II SA/Ol 602/22

II SA/Ol 602/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Ewa Osipuk
Marzenna Glabas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 47/23 - Wyrok NSA z 2025-12-19
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 197 ust. 1-5, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Kierownik Studiów Doktoranckich decyzją z 28 lutego 2022 r. skreślił P. M. (dalej jako: "skarżący") z listy uczestników stacjonarnych interdyscyplinarnych studiów doktoranckich [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił tok postępowania w sprawie oraz dotychczasowy przebieg studiów doktoranckich skarżącego. Organ podniósł, że skarżący nie otworzył przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów oraz nie wykazał postępów pracy naukowej. Powołał się przy tym na opinie opiekunów naukowych - prof. dr hab. K. K. i dr hab. inż. S. C. oraz kierownika projektu pt. [...] - prof. dr hab. inż. S. C. Ponadto organ wskazał, że skarżący nie składał sprawozdań rocznych.
Skarżący odwołał się od w/w decyzji w ustawowym terminie. Zarzucił naruszenie art. 197 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.), w zw. z § 17 ust. 3 pkt. 2, 4 i 6 Regulaminu Studiów Doktoranckich stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z 24 kwietnia 2015 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i skreślenie go z listy uczestników studiów doktoranckich, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie obiektywnie brak jest przesłanek usprawiedliwiających wydanie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że wykazał postęp w pracach badawczych odpowiedni do zapewnionych mu przez uczelnię możliwości kształcenia, które w obliczu braku wyznaczenia opiekuna naukowego były niemal całkowicie ograniczone.
Rektor Uniwersytetu (dalej także jako: "organ II instancji" , "organ odwoławczy") decyzją z 30 maja 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w całości.
W motywach swojego stanowiska Rektor wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 poz. 2183 ze zm., dalej jako: "P.s.w."). Przytoczył następnie i omówił poszczególne przepisy P.s.w. Zwrócił uwagę, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki doktoranta określa Regulamin Studiów Doktoranckich, stanowiący Załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2015 r., ze zm. (dalej jako: "Regulamin"). Przepis § 11 ust. 1 w/w Regulaminu stanowi, że podstawowym obowiązkiem doktoranta jest postępowanie zgodne z treścią ślubowania, Regulaminem studiów doktoranckich, Kodeksem Etyki Uczestników Studiów Doktoranckich oraz zgodnie z przepisami obowiązującymi w Uniwersytecie. Natomiast § 11 ust. 2 cyt. Regulaminu wskazuje, że doktorant jest obowiązany w szczególności do:
1) realizowania programu studiów, w tym prowadzenia badań naukowych i składania rocznych sprawozdań ich przebiegu w terminach wyznaczonych przez kierownika studiów doktoranckich,
2) składania egzaminów i spełniania innych wymogów przewidzianych w programie kształcenia i planie studiów,
3) odbywania praktyk zawodowych,
4) otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów,
5) złożenia rozprawy doktorskiej do recenzji, nie później niż do końca ostatniego roku studiów lub przedłużonego okresu odbywania studiów,
6) niezwłocznego powiadamiania dziekanatu o istotnych zmianach dla toku studiów, a w szczególności o zmianie danych osobowych, a także informowania o zniszczeniu lub utracie legitymacji doktoranckiej,
7) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni,
8) terminowego wnoszenia opłat za studia i usługi edukacyjne (dotyczy odpłatnej formy studiów oraz powtarzania przedmiotów) oraz innych przewidzianych przepisami prawa powszechnie obowiązującego, zgodnie z zasadami określonymi w Uniwersytecie.
Zgodnie z § 17a ust. 2 Regulaminu, kierownik studiów doktoranckich może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów w przypadku:
1) braku systematycznych postępów w nauce, udokumentowanego nieuzyskaniem zaliczeń obowiązkowych zajęć dydaktycznych, przewidzianych w programie studiów, w tym planie studiów,
2) nieuzyskania zaliczenia roku studiów w określonym terminie,
3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów,
4) niewywiązania się z obowiązku określonego w § 11 ust. 2 pkt 4,
5) nieuzyskania kwalifikacji trzeciego stopnia w czasie trwania studiów,
6) braku postępów w pracy naukowej potwierdzonych opinią opiekuna naukowego/promotora i kierownika studiów doktoranckich.
Rektor podkreślił, że przepisy P.s.w. i Regulaminu nakładają na uczestników studiów doktoranckich nie tylko uprawnienia, ale także obowiązki związane m.in. z realizacją programu i składania sprawozdań z przebiegu pracy naukowej.
