasacyjnym charakterem rozstrzygnięcia odwoławczego M. N. wniosła do tutejszego sądu sprzeciw, domagając się jego uchylenia. W sprzeciwie podniosła, że wbrew wywodom organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji nie była dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
W treści sprzeciwu skarżąca podniosła, że Wojewoda wskazując na konieczność ustalenia kto jest sprawcą przemocy domowej w niniejszej sprawie i jaki był w istocie charakter opuszczenia przez skarżącą miejsca pobytu stałego, usiłuje dokonać w istocie ustaleń z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości oraz usiłują zastąpić organy ścigania, co istotne - w ocenie skarżącej – działają na wniosek sprawcy przemowy domowej. Wskazała, że okoliczności na jakie powołuje się organ odwoławczy, w tym m.in. istnienie silnego konfliktu rodzinnego i przemocy domowej, są nieudowodnione, a nawet nieuprawdopodobnione. W ocenie skarżącej organ pierwszej instancji sprostał swym obowiązkom ustawowym, czyli ustaleniu czy zmiana miejsca zamieszkania skarżącej była dobrowolna i ma charakter trwały. Wskazano również, że wytyczne organu odwoławczego tworzą fikcyjne podstawy prowadzenia postępowania, albowiem dowody jakich przeprowadzenia domaga się organ odwoławczy, w ocenie skarżącej nic nowego do sprawy nie wniosą.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.
Zgodnie z 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, kontroluje jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. W związku z tym, poza oceną Sądu pozostają pozostałe zarzuty, o ile zostały zawarte w sprzeciwie.
Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Po 649/17, CBOSA).
Powołane wyżej przepisy znacznie ograniczają zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze sprzeciwu. Sąd w takim przypadku ustala jedynie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 kpa, a więc uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 kpa. Innymi słowy, sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa (wyrok NSA z 9 września 2020 r., I GSK 1170/20 – CBOSA).
Zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis powyższy musi być oczywiście interpretowany w świetle art. 12 (zasada szybkości i prostoty postępowania), art. 15 (zasada dwuinstancyjności) i art. 136 kpa (postępowanie dowodowe na etapie odwoławczym). Z jednej strony decyzja odwoławcza typu kasacyjnego nie może prowadzić do nieuzasadnionego wydłużania postępowania administracyjnego, z drugiej zaś – nie może naruszać istoty postępowania dwuinstancyjnego, a więc prawa stron do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Określone w art. 136 § 1 kpa uprawnienie do przeprowadzenia na etapie odwoławczym uzupełniającego postępowania dowodowego nie może naruszać zasady dwuinstancyjności, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w § 2 i 3.
Podkreślić należy również fakt, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 392/19 oraz z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2785/20, CBOSA).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że przyczyny wydania decyzji kasacyjnej nie budzą wątpliwości, a organ odwoławczy prawidłowo zauważył, że w sytuacji gdy organ pierwszej instancji popełnia szereg błędów procesowych odnoszących się do sytuacji prawnej strony, wydaje decyzję bez kompletnego zebrania materiału dowodowego i w lakoniczny sposób ją uzasadnia, to wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym jest koniecznością. W przeciwnym przypadku – zebrania materiału dowodowego przez organ odwoławczy i na jego podstawie wydanie decyzji merytorycznej, strony postępowania zostałyby zupełnie pozbawione jednej instancji postępowania i możliwości poddania kontroli instancyjnej wydanego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Sąd podziela bowiem w całości ocenę organu odwoławczego o brakach zarówno w materiale dowodowym jak i w uzasadnieniu i wyjaśnieniu przyczyn zajętego przez organ I instancji stanowiska.
Wojewoda w sposób obszerny i wyczerpujący, bardzo szczegółowo wskazał braki w materiale dowodowym oraz w postępowaniu organu pierwszej instancji, jak również wykazał kierunek dalszego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji zawarł ponadto prawidłowe – i odnoszące się do wskazanych przezeń uchybień procesowych - wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stąd też nie został naruszony art. 138 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu podnieść należy, że jest on wewnętrznie sprzeczny, z jednej strony wskazując, że ustalenia czy w rodzinie istniała przemoc domowa są obojętne dla postępowania o wymeldowanie i Wojewoda w sposób rażący narusza przepisy o właściwości usiłując dokonać takich ustaleń, a z drugiej strony skarżący twierdzi, że wszystkie ustalenia w tym przedmiocie zostały już w sposób wystarczający dokonane. Sąd wyjaśnia, że Wojewoda w sposób prawidłowy wskazał, że ustalenie w sposób jednoznaczny, czy skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny, czy też została do tego zmuszona, ma dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie. Dodatkowo, wbrew stanowisku skarżącej, nic w tym przedmiocie nie zostało ustalane w sposób jednoznaczny, albowiem zarówno wnioskodawca jak i skarżąca przekonywali, że to ta druga strona była agresorem, natomiast organ pierwszej instancji pomimo przeciwnych twierdzeń stron, ustaleń w tym zakresie nie poczynił.
Odnośnie do zarzutu, że organ odwoławczy nakazał przesłuchanie rodziców S. W., podczas gdy było to już dokonane, bowiem rodzicami tego świadka są B. K. i W. K., Sąd wyjaśnia, że fakt ten w żaden sposób nie wynika z akt sprawy. Skarżąca i jej pełnomocnik posiada tę wiedzę, ponieważ prawdopodobnie osobiście świadków tych zna, natomiast wobec braku odnotowania faktu, że świadkowie K. są rodzicami świadka W. w aktach sprawy, organ odwoławczy nie mógł tego wiedzieć. Jednakże fakt, że rodzice S. W. zostali już przesłuchali nie czyni bezprzedmiotowymi pozostałych wytycznych organu odwoławczego, albowiem nadal niewyjaśnione pozostają okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącą we wrześniu 2024 r., tzn., czy faktycznie była to wyprowadzka przemyślana i zaplanowana jak twierdzi wnioskodawca, czy też skarżąca została do opuszczenia loklau zmuszona.
Dlatego też, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. i p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.