II SA/OL 57/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane w okresie od 1 października 2023 r. do 31 sierpnia 2024 r. i zobowiązaniu do zwrotu kwoty 19 326 zł. Skarżąca argumentowała, że zawiesiła pobieranie emerytury po otrzymaniu decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, a następnie organ I instancji nie zebrał wszystkich dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że świadczenie jest nienależnie pobrane, gdy zostało przyznane decyzją, która następnie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania, a osobie odmówiono prawa do świadczenia. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga wykazania winy ani świadomości strony o nienależności pobranego świadczenia. W niniejszej sprawie decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne została uchylona w wyniku wznowienia postępowania po tym, jak strona uzyskała prawo do emerytury. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury (art. 7, 77, 10 k.p.a.) nie zasługują na uwzględnienie, gdyż strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście obowiązku zwrotu świadczenia po uzyskaniu prawa do emerytury i uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie w wyniku wznowienia postępowania, podkreślająca brak wymogu winy lub świadomości strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z świadczeniami rodzinnymi i uzyskaniem prawa do emerytury.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone po uzyskaniu prawa do emerytury, a następnie uchylone w wyniku wznowienia postępowania, może być uznane za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie pielęgnacyjne wypłacone po uzyskaniu prawa do emerytury, a następnie uchylone w wyniku wznowienia postępowania, jest nienależnie pobrane zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie stanowi, że świadczenie jest nienależnie pobrane, gdy zostało przyznane decyzją, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia. Nie wymaga to wykazania winy ani świadomości strony o nienależności pobranego świadczenia.
Czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu w sprawie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona była prawidłowo informowana o postępowaniu i miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się.
Uzasadnienie
Strona została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania, terminie na zapoznanie się z aktami i materiałem dowodowym. Pełnomocnik skorzystał z prawa przejrzenia akt. Brak dalszych czynności dowodowych po zawiadomieniu nie stanowił naruszenia prawa do wypowiedzenia się.
Przepisy (10)
Główne
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Nie wymaga się wykazania winy ani świadomości strony.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa przypadki, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, np. w przypadku prawa do emerytury.
u.ś.r. art. 25 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Obowiązek niezwłocznego powiadomienia o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzyskanie prawa do emerytury od 1 października 2023 r. skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego decyzją uchyloną w wyniku wznowienia postępowania, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. • Przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. nie wymaga wykazania winy ani świadomości strony o nienależności pobranego świadczenia. • Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym faktu zawieszenia pobierania emerytury. • Zarzut naruszenia prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. • Zarzut rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie poszerzenia materiału dowodowego o informacje z ZUS. • Zarzut naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanki winy czy świadomości nienależności pobieranego świadczenia nie zostały ujęte w przepisie art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. • Obowiązek zwrotu świadczenia rodzinnego powstaje w sytuacji, gdy świadczenie to zostało przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność [...] albo która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego, chociażby strona takiego postępowania nie miała świadomości nienależności pobieranego świadczenia ani nie przyczyniła się do wydania decyzji przyznającej nienależne świadczenie. • Od organu nie wymaga się wykazania winy strony, co oznacza, że do uznania świadczenia za nienależnie pobrane dochodzi w każdym przypadku uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia w trybie wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Ewa Osipuk
przewodniczący
Beata Jezielska
sędzia
Bogusław Jażdżyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście obowiązku zwrotu świadczenia po uzyskaniu prawa do emerytury i uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie w wyniku wznowienia postępowania, podkreślająca brak wymogu winy lub świadomości strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z świadczeniami rodzinnymi i uzyskaniem prawa do emerytury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i konsekwencje uzyskania innego dochodu (emerytury) dla prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to istotne dla wielu osób pobierających takie świadczenia.
“Emerytura a świadczenie pielęgnacyjne: Kiedy musisz zwrócić pieniądze? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 31 278 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.