Organ odwoławczy wskazał, że kwestią sporną w sprawie było istnienie przesłanek do skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Podniósł, że według skarżącego osią sporu było ustalenie prawnych konsekwencji niedokonania zmiany opiekuna naukowego w terminie umożliwiającym zaliczenie III roku. W przekonaniu skarżącego taka zmiana byłaby wskazana (a nawet konieczna) wobec różnicy zdań na temat jego pracy naukowej. W ocenie Rektora zaskarżona decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich była prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że regulacja zawarta w treści art. 197 ust. 4 P.s.w., w połączeniu z zagwarantowaną wart. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasadą autonomii uczelni wyższych, objawiającą się między innymi postanowieniami Regulaminu (§ 17a ust. 2), pozwoliła uznać prawidłowość decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów. Była to bowiem adekwatna reakcja na zachowanie w/w niezgodne z celami i wartościami Uniwersytetu. W tym kontekście Rektor wywiódł, że zgodnie z wnioskiem skarżącego z 20 sierpnia 2018 r. na opiekuna naukowego z dyscypliny zootechnika i rybactwo został wyznaczony prof. dr hab. K. K.. Natomiast drugim opiekunem z dyscypliny technologia żywności i żywienia została dr hab. J. K., prof. [...]. Następnie, na wniosek doktoranta z 8 lipca 2019 r. nastąpiła zmiana opiekuna naukowego i dr hab. inż. S. C., prof. [...] zastąpił dr hab. inż. J. K., prof. [...]. Organ wskazał, że doktorant realizuje rozprawę doktorską pt. "[...]". Kierownik Studiów Doktoranckich 8 października 2020 r. wezwał skarżącego do złożenia sprawozdania rocznego ze studiów doktoranckich, na złożenie którego termin upłynął z dniem 18 września 2020 r. Następnie, 9 października 2020 r. prof. dr hab. K. K. poinformował o problemach z doktorantem, powołał się na incydent z jego udziałem (wtargnięcie do gabinetu, które zakończyło się interwencją straży uniwersyteckiej) i zakomunikował, że nie wyobraża sobie z nim dalszej współpracy. Prof. dr hab. K. K. w opinii z dnia 14 października 2020 r. wskazał, że "student tylko częściowo zrealizował cele założone na rok akademicki 2019/2020. Wskazał również na brak wykonania przez doktoranta zleconych analiz oraz brak kontaktu. W opinii prof. dr hab. K. K. doktorant nie wykazał postępów w pracy naukowej i nie rokował na ukończenie doktoratu. Z kolei dr hab. inż. S. C., prof. [...] w opinii z dnia 14 października 2020 r. stwierdził że "w roku akademickim 2019/2020 merytoryczne kontakty Doktoranta ograniczały się do dostarczenia przygotowanych w Katedrze [...] prób, które posłużyły do analizy składu kwasów tłuszczowych. Doktorant poinformował, że nie może uczestniczyć w badaniach, dlatego po przeprowadzeniu analiz miał pod jego kierownictwem przeprowadzić integrację chromatogramów. Niestety nie zrealizował tych prac.".
Skarżący 23 października 2020 r. - po terminie - przesłał raport roczny z realizacji badań naukowych w roku akademickim 2019/2020. Rada Naukowa Dyscypliny zootechnika i rybactwo Uniwersytetu uchwałą nr [...] z 19 lutego 2021 r. odwołała prof. dr hab. K. K. z funkcji opiekuna naukowego skarżącego. W dniu 28 lutego 2021 r. doktorant złożył wniosek o wyznaczenie nowego opiekuna naukowego w miejsce prof. dr. hab. K. K.
Kierownik Studiów Doktoranckich pismem z dnia 3 marca 2021 r. wystąpił do skarżącego o wskazanie kandydata na opiekuna wraz z jego pisemną zgodą. Powołał się na dotychczasową praktykę przyjętą na Uniwersytecie oraz na fakt, iż takie podejście umożliwia zachowanie dobrych praktyk w relacji doktoranta z opiekunem, opierających się na wzajemnym zaufaniu i szacunku, co niewątpliwie sprzyja efektywnej współpracy przy realizacji doktoratu.
Organ II instancji wskazał następnie, że drugi z opiekunów naukowych dr hab. inż. S. C., prof. [...], 11 marca 2021 r. złożył rezygnację ze sprawowanej funkcji. Podniósł, że nie widzi możliwości kontynuowania badań interdyscyplinarnych jedynie pod jego kierownictwem. Wskazał przy tym na nieczyste intencje doktoranta oraz brak szacunku do środowiska naukowego, a zwłaszcza do "promotora".
Kierownik Studiów Doktoranckich pismem z dnia 13 maja 2021 r. zwrócił się do Przewodniczącego Rady Naukowej Dyscypliny zootechnika i rybactwo o wyznaczenie i powołanie nowego opiekuna naukowego reprezentującego obszar badawczy zbieżny tematycznie do zakresu doktoratu skarżącego. Przewodniczący podjął próbę znalezienia nowego opiekuna dla doktoranta. W tym celu wystosował stosowne prośby do poszczególnych przedstawicieli reprezentujących dyscyplinę naukową, w jakiej ma być realizowana rozprawa doktorska. Objęcia funkcji promotora odmówili: prof. dr hab. D. M., dr hab. inż. A. D., prof. dr hab. D. M., prof. dr hab. C. P., prof. dr hab. K. L., prof. dr hab. W. S.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. (e-mail) P. M. został poinformowany, że termin na złożenie sprawozdania rocznego ze studiów doktoranckich upływa z dniem 17 września 2021 r. Kierownik Studiów Doktoranckich w dniu 23 listopada 2021 r. nie wyraził zgody na warunkowe wpisanie P. M. na IV rok studiów w roku akademickim 2021/2022.
Organ odwoławczy podkreślił, że mimo wielu prób powierzenia funkcji opiekuna naukowego pracownikom Wydziału [...] nie udało się znaleźć nauczyciela akademickiego, który mógłby kontynuować wraz z doktorantem badania nad rozprawą doktorską pod tytułem "[...]". Doktorant wybrał bowiem specyficzny temat badawczy i nikt z samodzielnej kadry naukowej nie reprezentuje obszaru badawczego zbieżnego do w/w tematu. Organ podkreślił, że relacje opiekuna naukowego i doktoranta są szczególne. Rola opiekuna naukowego nie sprowadza się do czystej formalności, lecz do współodpowiedzialności za sukces kandydata do stopnia naukowego. Nie sposób jednak uznać, że opiekunem naukowym może być ktokolwiek spełniający przesłanki formalne.
