Orzeczenie · 2025-11-27

II SA/Ol 599/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-11-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie rodzinneaktywni rodzice w pracyZUSaktywność zawodowasłużba wojskowaubezpieczenie zdrowotneinterpretacja przepisówsąd administracyjny

Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" na dziecko M. J. z powodu niespełnienia warunku aktywności zawodowej przez drugiego rodzica, K. J., który pełnił czynną służbę wojskową w aktywnej rezerwie. Organ uznał, że choć K. J. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, zgłoszenie z tego tytułu nie było dokonywane za pośrednictwem ZUS, co wykluczało go z kręgu osób aktywnych zawodowo w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że definicja aktywności zawodowej zawarta w ustawie ma na celu wspieranie rodziców, a formalistyczna interpretacja ZUS, oparta wyłącznie na sposobie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, jest sprzeczna z celem ustawy i zasadą równości. Sąd wskazał, że żołnierz w czynnej służbie wojskowej, który podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i zdrowotnemu, powinien być uznany za aktywnego zawodowo, niezależnie od tego, czy jego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem ZUS. Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, nakazując organom ZUS ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia aktywności zawodowej w kontekście świadczeń rodzinnych dla osób pełniących służbę wojskową oraz zasada równości wobec prawa.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy w czynnej służbie wojskowej i może wymagać analizy w kontekście innych form służby lub zatrudnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy żołnierz pełniący czynną służbę wojskową w aktywnej rezerwie, którego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nie jest dokonywane za pośrednictwem ZUS, może być uznany za osobę aktywną zawodowo w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żołnierz pełniący czynną służbę wojskową w aktywnej rezerwie powinien być uznany za aktywnego zawodowo, nawet jeśli jego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nie jest dokonywane za pośrednictwem ZUS.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że formalistyczna interpretacja ZUS jest sprzeczna z celem ustawy i zasadą równości. Podkreślono, że żołnierz podlega obowiązkowym ubezpieczeniom i jego aktywność zawodowa nie powinna być zależna od technicznego sposobu zgłoszenia.

Czy odmowa przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" żołnierzowi w czynnej służbie wojskowej z powodu braku zgłoszenia przez ZUS narusza zasadę równości i niedyskryminacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka odmowa stanowi nieuprawnione zróżnicowanie i narusza zasadę równości oraz niedyskryminacji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że akceptacja interpretacji ZUS prowadziłaby do nieuzasadnionego zróżnicowania osób w służbie w aktywnej rezerwie w porównaniu do innych funkcjonariuszy, których zgłoszenia są dokonywane zgodnie z formułą gramatyczną przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Przepisy (9)

Główne

u.w.r.a.z. art. 2 § pkt 2

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

Definicja aktywności zawodowej, która obejmuje m.in. podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jeśli zgłoszenie jest dokonywane za pośrednictwem ZUS.

u.w.r.a.z. art. 7 § pkt 2 lit. c

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

Przepis definiujący aktywność zawodową poprzez podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pod warunkiem, że zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem ZUS. Sąd uznał, że ten warunek nie powinien być stosowany w przypadku żołnierzy czynnej służby wojskowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

u.ś.o.z.f.ś.p. art. 66 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepis określający, kto podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, w tym żołnierze odbywający zawodową służbę wojskową w trakcie kształcenia.

u.o.o. art. 130 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Przepis określający, że służba w aktywnej rezerwie w dniach pełnienia tej służby jest rodzajem czynnej służby wojskowej.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 11

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis stanowiący, że żołnierze niezawodowi pełniący czynną służbę wojskową podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żołnierz w czynnej służbie wojskowej powinien być uznany za aktywnego zawodowo, niezależnie od sposobu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. • Interpretacja ZUS narusza cel ustawy wspierającej rodziców i zasadę równości. • Odmowa świadczenia z powodu formalnego braku zgłoszenia przez ZUS jest sprzeczna z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

niezamierzone zaniechanie legislacyjne • techniczny sposób przekazywania ich zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego • ewidentnie sprzeczne z celem wprowadzenia ustawy • nieuprawnione w kontekście art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zróżnicowania

Skład orzekający

Piotr Chybicki

przewodniczący sprawozdawca

Beata Jezielska

sędzia

Ewa Osipuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia aktywności zawodowej w kontekście świadczeń rodzinnych dla osób pełniących służbę wojskową oraz zasada równości wobec prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy w czynnej służbie wojskowej i może wymagać analizy w kontekście innych form służby lub zatrudnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy mogą korygować formalistyczne interpretacje organów administracji, aby zapewnić zgodność z celem ustawy i zasadami konstytucyjnymi, co jest interesujące dla prawników i obywateli.

Żołnierz w aktywnej rezerwie aktywny zawodowo? Sąd administracyjny uchyla decyzję ZUS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst