II SA/Ol 60/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska, odmawiającą zmiany lasu na użytek rolny. Skarżący nabył działki o łącznej powierzchni 2,77 ha w drodze postępowania egzekucyjnego. Twierdził, że działki te były już pozbawione drzewostanu w momencie zakupu, stanowiły enklawy wśród gruntów rolnych i były wykorzystywane rolniczo (wypas bydła). Argumentował, że zmiana przeznaczenia przyczyni się do poprawy bazy żerowej zwierząt i nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko. Organy administracji obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, który zezwala na zmianę lasu na użytek rolny jedynie w przypadkach "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela. Podkreślono, że taka potrzeba musi mieć charakter wyjątkowy i obiektywny, a nie zwykły interes strony. Organy uznały, że chęć zwiększenia areału ponad 90-hektarowego gospodarstwa rolnego o 3% nie spełnia tych kryteriów. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Stwierdził, że teren objęty wnioskiem nadal stanowi las w rozumieniu ustawy, mimo braku drzewostanu, a obowiązek jego utrzymania i odtworzenia spoczywa na właścicielu. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wykazania szczególnie uzasadnionych potrzeb spoczywa na wnioskodawcy, a argumenty dotyczące sytuacji majątkowej poprzedniego właściciela lub potencjalnych kosztów odtworzenia lasu nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionej potrzeby" w kontekście zmiany lasu na użytek rolny oraz obowiązków właściciela lasu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Wymaga indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem obiektywnych kryteriów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy chęć zwiększenia areału gruntów rolnych przez właściciela gospodarstwa rolnego, który nabył działki leśne w wyniku postępowania egzekucyjnego, stanowi "szczególnie uzasadnioną potrzebę" uzasadniającą zmianę lasu na użytek rolny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, chęć zwiększenia areału gruntów rolnych nie stanowi "szczególnie uzasadnionej potrzeby" w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, która jest niezbędna do zmiany przeznaczenia lasu na użytek rolny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że potrzeba zwiększenia areału o 3% w stosunku do ponad 90-hektarowego gospodarstwa rolnego ma charakter zwykły i subiektywny, a nie wyjątkowy czy nadzwyczajny. Ciężar dowodu wykazania szczególnie uzasadnionych potrzeb spoczywa na właścicielu, a argumenty dotyczące sytuacji poprzedniego właściciela lub potencjalnych kosztów odtworzenia lasu nie są wystarczające.
Czy fakt, że las został wycięty przez poprzedniego właściciela i działki są pozbawione drzewostanu, a także niekorzystna sytuacja majątkowa obecnego właściciela, mogą stanowić podstawę do zmiany lasu na użytek rolny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja poprzedniego właściciela ani potencjalne trudności finansowe obecnego właściciela w odtworzeniu lasu nie stanowią podstawy do zmiany przeznaczenia gruntu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocenie podlega aktualna sytuacja wnioskodawcy, a nie okoliczności związane z poprzednim właścicielem. Nabycie działki pod wpływem błędu lub brak środków na odtworzenie lasu nie tworzy "szczególnie uzasadnionej potrzeby". Obowiązek odtworzenia lasu spoczywa na obecnym właścicielu, a kwestie finansowe nie są decydujące dla rozstrzygnięcia o zmianie przeznaczenia gruntu.
Czy teren oznaczony w ewidencji jako las (Ls) i objęty inwentaryzacją stanu lasów, ale pozbawiony roślinności leśnej, nadal stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, teren objęty inwentaryzacją stanu lasów i oznaczony jako Ls, nawet pozbawiony roślinności leśnej, spełnia definicję lasu i podlega przepisom ustawy o lasach.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym rodzaj roślinności nie rozstrzyga o kwalifikacji prawnej gruntu, lecz jego przeznaczenie do produkcji leśnej. Właściciel ma obowiązek trwałego utrzymania lasu i ponownego wprowadzania roślinności leśnej.
Przepisy (16)
Główne
u.o.l. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Potrzeba ta musi być obiektywna, wyjątkowa i niezbędna, a nie zwykła lub subiektywna.
Pomocnicze
u.o.l. art. 8
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Zasady prowadzenia gospodarki leśnej: powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów, powiększanie zasobów leśnych.
u.o.l. art. 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności.
u.o.l. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
u.o.l. art. 24
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Starosta nakazuje wykonanie obowiązków i zadań z zakresu gospodarki leśnej w drodze decyzji, jeżeli właściciel lasu ich nie wykonuje.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione dające się z niego wnioski.
u.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć polegających na zmianie sposobu użytkowania gruntów.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
u.o.g.r.l.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Chęć zwiększenia areału gruntów rolnych stanowi szczególnie uzasadnioną potrzebę. • Sytuacja majątkowa poprzedniego właściciela (wycięcie lasu) lub obecnego właściciela (koszty odtworzenia) uzasadnia zmianę przeznaczenia gruntu. • Teren, mimo oznaczenia jako las, nie jest już lasem z powodu braku drzewostanu i powinien być użytkowany rolniczo. • Zmiana przeznaczenia gruntu ma pozytywny wpływ na środowisko i bazę żerową zwierząt.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie uzasadnionych potrzeb" • ciężar dowodowy wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby, spoczywa na właścicielu lasu • potrzeba ta powinna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim, przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny sytuacji strony i jej argumentów • nie można podważać charakteru leśnego wnioskowanego terenu i kwestionować celowości jego utrzymania z powodu rozdrobnienia terenów leśnych i pozbawienia roślinności leśnej • Nabycie działki pod wpływem błędu nie stanowi szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu
Skład orzekający
Beata Jezielska
przewodniczący
Marzenna Glabas
sprawozdawca
Ewa Osipuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionej potrzeby\" w kontekście zmiany lasu na użytek rolny oraz obowiązków właściciela lasu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Wymaga indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem obiektywnych kryteriów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy interpretują przepisy dotyczące ochrony lasów i jakie kryteria muszą spełnić właściciele, aby zmienić przeznaczenie gruntu. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa administracyjnego.
“Czy chęć powiększenia gospodarstwa rolnego wystarczy, by zmienić las w pole? Sąd mówi "nie"!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.