W dalszej części argumentacji Rektor wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie realizował w sposób prawidłowy programu studiów, jak również nie prowadził badań naukowych. Okoliczność ta znajdowała potwierdzenie m.in. w opiniach opiekunów naukowych oraz w sprawozdaniach rocznych (ich braku). Rektor podkreślił że stan faktyczny sprawy wyczerpuje znamiona braku realizacji programu studiów i skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Nie zaistniała bowiem żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skarżącemu niezaliczenie trzeciego roku studiów. Przyczyną skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich było niewywiązanie się z nałożonych na niego obowiązków wynikających z regulaminu studiów, tj. nieotwarcie przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów oraz brak postępów w pracy naukowej. W szczególności nie uzyskał postępów w pracy naukowej, nie brał udziału w badaniach, nie wykonał zleconych analiz, co bardzo komplikowało realizację doświadczenia prowadzonego na dużej liczbie zwierząt. Ponadto doktorant nie wyróżniał się pozytywnie w zakresie uzyskiwanego dorobku naukowego na tle innych uczestników, po I roku uplasował się na 11 pozycji na 24 osoby, a po II roku – na 19 pozycji na 20 osób.
Rektor wskazał także, że w opinii z 16 lutego 2022 r. prof. dr hab. inż. S. C. - kierownik projektu pt. [...] wskazał m.in.: "Ponieważ Pan mgr P. M. nie stosuje się do przyjętych w środowisku akademickim zasad, a już z raportu złożonego po drugim roku studiów wynika, że nie poczynił wyraźnych postępów w prowadzeniu badań, to moim zdaniem ukończenie przez Niego rozprawy doktorskiej jest mało prawdopodobne". W opinii Rektora powyższe jednoznacznie wskazywało, że odwołujący wyczerpał możliwości otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący nie wykazuje wystarczającego zainteresowania ani pracą badawczą, ani badawczo-rozwojową. Podkreślił, że przesłanki do skreślenia doktoranta występowały już po II roku studiów, ale Kierownik Studiów Doktoranckich, mając na uwadze dobro doktoranta, dał mu szansę na porozumienie się z opiekunem naukowym. Do konstruktywnego porozumienia jednak nie doszło. Korzystając z zasady autonomii uczelni wyższych organ kierował się również zasadami wyznaczonymi postanowieniami Regulaminu studiów doktoranckich. W tym kontekście Rektor wskazał, że, zgodnie z § 11 ust. 2 pkt. 4 Regulaminu doktorant jest obowiązany w szczególności do otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów. P. M. nie złożył wniosku o wyznaczenie promotorów, co byłoby równoznaczne z otwarciem przewodu doktorskiego.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pełnomocnik skarżącego zarzucił:
l. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 197 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 17 ust. 3 pkt 4 i 6 Regulaminu Studiów Doktoranckich stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z 24 kwietnia 2015 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji skreślającej skarżącego z listy uczestników interdyscyplinarnych studiów doktoranckich [...], w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie obiektywnie brak było przesłanek usprawiedliwiających wydanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że wymieniony wykazywał postęp w pracach badawczych odpowiednio do zapewnionych mu przez Uczelnię możliwości kształcenia, które w obliczu braku wyznaczenia dla wymienionego opiekuna naukowego, były niemal całkowicie ograniczone,
- art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 6 ust. 5 Regulaminu poprzez ich niezastosowanie polegające na zaniechaniu wyznaczenia skarżącemu opiekuna naukowego i przerzucenie obowiązku poszukiwania opiekuna naukowego na doktoranta w oparciu o bliżej nieokreśloną i prawnie nieuregulowaną "dotychczasową praktykę przyjętą na Uniwersytecie [...]", zgodnie z którą "to doktorant wskazuje kandydata na opiekuna, przedkładając jego pisemną zgodę", a następnie poprzestanie na przyjęciu od innych nauczycieli akademickich odmowy pełnienia tej funkcji, bez weryfikacji prawdziwości podawanych przez nich przyczyn tej odmowy oraz bez wyegzekwowania tego obowiązku, pomimo, że jest to zarówno ustawowym jak i regulaminowym obowiązkiem Uczelni, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem odwołującego możliwości realizowania obowiązków w ramach doktoratu,
- art. 197 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przekroczeniu zasad autonomii szkół wyższych i skreślenie skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich na podstawie pozaustawowych i pozaregulaminowych przesłanek w postaci braku wyrażenia zgody przez nauczycieli akademickich Uniwersytetu na pełnienie funkcji opiekuna naukowego wymienionego, co w konsekwencji skutkowało niemożnością - w ocenie organu - wyznaczenia dla skarżącego opiekuna naukowego, podczas gdy jest to podstawowym obowiązkiem Uczelni umożliwiającym doktorantom kontynuowanie kształcenia, jak również w oparciu o domniemane, nieudowodnione osobiste względy skarżącego poprzez przypisanie mu cech charakteru, które - zdaniem organu - dyskwalifikują wymienionego z możliwości kontynuowania kształcenia,
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a, i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu zgłaszanych przez skarżącego nieprawidłowości dotyczących wyobcowania go od prac Uczelni przez dotychczasowego opiekuna naukowego oraz niewyznaczenia przez Uczelnię nowego opiekuna naukowego dla skarżącego po rezygnacji z tej funkcji przez prof. dr hab. K. K., co w konsekwencji skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że "nie zaistniała żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca P. M. zaliczenie 3 roku studiów", podczas gdy wyznaczenie opiekuna naukowego jest warunkiem koniecznym dla kontynuowania doktoratu i realizowania prac badawczych zgodnie z harmonogramem,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznej oceny dowodów, polegającej na prezentowaniu wykluczających się wzajemnie twierdzeń na temat rzekomego braku zainteresowania ze strony skarżącego kształceniem z jednoczesnym wskazaniem na brak kwestionowania przez organ chęci i zamiaru kontynuowania przez wymienionego studiów doktoranckich, rzekomego braku wykazywania przez skarżącego jakichkolwiek postępów w pracy doktorskiej z jednoczesnym wskazaniem na postępy, które zostały poczynione - w ocenie organu - w stopniu niewielkim, rzekomego unikania pracy, braku umiejętności skarżącego w zakresie metodologii badawczej oraz niewyróżniania się w wynikach w nauce, z jednoczesnym wskazaniem, że w poprzednim roku akademickim (a więc zanim doszło do konfliktu z dotychczasowym opiekunem naukowym) skarżący uplasował się w rankingu doktorantów na pozycji 11 z 24 osób (czyli w pierwszej połowie najlepszych wyników),
