II SA/Ol 599/22

II SA/Ol 599/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
S. Beata Jezielska
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 11, art. 12
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie naruszenia wymagań ochrony środowiska 1) uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części określonej w punkcie [...]; 2) zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zarządzeniem pokontrolnym z 29 czerwca 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Olsztynie (dalej: "WIOŚ"), działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) w pkt. 1 zobowiązał [...] (dalej: "spółka", "skarżąca") do zainstalowania zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7 stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów do powietrza na emitorach: EM-6, EM-7 i EM-8 w terminie do 12 sierpnia 2022 r., zaś w pkt. 2 – do natychmiastowego wystąpienia do Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego z wnioskiem o uwzględnienie na indywidualnym koncie w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami miejsca prowadzenia działalności: [...]. Ponadto, wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań, służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń, do 22 sierpnia 2022 r.
W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego podał, że w toku kontroli przeprowadzonej 18 maja 2022 r. stwierdzono, że stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów do powietrza na emitorach: EM-6 - emitor kraty wstrząsowej typu KW-102025, EM-7 - emitor kruszarki mas formierskich i EM-8 - emitor wieży regeneracyjnej, nie są zainstalowane zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7. W punkcie 4.1. rozdziału III decyzji Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 30 stycznia 2009 r., zmienionej decyzjami z 14 lutego 2013 r.,
4 grudnia 2014 r., 28 marca 2018 r. i 21 lutego 2019 r., udzielającej spółce pozwolenia zintegrowanego, zobowiązano natomiast skarżącą do przygotowania stanowisk do pomiaru emisji gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza na emitorach od EM-1 – EM-10, a stanowiska do pomiarów na emitorach EM-1 do EM-4 oraz emitorach od EM-6 do EM-10 winny być wykonane zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7. Ponadto, kontrola wykazała nieuwzględnienie na indywidualnym koncie w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami miejsca prowadzenia działalności [...].
Pismem z 14 lipca 2022 r. skarżąca, w odpowiedzi na ww. zarządzenie pokontrolne, wniosła o zmianę zarządzeń pokontrolnych, a w przypadku braku takiej możliwości,
o potraktowanie pisma jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Podała, że stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów na emitorach E6, E7, E8 zostały zamontowane w jedynie możliwy sposób i nie ma innych możliwości technicznych montażu króćców, niż sposób zastany. Stwierdziła, że króćce pomiarowe na ww. emitorach zamontowane są zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7. Wyjaśniła, że zgodnie z PN odcinek pomiarowy powinien umożliwiać pobieranie próbek i wykonywanie pomiarów w odpowiednim przekroju pomiarowym. Warunki określone w Polskiej Normie PN-Z-04030-7 (pkt. 4.1) są na ogół spełnione w przypadkach, gdy odcinek prostego przewodu przed przekrojem pomiarowym ma długość równą co najmniej pięciu średnicom hydraulicznym, a za przekrojem równą co najmniej dwu średnicom hydraulicznym (pięciu, jeśli za przekrojem jest wylot komina). Jednak, w pewnych przypadkach, zwłaszcza dotyczących istniejących obiektów, zgodnie z pkt 4.1.2 Polskiej Normy Z-04030-7, gdy nie ma swobody w wyborze położenia odcinka pomiarowego i miejsca pomiaru, należy wyznaczyć odcinek pomiarowy i miejsce pomiaru zgodnie z załącznikiem Nr 1 do PN, tj. lokalizować przekrój pomiarowy zgodnie z Tablicą Z-1 (minimalne długości odcinka pomiarowego). Natomiast w przypadku braku możliwości lokalizowania przekroju pomiarowego zgodnie z tablicą Z-1 i konieczna jest modyfikacja lokalizacji króćców pomiarowych zgodnie z lokalnymi uwarunkowaniami instalacji, a w sprawozdaniu z pomiarów należy podać metodykę wyznaczania pomiarów, które posłużyły do obliczania głównego strumienia gazu.
Wskazała ponadto, że wystąpiła z wnioskiem aktualizacyjnym do Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego o uwzględnienie w lokalizacji miejsca prowadzenia działalności w dziale XI bazy danych BDO, zapisu dotyczącego pozwolenia zintegrowanego udzielnego [...] przez Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że nie zostały określone inne kryteria weryfikacji pomiarów z emitorów niż Polska Norma.
Uzupełniając skargę skarżąca dołączyła do pisma procesowego z 4 października 2022 r. opinię akredytowanego laboratorium [...], dotyczącą montażu króćców pomiarowych na emitorach E6, E7, E8 zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Powyższe nie oznacza, że sąd wyposażony został przez ustawodawcę w kompetencje do prowadzenia, za właściwe do orzekania w określonym postępowaniu organy administracji publicznej, postępowania zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy administracyjnej. Przeciwnie, z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone, co ma istotne znaczenie przy kontroli spraw, których przedmiotem są zagadnienia wymagające wiedzy specjalistycznej z dziedziny nauk ścisłych, technologii procesów produkcyjnych, itp. Oznacza to, że na organie spoczywa obowiązek takiego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby zaskarżone rozstrzygnięcie było poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności istotnych i w sposób klarowny wyjaśniało treść podjętego rozstrzygnięcia.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kwestionowane zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070, z późn. zm.), dalej: "ustawa".
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi (ust. 2). W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska (ust. 3).
Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 ustawy na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:
1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;
1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne;
2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;
3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.
Adresat zarządzenia pokontrolnego jest zobligowany do podjęcia działań wynikających z zarządzenia pokontrolnego, w szczególności – stosownie do art. 12 ust. 2 – ma obowiązek, w wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym terminie, poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
Zasadniczym uchybieniem zaskarżonego zrządzenia pokontrolnego jest brak ustaleń dotyczących, zawartego w pkt. 1 sentencji, obowiązku zainstalowania przez spółkę stanowisk do pomiaru emisji gazów i pyłów do powietrza na wskazanych emitorach zgodnie z Polską Normą PN-Z-04030-7. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że wskazane stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów do powietrza na przedmiotowych emitorach nie są zainstalowane zgodnie z ww. normą, do czego skarżąca była zobowiązana ww. decyzją Marszałka. Podkreślić należy, że organ nie przytoczył treści tej normy i nie sprecyzował, z którymi jej zapisami stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów do powietrza nie są zgodne. Jest to o tyle istotne, że skarżąca podnosi, że zakwestionowane stanowiska do pomiaru emisji gazów i pyłów na ww. emitorach zostały zamontowane zgodnie z pkt 4.1.2 Polską Normą PN-Z-04030-7. Z treści zarządzenia pokontrolnego nie wynika, aby organ ocenił zastany stan faktyczny pod kątem zgodności z pkt 4.1.2 Polską Normą PN-Z-04030-7.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy WIOŚ był uprawniony do wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli", co nie oznacza, że w treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego ma znaleźć się tylko ogólna konkluzja. Należy zauważyć, że do obrotu prawnego wchodzi zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. Tak więc, zarządzenie pokontrolne powinno zawierać ustalony stan faktyczny sprawy.
Uchylenie się przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska od dokładnego wskazania nieprawidłowości narusza art. 7 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 2 ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania i zalecenia Sądu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części określonej w punkcie 1. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a.