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 78 § 1 i 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego dotyczących przesłuchania świadków: prof. dr. hab. T. D., prof. dr. hab. D. M., dr hab. inż. S. C., oraz dr inż. K. N., podczas gdy czynności te miały istotne znaczenie dla sprawy, a świadkowie ci mogli dostarczyć organowi informacji odpowiednio na temat przyczyn, dla których Rada Naukowej Dyscypliny nie wyznaczyła dla doktoranta nowego opiekuna naukowego, przyczyn, dla których nauczyciele akademiccy faktycznie uchylali się od przyjęcia doktoranta pod opiekę naukową oraz podejmowania przez doktoranta prób prowadzenia dalszych prac badawczych na potrzeby doktoratu, mimo braku pomocy ze strony jego dotychczasowego opiekuna naukowego i braku wyznaczenia nowego opiekuna przez Uczelnię,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wskazanie w ramach uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji na brak zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów w odwołaniu od decyzji organu I instancji, na temat wskazania przez organ błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i powołanie § 17a ust. 2 pkt 2, 4, 6 Regulaminu oraz art. 179 ust. 1, który dotyczy stosowania przepisów dotychczasowych ustawy Prawo o szkolnictwie wyższych do przewodów doktorskich, postępowań habilitacyjnych i postępowań o nadanie tytułu profesora wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r., pomimo, że żadne z tych postępowań nie dotyczy skarżącego, z jednoczesnym wyeliminowaniem w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organu II instancji § 17a ust. 2 pkt 2 wspomnianego Regulaminu i art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym, wbrew zaprezentowanej w uzasadnieniu argumentacji jakoby powołanie tych przepisów uprzednio było prawidłowe, a zarzuty skarżącego w tym zakresie chybione, czym zaniechano prawidłowego wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem właściwych przepisów prawa,
- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewyczerpujący, z pominięciem wszystkich istotnych okoliczności na temat konfliktu skarżącego z jego opiekunem naukowym i powstałych z tego tytułu negatywnych konsekwencji, a mianowicie odizolowania go od prac badawczych Katedry przez dotychczasowego opiekuna naukowego oraz zaniechania przez organ wyznaczenia nowego opiekuna naukowego, po zwolnieniu prof. dr. hab. K. K. z tej funkcji, co miało bezpośredni wpływ na ograniczenie możliwości skarżącego realizowania prac badawczych i obowiązków doktoranta, w których udział opiekuna naukowego w większości był obowiązkowy, a na co wymieniony zwracał uwagę w trakcie przesłuchania przed organem,
- art. 6 k.p.a. polegające na wykroczeniu poza działanie organu na podstawie i w granicach prawa i uznanie za właściwe stosowanie w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy podnoszonych przez organ I instancji bliżej nieokreślonych "zasad funkcjonujących w środowisku naukowym" oraz "praktyką przyjętą na Uniwersytecie [...]", zgodnie z którą "to doktorant wskazuje kandydata na opiekuna przedkładając jego pisemną zgodę", podczas gdy zapewnienie doktorantowi opiekuna naukowego, pod opieką którego może organizować prace w ramach doktoratu, należy do kompetencji organu i jest obowiązkiem Uczelni,
- art. 6 k.p.a. polegające na wykroczeniu poza działanie organu na podstawie i w granicach prawa i przyjęcie za podstawę skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich pozaustawowych pozaregulaminowych przesłanek w postaci braku wyrażenia zgody przez nauczycieli akademickich Uniwersytetu na pełnienie funkcji opiekuna naukowego wymienionego, co w konsekwencji skutkowało niemożnością - w ocenie organu - wyznaczenia dla skarżącego opiekuna naukowego, podczas gdy jest to podstawowym obowiązkiem Uczelni umożliwiającym doktorantom kontynuowanie kształcenia, jak również w oparciu o domniemane, nieudowodnione osobiste względy skarżącego, poprzez przypisanie mu cech charakteru, które - zdaniem organu - dyskwalifikują wymienionego z możliwości kontynuowania kształcenia,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezrefleksyjne powielenie stanowiska wyrażonego przez organ I instancji, bez rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności w zakresie wskazywanego przez skarżącego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy konfliktem z jego dotychczasowym opiekunem naukowym, odizolowaniem go od prac katedry, niezapewnieniem przez uczelnię nowego opiekuna naukowego w obliczu rezygnacji z tej funkcji przez dotychczasowego, a niemożnością realizowania prac badawczych i wymogów doktoratu, co jednocześnie doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania, polegające na obarczeniu skarżącego winą za konflikt z dotychczasowym opiekunem naukowym, przerzuceniu na wymienionego obowiązku wyznaczenia nowego opiekuna naukowego, uwzględnienie przy rozstrzyganiu faktu wszczęcia przez wymienionego postępowania sądowego przeciwko Uczelni o niewypłacone stypendium, jak również poprzez przyjęcie za podstawę decyzji subiektywnej oceny na temat rzekomych cech osobowościowych skarżącego, jakoby był on osobą roszczeniową, unikał obowiązków i pracy, instrumentalnie wykorzystywał swoje schorzenia i umiarkowany stopień niepełnosprawności, traktował studia trzeciego stopnia jako źródło dochodu, a nie szansy na rozwój naukowy, w sytuacji gdy twierdzenia te stanowią niezrozumiałe i zbyt daleko idące domniemania organu, niewynikające jakkolwiek z materiału dowodowego i jednocześnie aspekty te - niezależnie od braku ich prawdziwości - nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i sprowadzają się wyłącznie do szykanowania i zniesławiania skarżącego przez pryzmat konfliktu z nauczycielem akademickim, doprowadzając w ten sposób do uprzywilejowania organu w postępowaniu administracyjnym.
W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący w pierwszej kolejności przedstawił okoliczności dotyczące charakteru relacji interpersonalnych panujących w Katedrze, w ramach której prowadził badania naukowe. W tym zakresie skarżący podnosił, że jej kierownik był do niego uprzedzony, czego konsekwencją były działania utrudniające mu rozwój naukowy.
W zakresie argumentacji prawnej skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z § 6 ust. 4 Regulaminu, kierownik studiów doktoranckich:
1) organizuje realizację programu studiów,
2) dokonuje oceny realizacji programu studiów, w tym prowadzenia badań naukowych przez doktorantów, w sposób określony przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni;
3) zalicza doktorantowi kolejne lata studiów.
Z kolei jak wynika z § 6 ust. 5 Regulaminu, w celu zapewnienia właściwej organizacji i toku studiów, rada podstawowej jednostki organizacyjnej na wniosek kierownika studiów doktoranckich powołuje i odwołuje opiekunów naukowych doktorantów. Opiekunem naukowym może być nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy, posiadający co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej albo stopień doktora habilitowanego sztuki w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny artystycznej oraz opublikowany dorobek naukowy/osiągnięcia artystyczne w okresie ostatnich 5 lat oraz jest zatrudniony w Uniwersytecie. Skarżący wywiódł, że organy uczelni przerzuciły na doktoranta obowiązek poszukiwania dla siebie opiekuna naukowego, co należało do kompetencji kierownika studiów doktoranckich i rady podstawowej jednostki organizacyjnej. Co więcej, podniesiona przez organ okoliczność jakoby niemożność wyznaczenia opiekuna naukowego dla skarżącego wynikała z usprawiedliwionej odmowy przez kandydatów, nie zwalniała organu z tego obowiązku.
Skarżący wskazał, że brak możliwości prowadzenia przez niego niektórych prac badawczych był okolicznością wtórną w stosunku do przyczyny pierwotnej, w postaci pozbawienia go opiekuna naukowego i odizolowania od prac Katedry. Ocena postępu prac badawczych skarżącego nie mogła być zatem dokonywana w oderwaniu od powyższych okoliczności. W rzeczywistości bowiem, gdyby skarżącemu zapewniono możliwość kontynuowania badań pod okiem nowego opiekuna, to wówczas z wysokim prawdopodobieństwem, wymieniony spełniłby wszystkie wymogi stawiane przez Regulamin studiów doktoranckich i ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym.
Mając na uwadze powyższe skarżący wskazał, że zarówno ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i wspomniany powyżej Regulamin, nie przewidują trybu skreślenia z listy doktorantów osoby, dla której nie wyznaczono opiekuna naukowego. Wskazał w tym kontekście, że to do obowiązków opiekuna naukowego należy wspieranie doktoranta w realizacji prac badawczych w znaczeniu globalnym, a nadto dokonywanie ocen tych prac i inicjowanie otwarcia przewodu doktorskiego. Ewentualny brak oczekiwanych od doktoranta wyników prac badawczych był konsekwencją zaniechania przez organ wyznaczenia skarżącemu opiekuna naukowego. Rzeczywistą przyczyną postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich było to, że doktorant obiektywnie nie miał możliwości realizowania prac badawczych bez pomocy opiekuna naukowego. Czynienie doktorantowi zarzutu. że nie zrealizował obowiązków, z których mógł wywiązać się jedynie przy pomocy opiekuna naukowego, w sytuacji gdy organ takowego opiekuna mu nie wyznaczył jest skrajnie niesprawiedliwie, a decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich sprzeczna jest z podstawowymi aktami prawnymi regulującymi tę materię. W istocie bowiem Uczelnia, w obliczu konfliktu z jednym z nauczycieli akademickich, pozostawiła doktoranta bez pomocy, oczekując aby on sam, we własnym zakresie, realizował podstawowe obowiązki opiekuna naukowego i doktoranta w jednym.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 lipca 2022 r. (sygn. akt X C 429/22) , którego odpis dołączył do odpowiedzi na skargę
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazana kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy, zaś sąd administracyjny orzekając w jej granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie sądową kontrolą objęta została decyzja Rektora Uniwersytetu z 30 maja 2022 r. w przedmiocie skreślenia z listy uczestników stacjonarnych interdyscyplinarnych studiów doktoranckich. Tym samym kwestią pierwszoplanową – z punktu widzenia kontroli legalności tej decyzji – była weryfikacja, czy ustalone okoliczności faktyczne sprawy odpowiadały przesłankom skreślenia z listy doktorantów.
Skarżący sformułował przy tym zarówno zarzuty materialnoprawne jak i procesowe, kwestionując prawidłowość ustalonego stanu faktycznego. Przy tak sformułowanych zarzutach skargi w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem mają one bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, który z kolei determinuje ocenę prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego.
W tym kontekście wskazać należy, że zakres postępowania wyjaśniającego determinowany jest ramami sprawy administracyjnej – a więc przepisami prawa materialnego. To w oparciu o regulacje prawa materialnego organ rekonstruuje normę prawną, która składa się z hipotezy, dyspozycji i sankcji. Hipoteza określa adresata normy prawnej oraz okoliczności w których powinien się on zachować w sposób przewidziany przez normę (zakres zastosowania normy). Dyspozycja określa wzór powinnego zachowania, formułując zakazy, nakazy lub dozwolenia. Sankcja określa zaś konsekwencje naruszenia normy (L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2009 r. s. 52). Tym samym zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ nie jest nieograniczony. Organ zobowiązany jest ustalić okoliczności determinujące zastosowanie normy prawnej lub wykluczające jej stosowanie. Z tego względu wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w następstwie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów. Tym samym, już w chwili zainicjowania postępowania organ określić mógł zakres istotnych i wymagających ustalenia okoliczności, które ewentualnie mogły stanowić przyczynę skreślenia z listy doktorantów. Organ, nie był – z uwagi na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności – upoważniony do badania faktów wykraczających poza tak określone granice sprawy administracyjnej. W szczególności zaś zdarzenia, z którymi mająca zastosowanie w sprawie norma prawna nie łączyła skutków prawnych, nie mogły być brane przez organ pod uwagę w procesie rozstrzygania sprawy tj. subsumpcji stanu faktycznego i prawnego.
Problematyka związana ze skreśleniem z listy uczestników studiów doktoranckich uregulowana została w art. 197 ust. 1 - 5 P.s.w., mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie z mocy art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z treścią art. 197 ust. 1 ustawy P.s.w. doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. W myśl art. 197 ust. 2 P.s.w. do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi w ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Doktoranci, którzy nie wywiązują się z wyżej wymienionych obowiązków, zgodnie art. 197 ust. 4 P.s.w., mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich, a decyzją o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.
Zgodnie niekwestionowanym ani przez skarżącego, ani przez organ brzmieniem § 17a ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 kwietnia 2015 r. (w brzmieniu wynikającym ze zmiany Regulaminu wprowadzonej uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 24 maja 2016 r,. polegającej na dodaniu tego przepisu) Kierownik studiów doktoranckich może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów w przypadku:
1) braku systematycznych postępów w nauce, udokumentowanego nieuzyskaniem zaliczeń obowiązkowych zajęć dydaktycznych, przewidzianych w programie studiów, w tym planie studiów,
2) nieuzyskania zaliczenia roku studiów w określonym terminie,
3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów,
4) niewywiązania się z obowiązku określonego w §11 ust. 2 pkt 4,
5) nieuzyskania kwalifikacji trzeciego stopnia w czasie trwania studiów,
6) braku postępów w pracy naukowej potwierdzonych opinią opiekuna naukowego/promotora i kierownika studiów doktoranckich.
Obowiązek określony w § 11 ust. 2 pkt 4 Regulaminu dotyczy zaś otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów.
Do decyzji podejmowanej w powyższym przedmiocie, zgodnie z art. 207 ust. 1 P.s.w., stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") Powyższe odesłanie oraz użyte w art. 197 ust. 4 P.s.w. sformułowanie "mogą zostać skreśleni" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, wyciągnięte zaś wnioski są logiczne i poprawne. Stosownie bowiem do art. 3 p.p.s.a. sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed danymi organami, i oceny tej dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności czy też celowości zaskarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Co istotne, w sprawie ze skargi na decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich sąd administracyjny nie może odnosić się do kwestii naukowych, w tym dokonywać oceny, czy przedłożone opiekunowi naukowemu materiały zostały zasadnie uznane za spełniające czy niespełniające wymogów stawianych publikacjom naukowym, względnie czy dokonania naukowe doktoranta rokowały złożenie rozprawy doktorskiej w niedalekiej przyszłości (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 554/20, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).).
Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 197 ust. 4 P.s.w. (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Stwierdzenie w przepisie art. 7 k.p.a., że organ powinien brać pod uwagę słuszny interes strony wskazuje na konieczność dokonywania oceny tego interesu, a także oceny interesu społecznego.
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie została podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Organ ustalił bowiem wystąpienie faktów stanowiących przesłanki fakultatywnego skreślenia z listy doktorantów.
Z decyzji organu odwoławczego wynika, że zaistniałe w sprawie przesłanki skreślenia wynikały z § 17a ust. 2 pkt 4 i 6 Regulaminu, tj. niewywiązania się z obowiązku otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów (pkt 4) oraz brak postępów w pracy naukowej potwierdzonych opinią opiekuna naukowego/promotora i kierownika studiów doktoranckich (pkt 6).
Wskazać należy, że jedną z przesłanek fakultatywnego skreślenia jest brak otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów. Organ wykazał, że skarżący nie spełnił warunku otwarcia przewodu, a skarżący okoliczności tej nie zaprzeczał. Wskazał jedynie na szereg uwarunkowań, które mogły stanowić przeszkodę w realizacji tego etapu pracy naukowej. Koncentrując się wprost na brzmieniu § 17a ust. 2 pkt 4 wskazać należy, że organ stosując przywoływaną regulację zweryfikować musiał jedynie zaistnienie przesłanki pozytywnej, która aktywowała możliwość skreślenia z listy doktorantów na zasadzie uznania administracyjnego. Przesłanką tą był brak otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do końca trzeciego roku studiów. Regulacje ustawowe, jak i te zawarte w regulaminie, nie przewidywały dodatkowych kryteriów w tym zakresie, związanych z oceną przyczyn braku otwarcia przewodu. Kwestie te powinny być jednak brane pod uwagę w toku oceny zasadności skreślenia z listy studentów. W sytuacji zaistnienia tej przesłanki, już na zasadach swobodnego uznania administracyjnego, organ rozważyć powinien zasadność skreślenia z listy studentów, a więc szersze kryteria celowości i sprawiedliwości podjęcia takiej decyzji w kontekście ważenia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że do kwestii tych organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się w sposób wyczerpujący. Organ dokonując uznaniowej oceny celowości skreślenia z listy doktorantów, mógł przy tym zaprezentować własną ocenę i interpretację sytuacji doktoranta. Wskazał przy tym na opinie byłych opiekunów naukowych skarżącego - prof. dr hab. K. K. i dr hab. inż. S. C. oraz kierownika projektu pt. [...]" - prof. dr hab. inż. S. C. Organ był uprawniony do samodzielnej oceny zasadności skreślenia skarżącego z listy doktorantów, w sytuacji gdy ziściła się pozytywna przesłanka stosowania § 17a ust. 2 pkt 4 i wykazał w tym zakresie, że rozważał okoliczności faktyczne sprawy. Rozważania takie organ czynił i sygnalizował je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przyjął jednak, że to czynniki zależne od doktoranta (jego postawa) utrudniały terminowe uruchomienie przewodu doktorskiego. Równocześnie, zastrzec należy, że wszczęcie procedury otwarcia przewodu doktorskiego inicjuje sam zainteresowany składając odpowiedni wniosek (Uchwała Nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 20 września 2019 r. wprowadzająca procedurę postępowania w sprawie nadania stopnia doktora). Z tego też względu formułowane w skardze zarzuty procesowe w tym zakresie były pozbawione podstaw.
Również zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia przez organy obu instancji istotnych okoliczności sprawy (m.in. niewyznaczenia przez Uczelnię skarżącemu nowego opiekuna naukowego) oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania świadków - prof. dr hab. T. D., prof. dr hab. D. M., dr hab. inż. S. C. oraz dr inż. K. N. są pozbawione podstaw. Ewentualny fakt wyobcowania skarżącego z życia katedry i niewyznaczenia przez Uczelnię skarżącemu nowego opiekuna naukowego mógł mieć wpływ na tok jego rozwoju naukowego., ale organy w sposób wyczerpujący opisały w uzasadnieniu decyzji przebieg podjętych w tej materii działań, ich rezultat (brak zgody ewentualnych kandydatów) i przyczyny takiego stanu rzeczy. Wskazać należy, że skarżący miał wyznaczonych opiekunów naukowych na początkowym etapie studiów doktoranckich i dopiero na skutek konfliktu z opiekunem i złych relacji ze współpracownikami Kierownik studiów doktoranckich nie uzyskał zgody żadnego z potencjalnych kandydatów na objęcie tej funkcji. Co do przyczyn nieprzesłuchania wnioskowanych świadków to organ w oparciu o art. 78 § 2 k.p.a. przedstawił powody nieuwzględnienia wniosku i Sąd stanowisko to uważa za przekonujące, a nieprzeprowadzenie tego dowodu nie uniemożliwiło, w ocenie Sądu, wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający, z pominięciem wszystkich istotnych okoliczności nie może znaleźć akceptacji Sądu. Uzasadnienie spełnia warunki określone przepisami procedury administracyjnej. Organ wyodrębnił i omówił istotne elementy stanu faktycznego, przyjmując w tym zakresie porządek chronologiczny. Kolejnym elementem uzasadnienia były rozważania prawne, w których organ dokonał zestawienia ustalonych faktów ze zrekonstruowaną treścią normy prawnej. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji (a zwłaszcza organu odwoławczego) są obszerne, wyczerpujące, zawierają szczegółowe omówienie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego, a także wskazanie i wykładnię przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. W kontekście uzasadnienia decyzji dotyczącej skreślenia z listy doktorantów wskazać należy również za WSA w Olsztynie, że regulacja odnosząca się do elementów decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 k.p.a.) ma w indywidualnych sprawach studenckich zastosowanie w postaci zmodyfikowanej. Podyktowane jest to istotą i charakterem zadań wykonywanych przez szkoły wyższe, jak i posiadaną przez nie autonomią. Ponadto, na mocy ślubowania i przepisów regulaminu studiów student jest - a przynajmniej powinien być - świadom spoczywających na nim obowiązków oraz jest zobowiązany do współpracy z organami szkoły w zakresie podstawowej działalności uczelni, czyli kształcenia. Z tego właśnie powodu nie ma potrzeby wyjaśniania mu obowiązków, które powinny być dla niego oczywiste, bo wybierając uczelnię sam poddał się reżimowi prawnemu w niej obowiązującemu (wyrok WSA w Olsztynie z 22 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 275/20).
Również zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych procedury administracyjnej wynikających z przepisów artykułów 6, 8 i 15 k.p.a. nie są uzasadnione. Pomijając bardzo ogólnikowy charakter zarzutów wskazać należy, że aby naruszenie procesowe mogło prowadzić do uchylenia decyzji, musi ono mieć charakter istotny i potencjalnie wpływać na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W toku postępowania przed organami uczelni nie zaistniały zaś takie uchybiania procesowe – w tym dotyczące zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej – które spełniałby ten warunek.
Przechodząc do oceny zarzutów materialnoprawnych wskazać należy, że nie mógł znaleźć uznania Sądu zarzut naruszenia art. 197 ust. 1, 2 i 4 P.s.w. w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 17 ust. 3 pkt 4 i 6 Regulaminu, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Przepis § 17 ust. 3 Regulaminu nie miał w sprawie zastosowania, ponieważ (jak wskazano wyżej) podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił dodany do Regulaminu w 2016 r. § 17a ust. 2 pkt 4 i 6. Co do dopuszczalności oparcia rozstrzygnięcia o pkt 4. w ramach decyzji uznaniowej Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części uzasadnienia.
Z całą pewnością za uprawnioną w realiach rozpoznawanej sprawy należy przyjąć ocenę organów, że wystąpiła określona w § 17a ust. 2 pkt 6 Regulaminu przesłanka braku postępów w pracy naukowej potwierdzonych opinią opiekuna naukowego/promotora i kierownika studiów doktoranckich. Opiekunowie naukowi skarżącego powołując się na negatywną ocenę jego postawy (również w zakresie realizacji obowiązków naukowych) zrezygnowali z funkcji. Tym samym skarżący nie legitymuje się opinią opiekuna naukowego/promotora i kierownika studiów doktoranckich potwierdzającą postęp naukowy. Co więcej, deklaracja obu opiekunów naukowych o rezygnacji z funkcji może być traktowana jako negatywna ocena pracy doktoranta. Skarżący z opóźnieniem składał również sprawozdania z pracy naukowej, a także nie uzyskał warunkowego wpisu na kolejny rok studiów. Są to bez wątpienią okoliczności podważające prawidłową realizacje toku kształcenia i postęp naukowy doktoranta. Fakt, że organy uczelni nie zdołały wyznaczyć kolejnych opiekunów naukowych dla doktoranta nie może być traktowany jako okoliczność ekskulpująca z punktu widzenia § 17a ust. 2 pkt 6 Regulaminu, szczególnie w sytuacji rezygnacji wcześniejszych opiekunów z uwagi na złą ocenę pracy i postawy doktoranta. Natomiast okoliczności towarzyszące zerwaniu współpracy opiekunów naukowych ze skarżącym, które wyłaniają się zarówno z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, jak i ze stanu faktycznego przedstawionego w dołączonym do odpowiedzi na skargę jako dowód w sprawie uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 lipca 2022 r. (sygn. akt X C 429/22) przemawiają za uznaniem za prawidłową oceny organu co do zaistnienia przesłanki z § 17 ust. 2 pkt 6 Regulaminu i przyjęciu, że interes społeczny w postaci zapewnienia prawidłowych relacji między pracownikami naukowymi i prawidłowego funkcjonowania studiów doktoranckich i ich uczestników uprawniał organ do wydania zaskarżonej decyzji.
Nie doszło również do sygnalizowanego w skardze naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 6 ust. 5 Regulaminu Doktoranckich stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z 24 kwietnia 2015 r. poprzez ich niezastosowanie polegające na zaniechaniu wyznaczenia przez organ doktorantowi opiekuna naukowego. Wskazany przez skarżącego przepis art. 30 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym dotyczy obowiązku przyjęcia funkcji promotora. Nie jest to pojęcie tożsame z opiekunem naukowym. Promotor występuje w już otwartym przewodzie doktorskim. Skarżący nie otworzył zaś przewodu doktorskiego. Nie mogło zatem dojść do naruszenia przepisów ustawy odnoszących się do stanu faktycznego, który w przedmiotowej sprawie nie zaistniał. Ponadto zaznaczyć należy, że doktorantowi pierwotnie ustalono opiekunów naukowych. Organy z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji nie zdołały powołać nowych opiekunów naukowych. Zerwanie współpracy naukowej doktoranta z jego opiekunem naukowym nie może jednak być traktowane jako samoistna przesłanka zwalniająca doktoranta z obowiązku realizacji wynikających z regulaminu studiów obowiązków.
Wskazać należy wreszcie, że sygnalizowane przez skarżącego błędy w oznaczeniu przepisów w podstawie prawnej tak decyzji I jak i II instancji, choć – co oczywiste - stanowią naruszenie procesowe, to nie mogą przesądzać o wadliwości decyzji skutkującej koniecznością jej uchylenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny fakt powołania się przez organ administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1651/20). W niniejszej sprawie organ II instancji nie dokonał – jak próbuje wykazać skarżący – zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia. De facto bowiem organy obu instancji uczyniły pierwszoplanową podstawą skreślenia z listy doktorantów przepisy art. 197 ust. 1, 2 , 4 i 5 P.s.w. oraz § 17a ust. 2 pkt 4 i 6 Regulaminu, co jednoznacznie wynika z uzasadnień decyzji tych organów.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, Sąd skargę oddalił, orzekając w oparciu o art. 151 p.p.s.a.